Wyniki 1-6 spośród 6 dla zapytania: authorDesc:"JAN BAŁCHAN"

Niezwykle cenna kolekcja historycznych banknotów w Muzeum Papiernictwa DOI:


  W sierpniu 2016 r. Muzeum Papiernictwa zakupiło od znanego warszawskiego kolekcjonera Czesława Miłczaka bardzo interesujący zbiór historycznych banknotów polskich pochodzących z lat 1917-1941. Kolekcja ta składa się ze 127 obiektów. Najstarsze w tym zbiorze są banknoty Generalnego Gubernatorstwa Warszawskiego. Zostało ono utworzone w sierpniu 1915 r. przez Niemców na zajętych przez siebie terenach byłego Królestwa Kongresowego, należącego przed wybuchem I wojny światowej do Rosji. W grudniu 1916 r. władze niemieckie powołały do życia Polską Krajową Kasę Pożyczkową jako instytucję upoważnioną do emitowania nowej waluty - marek polskich. Banknoty te wprowadzono do obiegu w kwietniu 1917 r. z datą emisji "9 grudnia 1916 r." Wyemitowane zostały dwie serie różniące się nazwą emitenta, klauzulą prawną i pisownią Gubernatorstwa. Seria I zawierała sformułowanie "…jenerał guber[...]

Cenne banknoty w dusznickiej papierni DOI:


  W listopadzie ub. r. Muzeum Papiernictwa w Dusznikach- Zdroju złożyło w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosek na zakup historycznych banknotów w ramach ministerialnego programu Kolekcje Muzealne. Był to już trzeci tego typu projekt przygotowany przez dusznickich muzealników na przestrzeni ostatnich czterech lat. Tak jak poprzednie, dotyczył rozbudowy muzealiów numizmatycznych drukowanych na podłożu papierowym. Muzeum Papiernictwa dąży bowiem konsekwentnie do zgromadzenia w swych zbiorach kompletnych emisji polskich banknotów, począwszy od tych pierwszych z końca XVIII w. Intensyfikacja tych działań nastąpiła wraz z podjęciem decyzji o przygotowaniu nowej ekspozycji stałej pt. Polski pieniądz papierowy. Po raz kolejny starania pracowników Muzeum Papiernictwa spotkały się z przychylnością Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Z[...]

Saengerowie - fabrykanci przedwojennej branży papierniczej. Cz. 1 DOI:


  Obraz branży papierniczej w dwudziestoleciu międzywojennym nie byłby pełny, gdyby nie poświęcono uwagi ówczesnym właścicielom fabryk, od których w tamtym czasie zależał rozwój polskiego papiernictwa. To właśnie oni, ponosząc ryzyko, inwestowali w produkcję papieru, budowali nowe fabryki, modernizowali stare. Bardzo często wykazywali też aktywność społeczną, angażując się w działalność pro publico bono. Przykładem takich osób może być rodzina Saengerów, zarządzająca zakładami w Pabianicach i Włocławku. W niniejszym opracowaniu przedstawiono dzieje tego rodu do 1894 r. Druga część artykułu, która ukaże się w kolejnym numerze "Przeglądu Papierniczego", poświęcona zostanie Oskarowi Saengerowi. Saengerowie wywodzą się z położonej w Wielkopolsce Chodzieży. Po rozbiorach Polski miasteczko to znalazło się w zaborze pruskim. Pierwszym przedstawicielem tego rodu, który osiedlił się najpierw w Zgierzu, a następnie w Łodzi był Karol Saenger [1, 12]. Jego żoną była Henrietta z Bodensteinów. Małżeństwo to doczekało się ośmiorga dzieci: Augusta, Wilhelma, Zuzanny, Matyldy, Luizy, Marianny, Julii i Józefiny [4]. Karol Saenger był jednym z pierwszych osadników zachęconych przez rząd Królestwa Polskiego do osiedlenia w okręgu łódzkim. W 1821 r. władze Królestwa podjęły decyzję o uprzemysłowieniu tego obszaru. Rajmund Rembieliński, prezes Komisji Województwa Mazowieckiego, zaproponował, aby Łódź i szereg innych miasteczek rządowych, w tym także Pabianice, przeznaczyć na osady dla przybywających tu zagranicznych sukienników, płócienników, farbiarzy i drukarzy tkanin. Rembieliński rozpoczął szeroko zakrojoną akcję werbunku imigrantów. Jednym z nich był właśnie Karol Saenger, z którym 4 czerwca 1823 r. zawarto umowę na założenie JAN BAŁCHAN J. Bałchan, kustosz/kierownik Działu Papiernictwa, Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju, ul. Kłodzka 42, 57-340 Duszniki-Zdrój; jbalchan@muzpap.pl w Łodzi farbiarni i drukarni tkanin [16]. Na ich budowę [...]

Saengerowie - fabrykanci przedwojennej branży papierniczej Część 2. Oskar Saenger, papiernik, społecznik, państwowiec DOI:


  W poprzednim numerze Przeglądu Papierniczego [2] przedstawione zostały dziewiętnastowieczne dzieje rodziny Saengerów, którzy w okresie międzywojennym zarządzali zakładami papierniczymi w Pabianicach i we Włocławku. Najsłynniejszym przedstawicielem tego rodu, aktywnie działającym w życiu gospodarczym II Rzeczypospolitej był Oskar Saenger. Urodził się 4 sierpnia 1873 r. w Warszawie [4] jako drugi z trojga dzieci Roberta Saengera i Marii (Marianny) Knothe. Gdy Oskar miał pięć lat, zmarł jego ojciec, a należącą do rodziny fabryką papieru w Pabianicach aż do 1894 r. zarządzał spokrewniony z matką Artur Steinhagen. Nasz bohater w tym czasie ukończył szkołę średnią w Rydze i akademię handlową w Wiedniu, po czym jesienią 1894 r. przejął kierownictwo pabianicką papiernią. Wydarzenie to miało charakter uroczysty, matka Maria Saenger przedstawiła syna majstrom i robotnikom. Młody właściciel wszystkim zgromadzonym pracownikom podał rękę, a w swym przemówieniu obiecał dokonać wiele zmian w zakładzie. Jednak już na samym początku przyszło mu zmierzyć się z poważnym problemem. W Wigilię 1894 r. w fabryce wybuchł pożar, który strawił prawie wszystkie budynki, ocalała tylko k otłownia, oddana do użytku kilka miesięcy wcześniej [13]. Straty poniesione przez właściciela pokryły towarzystwa ubezpieczeniowe. Oskar Saenger wykorzystał te środki wraz z własnym kapitałem na odbudowę zakładu i szybkie uruchomienie produkcji papieru, co nastąpiło jesienią 1895 r. [1]. Produkcję wznowiono na dwóch nowych maszynach. Jedna z nich, o długości sita 220 cm, przyjechała do Pabianic z Cieplic koło Jeleniej Góry, wykonały ją tam zakłady Füllnera, do których Saenger udał się osobiście razem ze swym głównym mechanikiem inżynierem Łowickim [13]. Drugą papiernicę, o długości sita 270 cm, sprowadzono z Niemiec, z zakładów Henbrandta. Fabryka w tym czasie produkowała papiery ze starej, zużytej odzieży lnianej i bawełnianej. Dlatego nowy Oskar Saenger [Źródło: Zb[...]

Małe obiekty z wielką historią II Rzeczpospolita w zbiorach Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju DOI:


  W lipcu 2018 r. Muzeum Papiernictwa w Dusznikach świętowało niezwykle ważny dla siebie jubileusz pięćdziesięciolecia działalności. W piątek 26 lipca 1968 r. dusznicki młyn papierniczy stał się instytucją muzealną popularyzującą wiedzę o papierze. Uroczystego otwarcia muzeum dokonał ówczesny minister leśnictwa i przemysłu drzewnego Roman Gesing. W swym przemówieniu stwierdził, że: Muzeum nasze, na siedzibę którego wybraliśmy zabytkową dusznicką Papiernię z 1605 roku, ma być tą papierniczą Arką Przymierza między dawnymi a nowymi laty, ma nawiązywać do tradycji, a jednocześnie pokazywać to co nowe, to co już osiągnęliśmy i to co zamierzamy osiągnąć [1]. Słowa te wypowiedziane pięćdziesiąt lat temu są nadal ważne i aktualne. Do dzisiaj Muzeum jest jedyną w Polsce instytucją dokumentującą dzieje papieru, zarówno w okresie jego rękodzielniczego wyrobu, jak i w czasach produkcji maszynowej. To właśnie w Dusznikach zgromadzone zostały największe w kraju kolekcje arkuszy czerpanych ręcznie znakowanych filigranami oraz wzorniki papierów wyprodukowanych w wielu nieistniejących już dziś fabrykach. Muzeum również może poszczycić się największą w Polsce i jedną z większych w Europie kolekcją przedwojennej aparatury metrologicznej służącej do oznaczenia cech i właściwości papieru. Duża cześć tych zbiorów to cenne pamiątki związane z branżą papierniczą II Rzeczypospolitej. Przeglądając karty ewidencyjne obiektów muzealnych wykonanych przed 1939 r. zauważymy, że największą grupę wśród nich stanowią wzorniki papierów oraz wyrobów papierowych pochodzących z tamtego okresu. Do Muzeum trafiły one jako przekazy i dary od firm i osób prywatnych, nieliczne tylko pozyskano na drodze zakupów. Najliczniejszą kolek-cję, liczącą ponad 30 sztuk, stanowią wzorniki papierów wyprodukowane przez firmę R. Aleksandrowicz i synowie [7]. Rodzina Aleksandrowiczów, mająca żydowskie korzenie, dobrze znana była przedwojennym mieszkańcom Krakowa. Firmę założyła Reg[...]

250 lat tradycji papierniczych w Jeziornie - kalendarium

Czytaj za darmo! »

1760 Na gruntach dóbr ziemskich Obory nad rzeką Jeziorką w sąsiedztwie królewskiej wsi Jeziorna wybudowano młyn zbożowy. 1774 Właścicielem młyna został baron Józef Kurtz - aktor komediowy, który, pozyskawszy pomoc finansową króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, rozwinął w Jeziornie czerpanie papieru. 1778-1830 Kolejni dzierżawcy rozbudowują manufakturę w Jeziornie. Papiernia wytwarzała papier do druku pierwszych polskich banknotów oraz uzyskała przywilej nadający jej tytuł "Fabryki Królewskiej Papieru" z prawem wyrabiania papierów stemplowych. W młynie zatrudnionych było 3 majstrów, 15 czeladników, 7 uczniów i 80 pomocników. Wyrabiano 6000 - 8000 ryz papieru rocznie. 1830 Właści[...]

 Strona 1