Wyniki 1-9 spośród 9 dla zapytania: authorDesc:"Piotr Rataj"

Marian Lutosławski (1871-1918) DOI:


  Marian Lutosławski był jednym z najaktywniejszych społecznie elektrotechników polskich w okresie zaborów. Miał wielkie zasługi dla organizacji zrzeszeń elektrotechników polskich w Warszawie, prowadził pionierskie prace w dziedzinie techniki prądu trójfazowego, polskiego słownictwa elektrotechnicznego i wykorzystywania silników diesla. W późniejszym czasie zainteresował się nową dziedziną techniki, jaką było żelbetnictwo i również na tym polu odniósł warte uwagi sukcesy. Przez cały okres zawodowej działalności był bardzo aktywnym społecznikiem. Po wybuchu I wojny światowej został oddelegowany do Moskwy, by organizować i wspierać polskich uchodźców w Rosji. Tam zastała go rewolucja bolszewicka, której padł ofiarą. Rodzina i wykształcenie Marian Lutosławski urodził się 1 kwietnia 1871 r. w majątku ziemiańskiej rodziny Lutosławskich w Drozdowie k. Łomży. Był synem Franciszka Dionizego Lutosławskiego i Pauliny ze Szczygielskich. Miał 5 braci, starszych: Wincentego (profesora filozofii), Stanisława (po studiach rolniczych, prowadził majątek po śmierci ojca) i młodszych: Jana (doktora nauk rolniczych, publicystę), Kazimierza (księdza, doktora medycyny, posła na Sejm propagatora harcerstwa), Józefa (filozofa i rolnika z wykształcenia). Syn Józefa - Witold był znanym kompozytorem i dyrygentem. Marian był żonaty z Marią Zielińską, z którą miał czworo dzieci. Marian Lutosławski w 1888 r. zdał maturę w Dorpacie (dzisiaj Tartu w Estonii). W ciągu jednego roku (1888-1889) studiował na Uniwersytecie w Dorpacie filozofię i przyrodę. W 1889 r. rozpoczął studia na Politechnice w Rydze. Po ukończeniu dwóch semestrów, z powodu choroby musiał przenieść się do Stuttgartu, by na tamtejszej Politechnice kontynuować naukę. Gdy wyzdrowiał, wrócił do Rygi, gdzie w 1894 r. uzyskał dyplom inżyniera mechanika. W czasie studiów w Rydze od 1891 r. należał do polskiej korporacji akademickiej "Welecja" gdzie wdrożył się w działalność społeczną, praco[...]

Włodzimierz Krukowski (1887-1941) - w 75. rocznicę śmierci DOI:


  Drastycznym przykładem wyraziście pokazującym zbrodniczość i bezsens ideologii hitlerowskiej oraz bezwzględność działań niemieckiego Gestapo jest postać zamordowanego na Wzgórzach Wuleckich we Lwowie prof. Włodzimierza Krukowskiego, który większość swojego dorosłego życia spędził w Niemczech. Tam studiował od 1906 r., tam przez wiele lat pracował twórczo - przynosząc wymierne korzyści nauce i przemysłowi niemieckiemu. Tylko przez 11 lat działał we Lwowie (od 1930 r.). Włodzimierz Krukowski był elektrotechnikiem-metrologiem, o wszechstronnej wiedzy, również znakomitym wykładowcą. W latach 1930-1941 był profesorem Politechniki Lwowskiej, członkiem polskich i międzynarodowych organizacji naukowo-technicznych i działaczem społecznym. Urodził się 19 września 1887 r. w Radomiu jako syn Antoniego - prawnika i Heleny z Chmielewskich, córki urzędnika. Miał młodszą siostrę Zofię. Wobec trudności w uzyskaniu pracy przez ojca prawnika - Polaka w Kraju Przywiślańskim, rodzina wyemigrowała w okolice Kurska, a po rocznym pobycie do Narwy w Estonii. Ojciec znalazł tam pracę jako sędzia, a Włodzimierz Krukowski ukończył gimnazjum humanistyczne, choć miał uzdolnienia do nauk przyrodniczych. Studia W 1905 r. rozpoczął studia na wydziale matematyczno-przyrodniczym uniwersytetu w Petersburgu. Zainteresowany studiami technicznymi, przeniósł się na politechnikę w Darmstadt, uczelnię o wysokim poziomie elektrotechniki. Studiowało tam też wielu Polaków, m.in.: A. Rothert, G. Sokolnicki, S. Odrowąż-Wysocki, M. Pożaryski. Krukowski od początku wykazywał uzdolnienia do pracy laboratoryjnej. Wykonał nagrodzoną na konkursie naukowym politechniki pracę "Badania możliwości zastosowania wahadła poziomego do określenia średniego ciężaru gatunkowego ziemi" (1908 r.). Po jej zakończeniu otrzymał asystenturę w Instytucie Sejsmograficznym, a następnie w Instytucie Fizycznym politechniki. Pod koniec studiów wykonał u sławnego prof. Waldemara Petersena pracę "W[...]

75. rocznica "Intelligenzaktion" we: Lwowie, Krzemieńcu i Stanisławowie DOI:10.15199/74.2016.9.19


  The 75th "Intelligenzaktion" anniversary in Lwow, Krzemieniec and Stanislawow W artykule przedstawiono przebieg i skutki "Intelligenzaktion", przeprowadzonej przez niemieckie Gestapo w lipcu 1941 r. we: Lwowie, Krzemieńcu i Stanisławowie. Była to część większej akcji, zmierzającej do wyniszczenia polskiej inteligencji. Artykuł pokazuje, jak wielkie straty zostały zadane polskiej nauce na lwowskich Wzgórzach Wuleckich. Zamieszczono także spis wszystkich zamordowanych we Lwowie w lipcu 1941 r. polskich profesorów i osób, które zostały wtedy razem z nimi aresztowane. W gronie straconych znajdowało się ośmiu wybitnych profesorów Politechniki Lwowskiej, a wśród nich elektryk-metrolog, który studia i większość swojego zawodowego i naukowego życia spędził w Niemczech, profesor Politechniki Lwowskiej dr inż. Włodzimierz Krukowski. W drugiej części przedstawiono wydarzenia upamiętniające tą tragedię. Lwów - tragedia Wzgórz Wuleckich Wojna niemiecko-radziecka rozpoczęła się 22 czerwca 1941 r., 30 czerwca Lwów został zajęty przez Niemców, a już w nocy z 3 na 4 lipca Gestapo aresztowało profesorów lwowskich uczelni wraz z znajdującymi się w mieszkaniu osobami powyżej 18 lat. Akcja niemieckiego Gestapo na Wzgórzach Wuleckich wpisuje się w ciąg konsekwentnych działań operacji "Intelligenzaktion", rozpoczętej jeszcze w 1939 r. na: Śląsku, Pomorzu, Wielkopolsce. Była to już wcześniej starannie przygotowana akcja, której celem było pozbawienie polskiego społeczeństwa ludzi wykształconych, a skierowana głównie przeciw nauczycielstwu. Działania te zostały opisane przez Marię Wardzyńską w książce "Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce, Intelligenzaktion" wydanej w 2009 r. przez IPN. W 1939 r. w Krakowie również dokonano aresztowań, a następnie wysyłano do obozów koncentracyjnych profesorów wyższych uczelni krakowskich. Wywołało to międzynarodowy rozgłos. Aby zapobiec temu na przyszłość, Generalny Gubernator Hans Fr[...]

Patron Roku 2017 w SEP - prof. dr inż. Włodzimierz Krukowski (1887-1941) DOI:10.15199/74.2017.1.6


  Przedstawiono życiorys Włodzimierza Krukowskiego, Jego osiągnięcia w pracy badawczej w laboratorium liczników energii elektrycznej firmy Siemens. Omówiono działalność po roku 1930 na Politechnice Lwowskiej oraz przedstawiono sylwetki Jego wychowanków.W artykule przedstawiono życiorys urodzonego w Radomiu Włodzimierza Krukowskiego, który studiował w Darmstadt, był wyróżniającym się studentem, opisano także jego osiągnięcia w pracy badawczej w laboratorium liczników energii elektrycznej firmy Siemens w Norymberdze (m.in. 40 patentów międzynarodowych). Pokazano też Jego wybitną działalność po 1930 r. na Politechnice Lwowskiej. Wczesne lata Jednym z najwybitniejszych polskich elektrotechników-metrologów był Włodzimierz Krukowski, profesor Politechniki Lwowskiej, o wszechstronnej wiedzy, znakomity wykładowca, działacz SEP, członek polskich i międzynarodowych organizacji naukowo-technicznych. Urodził się 19 września 1887 r. w Radomiu jako syn Antoniego - prawnika i Heleny z Chmielewskich, córki urzędnika. Miał młodszą siostrę Zofię. Wobec trudności w uzyskaniu pracy przez ojca, prawnika Polaka w Kraju Przywiślańskim, rodzina wyemigrowała w okolice Kurska, a po rocznym pobycie - do Narwy w Es- Dr hab. inż. Jerzy Hickiewicz (j.hickiewicz@po.opole.pl) - Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej, mgr Piotr Rataj, mgr Przemysław Sadłowski - Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego, Oddział Opolski SEP Rys. 1. W. Krukowski (fig. 1) Rys. 2. W. Krukowski w trakcie studiów Fig. 2. W. Krukowski as a student of university tonii. Ojciec znalazł tam pracę jako sędzia, a Włodzimierz ukończył gimnazjum humanistyczne, choć miał uzdolnienia do nauk przyrodniczych. Studia W 1905 r. rozpoczął studia na wydziale matematyczno-przyrodniczym uniwersytetu w Petersburgu. Zainteresowany studiami technicznymi w 1906 r. przeniósł się na politechnikę w Darmstadt (Großherzogliche Technische Hochschule zu Darmstadt), ucz[...]

Włodzimierz Krukowski (1887-1941) - w 75 rocznicę śmierci DOI:

Czytaj za darmo! »

1. Wstęp Drastycznym przykładem bardzo wyraziście pokazującym zbrodniczość i bezsens ideologii hitlerowskiej oraz bezwzględność działań niemieckiego Gestapo jest postać zamordowanego na Wzgórzach Wuleckich we Lwowie prof. dr inż. Włodzimierza Krukowskiego, który większość swojego dorosłego życia spędził w Niemczech. Tam studiował od 1906 r., tam przez wiele lat pracował twórczo przynosząc wymierne korzyści nauce i przemysłowi niemieckiemu. Tylko przez 11 lat działał we Lwowie (od 1930 r.) Włodzimierz Krukowski był to elektrotechnikmetrolog, o wszechstronnej wiedzy, znakomity wykładowca, w latach 1930-1941 profesor Politechniki Lwowskiej, członek polskich i międzynarodowych organizacji naukowo-technicznych i działacz społeczny. Urodził się 19 IX 1887 r. w Radomiu jako syn Antoniego - prawnika i Heleny z Chmielewskich, córki urzędnika. Miał młodszą siostrę Zofię. Wobec trudności w uzyskaniu pracy przez ojca prawnika-Polaka w Kraju Przywiślańskim, rodzina wyemigrowała w okolice Kurska, a po rocznym pobycie, do Narwy w Estonii. Ojciec znalazł tam pracę jako sędzia, a Włodzimierz ukończył gimnazjum humanistyczne, choć miał uzdolnienia do nauk przyrodniczych. 2. Studia W 1905 r. rozpoczął studia na wydziale matematyczno-przyrodniczym uniwersytetu w Petersburgu. Zainteresowany studiami technicznymi, przeniósł się na politechnikę w Darmstadt, uczelnię o wysokim poziomie elektrotechniki. Studiowało tam też wielu Polaków, m.in. A. Rothert, G. Sokolnicki, S. Odrowąż-Wysocki, M. Pożaryski. Krukowski od początku wykazywał uzdolnienia do pracy laboratoryjnej. Wykonał nagrodzoną na konkursie naukowym politechniki pracę: Badania możliwości zastosowania wahadła poziomego do określenia średniego ciężaru gatunkowego ziemi (1908). Po jej zakończeniu otrzymał asystenturę w Instytucie Sejsmograficznym, a następnie Instytucie Fizycznym politechniki. Pod koniec studiów wykonał u sławnego prof. Waldemara Petersena pracę: Właściwości kondensa[...]

75 rocznica ,"Intelligenzaktion" we Lwowie, Krzemieńcu i Stanisławowie DOI:

Czytaj za darmo! »

Lwów- Tragedia Wzgórz Wuleckich Dnia 22 VI 1941 r. rozpoczęła się wojna niemieckoradziecka, 30 VI Lwów został zajęty przez Niemców, a już w nocy z 3 na 4 VII Gestapo aresztowało profesorów lwowskich uczelni wraz z znajdującymi się w mieszkaniu osobami powyżej 18 lat. Akcja niemieckiego Gestapo w na Wzgórzach Wuleckich wpisuje się ciąg konsekwentnych działań operacji "Intelligenzaktion", rozpoczętej jeszcze w 1939 r. na Śląsku, Pomorzu, Wielkopolsce. Była to już wcześniej starannie przygotowana akcja, której celem było pozbawienie polskiego społeczeństwa ludzi wykształconych, a skierowana głównie przeciw nauczycielstwu. Działania te zostały opisane przez Marię Wardzyńską w książce "Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce, Intelligenzaktion" wydanej w 2009 r. przez IPN. W 1939 r. w Krakowie również dokonano aresztowań, a następnie wysyłki do obozów koncentracyjnych profesorów wyższych uczelni krakowskich. Wywołało to jednak międzynarodowy rozgłos. Aby zapobiec temu na przyszłość, Generalny Gubernator Hans Frank tak zaapelował w Krakowie do kierownictwa Gestapo: "Nie da się opisać ile mieliśmy zawracania głowy z krakowskimi profesorami. Gdybyśmy sprawę tę załatwili na miejscu, miała by ona całkiem inny przebieg. Proszę więc Panów usilnie, by nie kierowali już Panowie nikogo więcej do obozów koncentracyjnych w Rzeszy, lecz podejmowali likwidację na miejscu…" Fot 1 - Hans Frank (1900-1946) W związku z tymi zaleceniami, Gestapo wkraczając w 1941 r. do Lwowa, przystąpiło do działań ,,na miejscu’’. Już 2 lipca został aresztowany prof. Kazimierz Bartel, trzykrotny premier w latach 1926-30, a w nocy z 3 na 4 lipca aresztowano 49 osób: profesorów Politechniki i Uniwersytetu wraz ze wszystkimi znajdującymi się w mieszkaniu osobami wieku powyżej 18 lat. Aresztowanych zgromadzono w Bursie Abramowicza, a następnie po brutalnym przesłuchaniu, rozstrzelano tej samej nocy na Wzgórzach Wulecki[...]

Gabriel Sokolnicki - 140. rocznicę urodzin DOI:


  Gabriel Michał Romuald Sokolnicki urodził się 7 lutego 1877 r. w Kaszewach Kościelnych w powiecie kutnowskim (wówczas Królestwo Polskie). W ubiegłym 2017 r. minęła jego 140. rocznica urodzin. Jego ojcem był ziemianin Zenon Sokolnicki, a matką Natalia ze Stępowskich. Był starszym bratem historyka i dyplomaty Michała (1880-1967). Rodzina Sokolnickich kultywowała wielkie tradycje patriotyczne.Bratem pradziadka Gabriela był Michał Sokolnicki (1760-1816), inżynier wojskowy, generał Księstwa Warszawskiego. Gabriel Sokolnicki ożenił się w 1904 r. z Marią Stattler (1881-1969), z którą miał troje dzieci: Zofię, Annę i Stefana. Młody Gabriel naukę podstawową odebrał w domu. W 1888 r. wstąpił do Wyższej Szkoły Rzemieślniczej w Łodzi, działającej na prawach szkoły realnej, którą ukończył w roku 1894. Studia wyższe odbył w latach 1895-1900 na Politechnice w Darmstadcie (Großherzogliche Technische Hochschule zu Darmstadt) na Wydziale Elektrotechnicznym. Od 15 sierpnia do 15 października 1896 r. odbył praktykę w fabryce Lilpop, Rau&Loewenstein w Warszawie. W trakcie studiów rozpoczął działalność w Związku Młodzieży Polskiej ZET i był organizatorem ZET-u w Darmstadcie. W 1899 r. wziął udział w zjeździe Zjednoczenia Towarzystw Młodzieży Polskiej Zagranicą w Zurychu. Był wówczas sympatykiem Narodowej Demokracji. W 1900 r. zdobył dyplom inżyniera elektryka na podstawie pracy "Ueber die Methoden zur Untersuchung von Wechselstromtransformatoren und Wechselstrommotoren" ("O metodzie badania transformatorów i motorów prądu zmiennego"). Praca w Warszawie, przenosiny do Lwowa, asystentura Po powrocie ze studiów zamieszkał na krótko w Warszawie, gdzie kontynuował swoją działalność w ZET, w 1901 r. został także członkiem Ligi Narodowej. W Warszawie (w latach 1900-1901) był zatrudniony jako inżynier w biurze konsultacyjnym. W maju 1901 r. wygłosił na posiedzeniu Sekcji Technicznej Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu odczy[...]

Gromadzenie materiałów źródłowych przez Pracownię Historyczną SEP w Opolu DOI:


  Badania historii wymagają poszukiwania i zebrania: materiałów źródłowych, literatury, ikonografii. Potrzeba na to czasu i wytężonego wysiłku. Podobnie jest w przypadku opisywania historii polskiej elektryki. Poszukiwać źródeł trzeba przede, wszystkim tam gdzie rodziła się polska myśl elektrotechniczna. W okresie do II wojny światowej istniały jedynie dwie polskie wyższe uczelnie techniczne, w których na kierunku elektrotechnika odbywało się kształcenie inżynierów elektryków. Były to dwie politechniki w Warszawie i Lwowie. W trakcie II wojny światowej cała Warszawa i zgromadzone w Warszawie materiały archiwalne uległy w znacznym stopniu zniszczeniu, w tym zasoby archiwalne Politechniki Warszawskiej, spalone w trakcie powstania. Stąd wyjątkowo dużego znaczenia nabierają archiwa lwowskie, bowiem w trakcie II wojny światowej we Lwowie było stosunkowo mało zniszczeń, nie było też pożarów ani powodzi. Ponadto Politechnika Lwowska (wówczas CK Szkoła Politechniczna) była pierwszą wyższą uczelnią techniczną, w której od roku 1870 wprowadzono polski język wykładowy (w miejsce niemieckiego), a już w 1911 r. rozpoczęło się kształcenie pierwszych polskich inżynierów elektryków. W opolskim ośrodku od dawna czyniono starania o kontakt z lwowskim środowiskiem naukowym. Pierwsze odwiedziny Politechniki Lwowskiej odbyły się jeszcze w trakcie pierwszej kadencji prezesa SEP prof. Jerzego Barglika w ramach wycieczki do Lwowa zorganizowanej przez Oddział Krakowski SEP z prezesem dr. inż Janem Strzałką w 2009 r. Kolejne wyjazdy do Lwowa i kontakty z ukraińskimi profesorami - elektrotechnikami wynikały z rozpoczętej w 2009 r. współpracy z Oddziałem Radomskim SEP i współudziału w organizowaniu konferencji poświęconych pamięci prof. Włodzimierza Krukowskiego, na które Oddział Radomski zapraszał ukraińskich profesorów. Potem w latach 2011 i 2016 odbyły się uroczystości upamiętniające tragedię Wzgórz Wuleckich i Cza[...]

Zanim powstało Stowarzyszenie Elektrotechników Polskich - działalność stowarzyszeniowa polskich elektrotechników przed odzyskaniem niepodległości DOI:10.15199/74.2019.1.1


  Ostatnie dwudziestolecie XIX w. to okres powstawania narodowych organizacji elektryków: w 1871 r. powstało w Londynie Society of Telegraph Engineers (od 1879 r. Society of Telegraph Engineers and Electricians), w 1888 r. przemianowane w Institution of Electrical Engineers (IEE). W 1883 r. powstały dwa kolejne zrzeszenia: francuskie - Société Internationale des Électriciens (w 1886 r. przekształcone w Société Française des Électriciens - SFE) i grupujące elektryków austriackich Elektrotechnischer Verein Österreichs w Wiedniu. W 1884 r. powstało American Institute of Electrical Engineers (AIEE, dziś IEEE), później powstały organizacje elektryków: japońskich (1888 r.), szwajcarskich (1889 r.), kanadyjskich (1891 r.), niemieckich (1893 r.), włoskich (1897 r.) i rosyjskich (1900 r.). W tym czasie Polska była pod trzema zaborami, co utrudniało tworzenie polskich stowarzyszeń. Jednak pomimo tych ograniczeń w poszczególnych ośrodkach podejmowano próby tworzenia polskich stowarzyszeń techników, z których stopniowo wyodrębniały się grupy zrzeszające elektrotechników. Ważną rolę w organizowaniu się techników, a wśród nich elektrotechników odegrały zjazdy techników. W latach 1882-1912 odbyło się ich sześć: I w Krakowie (1882 r.), II (1886 r.) i III (1894 r.) we Lwowie, IV w Krakowie (1899 r.), V we Lwowie (1910 r.) i VI w Krakowie (1912 r.). Jednak szczególną rolę odegrały zjazdy w roku 1917, na których wytyczono zadania technikom, głównie elektrotechnikom. Spodziewano się bowiem, że w wyniku I wojny światowej Polska odzyska niepodległość i trzeba będzie ją samodzielnie organizować. Powstanie w 1918 r. polskiej państwowości okazało się decydujące i w 1919 r. doszło do utworzenia stowarzyszenia zrzeszającego polskich elektrotechników, które skutecznie włączyło się w organizację: przemysłu, energetyki, szkolnictwa i nauki. Poprzedzone to było jednak dużo wcześniejszymi inicjatywami w kilku miastach (ośrodkach). Działalność zrzeszeń polski[...]

 Strona 1