profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a
FAIL (the browser should render some flash content, not this).

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły

Wyniki wyszukiwania

Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"ZBIGNIEW ŁATAŚ"

» Metody obróbki cieplno-chemicznej przewodów luf broni strzeleckiej

ZBIGNIEW ŁATAŚ  TADEUSZ ŻÓŁCIAK  ANDRZEJ DĘBSKI  Jerzy MICHALSKI  BOGDAN BOGDAŃSKI  
Badania dotyczące możliwości i celowości zastąpienia dotychczas stosowanej stali 30HN2MFA i obróbki powierzchniowej stosowanej w produkcji luf broni strzeleckiej kalibru 5,56 mm stanowi przedmiot badań IMP od kilku lat. Dotychczas lufy broni strzeleckiej kalibru 5,56 mm i podobne są w większości produkowane z niskostopowych stali konstrukcyjnych, podobnych do używanej do tego celu krajowej stali 30HN2MFA. Po wstępnej obróbce mechanicznej elementy na lufy z takich stali są ulepszane cieplnie do twardości przeważnie w zakresie 25÷35 HRC, po czym są poddawane obróbce plastycznej mechanicznej wykańczającej. Rozpowszechnione elektrolityczne chromowanie przewodów tak wykonanych luf ma na celu ich zabezpieczenie przed korozją podczas długotrwałego, często wieloletniego składowania, a także w pewnym stopniu chroni wnętrze lufy przed niszczeniem od gazów prochowych. Chemiczne czernienie lub także następne lakierowanie zewnętrznej powierzchni luf o przewodach chromowanych elektrolitycznie służy jako środek ich zabezpieczenia przeciwkorozyjnego i przeciwodblaskowego. Poszukiwania nowych technologii m.in. cieplnych i cieplno-chemicznych, połączonych z głębokim wymrażaniem może zagwarantować wzrost trwałości finalnego wyrobu przy mniejszej uciążliwości technologii dla środowiska naturalnego [6]. Me toda chromowania elek trolityczneg o Badaniom poddano lufy broni strzeleckiej kalibru 5,56 mm wykonane ze stali konstrukcyjnej 30HN2MFA chromowanej elektrolitycznie [4]. W badaniach stosowano przyspieszoną metodę oceny trwałości lufy, polegającą na wystrzeleniu w krótkim czasie 1000 szt. amunicji. Pomiędzy wystrzeliwaniem kolejnych partii amunicji lufę ochładzano w powietrzu i obserwowano stopień zużycia przewodu za pomocą boroskopu. Lufy chromowane elektrolitycznie, uległy zniszczeniu głównie przez cykliczne zmiany objętości podłoża stalowego, powodujące pękanie i wykruszanie leżącej na nim warstwy chromu. Taki charakter zużycia występuj[...] więcej»
w zeszycie INŻYNIERIA MATERIAŁOWA 2010/4


 

» Budowa i właściwości warstw duplex typu CrC+(Ni-W) wytwarzanych w procesie chromowania próżniowego

BOGDAN BOGDAŃSKI  EWA KASPRZYCKA  jAN TACIKOWSKI  JAN SENATORSKI  ZBIGNIEW ŁATAŚ  
Warstwy chromowane o strukturze węglikowej, wytwarzane na powierzchni stali w procesach chromowania dyfuzyjnego, charakteryzują się dobrymi właściwościami tribologicznymi [1÷5]. Wadą warstw węglikowych jest niedostateczna ich odporność na korozję w roztworach wodnych zawierających niektóre kwasy (np. kwas octowy lub siarkowy) [5, 6]. Zwiększenie odporności korozyjnej warstw, według danych literaturowych [7÷9], można uzyskać m.in. przez elektrolityczne nakładanie niklu przed procesem dyfuzyjnym. Wyniki badań własnych [9÷11] dotyczących warstw chromowanych o strukturze węglikowej wykazały, że dzięki połączeniu procesu chromowania próżniowego ze wstępnym osadzaniem na powierzchni stali powłok elektrolitycznych z niklu lub jego stopów, np. z wolframem, można otrzymać warstwy duplex typu CrC+Ni lub CrC+(Ni-W), których odporność na korozję jest kilka razy większa od odporności korozyjnej warstw węglikowych typu CrC, wytwarzanych bezpośrednio na powierzchni stali, bez powłoki elektrolitycznej. Badania właściwości tribologicznych tych warstw wykazały, że warstwy duplex typu CrC+(Ni-W) wytwarzane przez osadzanie przed chromowaniem próżniowym powłok ze stopów niklu, zawierających pierwiastek węglikotwórczy, charakteryzują się dobrą odpornością na zużycie przez tarcie, podczas gdy warstwy duplex typu CrC+Ni otrzymywane przez nakładanie powłok z czystego niklu na powierzchnię stali przed chromowaniem nie są odporne na zużycie przez tarcie [9, 10]. Celem pracy było zbadanie budowy warstw duplex typu CrC+(Ni-W) w połączeniu z badaniami ich odporności na zużycie przez tarcie oraz wyjaśnienie, dlaczego obecność pierwiastka węglikotwórczego - wolframu - w stopach niklu, osadzanych na powierzchni stali przed dyfuzyjnymi procesami chromowania próżniowego, umożliwia wytwarzanie warstw wykazujących dobre właściwości tribologiczne, podczas gdy warstwy duplex typu CrC+Ni otrzymywane przez osadzanie czystego niklu na powierzchni stali nie wykazują [...] więcej»
w zeszycie INŻYNIERIA MATERIAŁOWA 2011/4


 

» Perspektywy wykorzystania rozporządzalności azotu jako parametru atmosfery azotującej

JERZY MICHALSKI  PIOTR WACH  KRYSPIN BURDYŃSKI  ZBIGNIEW ŁATAŚ  JAN TACIKOWSKI  
W procesach azotowania gazowego stosowane są najczęściej: jednoskładnikowe atmosfery wlotowe amoniaku NH3, a ponadto atmosfery dwuskładnikowe rozcieńczane zdysocjowanym amoniakiem NH3/NH3zd lub azotem NH3/N2. Parametrami charakteryzującymi atmosferę azotującą uzyskaną z tych atmosfer wlotowych są: potencjał azotowy Np, stopień dysocjacji amoniaku α oraz rozporządzalność azotu mN2. Potencjał azotowy określa potencjalne możliwości atmosfery azotującej z punktu widzenia tworzenia się faz azotowych α, γʹ, ε w warunkach równowagi stężeniowej azotu w atmosferze azotującej i na powierzchni wsadu. Z kolei stopień dysocjacji jest ilościowym parametrem określającym jaka część amoniaku z atmosfery wlotowej ulega rozkładowi w danym procesie, dostarczając azot atomowy niezbędny do utworzenia warstwy azotowanej. Rozporządzalność azotu jest parametrem, który wiąże stopień dysocjacji amoniaku z natężeniem przepływu atmosfery wlotowej Fw i zawiera informację o ilości azotu (w gramach na minutę) uzyskanego w warunkach procesu dla danego stopnia dysocjacji amoniaku i przy określonym natężeniu przepływu atmosfery wlotowej [1, 2]. W przypadku atmosfery azotującej uzyskanej z atmosfery wlotowej amoniaku NH3, jak również z atmosfery rozcieńczanej zdysocjowanym amoniakiem NH3/NH3zd, wystarczającym parametrem charakteryzującym w pełni te atmosfery jest potencjał azotowy Np lub stopień dysocjacji amoniaku α. Natomiast atmosfera azotująca uzyskana z atmosfery wlotowej amoniaku rozcieńczanego azotem NH3/N2, wymaga dwóch parametrów do pełnego jej scharakteryzowania, tj. potencjału azotowego Np i rozporządzalności azotu mN2. PARAMETRY CHARAKTERYZUJĄCE ATMOSFERĘ AZOTUJĄCĄ Potencjał azotowy Dla każdej wartości natężenia przepływu Fw, temperatury procesu T i powierzchni wsadu Sw ustala się kwazirównowaga między atmosferą azotującą o danym składzie a powierzchnią fazy stałej (wsadu). Równowagę tę opisuje potencjał[...] więcej»
w zeszycie INŻYNIERIA MATERIAŁOWA 2011/4


 

» Azotowanie rur grubościennych o małych średnicach otworów

ZBIGNIEW ŁATAŚ  JERZY MICHALSKI  Tadeusz Zółciak  MAREK BETIUK  PIOTR WACH  bogdan Bogdański  
Wymagania dotyczące zanieczyszczania środowiska naturalnego w państwach Unii Europejskiej stale rosną i kraje członkowskie zobowiązały się do ich wprowadzania. Dyrektywy Unii Europejskiej w sposób jasny wytyczają kierunki rozwoju przemysłu, które muszą uwzględniać ochronę środowiska. Prezentowane metody obróbki cieplno-chemicznej stanowią propozycję wyjścia naprzeciw tym coraz większym wymaganiom Unii Europejskiej, eliminującym uciążliwe dla środowiska technologie produkcyjne W ramach własnych prac badawczych oraz realizacji projektów badawczo-rozwojowych, finansowanych ze środków na naukę, badano możliwości wykorzystania technologii multiplex (połączenie ulepszania cieplnego + głębokiego wymrażania + obróbki cieplno- -chemicznej lub PVD), opracowanych w IMP, takich jak: regulowanego azotowania gazowego, węgloazotowania i azotowania fluidalnego, azotowania jarzeniowego oraz technologii magnetronowej do wytwarzania warstw na wewnętrznych powierzchniach rur grubościennych o małych średnicach. Technologie te są alternatywą dla uciążliwych środowiskowo technologii galwanicznych: chromowania lub cyjanowania. Jako operację uzupełniającą w wybranych wariantach obróbki cieplno-chemicznej przeprowadzono długookresowe wymrażanie (-180°C). Proces prowadzono w specjalnej wymrażarce, jako osobną operacje technologiczną, po klasycznym ulepszaniu cieplnym. W prowadzonych badaniach stosowano wariant obróbki cieplnej z wymrażaniem poprzedzającym proces azotowania i węgloazotowania, w wyniku czego zaobserwowano zwiększenie głębokości strefy dyfuzyjnej wytwarzanych warstw. W przemyśle obronnym są stosowane technologie galwaniczne i cieplno-chemiczne (kąpielowe węgloazotowanie - Tenifer) w produkcji broni strzeleckiej. Specyfiką tych zastosowań jest wytworzenie systemów areologicznych wewnątrz grubościennych przewodów rurowych o średnicach 5÷13 mm. W artykule przedstawiono ekologiczne metody ulepszania cieplno-chemicznego i cieplno-fizykochemic[...] więcej»
w zeszycie INŻYNIERIA MATERIAŁOWA 2011/4


 

 Strona 1 
r e k l a m a
FAIL (the browser should render some flash content, not this).