Wyniki 1-3 spośród 3 dla zapytania: authorDesc:"Jan Macuda"

Soil contamination with hydrocarbons on the areas of the former gas - works Zanieczyszczenia gruntów węglowodorami na terenach "starych gazowni" DOI:10.15199/62.2017.5.12


  Contents of polycyclic arom. hydrocarbons, PhH, PhMe, PhEt, xylenes, aliph. hydrocarbons and PhOH in 27 samples of soil from northern Poland were detd. by chromatog. Most of analyzed samples of soil showed the level of hydrocarbon pollutants above max. values specified by state regulation. W Polsce gaz miejski, produkowany w procesie suchej destylacji węgla, był wykorzystywany do celów komunalnych jeszcze w latach 80. XX w. Jego produkcja należała do przedsięwzięć wyjątkowo uciążliwych dla środowiska gruntowo- wodnego. Zanieczyszczenia z pracujących instalacji przedostawały się do środowiska głównie w wyniku awarii i nieszczelności urządzeń oraz nieprawidłowego magazynowania ścieków i odpadów. Istotnymi źródłami zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego były również nieprawidłowo prowadzone prace budowlane związane z demontażem instalacji i likwidacją zbiorników do magazynowania ścieków i odpadów. Głównymi zanieczyszczeniami występującymi w rejonie takich instalacji są związki organiczne, w tym węglowodory aromatyczne, zwłaszcza wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) i węglowodory BTEX (benzen, toluen, etylobenzen, ksyleny) oraz fenol. Gaz miejski, zwany również gazem koksowniczym, był powszechnie stosowany na świecie od II połowy XIX w. aż do lat 80. ubiegłego wieku1). Początkowo służył on głównie do oświetlania ulic miast. Później znalazł zastosowanie w przemyśle oraz w gospodarstwach domowych. Gaz miejski był wytwarzany w procesie odgazowania węgla kamiennego (dawniej zwanego suchą destylacją), w temp. 900-1100°C, w specjalnie do tego celu skonstruowanych piecach koksowniczych2 W wyniku tego procesu z węgla wytwarzano koks (70-80%), gaz koksowniczy (12-18%) oraz produkty uboczne, takie jak woda pogazowa (3-5%), smoła pogazowa (2,5-4,5%), benzol (0,8-1,4%) i amoniak (0,2-0,4)2-5).Woda pogazowa to mieszanina m.in. amoniaku, soli amonowych, pirydyny i fenoli2). Smoła pogazowa jest mieszaniną głównie węglow[...]

Naturalne pierwiastki promieniotwórcze w odpadach generowanych w trakcie poszukiwań i wydobycia gazu z łupków w północno-wschodniej Polsce DOI:10.15199/62.2017.7.18


  Poszukiwanie oraz wydobycie gazu ziemnego ze złóż niekonwencjonalnych, z uwagi na konieczność wykonania zabiegów szczelinowania, zwiększających dopływ gazu do otworu, stanowi potencjalne zagrożenie dla środowiska. Proces szczelinowania wymaga użycia bardzo dużych ilości wody oraz środków chemicznych niezbędnych do przygotowania płynów technologicznych1-3). W konsekwencji w trakcie procesu szczelinowania generowane są duże ilości odpadów w postaci płynu szczelinującego (PS), zużytej płuczki wiertniczej (ZPWr), propantu zwrotnego (PpZ) oraz stałych odpadów wiertniczych (Z). Zagrożenia, jakie niesie ze sobą wydobycie gazu ze źródeł niekonwencjonalnych to m.in. degradacja gleb, lokalne zanieczyszczenia powierzchni gruntu paliwami oraz płynami technologicznymi, zanieczyszczenie wód powierzchniowych, gruntowych i podziemnych w wyniku niekontrolowanego odprowadzenia do nich ścieków, zanieczyszczenie wód podziemnych filtratem z płuczki4, 5). Obok tych zagrożeń, istotne niebezpieczeństwo dla środowiska naturalnego oraz ludzi może stanowić zagrożenie radiacyjne związane z promieniotwórczością pochodzącą od naturalnych radionuklidów, występujących powszechnie w skałach budujących złoże kopaliny. Są to izotopy pochodzące z uranowo-radowego szeregu promieniotwórczego (izotop macierzysty U-228), z szeregu torowego (izotop macierzysty Th-232) oraz promieniotwórczy izotop potasu K-40. W przemyśle wydobywczym nafty i gazu zagrożenie związane z naturalnymi radionuklidami głównie wynika z migracji produktów rozpadu U-238 oraz Th-232 wraz z wydobywaną ze złoża mieszaniną ropy, gazu ziemnego oraz wody. Produkty te (głównie izotopy radu Ra-226 i Ra-228) nagromadzają się w osadach i szlamach. Średnie stężenia izotopów radu w osadach oraz szlamach (powstających w trakcie wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego) wahają się w szerokim zakresie 0,1-15000 kBq/kg6-9). Część doświadczalna Materiały Pobrano 64 próbki z terenów wiertni w okresie od sierpnia[...]

Występowanie radonu w gazie ziemnym transportowanym gazociągiem na terenie Polski w aspekcie ochrony radiologicznej. Badania wstępne DOI:10.15199/62.2017.9.26


  W przypadku górnictwa nafty i gazu zagrożenie radiacyjne związane jest z występowaniem radionuklidów naturalnych i wynika głównie z migracji produktów rozpadu 238U oraz 232Th wraz z mieszaniną ropy oraz gazu ziemnego wydobywanego ze złoża. W przypadku wydobycia oraz transportu gazu ziemnego znaczący problem stanowi radon oraz produkty jego rozpadu, głównie długożyciowy radioizotop 210Pb (τ1/2 = 22,3 lata) oraz 210Po (τ1/2 = 138,4 dnia). Produkty rozpadu radonu, ze względu na właściwości chemiczne, z łatwością są adsorbowane na różnego rodzaju powierzchniach. W konsekwencji na powierzchniach cylindrów sprężarek i ściankach gazociągu powstaje cienki radioaktywny film. Dodatkowo produkty rozpadu radonu wraz z aerozolami są z łatwością zatrzymywane na filtrach, co w konsekwencji może doprowadzić do zgromadzenia się na nich znacznych aktywności 210Pb1, 2). 96/9(2017) 1943 Dr inż. Krystian LISZKA jest absolwentem Wydziału Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, kierunki górnictwo i geologia oraz inżynieria naftowa i gazownicza. Od 1998 r. pracuje w przemyśle gazowniczym, a od 2012 r. jest adiunktem w Katedrze Inżynierii Gazowniczej AGH. Specjalność - zagadnienia transportu gazu ziemnego, budowa i utrzymanie gazociągów, stacji redukcyjnych, układów pomiarowych oraz tłoczni gazu. Dr inż. Paweł JODŁOWSKI w roku 1980 ukończył studia na Wydziale Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki AGH Akademii Górniczo- Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, specjalność [...]

 Strona 1