Wyniki 1-10 spośród 11 dla zapytania: authorDesc:"Małgorzata Bebek"

Oznaczanie chlorofi lu a w wodach ze zbiorników antropogenicznych DOI:10.15199/17.2018.6.5

Czytaj za darmo! »

Chlorofi lem nazywamy barwniki asymilacyjne roślin, mające barwę zieloną i należące do grupy porfi ryn, zwanych feoporfi nami. Chlorofi le mają charakter hydrofobowy, są prawie nierozpuszczalne w wodzie. Różnią się zakresem absorbowanego promieniowania i zdolnością absorpcji oraz umożliwiają przemianę energii świetlnej w energię chemiczną wykorzystywaną w fotosyntezie. Zawartość chlorofi lu jest wskaźnikiem zawartości biomasy (fi toplanktonu) w wodzie i intensywności procesu fotosyntezy. Podstawowymi składnikami barwnymi roślin są chlorofi l a (C55H72O5N4Mg) oraz chlorofi l b (C55H70O6N4Mg). Obie zbliżone do siebie odmiany strukturalne są estrami pochodnych porfi ny i alkoholu fi tolowego, zawierającymi magnez jako atom centralny. Przy niskim pH chlorofi l ulega rozkładowi do feofi tyny (na skutek wypadnięcia Mg z pierścienia porfi rynowego). Reakcja jest nieodwracalna. Powstała feofi tyna ma barwę brązowooliwkową, łatwo wykrywalną spektrofotometrycznie. Feofi tyna a jest produktem rozkładu chlorofi lu a, stąd też stosunek chlorofi lu a do feofi tyny a jest dobrym wskaźnikiem stanu fi zjologicznego fi toplanktonu [2]. Wartości graniczne stężenia chlorofi lu a, odnoszące się do jednolitych części wód powierzchniowych, są normowane w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 r. [9]. Natomiast w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 19 lipca 2016 r. [10] jako metodykę referencyjną dla oznaczania chlorofi lu a wskazano metodę spektrofotometryczną w oparciu o normę PN-ISO 10260. Celem badań była praktyczna ocena wiarygodności wyników pomiarów uzyskanych dla chlorofi lu a metodą spektrofotometryczną w wodzie ze zbiorników antropogenicznych. Część doświadczalna Aparatura W badaniach zastosowano jednowiązkowy spektrofotometr SPEKOL 1500 (Analityk Jena AG, Niemcy) umożliwiający pomiar w zakresie długości fal 190-1100 nm, o rozdzielczości 1 nm oraz szerokości spektralnej 2 nm, i wyposażony w kuwety o długości drogi o[...]

Badanie materiałów zaszczepiających pod kątem przydatności w oznaczaniu biochemicznego zapotrzebowania tlenu w wodzie i ściekach

Czytaj za darmo! »

Biochemiczne zapotrzebowanie tlenu (BZT) jest jednym ze wskaźników zanieczyszczeń organicznych w wodzie i ściekach, który pozwala określić podatność próby na biodegradację. BZT jest również jednym z podstawowych parametrów oceny efektywności procesów wykorzystywanych w technologii oczyszczania ścieków. Oznaczenie BZT opiera się na określeniu ilości tlenu (w mgO2/dm3), potrzebnego do utlenien[...]

Zastosowanie chromatografii jonowej do oznaczania jonów nieorganicznych w wodach naturalnych o zróżnicowanej mineralizacji

Czytaj za darmo! »

Przedstawiono zagadnienia związane z oznaczaniem chlorków, siarczanów(VI), azotanów( V) oraz bromków w wodach naturalnych o zróżnicowanym składzie fizykochemicznym i mineralizacji. Przedmiotem badań były wody powierzchniowe i podziemne oraz wody kopalniane. Do badań wykorzystano chromatograf jonowy ICS-2500 firmy Dionex z detekcją konduktometryczną z supresją. Rozdzielanie przeprowadzono [...]

Zastosowanie wstrzykowej analizy przepływowej do monitorowania zawartości siarczynów w wodzie i ściekach DOI:10.15199/17.2015.9.2


  Siarczyny mają stosunkowo szerokie zastosowanie w przemyśle. Ciągła kontrola zawartości siarczynów w ściekach jest niezwykle istotna, ze względu na ich toksyczność dla organizmów wodnych. Przy oznaczeniu siarczynów w ciekłych próbkach środowiskowych należy zazwyczaj uwzględnić wpływ matrycy próbki, który może komplikować wykonanie pomiaru. W artykule przedstawiono wyniki badań nad możliwością wykorzystania wstrzykowego analizatora przepływowego FIAcompact (MLE, Niemcy) z detekcją spektrofotometryczną do monitorowania zawartości siarczynów w próbkach wód i ścieków. Wbudowany w analizator dyfuzor gazowy stwarza możliwość ilościowego wydzielenia siarczynów w postaci ditlenku siarki, który następnie absorbowany jest przez roztwór pochłaniający, stanowiący nową matrycę w dalszym procesie analitycznym. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań stwierdzono, że metoda oznaczania siarczynów z wykorzystaniem wstrzykowej analizy przepływowej z dyfuzją gazową i detekcją spektrofotometryczną charakteryzuje się stosunkowo niską granicą oznaczalności oraz bardzo dobrą precyzją i poprawnością. Pełna automatyzacja procesu analitycznego pozwala na szybkie wykonanie oznaczenia, umożliwia stosowanie próbek o małej objętości i tym samym minimalizuje zużycie odczynników.Wstęp Głównym źródłem jonów siarczynowych w wodach naturalnych i ściekach są zanieczyszczenia przemysłowe (m.in. z przemysłu celulozowego, włókienniczego i metalurgicznego). W technice siarczyny odgrywają ważną rolę jako środki redukujące i bielące. W przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i winiarskim bardzo często stosowane są jako przeciwutleniacze. Siarczyny wykorzystywane są także w preparatach do wód kotłowych, jako czynniki usuwające rozpuszczony w wodzie tlen w celu ochrony kotłów przed korozją [6,7]. Stosowane jednak w nadmiarze mogą same przyczynić się do powstania korozji, gdyż znacznie obniżają pH wody. Kontrola zawartości jonów siarczynowych zarówno w ściekach, jak i[...]

Use of flow injection analysis for the monitoring concentration of dissolved sulfides in post-processing water from underground coal gasification Zastosowanie wstrzykowej analizy przepływowej do monitorowania stężenia siarczków rozpuszczalnych w wodach z procesu podziemnego zgazowania węgla DOI:10.15199/62.2015.11.13


  Five samples of waste waters from gasification of bituminous coal and lignite were studied by flow injection anal. method to det. concn. of sulfide ions. Reliability of the results was evaluated by checking precision (variation coeff. lower than 6%) and accuracy (recovery 88-110%). The applicability of the anal. method used was confirmed. Przedstawiono możliwość zastosowania wstrzykowego analizatora przepływowego (FIAcompact, MLE, Niemcy) wyposażonego w moduł do dyfuzji gazowej i detektor spektrofotometryczny do monitorowania stężenia siarczków rozpuszczalnych w wodach pochodzących z procesów podziemnego zgazowania węgla kamiennego i brunatnego. Analiza takich próbek należy do bardzo trudnych ze względu na ich barwę oraz skomplikowaną matrycę. Na podstawie wyników badań określono wartości podstawowych cech jakościowych i ilościowych metody analitycznej (granica wykrywalności 0,01 mg/dm3, granica oznaczalności 0,05 mg/dm3, precyzja wyrażona jako wartość współczynnika zmienności CV < 6% i poprawność określona na podstawie wyników badania odzysku 88-110%).Zgazowanie węgla (lub innych paliw stałych) jest wysokotemperaturowym procesem chemicznym, w którym organiczne substancje węglowe przekształcane są w gaz w wyniku częściowego utlenienia powietrzem, tlenem, parą wodną lub ich mieszaniną. Skład powstałego gazu zależy od technologii zgazowania, jednak zawsze jego głównymi składnikami są tlenek węgla i wodór1, 2). Obecnie proces zgazowania węgla przeprowadza się w celu uzyskania gazu mającego zastosowanie m.in. w przemyśle chemicznym i w energetyce. W ostatnich latach duże zainteresowanie wzbudziła możliwość wykorzystania produktów zgazowania węgla do produkcji energii elektrycznej1). Technologia zgazowania niesie ze sobą wiele korzyści dla środowiska3, 4), niemniej jednak towarzyszy jej również ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych i powierzchniowych. Wody z procesu podziemnego zgazowania węgla (PZW) zawierają niebezpieczne [...]

Oznaczanie wybranych pierwiastków ziem rzadkich w środowiskowych próbkach wody DOI:10.15199/62.2017.11.19


  Lantan, cer, prazeodym, neodym, promet, samar, europ, gadolin, dysproz, holm, erb, tul, iterb i lutet to pierwiastki z grupy lantanowców określanych powszechnie jako pierwiastki ziem rzadkich REE (rare earth elements). Lantanowce charakteryzują się zbliżonymi właściwościami fizyczno-chemicznymi, w większości przypadków występują na +3 stopniu utlenienia oraz tworzą tlenki o charakterze zasadowym. REE występują w przyrodzie w stanie dużego rozproszenia. Minerały, które zawierają w swoim składzie te metale, np. monacyt, bastnaesyt i ksenotym, są trwałe i odporne na wietrzenie. W środowisku naturalnym nie występuje jedynie promet, który jest pierwiastkiem promieniotwórczym1). Powszechnie stosowany jest podział REE na dwie grupy: LREE (light rare earth elements) i HREE (heavy rare earth elements). Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC) zalicza do grupy LREE metale od lantanu do gadolinu, a do HREE metale od terbu do lutetu. Ponadto dane literaturowe podają wiele innych podziałów metali ziem rzadkich2, 3). Lantanowce stosuje się w wielu innowacyjnych procesach technologicznych, dlatego zainteresowanie nimi systematycznie wzrasta. Pierwiastki te są wykorzystywane m.in. w produkcji katalizatorów, magnesów, urządzeń medycznych i optycznych, w metalurgii oraz we współczesnych technologiach jądrowych, w biotechnologii i medycynie1, 4). Głównym dostawcą surowców pierwiastków ziem rzadkich są Chiny, pokrywające 93% światowego zapotrzebowania na REE. Przyczyniło się to do poszukiwania przez inne kraje alternatywnych źródeł metali ziem rzadkich, w postaci nowych złóż (np. tereny Grenlandii, dno Oceanu Spokojnego), jak i technologii odzysku z surowców wtórnych, hałd fosfogipsów czy złóż węgla kamiennego1, 4-6). Szerokie zastosowanie lantanowców niesie ze sobą także ryzyko przedostawania się tych pierwiastków do ekosystemów. Badania wykazały tak pozytywny,jak i negatywny wpływ REE na procesy metaboliczne organizmów żywych oraz[...]

Wytrącanie pierwiastków ziem rzadkich z roztworów modelowych i rzeczywistych z zastosowaniem reagentów alkalicznych i związków siarki DOI:10.15199/62.2017.12.14


  REE to metale tworzące grupę 14 lantanowców o liczbach atomowych od 57 do 71 (La, Ce, Nd, Sm, Eu, Gd, Tb, Dy, Ho, Er, Tm, Yb, Lu) z wyjątkiem wytworzonego sztucznie prometu (Pm, o liczbie atomowej 61) oraz skand i itr (Sc, Y) o liczbach atomowych 21 i 39. Lantanowce stanowią grupę pierwiastków chemicznych o bardzo podobnych właściwościach fizykochemicznych, znacznym pokrewieństwie geochemicznym i tworzą tzw. plejady, które charakteryzują się przewagą ilościową jednego z pierwiastków, co jest przyczyną trudności w ich rozdzielaniu1, 2). W literaturze stosuje się zamiennie różne podziały REE, przy czym najczęściej dzieli się je na dwie lub trzy grupy. Podział na dwie grupy obejmuje LREE (light rare earth elements), lekkie ziemie rzadkie, od La do Gd, pierwiastki o bardziej zasadowych właściwościach, oraz HREE (hard rare earth elements), ciężkie ziemie rzadkie, od Tb do Lu łącznie z Y, pierwiastki o mniej zasadowych właściwościach. Podział REE na trzy grupy obejmuje LREE, lekkie ziemie rzadkie, od La do Nd z wyjątkiem Pr, MREE (medium rare earth elements), średnie lub środkowe ziemie rzadkie, od Nd do Dy lub Ho, oraz HREE, ciężkie ziemie rzadkie, od Dy lub Ho do Lu. Oprócz tych podziałów REE stosuje się także podział na grupy: cerową, itrową i terbową3-5). Wszystkie lantanowce tworzą z reguły w roztworach wodnych jony trójdodatnie, jedynie Ce, Pm oraz Tb tworzą związki na czwartym stopniu utlenienia. Znane są również sole Sm, Eu oraz Y na drugim stopniu utlenienia2, 6, 7). Roztwory wodne zawierające jony La3+, Ce3+, Gd3+, Yb3+, Lu3+, Tb3+, Y3+ i Sc3+ są bezbarwne, zawierające Pr3+ mają barwę zieloną, Nd3+ mają barwę fioletoworóżową, a Er3+ charakteryzują się barwą różową2). Wodorotlenki lantanu i lantanowców są nierozpuszczalne w wodzie i mają charakter zasadowy, przy czym zasadowe właściwości wodorotlenków lantanowców zmniejszają się od lantanu do lutetu. Wodorotlenki lantanowców rozpuszczają się w mocnych kwasach, a nie rozpuszcz[...]

Zastosowanie równania podziału do oceny wpływu udziału form specjacyjnych metali w glebie na ich zawartości w roślinach leczniczych DOI:10.15199/17.2015.8.4


  Ocenę roli zawartości pierwiastków w roślinach przeprowadzono w oparciu o równanie podziału, a przydatność współczynników podziału K1 i K2 na przykładzie jedenastu gatunków roślin. Współczynniki z równania podziału charakteryzujące udział danego pierwiastka w formie wymiennej i adsorbowalnej w glebie ustalono metodą graficzną. Uzyskane w badaniach równania podziału pozwoliły określić udział formy wymiennej i adsorbowalnej w glebie na ogólną zawartość metalu w danej roślinie. Udział form wymienych i adsorbowanych w kształtowaniu się ogólnej zawartości metalu w roślinie, okazał się być bardzo zróżnicowany ze względu na gatunek. Badania potwierdziły, że równanie podziału jest dobrym narzędziem do weryfikacji zjawiska kumulacji metali w roślinach z różnych siedlisk obszarowych oraz udowodniły przydatność współczynników podziału do oceny zdolności kumulacji przez roślinę, form biodostępnych pierwiastków obecnych w glebie.Wstęp Ocenę kumulacji wybranych metali z ich biodostępnych zasobów obecnych w glebie oparto na interpretacji równania podziału [2]. Równanie podziału ma następującą postać: [...]

Intoksykacja środowiska przyrodniczego w sąsiedztwie punktowego źródła emisji miedzi na przykładzie Huty Miasteczko Śląskie DOI:10.15199/17.2017.12.5


  Wstęp W przyrodzie istnieje naturalny obieg pierwiastków śladowych, który charakteryzuje się zrównoważonym bilansem masowym między wybranymi elementami środowiska. W tym bilansie jako rezultat procesów hipergenicznych oraz imisji pierwiastków, znaczącą rolę odgrywa łańcuch trofi czny "gleba - roślinność". Sedymentowane związki pierwiastków charakterystycznych dla danego rodzaju emisji przemysłowej determinują wielkość tzw. pojemności chemoekologicznej oraz swoistą charakterystykę chemoekologiczną wybranego obszaru przyrodniczego. Permanentna emisja określonych ilości jonów metali może przyczynić się do znacznego wzrostu zawartości pierwiastków w glebie i roślinności w stosunku do ich naturalnego geochemicznego tła. Podkreślić należy, że zasięg oddziaływania punktowego lub obszarowego źródła emisji ma charakter nie tylko lokalny. Duże ilości związków Pb, Cd, Cu, Zn powyżej tzw. tła geochemicznego stwierdzono w glebie w zasięgu kilkunastu kilometrów od Huty w Głogowie [1]. Na terenach rolniczych udział w bilansie związków miedzi w środowisku przyrodniczym także mają fungistatycznie wykorzystywane preparaty miedziowe [10]. Roślinność pobiera jony miedzi w formie kationu metalicznego, kationów kompleksowych, a także w postaci połączeń metaloorganicznych. Najwięcej związków jonów miedzi zatrzymują na ogół korzenie roślin w nawiązaniu do stopnia uwodnienia, temperatury i pH gleby i udziału pierwiastków antagonistycznych. Pamiętać należy również o kumulacji związków lub jonów miedzi przez blaszki liściowe. Przenikanie składników mineralnych przez hydrofobową warstwę kutykuli odbywa się zgodnie z zasadą dyfuzji. Pewne ilości jonów miedzi są potrzebne roślinie i determinują prawidłowy wzrost i rozwój rośliny wchodząc w połączenia z aminokwasami, białkami, składnikami błon komórkowych itd. [10]. 492 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ GRUDZIEŃ 2017 Ostatecznie wśród czynników decydujących o stopniu i miejscu kumulacji jonu danego [...]

 Strona 1  Następna strona »