Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"LESZEK OPYRCHAŁ"

Budowle i urządzenia hydrotechniczne w systemie obrony Kamieńca Podolskiego


  Kamieniec Podolski stanowil najsilniejszą twierdzę kresową Rzeczypospolitej. Jest jednak faktem mało znanym, że o jego obronnym charakterze decydowały budowle piętrzące wodę. W wypadku zagrożenia atakiem piętrzono wodę i zalewano dolinę, co czyniło, że twierdza była nie do zdobycia. Artkykuł omawia hydrotechniczne budowle obronne oraz ich pozostałości.Kamieniec Podolski, miasto "snać boską ręką między twardymi i opoczystymi skałami zbudowane" [Gwagnin 1860], było ważnym punktem obronnym nie tylko dla Polski, lecz i całej Europy. Twierdza (fot. 1) przez blisko trzysta lat skutecznie osłaniała południowo- wschodnie rubieże Rzeczypospolitej, zyskując znany przydomek "miasta niezwyciężonego", czy też "przedmurza chrześcijaństwa". Nie jest jednak powszechnie wiadome, że w systemie obrony główne znaczenie miały budowle hydrotechniczne i to nie bierne fosy, które w tamtych latach były powszechnie stosowane, lecz aktywne urządzenia piętrzące. I to właśnie one powodowały, że Kamieniec Podolski był twierdzą nie do zdobycia. - Krótka historia Kamieńca Podolskiego Miejsce, gdzie obecnie znajduje się Kamieniec Podolski, ze względu na swoje walory obronne było zasiedlone już w paleolicie [Polak 1997]. Jednakże początki istnienia miasta, jak i okres do XV w., nadal pozostają niejasne i wzbudzją wiele kontrowersji. Miejsce było znane już w czasach starożytnych [Ptolemaeus 1619]; z tego okresu pochodzą zachowane fragmen-ty budowli zamkowych oraz kamiennego mostu łączącego zamek z miastem [Płamieniecka, Płamieniecka 1998]. Nie wiadomo jednak czy była to twierdza Rzymian, Daków, czy może jakiegoś innego narodu (plemienia). Także z okresu Rusi Kijowskiej pozostało niewiele danych. Z latopisów [Polnoje sobranie... 1843; Goranin i inni 1987], wiadomo, że książęta Czernichowscy, wraz z chanem Połowców Kotianem, oblegali Kamieniec w XII wieku, lecz go nie zdobyli. Większośc latopisów podaje, że w trakcie najazdu mongolskiego[...]

Ocena pracy oczyszczalni ścieków w Żywcu po wykonanej rozbudowie i modernizacji


  W artykule przedstawiono ocenę efektywności oczyszczania ścieków w Żywcu po wykonanej rozbudowie i modernizacji. Na podstawie wyników badań fizykochemicznych ścieków surowych i oczyszczonych określono skuteczność zmniejszenia wybranych zanieczyszczeń ścieków. Analizie fizykochemicznej poddano następujące wskaźniki zanieczyszczeń: BZT5, ChZTCr, zawiesinę ogólną, azot ogólny oraz fosfor ogólny. Badania prowadzono od stycznia 2010 do listopada 2012 r. W pracy przedstawiono liczbę przekroczeń poszczególnych wskaźników w stosunku do wartości dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu ministra środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód i do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Dodatkowo przedstawiono ilość ścieków dopływającą do oczyszczalni w 2011 r. Na podstawie przeprowadzonej analizy badań stwierdzono następującą średnią skuteczność usuwania zanieczyszczeń: BZT5 - 97,72%, ChZTCr - 93,21%, zawiesina ogólna - 98,00%, azot ogólny - 81,33%, fosfor ogólny - 89,65%.Ścieki stanowią mieszaninę różnych mikroorganizmów oraz substancji niebezpiecznych, mogących przyczyniać się do zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych. Ze względu na pochodzenie prawo wodne [Prawo wodne 2001] wyróżnia następujące rodzaje ścieków: bytowe, przemysłowe, opadowe. Ścieki bytowe pochodzą z budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, osiedli mieszkaniowych oraz terenów usługowych. Powstają w szczególności w wyniku ludzkiego metabolizmu oraz funkcjonowania gospodarstw domowych. Skład ścieków bytowych jest bardzo różnorodny [Królikowski 1994]. Zależy on m.in. od ilości zużywanej wody oraz od nawyków i przyzwyczajeń domowników. Wzrost liczby mieszkańców terenów wiejskich, jak również poprawiający się standard życia na wsi, skutkuje wzrostem ilości odprowadzanych ścieków. Na rys. 1 przedstawiono procentowy udział ludności wiejskie[...]

Problem zastosowania norm w budownictwie wodnym


  Stosowanie Polskich Norm w budownictwie wodnym jest dobrowolne? Tak wynika z podsumowania tego ważnego artykułu. Zachęcamy do refleksji i uwag. Problem bezpieczeństwa w budownictwie występuje od początku jego istnienia. Zgodnie z zasadami teorii bezpieczeństwa (Brandowski 1992, 2000) jedną z form jego kształtowania jest wydawanie odpowiednich przepisów prawnych. Stosowne zapisy można znaleźć w najstarszych zbiorach, nawet takich, jak Kodeks Hammurabiego (Murzewski 1970). Przepisy prawne, jak i ustawy, rozporządzenia i normy, tworzone są dla inżynierów, którzy projektują oraz wykonują budynki i budowle. Jednakże w wyjątkowych wypadkach o spełnieniu bądź niespełnieniu przepisów prawnych decyduje sąd. Powstaje problem czy rozumienie inżynierskie przepisów budowlanych pokrywa się z rozumieniem prawniczym. Przyjrzymy się temu zagadnieniu na przykładzie budownictwa hydrotechnicznego. ■ Przegląd przepisów prawnych Podstawowe przepisy prawne, jakie obowiązują przy budowie i przebudowie budowli hydrotechnicznych, zawarte są w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (DzU z 1994 r. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.). Na podstawie tejże ustawy minister środowiska wydał w dniu 20 kwietnia 2007 r. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (DzU 2007 r. Nr 86, poz. 579) - zwane dalej Rozporządzeniem. Załącznik nr 1 do cytowanego Rozporządzenia zawiera wykaz dwudziestu jeden Polskich Norm przywołanych w Rozporządzeniu. Są to następujące normy: 1. PN-82/B-02000 Obciążenia budowli - Zasady ustalania wartości; 2. PN-82/B-02001 Obciążenia budowli. Obciążenia stałe; 3. PN-82/B-02003 Podstawowe obciążenia technologiczne i montażowe; 4. PN-80/B-02010/Az1:2006 Obciążenia w obliczeniach statycznych. Obciążenie śniegiem; 5. PN-77/B-02011 Obciążenia w obliczeniach statycznych. Obciążenie wiatrem; [...]

Tablice powodziowe na terenie Krakowa DOI:


  T ablice powodziowe, odnotowujące stany wysokich wód, są ważnym dokumentem nie tylko hydrologicznym, ale także historycznym, wskazującym jak w dawnych czasach ludzie próbowali ostrzegać potomnych o zasięgach wód powodziowych. Jak do tej pory, tablice i znaki powodziowe w Polsce nie doczekały się opracowania o charakterze monograficznym; ukazywały się tylko prace przyczynkowe dotyczące wybranych regionów Polski: Krakowa - Krystyna Skarżyńska (1961), Adam Kazimierz Bielański (1997); Gdańsk i Żuławy - Aleksander Majewski (1970); Bydgoszczy - Marcin Gorączko, Jan Gadomski (2011); Torunia - Bogusław Pawłowski (2000); Poznania - Bogdan Wosiewicz (2002), Magdalena Kawka, Bogdan Wosiewicz (2003). Pierwszą próbę monograficznego opracowania tematu sygnalizują Bogusław Pawłowski, Marcin Gorączko (2014). Niestety, autorzy nie zweryfikowali stanu obecnego i - powołując się na dawne opracowania przy opisie tablic powodziowych Krakowa - czasami podają dane już nieaktualne oraz opisują tablice już nieistniejące. Fakt ten pokazuje jak pracochłonna byłaby kompleksowa monografia tematu, zwłaszcza że znaki wielkich wód powinny mieć wyznaczone rzędne za pomocą niwelacji geodezyjnej, co oczywiście znacząco podraża Tablice powodziowe na terenie Krakowa (źródło: K. Skarżyńska, 1961, str. 172, rys. nr 1, ten sam rysunek w: A. Bielański, 1997, str. 19. rys. nr. 1); czerwonym kołem autorzy niniejszej publikacji oznaczyli tablice nieistniejące, bądź błędnie umiejscowione, niebieskim - tablice nieistniejące już w 1961 r., co wyraźnie zaznacza Krystyna Skarżyńska (1961), fioletowym - tablice, które zostały zlikwidowane pomiędzy 1961 a 2015 r., żółtym - tablice nieopisane przez Krystynę Skarżyńską (1961) ALEKSANDRA BĄK AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Katedra Ochrony i Inżynierii Środowiska RÓŻNE 212 GOSPODARKA WODNA 7/2018 RÓŻNE Fot. 5. Tablica w ogrodzie klasztoru oo. Bernardynów [...]

 Strona 1