Wyniki 1-5 spośród 5 dla zapytania: authorDesc:"Hanna Klikocka"

Znaczenie siarki w biosferze i nawożeniu roślin

Czytaj za darmo! »

Postanowienia międzynarodowe o czystym powietrzu drastycznie obniżyły dopuszczalną emisję SO2 w Europie Zachodniej i w Polsce. Spowodowało to wystąpienie makroskopowych objawów niedoboru siarki i potrzebę uzupełniania pierwiastka w produkcji roślinnej. Siarka jest niezbędnym elementem, potrzebnym do wzrostu i funkcjonowania rośliny. Pełni ważną rolę fizjologiczną, chroni roślinę przed chorobami i szkodnikani, adaptuje ją przed stresem. Niedobór siarki osłabia wigor rośliny, odporność na stres i obniża plon. Role of S in growth and physiol. of plants was discussed. Deficiency of S results in redn. of the resistance of plants against diseases and pests and contributes to decreasing the food quality. Literature data on the occurrence of S and its compds. in soil and atmosphere as well as on soil fertilizing with S compds. were reviewed. Niedobór siarki, jako problem żywieniowy w produkcji roślinnej ujawnił się Europie w ostatnich 20 latach. Najwcześniej, gdyż już w II połowie lat osiemdziesiątych XX w. w Europie Zachodniej. Niedobory siarki dla szerokiego spektrum roślin uprawnych (rzepak, zboża) obserwuje się obecnie w północnych regionach Niemiec, Szkocji oraz w Anglii, Danii, Szwecji, północnej części Holandii, Belgii i Kanadzie1-7). W Polsce po raz pierwszy objawy niedoboru siarki w rzepaku (objawy utajone) odnotowano na początku lat dziewięćdziesiątych8). Obecnie problem ten przyciąga coraz większą uwagę naukowców, na co wskazuje rosnąca liczba doniesień naukowych, potwierdzających tym samym wagę zjawiska9-21). Niedobór S pogarsza plonowanie i zdrowotność roślin, m.in. obniża wartość wypiekową pszenicy czy zawartość olejków gorczycznych (glukozylanów) w kapustnych22-24). W tej sytuacji niedobór siarki w roślinach uprawnych nabiera głębokiego znaczenia gospodarczego. Ważnym elementem racjonalnej technologii uprawy wielu roślin jest suplementacja siarki poprzez nawożenie w zależności od wymagań uprawianej rośliny. Histor[...]

Zasoby siarki w Polsce oraz jej znaczenie w przemyśle i rolnictwie


  Zasoby siarki w Polsce są jednymi z największych w świecie. W kraju znajduje się udokumentowanych 18 złóż, o łącznych zasobach ponad 500 mln t. W chwili obecnej wydobycie siarki rodzimej prowadzone jest tylko ze złoża Osiek, ostatniej na świecie dużej kopalni siarki, w ilości 263 tys. t/r. Polska do niedawna była jednym z głównych światowych producentów siarki. Jednak opracowanie metod odzysku siarki z zasiarczonych złóż gazu ziemnego i ropy naftowej spowodowało radykalny spadek znaczenia złóż siarki rodzimej. Jednakże ograniczone zasoby ropy naftowej na świecie i bogactwo zasobów siarki w Polsce daje nadzieję na jej ponowne wykorzystanie w przyszłości w wielu gałęziach przemysłu chemicznego. W aspekcie rolniczym siarka jest pierwiastkiem niezbędnym dla rozwoju, plonowania, jakości i zdrowotności roślin. W pracy opisano jej znaczący wpływ na mechanizm odporności indukowanej siarką SIR (sulphur induced resistance). Siarka powinna być niezbędnym uzupełnieniem nawożenia azotowego roślin, bowiem te dwa pierwiastki wzajemnie się uzupełniają. Brak siarki w środowisku glebowym i w roślinie doprowadza do gromadzenia azotu niebiałkowego w roślinie, co powoduje choroby i zatrucia u zwierząt i ludzi, konsumujących żywność przenawożoną azotem. Uniwersytet Przyrodniczy, Lublin, Wydział Nauk Rolniczych, Zamość Hanna Klikocka* Zasoby siarki w Polsce oraz jej znaczenie w przemyśle i rolnictwie Resources of sufhur in Poland and its importance in industry and agriculture Wydział Nauk Rolniczych, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, 22-400 Zamość, ul. Szczebrzeska 102, tel.: (84) 677-27-54, fax: (84) 639-60-39, e-mail: hanna.klikocka@up.lublin.pl Prof. dr hab. inż. Hanna KLIKOCKA w roku 1987 ukończyła studia na Wydziale Rolniczym Akademii Rolniczej w Lublinie. Jest kierownikiem Zakładu Ogólnej Uprawy Roli i Roślin na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie, Wydział Nauk Rolniczych w Zamościu. Specjalność - uprawa i nawożenie roślin. [...]

Wpływ nawożenia siarką i azotem na azotowo-fosforową gospodarkę kukurydzy DOI:10.15199/62.2017.6.32


  W Polsce obserwuje się systematyczny wzrost powierzchni uprawy kukurydzy, która jest zaliczana do najbardziej wydajnych roślin zbożowych. To powoduje, że ma ona duże wymagania pokarmowe. Ze względu na znaczną masę organów wegetatywnych i generatywnych kukurydza wymaga dużych dawek wszystkich składników pokarmowych, w tym również odpowiedniego zaopatrzenia w siarkę. Nawożenie roślin jako element produkcji integrowanej musi jednak uwzględniać cele plonotwórcze i środowiskowe. Przyjmuje się, że rozwój rolnictwa nie powinien naruszać środowiska życia człowieka i prowadzić do degradacji biosfery1). W praktyce zdarza się jednak,że intensyfikacja rolnictwa, obok zwiększenia wydajność produkcji, prowadzi do niepożądanych skutków ubocznych, do których należą straty finansowe rolnika oraz zanieczyszczenie środowiska1). Problem ten dotyczy głównie azotu i fosforu, które są składnikami biogennymi, inicjującymi eutrofizację wód powierzchniowych. Zbyt wysokie, względem potrzeb roślin uprawnych, nawożenie azotem może prowadzić do jego niecałkowitego pobierania, co powoduje nadmierne gromadzenie się tych związków w glebie. Forma azotanowa azotu, jeśli nie zostanie pobrana przez roślinę, ulega wymyciu w głąb profilu glebowego i przenika do wód gruntowych jako najbardziej labilna, słabo sorbowana forma tego składnika1). W ostatnich latach większą uwagę zwraca się także na znaczny wzrost ilości fosforu pochodzenia obszarowego, przede wszystkim z rolnictwa, jako potencjalnego źródła zanieczyszczenia wód gruntowych2). Fosforany są bowiem drugim po azocie, istotnym składnikiem biogennym decydującym o jakości wód. Te niekorzystne zjawiska są uwarunkowane także wieloma innymi czynnikami, takimi jak typ gleby lub wielkość i rozkład opadów atmosferycznych2). Jednak ważne jest takie ustalenie wysokości dawek składników pokarmowych, aby były w największym stopniu pobierane przez rośliny, a w najmniejszym tracone do wód glebowych. Wydaje się także zasadne[...]

Efektywność nawożenia oraz wykorzystania azotu i siarki przez żyto jare DOI:10.15199/62.2018.8.12


  Zauważalnym problemem w rolnictwie wielu krajów świata jest niedobór siarki w glebach uprawnych spowodowany ekstremalnym zaostrzeniem norm środowiskowych pod koniec XX w.1). W 2015 r. niską zawartość siarki siarczanowej stwierdzono w 198 punktach monitoringowych na terenie Polski2) (91,7% wszystkich profili glebowych). Zauważalny jest też spadek przeciętnej zawartości siarki w glebach na przestrzeni lat 1995 i 2015. Zjawisko to może wywoływać deficyt siarki dla wrażliwych gatunków roślin uprawnych. Ponadto zachodzi obawa, że w warunkach deficytu siarki składniki NPK obecne w nawozach nie będą zrównoważone, co może obniżyć ich wykorzystanie, w tym zwłaszcza N3). Azot i siarka są ważnymi składnikami białka więc odpowiedni stosunek N:S wpływa zarówno na optymalne plonowanie jak i jakość plonu roślin uprawnych4). Pomiędzy tymi składnikami zachodzą w roślinie interakcje, które mają miejsce na wielu poziomach tj. pobieranie, przyswajanie NO3 i SO4 2 - oraz tworzenie pierwotnych i wtórnych metabolitów w plonach roślin, które odgrywają ważną rolę w diecie i zdrowiu zwierząt i ludzi1). Zatem niedobór siarki w produkcji roślinnej może powodować poważne problemy gospodarcze i ekologiczne. Nawożenie azotem jest elementem agrotechniki mającym największy bezpośredni wpływ na wielkość i jakość plonu roślin uprawnych5). Jednak nawożenie wyłącznie azotem, powoduje uzyskanie istotnie mniejszego plonu ziarna pszenicy jarej od plonu, zebranego na obiektach z dodatkiem siarki6). Podleśna i współpr.7) zastosowali siarkę w dawce 60 kg/ha i uzyskali wzrost plonu ziarna pszenicy w granicach 1,7-11,4%. O dodatnim wpływie nawożenia siarką na wzrost plonu jęczmienia browarnego donoszą również Przygocka-Cyna i Grzebisz8). W badaniach Howartha i współpr.9) niedobór azotu powodował wolniejszą akumulację azotu i siarki przez ziarno, co wpłynęło na mniejszą końcową zawartość tych pierwiastków w ziarnie. Według Potarzyckiego10) dodatek siarki do nawożenia azo[...]

Zużycie chemicznych środków ochrony roślin w gospodarstwach rolnych województwa wielkopolskiego DOI:10.15199/62.2018.8.27


  W ostatnich latach zachodzą w Polsce bardzo szybkie zmiany w zakresie funkcjonowania gospodarstw rolnych, co odnosi się głównie do postępującej koncentracji produkcji spowodowanej daleko idącą specjalizacją1). Oznacza to zmniejszanie się ogólnej liczby gospodarstw i powstawanie gospodarstw większych. Coraz więcej gospodarstw zaczyna opierać produkcję na zasadach rolnictwa zrównoważonego, które powinno się charakteryzować nie tylko dążeniem do uzyskiwania plonów o wysokich standardach jakościowych i zapewnieniem ekonomicznej opłacalności produkcji, ale także stosowaniem technologii i środków produkcji, które nie degradują środowiska2). Systemem rolnictwa funkcjonującym obecnie i spełniającym te założenia jest rolnictwo integrowane, które stosuje przemysłowe środki produkcji w ilościach umiarkowanych oraz bezpiecznych dla środowiska i zdrowia ludzi3). Jednym z elementów nowoczesnego rolnictwa, stabilizującym wielkość i jakość płodów rolnych jest stosowanie pestycydów, w tym chemicznych środków ochrony roślin, skutecznie chroniących uprawy przed agrofagami4). Zdaniem Urbanowicza5) trudno sobie wyobrazić współczesne rolnictwo bez stosowania tych środków. Z badań wynika, że spośród agrofagów największy potencjalny wpływ na ograniczanie plonów mają chwasty, które zmniejszają je średnio o 34%6). W ostatnich latach zagrożenie ze strony chwastów jest coraz większe z powodu braku odpowiedniego zmianowania oraz stosowania uproszczonej agrotechniki7). Na silne zachwaszczenie narażone są zwłaszcza rośliny ozime (rzepak i zboża) oraz jare uprawiane w szerszych rzędach (kukurydza i okopowe). Chwasty powodują nie tylko konkurencję dla roślin uprawnych o wodę, składniki pokarmowe i światło, ale także poprzez tworzenie specyficznego mikroklimatu w łanie sprzyjają rozwojowi chorób i występowaniu szkodników. Do zwalczania chwastów stosowane są herbicydy, które wykazują wysoką skuteczność poprzez wpływ na uzyskiwanie większych plonów i ograniczanie il[...]

 Strona 1