Wyniki 1-10 spośród 19 dla zapytania: authorDesc:"Marek Szmigielski"

Wpływ karnozolu oraz kwasów karnozolowego i rozmarynowego na właściwości chemiczne wybranych olejów tłoczonych na zimno DOI:10.15199/62.2017.10.5


  Związki fenolowe stanowią ważną grupę przeciwutleniaczy występujących w żywności pochodzenia roślinnego, a powszechność ich występowania w świecie roślin sprawia, że są nierozłącznymi składnikami pożywienia. Ich cząsteczki składają się z pierścienia aromatycznego, który zawiera grupę hydroksylową oraz grupę karboksylową lub metoksylową. Pod względem struktury podstawowego szkieletu węglowego można je bardzo ogólnie podzielić na kwasy fenolowe i flawonoidy1). Kwasy fenolowe to hydroksylowe pochodne kwasu benzoesowego oraz cynamonowego. W zależności od liczby atomów węgla w łańcuchu bocznym rozróżnia się proste kwasy benzoesowe, kwasy fenylooctowe i cynamonowe. Kwasy fenolowe i ich pochodne budzą zainteresowanie jako składniki wzbogacające, prekursory substancji nadających smak i zapach oraz jako związki biologicznie aktywne poprawiające jakość żywności. Jednym z lepiej przebadanych związków tej grupy jest kwas rozmarynowy (rys. 1) (depsyd kwasu kawowego z kwasem α-hydroksydihydrokawowym), który po raz pierwszy wyodrębniono z liści rozmarynu lekarskiego (Rosmarinus officinalis)3, 4). Rozmaryn można stosować w postaci świeżych lub suszonych liści oraz olejku eterycznego z liści i kwiatów. Skład chemiczny olejku rozmarynowego zależy od fenotypu chemicznego rośliny (kamforowy, 1,8-cyneolowy). W chemotypie kamforowym zawartość 1,8-cyneolu i kamfory wynosi po ok. 30%, a w chemotypie 1,8-cyneolowym odpowiednio 50 i 10%. Ogólna liczba zidentyfikowanych składników obecnych w olejku rozmarynowym5) wynosi 15. Główne składniki olejku eterycznego to 1,8-cyneol (17-50%), pinen (15-25%), terpineol (12-24%), kamfora (10-25%), borneol (8-20%), kamfen (5-10%), estry borneolu (2-7%) oraz werbenon (1-8%)2). Wyciągi z rozmarynu zawierają też inne związki, takie jak kwas karnozolowy i karnozol (do 4,6%), kwas ferulowy (10,0-11,0 mg/g), kwas rozmarynowy (1,2 mg/g), kwas kawowy (0,1-0,2 mg/g), apigenina (0,45 mg/g), luteolina (0,26 mg/g) i kwas 9[...]

Wpływ dodatku oregano na właściwości chemiczne oleju rzepakowego tłoczonego na zimno DOI:10.15199/62.2018.11.29


  Polifenole to wtórne metabolity roślinne, które odgrywają istotną rolę w kształtowaniu cech sensorycznych żywności. Jest to grupa związków bardzo zróżnicowana pod względem chemicznym, której skład zależy przede wszystkim od gatunku rośliny, jej odmiany oraz warunków klimatycznych uprawy. Najszerszą grupą naturalnych polifenoli są związki fenolowe, których cząsteczki składają się z pierścienia aromatycznego połączonego z grupą hydroksylową oraz karboksylową lub metoksylową. Do grona tych związków zalicza się flawonoidy, kwasy fenolowe oraz taniny. Jedną z najważniejszych funkcji polifenoli jest stabilizacja tłuszczów, a w tym opóźnianie jełczenia oksydacyjnego. Jest to obecnie najlepiej przebadana grupa związków, pełniąca funkcję naturalnych przeciwutleniaczy1, 2). Ze względu na wyniki badań toksykologicznych, stosowanie antyoksydantów syntetycznych jest bardzo ograniczone. Bogatym źródłem antyoksydantów są zioła i rośliny przyprawowe, takie jak rozmaryn, tymianek, majeranek oraz szałwia. Ich działanie antyoksydacyjne jest porównywalne, a niejednokrotnie nawet wyższe niż przeciwutleniaczy syntetycznych. Ponadto korzystny wpływ dodatków ziołowych jest połączony z sensorycznym wzbogaceniem żywności3, 4). Oregano to potoczna nazwa lebiodki pospolitej (Origanum vulgare L.). Ziele lebiodki jest bogatym źródłem substancji biologicznie aktywnych o właściwościach antyoksydacyjnych, do których należą fenole (1406-2221 mg/100 g), kwas L-askorbinowy (4,2-23,1 mg/100 g) oraz karotenoidy (25,5-51,0 mg/100 g). Ilość tych związków zależy od postaci surowca. W suchym materiale jest więcej związków fenolowych, zaś w świeżym dominują kwas L-askorbinowy oraz karotenoidy5- 7). Dominującym związkiem fenolowym lebiodki pospolitej jest kwas rozmarynowy (0,12-6,8%), którego zawartość w ekstrakcie z kwiatów wynosi 0,99-9,65 mg/g, z liści 1,11-7,42 mg/g, a z łodyg 0,53-0,77 mg/g. Ponadto w surowcu lebiodki wykazano obecność kwasu ursolowego (3,80 mg/g),[...]

Chemical consequences of inappropriate segregation of electrowaste Chemiczne następstwa niewłaściwej segregacji elektroodpadów DOI:10.15199/62.2015.8.10


  Share and type of electrowaste in Lublin (Poland) municipal wastes were detd. Incomplete electric and electronic devices were predominant in the waste mass. Przeanalizowano chemiczne i toksykologiczne konsekwencje niewłaściwej segregacji typowych elektroodpadów. Przedstawiono wyniki badania udziału różnego rodzaju elektroodpadów w odpadach komunalnych odbieranych z wybranych obszarów miasta Lublin. Działalność człowieka wiąże się w nieodłączny sposób z powstawaniem odpadów. Każdego dnia do pojemników trafiają resztki produktów spożywczych, opakowania jednorazowe, elementy garderoby, zużyty sprzęt lub produkty uboczne procesów wytwórczych. Tylko w 2013 r. w Polsce zebrano prawie 9,5 mln t odpadów komunalnych, co oznacza, że na jednego mieszkańca przypadło średnio 246 kg1). Skład odpadów ulega ciągłym zmianom, w odbieranych frakcjach pojawiają się elementy, które nie były obecne w przeszłości (np. elementy drukarek 3D), zmienia się także udział poszczególnych frakcji. Dynamiczny rozwój technologiczny sprawia, że do odpadów komunalnych trafia coraz więcej zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych. W 2013 r. w Polsce zidentyfikowano ponad 27 tys. t tego rodzaju odpadów1). Dążenie do osiągnięcia przez producentów sprzętu elektronicznego przewagi konkurencyjnej przybrało postać szybkiego wprowadzania na rynek coraz to nowszych, cechujących się większymi możliwościami produktów. Konsekwencją takiego działania jest skrócenie czasu eksploatacji tego sprzętu w stosunku do jego rzeczywistej żywotności. Sytuacja ta intensyfikuje wzrost ilości wyrzucanego w ciągu roku sprzętu elektronicznego i elektrycznego2-4). Elektrośmieci zarówno pod względem chemicznym, jak i fizycznym różnią się od innych form miejskich i przemysłowych odpadów. Stanowią one zarówno szansę (zawierają cenne materiały, które z powodzeniem mogą być poddawane różnym formom odzysku i recyklingu), jak również zagrożenie (stosunkowo wysoka zawartość szkodliwych sub[...]

Effect of an amino acids-containing biostimulator on common bean crop Wpływ działania biostymulatora zawierającego aminokwasy na plon fasoli zwykłej DOI:10.15199/62.2015.10.16


  A com. amino acids-contg. biostimulator was applied on leaves of 2 common bean varieties in field exps. to study its effects on seed, mass and pod nos. The seeds were analyzed for protein, moisture and ash contents. Use of the biostimulator resulted in increasing the seed no. and mass as well as the protein content in the seeds. Dokonano oceny działania wybranych nawozów płynnych zaliczanych do grupy biostymulatorów zawierających aminokwasy. Przedstawiono wyniki badań efektywności nawożenia biostymulatorem Terra Sorb Complex fasoli zwykłej odmiany Aura i Toska. Dokonano porównania zawartości białka i popiołu w obu odmianach w zależności od formy i stężenia aplikowanego biostymulatora. Stwierdzono, że nawożenie Terra Sorb Complex korzystnie wpływa na plonowanie fasoli zwykłej i determinuje zawartość białka i popiołu w badanych odmianach fasoli. Optymalne warunki do wzrostu i rozwoju roślin zapewniają uzyskanie wysokiego plonu. W okresie wegetacji często występują niekorzystne warunki środowiskowe (zbyt niska lub wysoka temperatura powietrza, niedobór lub nadmiar opadów atmosferycznych), co powoduje utrudnienia w pobieraniu składników pokarmowych ze środowiska glebowego. Dostarczenie składników pokarmowych roślinie w warunkach dla niej stresowych przyczynia się do poprawy jej wzrostu i rozwoju, a w konsekwencji korzystnie wpływa na parametry plonotwórcze. Skutecznym sposobem na zwiększenie odporności roślin na czynniki stresowe jest zastosowanie nawozów dolistnych. W grupie tej znajdują się m.in. różnego rodzaju biostymulatory oparte na wyciągach z alg morskich1-3), związkach nitrofenolowych4, 5) lub wolnych aminokwasach6, 7). W ostatnim okresie coraz częściej można spotkać na rynku nawozy o działaniu biostymulującym zawierające aminokwasy. Aminokwasy są elementem składowym białek, a ich biosynteza wymaga dużych nakładów energetycznych. Dostarczenie roślinom aminokwasów, szczególnie w momentach krytycznych (po wystąpieniu [...]

Wybrane chemiczne i fizyczne właściwości liofilizowanych, potencjalnie probiotycznych fermentowanych napojów mleczarskich oraz ocena ich rehydracji DOI:10.15199/62.2018.5.12


  Prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego jest kluczowym czynnikiem warunkującym zdrowie człowieka1). W jelitach, które są odcinkiem układu pokarmowego odpowiedzialnym za wchłanianie składników pokarmowych, umiejscowiona jest najobficiej rozwinięta w organizmie mikroflora2). Jej składnikami są zróżnicowane kolonie bakterii, których zadaniem jest m.in. utrzymanie odpowiedniego odczynu środowiska (pH) oraz przetwarzanie składników pokarmowych do postaci łatwo przyswajalnej przez organizm3, 4). Intensywnie zmieniające się warunki środowiskowe oraz często nienadążające za nimi mechanizmy adaptacyjne organizmu są źródłem zaburzeń prawidłowego funkcjonowania człowieka5). Coraz więcej osób miewa problemy z prawidłowym przyswajaniem produktów mleczarskich zawierających białko i laktozę6). Jedną z metod profilaktyki i leczenia wykorzystywaną w ich rozwiązywaniu są diety wzbogacone o probiotyczne produkty mleczarskie, które dzięki swojemu składowi oraz zawartości "dobroczynnych" kultur bakterii umożliwiają prawidłowe przyswajanie cennych dla organizmu składników mleka i jego przetworów7). Stosowanie probiotyków mleczarskich może mieć bardzo istotne znaczenie w regeneracji mikroflory po kuracjach antybiotykowych, które wyjaławiają układ pokarmowy8-10). Probiotyki to również substancje lub produkty posiadające składniki o cechach propagujących lub regulujących rozwój pożądanej mikroflory charakterystycznej dla różnych odcinków układu pokarmowego11). Za probiotyk uznawany jest produkt zawierający w 1 mL co najmniej 10 mln żywych i aktywnych dobroczynnych komórek bakterii12, 13). Najczęściej używanymi szczepami bakterii kwasu mlekowego są Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus casei i Lactobacillus Franciszek Kluza, Marek Domin*, Dariusz Góral, Katarzyna Kozłowicz, Sybilla Kłapsia, Marek Szmigielski, Beata Zdybel 720 97/5(2018) Inż. Sybilla S. KŁAPSIA w roku 2017 ukończyła studia I stopnia na Wydziale Inżynierii Produkcji Uniwersytet[...]

Recovery of fatty substances from post-frying waste materials by extraction with hexane Odzysk substancji tłuszczowej przez ekstrakcję heksanem z posmażalniczych produktów odpadowych w aspekcie produkcji substytutu oleju napędowego DOI:10.12916/przemchem.2014.649


  Post-frying waste oil was extd. with hexane at 20-60°C for 15-45 min to recover the fatty substances. The extn. yield was 56-70%. The exts. showed higher acid and peroxide nos. than allowed for food. They can be however used as raw material for prodn. of biofuels. Zbadano przydatność heksanu jako rozpuszczalnika do odzysku substancji tłuszczowej z produktów odpadowych procesu smażenia w punktach małej gastronomii. W badaniach wykorzystano typowy surowiec odpadowy pozyskany z punktu małej gastronomii. Poddano go ekstrakcji heksanem w dziewięciu wariantach, w zakresie temp. 20-60°C przez 15-45 min. W każdej z wyekstrahowanych prób tłuszczu, po odparowaniu rozpuszczalnika, oznaczono liczbę kwasową i liczbę nadtlenkową. Liczby te były kilkakrotnie większe niż te dopuszczone normami dla tłuszczu spożywczego. Wyniki te jednak nie dyskwalifikują odzyskanego tłuszczu jako surowca do produkcji estrów metylowych wyższych kwasów tłuszczowych stanowiących substytut oleju napędowego. Ostatnio nastąpił powrót do produkcji paliw z surowców odnawialnych. Tendencję tę w Unii Europejskiej sankcjonują dyrektywy 2009/28/WE i 2009/30/WE wymuszające wprowadzenie biokomponentów do paliw transportowych. Wytyczono również kierunki rozwoju technologii wytwarzania biopaliw, za jeden z ważniejszych uznano produkcję biodiesla1). Istotną barierą w rozwoju produkcji biodiesla, jak i innych biopaliw, są wysokie koszty surowca. Wydaje się, że zastosowanie do tego celu tłuszczów posmażalniczych stanowi istotny przełom w dotychczasowych badaniach, rozwiązując jednocześnie uciążliwy problem zagospodarowania tego produktu odpadowego2). Tłuszcz posmażalniczy przeznaczony do transestryfikacji wymaga najczęściej odwodnienia, po którym następuje właściwy etap estryfika- Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Marek Szmigielski*, Wiesław Piekarski, Dariusz Andrejko, Beata Ślaska-grzywna, A[...]

Quality of biomass briquettes as stock for thermochemical conversion and syngas production Jakość brykietów z biomasy jako surowca do termochemicznego przetwarzania i produkcji gazu syntezowego DOI:10.12916/przemchem.2014.1986


  Com. straw briquettes from 6 Polish plants from their prodn. lines were studied for d., humidity, ash, S, K and N contents and calorific values by std. methods. They met both the std. quality requirements and emission limits and can be used as solid fuel. Zbadano wybrane wyróżniki jakości brykietów wytworzonych za pomocą linii technologicznej do brykietowania słomy znajdującej się w przedsiębiorstwie Ursus S.A. Skład chemiczny brykietów ze słomy był typowy dla innych brykietów z biomasy. Jakość badanych brykietów odpowiada standardom i umożliwia ich zastosowanie do termochemicznej konwersji lub produkcji gazu syntezowego. Produkcja roślinna może być niewyczerpanym źródłem odnawialnych surowców dla różnych gałęzi przemysłu. Ostatnie lata przyniosły wzrost zainteresowania energetyki biomasą pochodzącą z leśnictwa, rolnictwa i przemysłu przetwarzającego ich produkty. Zwiększenie wykorzystania biomasy w procesach energetycznych leży w interesie wszystkich obywateli, ponieważ oszczędza surowce kopalne oraz zmniejsza emisję ditlenku węgla wydzielanego w procesach spalania oraz przerobu węgla kamiennego i brunatnego lub ropy naftowej. Użytkowanie surowców roślinnych poszerza rynki zbytu i daje pracę licznej rzeszy rolników, może również stanowić niewyczerpalne źródło surowców stosowanych w przemyśle chemicznym, uzyskanych metodą konwersji chemicznej (zgazowanie i synteza z gazu syntezowego) lub biochemicznej (procesy fermentacyjne)1). Dlatego też uprawa roślin na cele energetyczne zyskała w wielu krajach specjalne preferencje prawne i finansowe. W warunkach Unii Europejskiej przykładem takich preferencji był system dopłat do roślin energetycznych, który obowiązywał w latach 2007-2009, na mocy Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2012 z 19 grudnia 2006 r. Energetyczne wykorzystanie biomasy wspierane jest przez wiele wspólnotowych przepisów, które są transponowane do ustawodawstwa krajów członkowskich. W polskim prawie znajduje to odzwierci[...]

Effects of biochemical and thermochemical conversion of sorghum biomass to usable energy Efekty biochemicznej i termochemicznej konwersji biomasy sorga (Sorghum bicolor Moench.) na energię użytkową DOI:10.15199/62.2015.10.39


  Sweet sorghum biomass was studied for compn., physicochem. properties and applicability for conversion to biogas and energy. High humidity of the biomass and low fusibility temp. of the ash were of disadvantage in the biomass processing. Oceniono właściwości fizykochemiczne biomasy sorga cukrowego w kontekście jej wykorzystania do produkcji energii w procesach fermentacji metanowej i spalania. Badania wykazały dużą wydajność biogazu z jednostki suchej masy, a także znaczący udział biometanu. Wartość opałowa i inne parametry ważne dla spalania okazały się zbliżone do określonych dla innych rodzajów biomasy, przy czym istotnym ograniczeniem spalania sorga jest jego duża wilgotność polowa. Niskie temperatury topliwości oraz duży udział tlenków zasadowych wskazują na duże ryzyko tworzenia osadów w urządzeniach grzewczych. Prawne zobowiązania dotyczące zwiększania udziału biomasy innej niż leśna w całkowitym zużyciu biomasy wykorzystywanej przez jednostki wytwórcze energii wiążą się z poszukiwaniem wydajnych, szybko rosnących gatunków roślin, których biomasa może być przydatna dla energetyki1). Rośnie zapotrzebowanie na biomasę wierzby i topoli, jednak uprawa gatunków drzewiastych wiąże się z wieloletnim wyłączeniem gruntu z użytkowania i długim okresem oczekiwania na uzyskanie zadowalających plonów. W tej sytuacji potrzebne są badania nad energetycznymi parametrami biomasy jednorocznych roślin o dużym potencjale plonowania. Niektóre gatunki mogą być wykorzystane w termochemicznych procesach konwersji na energię (spalanie, współspalanie, piroliza, zgazowanie) lub w instalacjach, w których prowadzone są procesy biochemiczne (gorzelnie, gdzie produkowany jest bioetanol, lub biogazownie, gdzie powstaje biometan). Taką wszechstronnie przydatną rośliną jest kukurydza wykorzystywana do produkcji biogazu, bioetanolu i stałych surowców opałowych: brykietów i peletów2). Ograniczanie uprawy do jednego gatunku prowadzi do zmęczenia gleby [...]

Modernization of the control system to reduce a risk of severe accidents during non-pressurized ammonia storage Modernizacja układu sterowania w celu redukcji ryzyka poważnych awarii bezciśnieniowego przechowywania amoniaku DOI:10.15199/62.2016.5.29


  Methodology of the risk assessment was presented on the basis of the failure of the control system of a tank with 1 or 2 liq. level sensors. Przeprowadzono analizę zmniejszenia ryzyka wystąpienia awarii w instalacji przechowywania bezciśnieniowego amoniaku przez modernizację układu sterowania w zakładzie zobowiązanym do spełnienia kryteriów ZDR (zakład dużego ryzyka). Zaprezentowano metodę obejmującą analizę ryzyka awarii oraz ocenę jej występowania. Jako zagrożenie uwzględniono niekontrolowany wypływ ciekłego amoniaku spowodowany awarią układu sterowania. Omówiono modyfikacje w układzie sterowania poprawiające bezpieczeństwo funkcjonowania instalacji. Synteza amoniaku była jednym z epokowych dokonań przemysłu chemicznego w XX w.1). Rozpoczęła się jego "kariera" jako medium chłodzącego lub substratu w licznych syntezach (nawozy sztuczne, kwas azotowy, syntetyczne żywice i włókna oraz materiały wybuchowe i hydrazyna)1, 2). Jednakże wielkotonażowe, przemysłowe wykorzystanie amoniaku niesie ze sobą zagrożenia, ponieważ jest on substancją trującą, żrącą i palną, i z tego powodu stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, a także dla środowiska przyrodniczego3, 4). W związku z tym pojawiła się konieczność wypracowania takich mechanizmów (prawnych, technicznych i logistycznych), które zabezpieczą przed tym zagrożeniem. Projektowanie i wykonywanie instalacji przemysłowych wykorzystujących amoniak musi uwzględniać warunki zapewniające ich bezpieczne funkcjonowanie5, 6). Dotyczy to w szczególności tych procesów przemysłowych, w których występują zagrożenia awariami z istotnym negatywnym oddziaływaniem na zdrowie i życie ludzi oraz na środowisko. Aby zminimalizować liczbę awarii opracowany został system prawny (składający się z przepisów krajowych i międzynarodowych), który muszą stosować przedsiębiorstwa. Jedną z krajowych regulacji jest rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości [...]

Effect of temperature cataphoretic process on selected properties paint coatings and their corrosion resistance Wpływ temperatury procesu kataforezy na wybrane właściwości powłok malarskich i ich odporność korozyjną DOI:10.15199/62.2017.4.26


  Metal plates were cleaned, phosphated and coated with a paint at 20-45°C. The coatings were washed with water, dried at 180°C and studied for thickness, adhesion, flexibility and drawability as well as for corrosion resistance to salt spray. An increase in process temp. resulted in increasing the coating thickness and decreasing their flexibility and drawability. The process temp. did affect neither coating adhesion nor corrosion resistance to salt spray. The coatings obtained at 25-30°C had the best mech. properties and their corrosive resistance met requirements of the relevant stds. Metalowe płytki myto, fosforanowano i malowano w temp. 20-45°C. Powłoki płukano w wodzie, suszono w temp. 180°C i badano pod względem grubości, przyczepności, elastyczności i tłoczności oraz odporności korozyjnej na mgłę solną. Wzrost temperatury procesu powodował zwiększenie grubości powłok i obniżenie ich elastyczności i tłoczności. Zmiana temperatury procesu nie miała wpływu na przyczepność powłok i ich odporność korozyjną. Powłoki wykonane w temp. 25-30°C miały najlepsze właściwości mechaniczne, a ich odporność korozyjna spełniała standardowe wymagania.Wykorzystanie procesu elektroforezy do nakładania powłok malarskich było jednym z ważniejszych osiągnięć przemysłu farb i lakierów w XX w. Zaletą tej metody jest równomierne, cienkie pokrycie elementów o różnych, nierzadko skomplikowanych kształtach, zapewniające równocześnie dużą odporność korozyjną oraz stosowanie farb wodorozcieńczalnych, o małej toksyczności1). Te cechy przyczyniły się do szerokiego zastosowania elektroforezy nie tylko tradycyjnie w przemyśle motoryzacyjnym i chemicznym, ale również coraz częściej sięgają po nią producenci z różnych branż technicznych i rolniczych. Zastosowanie tej techniki malarskiej wymaga jednak ścisłej kontroli procesu, która obok oznaczan[...]

 Strona 1  Następna strona »