» Azotowanie jarzeniowe na potencjale uzupełniającym
|
|
Marek Betiuk  Stefan Kowalski
Prace nad technologi. azotowania jarzeniowego prowadzone s.
w IMP od pocz.tku lat siedemdziesi.tych XX w. Zapocz.tkowano
je z inspiracji prof. Tadeusza Burakowskiego w zespo.ach prof.
Jana Zy.ka, prof. Jana Tacikowskiego we wspo.pracy z Politechnik.
Warszawsk. . Wydzia.em In.ynierii Materia.owej (prof. Aleksandra
Soko.owska, prof. Tadeusz Karpi.ski, prof. Tadeusz Wierzcho.).
W latach 2006€2009 technologia azotowania jarzeniowego
wraz urz.dzeniami technologicznymi zosta.a wdro.ona w podmiotach
gospodarczych, pracuj.cych na rzecz przemys.u samochodowego,
lotniczego-energetycznego i maszynowego [1]. Technologia
ta wykorzystuje tradycyjn. koncepcj. konfiguracji pieca jonowego,
w ktorej przedmiot poddawany azotowaniu jest katod. (polaryzacja
ujemna .450€.950 V), a .ciany komory anod.. W toku wieloletnich
prac w IMP nad azotowaniem jarzeniowym powsta.o szereg
odmian konstrukcyjnych piecow jonowych wg..bnych, dzwonowych
oraz poziomych. Koncepcja konstrukcji pieca jonowego nie
jest zamkni.ta.
Inspiruj.cym, nierozwi.zanym do ko.ca problemem obrobek
cieplno-chemicznych w .rodowisku anomalnego wy.adowania jarzeniowego
jest anizotropowo.. zjawisk fizykochemicznych w plazmie,
a zw.aszcza transportu energii kinetycznej jonow do modyfikowanych
powierzchni. Pojawiaj.ca si. anizotropowo.. pola
temperatury na z.o.onych geometrycznie powierzchniach wynika
z fizycznego charakteru oddzia.ywa. plazmy nierownowagowej
b.d.cej zbiorem: jonow, elektronow, cz.stek i moleku. wzbudzonych
lub oboj.tnych, jak rownie. .rod.em promieniowania. W tym
.rodowisku dominuj.c. si.. nap.dow. zjawisk transportu masy
i reakcji chemicznych jest ro.nica potencja.ow elektrycznych w obszarach
spadku katodowego.
Rozk.ad potencja.ow elektrycznych w obszarach katodowych na
powierzchni modyfikowanej jest nierownomierny (rys. 1) i zale.ny
od:
.. geometrii powierzchni katody i anody,
.. sk.adu chemicznego powierzchni,
.. wzajemnego rozmieszczenia powi[...]
więcej»
w zeszycie
INŻYNIERIA MATERIAŁOWA 2010/4
|
|
|
» Synteza powłok wieloskładnikowych (Ti,Al)N, (Ti,Al)C, (Ti, Al)CN w plazmie niskociśnieniowego stałoprądowego wyładowania łukowego
|
|
MAREK BETIUK TOMASZ BOROWSKI KRYSPIN BURDYŃSKI
W pracy pokazano możliwości otrzymywania powłok wieloskładnikowych
typu (Ti,Al)N, (Ti,Al)C, (Ti,Al)CN, których synteza zachodzi w plazmie
niskociśnieniowego wyładowania łukowego. Składniki metaliczne powłoki
otrzymywanej w tradycyjnej metodzie PA PVD-Arc pochodzą z elektrod
metalicznych, a ich koncentracja w powłoce zależna jest od składu elektrody.
Celem prowadzonych badań była analiza probl[...]
więcej»
w zeszycie
INŻYNIERIA MATERIAŁOWA 2008/6
|
|
|
» Wykorzystanie zgładu sferycznego i testu rysy do oceny struktury i jakości wybranych systemów areologicznych - metoda badawcza Recatest
|
|
|
Marek Betiuk Irena Pokorska Paweł Marchlewski
Właściwości materiałowe systemów areologicznych zbyt często
utożsamiane są z właściwościami warstw powierzchniowych.
Skuteczne rozwiązanie problemów trwałości eksploatacyjnej systemów
areologicznych wytwarzanych technologiami obróbki cieplnej,
cieplno-chemicznej, CVD i PVD wymaga stosowania technik
badawczych jednoznacznie definiujących wytworzony system powłoka,
warstwa powierzchniowa, podłoże [1]. Współczesne materiały
powłokowe powstały przede wszystkim w wyniku dążenia do
uzyskania coraz twardszych materiałów narzędziowych. Początkowo
były to warstwy wierzchnie węglikowe, azotkowe wytwarzane
wysokotemperaturowymi metodami CVD na powierzchniach
twardych materiałów ceramiki narzędziowej [1, 2]. Zastosowanie
plazmowego środowiska reakcji chemicznych w obniżonym ciśnieniu
umożliwiło otrzymywanie powłok węglikowych, azotkowych,
powłok węglowych a-C, a-C:H oraz diamentowych na
powierzchniach ceramiki i metali w temperaturze niższej o ponad
500°C w odniesieniu do klasycznej technologii CVD. Współczesne
powłoki narzędziowe mają złożoną strukturę, budowaną w skali
mikro- i nanometryczej. Przykładem takich materiałów są powłoki
o grubości 1 μm utworzone ze 100 warstw, np. CrN-TiAlN o parametrze
modulacji λ = 10 nm. Szczegółowe opisy metod wytwarzania
powłok technologiami PVD CVD, ich właściwości materiałowe
i zachowanie w warunkach eksploatacyjnych zawarte są w licznych
publikacjach naukowo-technicznych [2, 3] oraz na stronach internetowych
[4, 5].
Celem tego artykułu jest przedstawienie możliwości oceny jakości
struktury cienkich powłok na szlifie sferycznym, ze szczególnym
uwzględnieniem połączenia metodyki badań próby rysy
i zgładu sferycznego wykowywanego na stanowisku Kulotester
konstrukcji IMP. Badania te są ważnym uzupełnieniem badań odporności
na korozje układów powłoka-podłoże.
ZGŁA D SFERYCZ NY
Szlif o geometrii sferycznej jest odpowiednikiem metalograficznego
zgładu skośnego niskokątowego (1÷5°). Szlif sferyc[...]
więcej»
w zeszycie
INŻYNIERIA MATERIAŁOWA 2010/4
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
» Azotowanie rur grubościennych o małych średnicach otworów
|
|
ZBIGNIEW ŁATAŚ JERZY MICHALSKI Tadeusz Zółciak MAREK BETIUK PIOTR WACH bogdan Bogdański
Wymagania dotyczące zanieczyszczania środowiska naturalnego
w państwach Unii Europejskiej stale rosną i kraje członkowskie zobowiązały
się do ich wprowadzania. Dyrektywy Unii Europejskiej
w sposób jasny wytyczają kierunki rozwoju przemysłu, które muszą
uwzględniać ochronę środowiska. Prezentowane metody obróbki
cieplno-chemicznej stanowią propozycję wyjścia naprzeciw tym
coraz większym wymaganiom Unii Europejskiej, eliminującym
uciążliwe dla środowiska technologie produkcyjne
W ramach własnych prac badawczych oraz realizacji projektów
badawczo-rozwojowych, finansowanych ze środków na naukę, badano
możliwości wykorzystania technologii multiplex (połączenie
ulepszania cieplnego + głębokiego wymrażania + obróbki cieplno-
-chemicznej lub PVD), opracowanych w IMP, takich jak: regulowanego
azotowania gazowego, węgloazotowania i azotowania fluidalnego,
azotowania jarzeniowego oraz technologii magnetronowej do
wytwarzania warstw na wewnętrznych powierzchniach rur grubościennych
o małych średnicach. Technologie te są alternatywą dla
uciążliwych środowiskowo technologii galwanicznych: chromowania
lub cyjanowania. Jako operację uzupełniającą w wybranych
wariantach obróbki cieplno-chemicznej przeprowadzono długookresowe
wymrażanie (-180°C). Proces prowadzono w specjalnej
wymrażarce, jako osobną operacje technologiczną, po klasycznym
ulepszaniu cieplnym. W prowadzonych badaniach stosowano wariant
obróbki cieplnej z wymrażaniem poprzedzającym proces
azotowania i węgloazotowania, w wyniku czego zaobserwowano
zwiększenie głębokości strefy dyfuzyjnej wytwarzanych warstw.
W przemyśle obronnym są stosowane technologie galwaniczne
i cieplno-chemiczne (kąpielowe węgloazotowanie - Tenifer) w produkcji
broni strzeleckiej. Specyfiką tych zastosowań jest wytworzenie
systemów areologicznych wewnątrz grubościennych przewodów
rurowych o średnicach 5÷13 mm.
W artykule przedstawiono ekologiczne metody ulepszania
cieplno-chemicznego i cieplno-fizykochemic[...]
więcej»
w zeszycie
INŻYNIERIA MATERIAŁOWA 2011/4
|
|
|
|
Strona 1
|
Twój Profil
Twój koszyk
