» Retrospektywna analiza uwolnienia się amoniaku w Drzycimiu w kontekście faz przygotowania i reagowania zarządzania kryzysowego
|
|
Dariusz Wróblewski  Tomasz Węsierski
W maju 1978 r. na stacji kolejowej w Drzycimiu
doszło do emisji amoniaku z uszkodzonych
cystern kolejowych w wyniku uszkodzenia zaworów
wyładowczych. Szacuje się, że podczas
tej katastrowy do atmosfery przedostało się
35 t amoniaku z przeciętną szybkością emisji
1,62 kg/s. Zablokowanie zaworów nastąpiło po
6 h pracy strażaków. Ze względu na toksyczność
amoniaku, panujące warunki atmosferyczne
oraz skalę zdarzenia akcja ratownicza była jedną
z trudniejszych akcji ratownictwa chemicznego
przeprowadzonych przez Stację Ratownictwa
Chemicznego w Bydgoszczy1).
An anal. of a historical event (May 1978) consisting
in a releasing of 35 t NH3 during a railway accident was made
in respect to a hazard to inhabitants and environment.
Amoniak ze względu na olbrzymie zapotrzebowanie przemysłowe
stanowi jedną z częściej występujących przyczyn zagrożeń chemicznych.
Szacuje się, że sam przemysł chłodniczy wykorzystuje ok. 300 tys. t tego
gazu w amoniakalnych instalacjach chłodniczych2). Statystykę zdarzeń
aCentrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego
- Państwowy Instytut Badawczy, Józefów; bSzkoła Główna Służby Pożarniczej, Warszawa
Dariusz Wróblewskia, Tomasz Węsierskib,*
Retrospektywna analiza uwolnienia się
amoniaku w Drzycimiu
w kontekście faz przygotowania
i reagowania zarządzania kryzysowego
A retrospective analysis of the release
of ammonia in Drzycim in the context of preparedness
and response phases of crisis management
Szkoła Główna Służby Pożarniczej, ul. Słowackiego 52/54, 01-629 Warszawa,
tel.: (22) 561-79-90, fax: (22) �833-07-24, e-mail: wesierskitomasz@
poczta.onet.pl
Dr inż. Dariusz WRÓBLEWSKI w roku 1994 ukończył
studia w Szkole Głównej Służby Pożarniczej
w Warszawie. W 2001 r. obronił doktorat o specjalności
bezpieczeństwo państwa w Akademii
Obrony Narodowej w Warszawie. Służbę rozpoczął
w SGSP w pionie liniowym w 1994 r., stanowiska
kierownicze zajmował od 2002 r. w Centrum
Ed[...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2011/12
|
|
|
» Metodyka obliczeń średnicy oraz czasu trwania BLEVE-fireball
|
|
|
Tomasz Węsierski Rafał Porowski
Jednym z najbardziej niszczycielskich zdarzeń
jakie mogą mieć miejsce w przemyśle jest
wybuch par wrzącej cieczy BLEVE (boiling liquid
expanding vapor explosion). Przy bardziej
niekorzystnym rozwoju sytuacji, w przypadku
skroplonego łatwo palnego gazu może dojść
do zjawiska firewall, objawiającego się wybuchem
uwolnionych do otoczenia par tworzących
mieszaninę palną w zakresie granic wybuchowości.
Od początku lat czterdziestych
XX w. doszło do ok. 100 udokumentowanych
zdarzeń tego typu, które pochłonęły ponad
tysiąc ofiar śmiertelnych, ok. 10 tys. rannych
oraz straty liczone w bilionach dolarów. Stąd
też niezwykle ważnym zagadnieniem jest właściwe
oszacowanie parametrów tego zjawiska.
A case study on b. liq. expanding vapor explosion and fireball
after a railway accident with liq. PrH-BuH mixt. was
given. A release of 10-12 t of the mixt. took place, the tank
car contained 8-10 t of the mixt. during the explosion. The
fireball duration was 15 s. The fire was extinguished after
about 3 h. Two people were deadly injured during the explosion
and fire. An inadequacy of common Champagne
model in describing the fireball course was stated.
Wzrastająca wielkość przewozów, produkcji oraz magazynowania
materiałów niebezpiecznych pociąga za sobą coraz większe ryzyko zajścia
zdarzenia o skutkach poważnej katastrofy przemysłowej mimo wzrostu
poziomu zabezpieczeń. Dotyczy to szczególnie dynamicznie rozwijającego
się sektora paliwowego. Odpowiedzią na wzrost ryzyka musi być coraz
lepszy poziom wyszkolenia jednostek ratowniczych1), właściwy poziom
reagowania kryzysowego2-5) w przypadku zaistnienia takich zdarzeń oraz
zdolność do przewidywania ich przebiegu i rozmiaru6).
aSzkoła Główna Służby Pożarniczej, Warszawa; bCentrum Naukowo-Badawcze Ochrony
Przeciwpożarowej, Józefów
Tomasz Węsierskia,*, Rafał Porowskib
Metodyka obliczeń średnicy
oraz czasu trwania BLEVE-fireball
Methods for determination of duration
and maximum fireball diamete[...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2011/12
|
|
|
» Analiza wybranych metod obliczeniowych w zakresie oddziaływania fali wybuchu chemicznego
|
|
|
Rafał Porowski Daniel Małozięć Tomasz Węsierski
Przemysł chemiczny jest nieodłącznie związany
ze stosowanymi tam substancjami niebezpiecznymi,
w tym również o właściwościach
palnych oraz wybuchowych. Aby dobrze poznać
zagrożenia związane z tymi substancjami,
konieczne jest analizowanie ich potencjalnych
efektów fizycznych, do których należy
również zjawisko wybuchu. Dokonano analizy
najczęściej stosowanych metod obliczeniowych
w zakresie oddziaływania fali wybuchu
mieszanin paliwowo-powietrznych, jak również
wykazano zasadnicze różnice pomiędzy
tymi metodami.
Trinitrotoluene equivalent, multienergetic and Baker-
Strehlow methods for calcn. of blast effects were presented
and compared.
Zjawisko wybuchu w przemyśle chemicznym jest znane nie od
dziś, o czym świadczą liczne awarie przemysłowe, o których od
czasu do czasu dowiadujemy się poprzez środki masowego przekazu
oraz liczne publikacje branżowe1, 2). Przemysł chemiczny związany
jest nieodłącznie ze stosowanymi, produkowanymi czy też magazynowanymi
tam substancjami niebezpiecznymi, w tym również
substancjami o właściwościach palnych oraz wybuchowych. Proces
uwolnienia i formowania się mieszaniny palnej można modelować
przy wykorzystaniu analizy właściwości fizykochemicznych oraz
odpowiedniego aparatu matematycznego3, 4). Zjawisko wybuchu
może spowodować poważne skutki stwarzające zagrożenie dla
życia i zdrowia ludzi oraz destrukcyjnie wpływające na konstrukcje
budowlane, aparaty i urządzenia procesowe. Powoduje tym samym
potężne szkody materialne oraz zanieczyszczenie środowiska.
Wybuchom mieszanin paliwowo-powietrznych towarzyszy gwałtowny
wzrost ciśnienia oraz powstawanie i rozprzestrzenianie się
fali wybuchu. Kształt fali ciśnienia w pobliżu źródła wybuchu
zależy od typu wybuchu. Początkowy kształt fali ciśnienia różni się
znacznie w przypadku wybuchów materiałów wybuchowych, materiałów
nuklearnych czy też fizycznych lub chemicznych wybuchów
mieszanin gazowo-powietrznych. Do typowych wybuchów chemicznych
zalicza [...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2011/12
|
|
|
» Wyznaczanie strefy zagrożenia podczas akcji ratownictwa chemicznego
|
|
Tomasz Węsierski Robert Gałązkowski Jacek Zboina
Organizacja działań ratowniczych podczas
zdarzeń, w których czynnik ryzyka podnosi występowanie
substancji chemicznej kategoryzuje
się wśród najtrudniejszych akcji ratunkowych.
Jej przebieg oraz skuteczność zależy od
przygotowania wszystkich podmiotów biorących
udział w działaniach. Jednym z ważnych
elementów w tego typu akcjach ratowniczych
w stosunku do osób poszkodowanych oraz
zagrożonych jest właściwe przeprowadzenie
dekontaminacji oraz ewakuacji ze strefy niebezpiecznej.
Aby proces mógł się odbywać
w sposób niezaburzony niezbędne jest właściwe
wyznaczenie strefy na jak najwcześniejszym
etapie akcji.
Zone of NH3 proliferation in atm. after NH3 leakage in an
accident was simulated at varying cloudiness and humidity
as a function of wind speed and NH3 concn.
Koniecznym elementem do uzyskania optymalnego poziomu bezpieczeństwa
przed i w trakcie zdarzeń katastroficznych jest nie tylko
właściwe zintegrowanie wszystkich służb i podmiotów ratowniczych,
organów administracji rządowej i samorządowej, ale także jednostek
ochrony zdrowia1), personelu zakładowego2) oraz podniesienie świadomości
społecznej3-6).
Działania ratownicze na miejscu zdarzenia stanowią każdorazowo
wyzwanie dla służb ratowniczych, szczególnie w przypadku zdarzeń,
którym towarzyszy zagrożenie chemiczne. Jest to związane z dodatkowym
aspektem charakterystyki toksykologicznej7), palnej8) czy też
wybuchowej substancji biorącej udział w zdarzeniu. Rozpoznanie
zagrożeń ratownictwa chemicznego wymaga ciągłej pracy naukowobadawczej
oraz pełnej analizy zaistniałych zdarzeń w celu uzyskania
i wypracowania procedur postępowania, których skutkiem będzie
osiągnięcie poziomu możliwie najwyższej efektywności prowadzonych
działań ratowniczych9-16), w tym poprawne wyznaczenie strefy
niebezpiecznej. Jak może skończyć się niewłaściwe wyznaczenie
strefy zagrożenia niech świadczy wypadek, jaki miał miejsce na
terenie Mihăileşti w Rumunii w dn. 24 maja 2004 r. Podczas
wypadku[...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2012/4
|
|
|
» Nowoczesne technologie ratownictwa chemicznego
|
|
|
Tomasz Węsierski Dariusz Wróblewski Jan Kielin Adam Gontarz
Rozwój technologiczny oraz przemysłowy
pociąga za sobą coraz to nowe niebezpieczeństwa
związane z przetwarzaniem, magazynowaniem
oraz transportem materiałów
niebezpiecznych. Zdarzenia z ostatnich lat wyraźnie
wskazują, że niezbędne jest wdrożenie
technologii podwyższających skuteczność,
bezpieczeństwo oraz szybkość działania jednostek
ratowniczych.
Examples of industrial disasters in chem. industry were
presented. Uses of an unmanned fire engine and turbine
fire tenders were characterized in detail.
Przebieg zdarzeń mających cechy katastrof może okazać się trudny
do przewidzenia1-9). Powoduje to znaczne komplikacje przy prowadzeniu
działań ratowniczo-gaśniczych zarówno w zakresie organizacji
działania, jak i użycia sprzętu10-13). W sytuacji zaistnienia poważnego
ryzyka dla zdrowia i życia ratowników kierujący działaniami ratowniczymi
(KDR) jest zmuszony do ich wycofania ze strefy zagrożenia14).
Powodem tego stanu może być ryzyko wybuchu, niekontrolowanego
rozwoju pożaru i w konsekwencji odcięcia i utraty kontaktu z ratownikami.
Przebieg zdarzenia o charakterze katastrofy, zwłaszcza w dużych
kompleksach przemysłowych, może spowodować również znaczne
problemy w przemieszczaniu się rot ratowniczych oraz sprzętu. Tak
więc niezbędnym kierunkiem badań i prac rozwojowych powinny się
stać technologie umożliwiające skuteczne działanie na odległość.
Przypadki katastrof przemysłowych
Podczas katastrof przemysłowych wielokrotnie dochodziło do konieczności
wycofania ratowników ze strefy lub też ich śmierci podczas działań2,
3, 15). Wyciek propanu ze sferycznego zbiornika dn. 4 stycznia 1966 r.
aSzkoła Główna Służby Pożarniczej, Warszawa; bCentrum Naukowo-Badawcze Ochrony
Przeciwpożarowej im. Jozefa Tuliszkowskiego - Państwowy Instytut Badawczy, Józefów
Tomasz Węsierskia, *, Dariusz Wróblewskib, Jan Kielinb, Adam Gontarzb
Nowoczesne technologie
ratownictwa chemicznego
High technologies in chemical rescue
Dr inż. Dariusz WRÓBLEWSKI w ro[...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2012/4
|
|
|
» Możliwości ograniczenia skutków pożarów metodami inżynierii materiałowej
|
|
Krystyna Czaplicka -Kolarzowa Ludomir Ślusarski Jadwiga Sójka -Ledakowicz Władysław Strykowski Andrzej Fojutowski Tomasz Węsierski Dariusz Wróblewski
Rokrocznie w Polsce wybuchają liczne pożary, w których wyniku,
mimo z reguły szybkiej interwencji straży pożarnej, giną ludzie
albo ulegają ciężkim poparzeniom. W dniu 16.12.2009 r. w Centrum
Naukowo-Badawczym Ochrony Przeciwpożarowej w Józefowie
odbyła się narada, w której wzięła udział dyrekcja wspomnianego
Centrum i zatrudnieni w nim specjaliści oraz przedstawiciele
instytutów, w których są prowadzone badania, mające na celu
ograniczenie palności materiałów stosowanych w budownictwie,
bądź stanowiących wyposażenie wnętrz mieszkalnych, budynków
użyteczności publicznej - szkół szpitali, kin, hal wystawowych
i in. Oprócz Gospodarzy reprezentowane były Instytut Technologii
Drewna w Poznaniu i Instytut Włókiennictwa w Łodzi. W wyniku
wymiany poglądów ustalono, że przyczyną nieszczęśliwych wypadków
podczas pożarów jest najczęściej gwał towne rozprzestrzenianie
się ognia lub emisja tlenku węgla bądź innych substancji toksycznych
z ulegających pirolizie materiałów. Zdaniem specjalistów
w dziedzinie pożarnictwa, decydujące znaczenie ma pierwszy okres
trwania pożaru, wynoszący od kilku do ok. 20 minut. Jeśli w tym
czasie mieszkańcy lub użytkownicy pomieszczeń zdołają sami albo
z pomocą straży pożarnej opuścić budynek, to zwykle nie dochodzi
do ich poważnych obrażeń. Jednak w wielu budynkach znajdują się
duże ilości łatwopalnych materiałów włókienniczych (firanki, zasłony,
obicia i wykładziny mebli, dywany, wykładziny podłogowe,
pościel, odzież, ręczniki i in.). Natomiast z drewna, szczególnie
w starym budownictwie, wykonane są często drzwi, okna, klatki
schodowe, poddasza, podłogi, boazerie i inne elementy. W przypadku
budowanych ostatnio domów jednorodzinnych niekiedy
z drewna wykonana jest również konstrukcja ścian, a dach bywa
pokryty trzciną. Rodzaje tych materiałów mają istotne znaczenie dla
odporności ogniowej elementów wyposażeniowych i konstrukcyjnych,
decydują o bezpieczeństwie pożarowym budynków. Jednak
uzyskanie pozytywny[...]
więcej»
w zeszycie
INŻYNIERIA MATERIAŁOWA 2010/2
|
|
|
|
Strona 1
|
Twój Profil
Twój koszyk
