Wyniki 1-2 spośród 2 dla zapytania: authorDesc:"ADAM GRABARCZYK"

Narzędzia do oceny ilości i jakości rumowiska unoszonego w kontekście zmian klimatu DOI:


  RUMOWISKO UNOSZONE I JEGO ROLA W OBIEGU ZANIECZYSZCZEŃ W ZLEWNI Istnieje wiele definicji rumowiska unoszonego, ale powszechnie przyjmuje się, że terminem tym określa się cząstki mineralne transportowane w toni wodnej, bez kontaktu z dnem [14]. Rumowisko stanowi nieodłączny element ekosystemu rzecznego, mający znaczny wpływ na kształtowanie się warunków fizycznych panujących w przemieszczających się masach wody. Z uwagi na zróżnicowane źródła pochodzenia oraz swoje właściwości sorpcyjne cząstki rumowiska stanowią również jeden z kluczowych elementów obiegu i transportu nie tylko substancji niezbędnych do funkcjonowania ekosystemu, ale również zanieczyszczeń środowiska wodnego [4, 15, 44], szczególnie w okresach wysokich przepływów wody [6]. Dlatego też ważne jest nie tylko szacowanie obciążeń związanych z kwestiami ilościowymi rumowiska unoszonego, ale także rozszerzenie badań o analizę jakościową tego materiału. Rumowisko unoszone tworzy materiał dostarczany w sposób okresowy lub ciągły, w wyniku przede wszystkim erozji wodnej, ale również wiatrowej. Na przebieg i intensywność procesów odprowadzania materiału ze zlewni ma wpływ przede wszystkim rodzaj podłoża, natężenie spływu powierzchniowego, rodzaj roślinności, forma użytkowania stoków oraz zjawiska meteorologiczne. W ostatnich dziesięcioleciach wpływ zmian klimatu na zjawiska meteorologiczne jest coraz bardziej widoczny i coraz częściej się o nim dyskutuje. Większość modeli klimatycznych jednoznacznie wskazuje m.in. na trend nagrzewania się powierzchni Ziemi pod wpływem rosnącego poziomu gazów cieplarnianych [11]. Niezależnie od przyczyny tej zmiany jej efekty są najbardziej zauważalne w obrębie ekosystemów naturalnych. Natomiast efekty obserwowane w środowisku antropogenicznym są wynikiem sprzężenia zwrotnego pomiędzy zmianami klimatu a czynnikami ekonomicznymi i społecznymi. Zgodnie z konkluzjami Piątego Raportu IPCC (AR5) oraz National Oceanic and At[...]

Rozkład stężenia zanieczyszczeń azotu ogólnego i fosforu ogólnego w profilu poprzecznym rzeki Słupi DOI:


  R zeki, jako jeden z głównych odbiorników zrzutów zanieczyszczeń do środowiska, są od dawna pod szczególnym nadzorem służb odpowiedzialnych za monitoring zanieczyszczeń i kontrolę stanu ich czystości. Podstawową jednostką takiej kontroli stanu zanieczyszczenia wód powierzchniowych jest wyznaczony profil poprzeczny (monitoringowy), czyli płaszczyzna przecięcia koryta rzeki prostopadła do jej nurtu w miejscu o znanej geometrii i ilości przepływającej wody [32]. Odpowiednio duża liczba wyznaczonych profili poprzecznych tworzy sieć, w której poszczególne profile pełnią funkcję kontrolną i w których istnieje możliwość analizy procesów zachodzących na wybranych odcinkach rzeki. Tym samym umożliwiają one uzyskanie wielu istotnych informacji dotyczących stanu środowiska wodnego i od wody zależnego w wybranej zlewni. W każdym wyznaczonym na rzece profilu monitoringowym występuje określone chwilowe stężenie zanieczyszczeń, na które wpływ mają zarówno punktowe, jak i obszarowe źródła zanieczyszczeń naturalnych oraz antropogenicznych zlokalizowane powyżej. Należy tu zaznaczyć, że stężenia te charakteryzują się zarówno zmiennością czasową, jak i przestrzenną na powierzchni przekroju poprzecznego rzeki [27]. W tym wypadku, w zakresie warunków, jakim powinny odpowiadać zanieczyszczenia wprowadzone do rzek oraz w zakresie klas czystości wód, założenie o całkowicie wyrównanych stężeniach w przekrojach poprzecznych rzeki jest niewystarczające, gdyż ignoruje się wtedy m.in. rozkład stężeń w strefach mieszania. Zasięg strefy mieszania od miejsca dopływu zanieczyszczeń do miejsca całkowitego ich wymieszania z wodą odbiornika może wynosić od kilkunastu do kilkuset metrów szerokości rzeki [17, 29, 30]. Wiedza na temat rozkładu stężeń zanieczyszczeń w profilu poprzecznym jest więc kluczowa m.in. podczas planowania miejsca poboru prób do badań w celu oceny faktycznego stanu środowiska wodnego na danym obszarze, zwłaszcza w sytuacji g[...]

 Strona 1