Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"Justyna Wrzosek"

Zastosowanie zeolitów do adsorpcji pozostałości środków ochrony roślin. Modelowe badania porównawcze


  Zjawisko adsorpcji na ciałach stałych jest powszechnie wykorzystywane w procesach oczyszczania i rozdzielania związków, wymiany jonowej, katalizy kontaktowej, a także chromatografii. Oceniono przydatności sit molekularnych, jakimi są zeolity naturalne oraz syntetyczne typu 5A i 13X do adsorpcji środków ochrony roślin. Badano wpływ syntetycznych oraz naturalnych zeolitów na adsorpcję linuronu oraz pendimetaliny w środowisku wodnym. Najlepszy efekt uzyskano dla pendimetaliny, wchodzącej w skład środka ochrony roślin Panida 330 EC, niezależnie od stężenia początkowego. N’-(3,4-Dichlorophenyl)-1-methoxy-1-methylurea (linuron) and 3,4-dimethyl-2,6-dinitro-N-pentan-3-yl-aniline (pendimethalin) herbicides were sepd. by adsorption on 3 com. zeolites from aq. solns. (initial concns. 10 and 20 mg/L) at 24°C for 3 h. Pendimethalin was removed more efficiently (more than 80%) than linuron (only 10%). Współczesne rolnictwo, prowadzone w sposób intensywny, powszechnie stosuje agrochemikalia w produkcji rolniczej. Środki ochrony roślin gwarantują efektywną ochronę upraw przed szkodnikami i chorobami, a co za tym idzie, zapewniają roślinom uprawnym odpowiednią ilość substancji pokarmowych oraz w konsekwencji wyższe plony. Środki ochrony roślin charakteryzują się dużą aktywnością biologiczną oraz szerokim zakresem szkodliwego oddziaływania na środowisko, a zatem są substancjami chemicznymi, które stwarzają potencjalne zagrożenie dla środowiska1-3). Substancje aktywne lub produkty ich degradacji mogą przemieszczać się w poszczególnych elementach środowiska i przenikać do łańcucha troficznego na etapie gleba-roślina-człowiek. Są to główne przyczyny, dla których należy zmierzać do ograniczenia toksycznego działania pozostałości środków ochrony roślin na organizmy nie będące celem zwalczania. Celem pracy było poszukiwanie metod przyspieszenia rozkładu nadmiaru pozostałości środków ochrony roślin obecnych w wodach powierzchniowych i pod[...]

Granulowane nawozy organiczno-mineralne z podłoży popieczarkowych. Cz. II.** Wpływ nawozów na plon roślin testowych i zawartość w nich magnezu DOI:10.15199/62.2018.9.40


  Podłoża popieczarkowe ze względu na właściwości fizyczno- -chemiczne są predestynowane do zagospodarowania na cele przyrod-nicze. Stanowią bogate źródło łatwo przyswajalnych dla roślin mikroelementów i makroskładników2), w tym magnezu, który w warunkach powszechnie stosowanego wyłącznego nawożenia mineralnego jest dostarczany do gleb w bardzo małych ilościach3). W Polsce, będącej europejskim liderem w produkcji pieczarek4, 5), w 2017 r. szacunkowa ilość podłoży popieczarkowych wyniosła ok. 1 625 Gg6). Wyprodukowanie 1 kg grzybów jadalnych generuje 5 kg zużytych podłoży popieczarkowych7). Na krajowych pieczarkarzach spoczywa obowiązek utylizacji odpadów po produkcji pieczarek zgodnie z rozporządzeniami8, 9). Podłoża popieczarkowe lokalnie wprowadza się do gleby świeżo po usunięciu z pieczarkarni, co łączy się z ryzykiem zasolenia gleby10), lub dopiero po przekompostowaniu, kiedy uzyskane komposty odznaczają się właściwościami chemicznymi i fizycznymi zbliżonymi do właściwości glebowej materii organicznej11, 12). Podłoża po produkcji pieczarek mają zróżnicowany skład chemiczny, w zależności od pochodzenia. Odznaczają się znaczną zawartością wapnia13). Stanowią cenne źródło materii organicznej, magnezu2, 14, 15) i mikroelementów2, 16, 17). Zawierają także śladowe ilości niepożądanych pierwiastków, takich jak ołów i kadm18, 19, 20). Wytworzenie granulowanych nawozów organiczno- mineralnych na bazie przekompostowanych podłoży popieczarkowych suplementowanych dodatkiem nawozów mineralnych pozwala na zaspokojenie potrzeb pokarmowych roślin w trakcie sezonu wegetacyjnego, a także wpływa korzystnie na właściwości gleby poprzez zwiększanie zawartości materii organicznej. Skład chemiczny takich nawozów może być dopasowany do potrzeb pokarmowych poszczególnych grup roślin uprawnych. Jednocześnie jest to metoda bezpiecznego dla środowiska zagospodarowania podłoży popieczarkowych bez ryzyka obniżania żyzności gleby np. na skutek wzrostu zaso[...]

Comparison of the physicochemical properties of synthetic 4A and NaY zeolites. Model of methane adsorption on zeolites Porównanie fizykochemicznych właściwości zeolitów syntetycznych typu 4A i NaY. Model sorpcji metanu na zeolitach DOI:10.15199/62.2016.3.47


  Two synthetic zeolites NaY and 4A were studied for pore topog. and structure, elementary compn., sp. surface and acidity. Their ability for MeH adsorption was estd. by numerical modeling. The NaY zeolite showed faujasite structure and much higher MeH adsorption capacity than the 4A zeolite of Linde structure. Przeprowadzono badania sit molekularnych NaY i 4A (syntetycznych glinokrzemianów o regularnej mikroporowatej strukturze) obejmujące identyfikację materiału pod względem mineralogicznym i określenie jego podstawowych właściwości fizykochemicznych. Zaproponowano prawdopodobny mechanizm adsorpcji metanu na kryształach zeolitów, wykorzystując program do modelowania molekularnego Material Studio 7.0. Stwierdzono, że zarówno powierzchnia wewnętrzna, objętość wszystkich porów i mikroporów, jak i całkowite stężenie centrów kwasowych na powierzchni zeolitu typu NaY są większe niż w przypadku zeolitu typu 4A. Rozwój zrównoważonych metod otrzymywania zeolitów jest bardzo ważny ze względu na szeroki zakres ich stosowania w katalizie, adsorpcji i separacji, a ograniczanie kosztów produkcji i stosowanie przyjaznych dla środowiska technik syntezy zeolitów stanowi wyzwanie dla ich producentów. Konwencjonalną metodą otrzymywania zeolitów jest synteza hydrotermalna z zastosowaniem odpowiednich związków organicznych i rozpuszczalników. Obecnie dąży się albo do ograniczenia stosowania związków organicznych, wtedy woda jako rozpuszczalnik jest nadal konieczna, albo zakłada się prowadzenie syntezy bez rozpuszczalników, wtedy często nadal konieczne są związki organiczne1-3). Znanych jest ok. 40 różnych naturalnych zeolitów i ok. 150 zeolitów syntetycznych4). Zeolity wyróżniają się wieloma wyjątkowymi cechami fizyczno- -chemicznymi5-7). Odznaczają się one dużą pojemnością adsorpcyjną, zdolnością molekularno-sitową, selektywnością, pojemnością jonowymienną oraz odpornością na działanie kwasów i podwyższonej temperatury8-9) (rys. 1). Zeolity[...]

Effect of granulated organic-mineral fertilizers formed from spent mushroom substrate on the yield and on the content of copper in a test plant Wpływ stosowania granulowanych nawozów organiczno-mineralnych wytworzonych z podłoża popieczarkowego na plon i zawartość miedzi w roślinie testowej DOI:10.15199/62.2016.3.29


  Org.-mineral fertilizers were prepd. by mixing the optionally composted mushroom substrate with urea, single superphosphate, a K salt, NH4NO3, (NH4)2SO4, and/or sewage sludge and used on a test microfield (N doses 100 or 200 kg/ha) for growing oat. The straw crop (dry matter) and Cu content in the oat grain and straw were detd. The highest oat straw crop yield was found on the mushroom substrate, NH4NO3, single superphosphate and K salt-fertilized field. The Cu content did not depend on the fertilizers used. Badano następcze działanie granulowanych nawozów organiczno-mineralnych wytworzonych z podłoża popieczarkowego na plon owsa. Dodatkowo oceniono wpływ nawożenia nawozami organiczno-mineralnymi na zawartość miedzi w ziarnie i słomie owsa. Nawozy oraz przekompostowane podłoża popieczarkowe zastosowano w dwóch dawkach 100 i 200 kg N/ha w przeliczeniu na zawartość azotu. W doświadczeniu zastosowano 3 powtórzenia. Po zbiorze roślin oznaczono świeżą masę i suchą masę plonu oraz zawartość Cu w roślinie. Do statystycznego opracowania wyników wykorzystano program Statgraphics 4.0. Sucha masa plonu zależała zarówno od zastosowanego w doświadczeniu rodzaju nawozu, jak i od dawki nawozowej. Zawartość miedzi nie zależała ani od rodzaju, ani od dawki nawozów. Współczesne rolnictwo zmaga się z problemem zbyt niskiej zawartości glebowej materii organicznej, warunkującej żyzność gleb1, 2). W Polsce przeważają gleby lekkie oraz gleby bardzo lekkie, o małej pojemności wodnej i małej gruzełkowatości. Odznaczają się one zaburzonymi stosunkami wodno-powietrznymi oraz dużą podatnością na wymywanie składników pokarmowych3, 4). W celu zwiększenia zasobów glebowej materii organicznej można wykorzystywać odpady organiczne. Cennnym produktem ubocznym predestynowanym do wykorzystania na cele przyrodnicze jest zużyte podłoże po produkcji pieczarek5-8). Polska jest liderem w Europie aSzkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa; bInstytut Ochro[...]

Wpływ ruchu drogowego na zanieczyszczenia gleb i roślin rtęcią


  Badano zawartość rtęci w próbkach gleby i roślin (Solidago virgaurea) pobranych w pobliżu trzech tras komunikacyjnych w rejonie Warszawy (odległość od osi drogi do 200 m, głębokość do 100 cm). Najwyższą zawartość rtęci stwierdzono w próbkach gleby pobranych z wierzchniej warstwy gleby w bezpośrednim sąsiedztwie drogi oraz w odległości 50-100 m od drogi (odpowiednio 0,229 i 0,237 mg Hg/kg suchej masy gleby). Zawartość rtęci w materiale roślinnym była wyraźnie niższa i nie przekraczała 0,043 mg Hg/kg suchej masy rośliny. Wyznaczone zawartości były w każdym przypadku niższe od zawartości przyjmowanych jako naturalne. Content of Hg in soil and Solidago virgaurea plant samples collected in the neighbourhood of 3 arterial roads in Poland (distance up to 200 m, depth up to 100 cm) was detd. by using an Hg analyzer. The highest Hg content was found in the surface layer of the soil either close to the road or 50-100 m remote from the road axis (0.229 or 0.237 ppm, resp.). The Hg contents in the plant samples were remarkably lower (up to 0.043 ppm). The contents detd. were lower than the values accepted as natural. Procesy spalania węgla i innych paliw, procesy metalurgiczne oraz spalanie odpadów komunalnych i przemysłowych to najważniejsze antropogeniczne źródła emisji rtęci do środowiska. Dla Europy oszacowano, że 69% zanieczyszczeń rtęcią pochodzi ze spalania paliw1), przy czym 50% rtęci emitowanej w wyniku procesów spalania paliw uwalniana jest w postaci elementarnej, a pozostałe 50% w postaci różnych połączeń rtęci dwuwartościowej. Zawartość rtęci w ropie naftowej waha się w granicach 0,002 mg/kg, zaś w benzynie wynosi średnio 0,002 mg/kg, co czyni transport samochodowy jednym z czynników wpływających na zawartość tego pierwiastka w środowisku. Rtęć w glebie występuje w postaci wielu form, które pod względem właściwości można podzielić na formy: łatwo lotne (np. Hg0 i (CH3)2Hg), łatwo rozpuszczalne w wodzie (np. Hg2+, HgCl2 i [...]

Dioksyny w kompostach wytworzonych z komunalnych i przemysłowych osadów ściekowych DOI:


  Dioksyny nie są związkami celowo wytwarzanymi. Powstają jako niepożądany produkt uboczny w procesach technologicznych. Związki te emitowane są głównie przez przemysł chemiczny, cementowy, produkcję żelaza i stali, metali nieżelaznych i przemysł celulozowo- -papierniczy. Poważnym źródłem emisji dioksyn do środowiska stały się spalarnie odpadów komunalnych, przemysłowych i szpitalnych, szczególnie w urządzeniach do tego nieprzystosowanych1). W bilansie uwalniania dioksyn do środowiska nie można pominąć ich naturalnych źródeł, którymi są wybuchy wulkanów i pożary lasów. Dioksyny obejmują dwie klasy związków: polichlorowane dibenzodioksyny (PCDD), stanowiące grupę 65 związków oraz polichlorowane dibenzofurany (PCDF). Teoretyczna liczba dioksyn (PCDD/F) wynosi 135. Charakteryzują się one wybitnie lipofilnymi właściwościami i charakteryzują się małą rozpuszczalnością w wodzie, co powoduje, że są to związki zdolne do kumulacji w organizmach żywych.W związku z przyrodniczym, w tym rolniczym, wykorzystaniem osadów ściekowych różnego pochodzenia do celów nawozowych bądź rekultywacyjnych, jak i kompostów z nich wytwarzanych, oznaczanie zawartości dioksyn w tym materiale stało się koniecznością związaną z uniknięciem ryzyka wprowadzania ich do środowiska. W trzecim projekcie dyrektywy dotyczącej przyrodniczego stosowania osadów ściekowych jest propozycja wyznaczenia dopuszczalnej zawartości dioksyn w osadach ściekowych przeznaczonych do wykorzystania w rolnictwie na poziomie ekwiwalentu toksyczności TEQ 100 ng/ kg suchej masy (s.m.) a odpady zawierające dioksyny w ilości TEQ powyżej 15 μg/kg s.m. wymagają unieszkodliwienia2, 3). Jako źródła pochodzenia PCDD i PCDF w osadach ściekowych opisuje się depozycję atmosferyczną suchą i mokrą, dopływ wraz ze ściekami i procesy zachodzące podczas oczyszczania ścieków, a także spływ powierzchniowy4, 5). Podobnie same osady mogą być źródłem dioksyn na skutek zachodzenia w nich procesów enzymatycz[...]

Granulowane nawozy organiczno-mineralne z podłoży popieczarkowych. Cz. I. Makro- i mikroskładniki DOI:10.15199/62.2018.9.39


  Polska jest europejskim liderem w produkcji pieczarek1-3). W 2016 r. krajowa produkcja tych grzybów osiągnęła 320 tys. Mg, zaś w 2017 r. 325 tys. Mg4-5). Wraz ze wzrostem produkcji grzybów jadalnych z pieczarkarni generuje się coraz więcej produktów ubocznych6). Przyjmuje się, że na 1 kg wyprodukowanych pieczarek przypada 5 kg zużytych podłoży popieczarkowych7). Szacunkowa ilość zużytych podłoży popieczarkowych w 2017 r. wyniosła ok. 1 625 Gg4). Zgodnie z rozporządzeniem8) zużyte podłoże po produkcji pieczarek zostało zaliczone do grupy odpadów pochodzących z rolnictwa, leśnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, łowiectwa, rybołówstwa i przetwórstwa żywności. Oznaczono je jako odpady o kodzie 02 01 99 "Inne niewymienione odpady"8). Podłoża można aplikować doglebowo bezpośrednio po ich usunięciu z pieczarkarni lub po przekompostowaniu. Popularną metodą zagospodarowania zużytych podłoży popieczarkowych jest wytwarzanie z nich kompostu, który odznacza się dużą zawartością makro- i mikroelementów oraz małą zawartością niepożądanych pierwiastków śladowych. Zużyte podłoża popieczarkowe stanowią znakomite źródło materii organicznej. Ich wykorzystanie byłoby korzystne dla gleb Polski, charakteryzujących się 97/9(2018) 1581 Mgr inż. Danuta MACIASZEK w roku 1980 ukończyła studia na Wydziale Rolniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Pracuje w Instytucie Ochrony Środowiska - Państwowym Instytucie Badawczym w Warszawie. Specjalność - ocena środków ochrony pod względem bezpieczeństwa dla środowiska. Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, ul. Krucza 5/11D, 00-548 Warszawa, tel.: (22) 375-05-03, fax: (22) 375-05-01, e-mail: justyna.wrzosek@ios.edu.pl Dr Justyna WRZOSEK - notkę biograficzną i fotografię Autorki wydrukowaliśmy w nr. 4/2018, str. 605. * Autor do korespondencji: małą zawartością glebowej materii organicznej9-19). Jednak w związku ze zróżnicowanym składem pierwiastkowym, zależnym od s[...]

An attempt to assess physicochemical properties of soil fertilized with fresh and treated digestate from biogas plant Próba oceny właściwości fizykochemicznych gleb nawożonych świeżym i uzdatnionym pofermentem z biogazowni DOI:10.15199/62.2016.3.43


  Two biogas prodn. plant digestates and pellets of compost from the solid fraction of the digestates were added to soils used then for growing corn. The addn. of digestates resulted in a significant increase of silage maize yield. The soils were studied for pH and N, C, P, K, Mg, Zn, Cu and Mn contents. The single application of digestates and pellets had a negligible effect on assessed soil parameters. Omówiono wpływ nawozowego wykorzystania dwóch rodzajów pofermentu oraz granulatów z kompostów z frakcji stałej pofermentu na wybrane parametry gleb (pH, zawartość węgla organicznego, azotu ogólnego, dostępnych form fosforu, potasu, magnezu, miedzi, cynku oraz manganu). Uzyskane wyniki wskazują, że zastosowane produkty pofermentacyjne spełniły podstawowe funkcje nawożenia poprzez istotne zwiększenie plonowania kukurydzy i utrzymanie zasobności gleb na niezmienionym lub wyższym poziomie. Podstawowym celem nawożenia jest uzyskanie wysokich plonów uprawianych roślin o odpowiednich parametrach jakościowych oraz utrzymanie lub zwiększenie dotychczasowej zasobności gleb1). W analizach chemiczno-rolniczych gleb zwraca się szczególną uwagę na zakwaszenie oraz zasobność w dostępne dla roślin formy składników pokarmowych, takich jak fosfor, potas i magnez. Te parametry decydują o prowadzonej na danej glebie gospodarce nawozowej. Z punktu widzenia środowiskowego istotna jest także analiza zawartości w glebie związków węgla i azotu i wynikający z tego stosunek C:N oraz zawartości metali ciężkich, których nadmierna kumulacja w formach ruchomych może toksycznie oddziaływać na uprawiane rośliny. Rozwój biogazowni rolniczych w Polsce jest bardzo powolny. Powodem tego jest m.in. niestabilny system wsparcia produkcji energii odnawialnej z tego źródła, wysokie koszty inwestycyjne oraz złożoność procedur prawnych zarówno na etapie przygotowywania projektu, budowy, jak i eksploatacji. Biogazownie w Polsce napotykają także na duży opór społeczeń[...]

 Strona 1