Wyniki 1-9 spośród 9 dla zapytania: authorDesc:"Agnieszka Sagan"

Orzechy ziemne (Arachis hipogea L.) wpływ ogrzewania na ich właściwości DOI:10.15199/65.2017.6.8


  Orzechy ziemne (Arachis hipogea L.) są surowcem szeroko wykorzystywanym w przemyśle spożywczym. Zawierają przeciętnie 23-29% białka i 43-49% tłuszczu, są źródłem składników mineralnych i witamin, w tym witaminy E. Zawierają również duże ilości związków polifenolowych, co decyduje o ich wysokiej aktywności przeciwutleniającej [3, 9, 10]. We frakcji lipidowej orzechów ziemnych przeważają kwasy tłuszczowe nienasycone, w tym kwas oleinowy oraz kwas linolowy [7, 11]. W sprzedaży są dostępne w różnej postaci: nieprzetworzone, smażone, solone, niesolone, prażone. Stosuje się je jako dodatek do produktów cukierniczych, przetworów zbożowych itp. Są wykorzystywane do produkcji oleju arachidowego, masła fistaszkowego oraz w przemyśle kosmetycznym [13]. Pożądany smak i aromat orzechów ziemnych otrzymuje się podczas ich obróbki cieplnej, jednak wysoka temperatura może powodować straty labilnych składników oraz przyspieszać procesy utleniania tłuszczu. Duża zawartość frakcji lipidowej w orzechach ziemnych oraz duży udział w niej nienasyconych kwasów tłuszczowych (ok. 80% tłuszczu) powodują, że oksydacyjne i hydrolityczne zmiany mają wpływ na jakość gotowego produktu [2]. Zarówno pierwotne, jak i wtórne produkty autooksydacji tłuszczu mogą reagować z innymi składnikami. Zbyt intensywne ogrzewanie stwarza również ryzyko zmniejszenia dostępności i strawności aminokwasów, głównie lizyny [6, 14]. Lizyna, zwłaszcza w wyższej temperaturze, może wchodzić w reakcje z innymi natywnymi związkami, np. redukującymi [1]. Cząsteczka lizyny składa się z dwóch grup aminowych, co czyni ją szczególnie podatną na[...]

Selected chemical and physical properties of Spanish sage seeds (Salvia hispanica L.) Skład chemiczny i właściwości fizyczne nasion szałwii hiszpańskiej (Salvia hispanica L.) DOI:10.15199/62.2017.2.17


  Spanish sage seeds (chia) were studied for mass of 1000 seeds, angle of repose, chute angle, bulk and shaken d., size and shape of seeds, and their compressive strength. The chem. compn. of the seeds was also detd. (protein, fat, ash, amino acid content and fatty acid composition of the lipid fraction). The seeds showed high protein and fat contents (19.09% and 27.26%, resp.). The main acid of the lipid fraction was alpha-linolenic acid (62.3%). Zbadano wybrane właściwości fizyczne i skład chemiczny nasion szałwii hiszpańskiej. Oznaczono masę 1000 ziaren, kąt zsypu i usypu, gęstość utrzęsioną i usypową, określono wielkość i kształt ziaren oraz ich wytrzymałość na ściskanie. Oznaczono również podstawowy skład chemiczny badanego materiału: zawartość białka, tłuszczu, popiołu, aminokwasów i skład kwasów tłuszczowych frakcji lipidowej. Nasiona charakteryzowały się dużą zawartością białka (19,09%) i tłuszczu (27,26%). Głównym kwasem frakcji lipidowej nasion był kwas alfa-linolenowy (62,3%). Szałwia hiszpańska (Salvia hispanica L.) to pochodząca z Meksyku i Gwatemali roślina o szerokich liściach i niedużych fioletowych lub białych kwiatach. Jej owoce zawierają dużą ilość owalnych nasion, nazywanych nasionami chia. Swoją popularność szałwia hiszpańska zawdzięcza wyjątkowym wartościom odżywczym i prozdrowotnym nasion. W czasach prekolumbijskich nasiona szałwii były jednym z podstawowych pokarmów kilku cywilizacji Ameryki Środkowej, mniej ważnym niż kukurydza i fasola, ale ważniejszym niż amarantus. Nasionami chia był płacony podatek dla kapłanów i szlachty azteckiej przez podbite narody oraz oddawano nimi hołd azteckim bogom1, 2). Religijne wykorzystanie nasion spowodowało zakaz uprawy szałwii hiszpańskiej na 500 lat. Dopiero w 1990 r. odkryto ją na nowo w Argentynie jako alternatywną uprawę dla tego regionu2, 3). Obecnie szałwia hiszpańska jest uprawiana w celach handlowych (dla nasion) w centralnej i południowej części Meksyku, w[...]

Effect of an amino acids-containing biostimulator on common bean crop Wpływ działania biostymulatora zawierającego aminokwasy na plon fasoli zwykłej DOI:10.15199/62.2015.10.16


  A com. amino acids-contg. biostimulator was applied on leaves of 2 common bean varieties in field exps. to study its effects on seed, mass and pod nos. The seeds were analyzed for protein, moisture and ash contents. Use of the biostimulator resulted in increasing the seed no. and mass as well as the protein content in the seeds. Dokonano oceny działania wybranych nawozów płynnych zaliczanych do grupy biostymulatorów zawierających aminokwasy. Przedstawiono wyniki badań efektywności nawożenia biostymulatorem Terra Sorb Complex fasoli zwykłej odmiany Aura i Toska. Dokonano porównania zawartości białka i popiołu w obu odmianach w zależności od formy i stężenia aplikowanego biostymulatora. Stwierdzono, że nawożenie Terra Sorb Complex korzystnie wpływa na plonowanie fasoli zwykłej i determinuje zawartość białka i popiołu w badanych odmianach fasoli. Optymalne warunki do wzrostu i rozwoju roślin zapewniają uzyskanie wysokiego plonu. W okresie wegetacji często występują niekorzystne warunki środowiskowe (zbyt niska lub wysoka temperatura powietrza, niedobór lub nadmiar opadów atmosferycznych), co powoduje utrudnienia w pobieraniu składników pokarmowych ze środowiska glebowego. Dostarczenie składników pokarmowych roślinie w warunkach dla niej stresowych przyczynia się do poprawy jej wzrostu i rozwoju, a w konsekwencji korzystnie wpływa na parametry plonotwórcze. Skutecznym sposobem na zwiększenie odporności roślin na czynniki stresowe jest zastosowanie nawozów dolistnych. W grupie tej znajdują się m.in. różnego rodzaju biostymulatory oparte na wyciągach z alg morskich1-3), związkach nitrofenolowych4, 5) lub wolnych aminokwasach6, 7). W ostatnim okresie coraz częściej można spotkać na rynku nawozy o działaniu biostymulującym zawierające aminokwasy. Aminokwasy są elementem składowym białek, a ich biosynteza wymaga dużych nakładów energetycznych. Dostarczenie roślinom aminokwasów, szczególnie w momentach krytycznych (po wystąpieniu [...]

The porous gelatin structures as the material for packaging for frozen food Porowate struktury żelatynowe jako materiał na opakowania mrożonej żywności DOI:10.15199/62.2015.10.18


  Gelatin plates were produced by crosslinking a 5% aq. soln. of gelatin, freezing at -33°C and freeze-drying at -36°C under 20 Pa. The thermal cond. of the plates was similar to that of an expanded polystyrene. The exptl. defrosting curves of the plates placed in boxes were similar for both materials. Hydrożele żelatynowe poddano liofilizacji i zaproponowano użycie ich do produkcji biodegradowalnych opakowań żywności mrożonej. Materiał ten charakteryzował się średnią przewodnością cieplną 0,054 W/(mK), a porównywany styropian 0,045 W/(mK). Testy zginania obu materiałów wskazują na znacznie większą wytrzymałość mechaniczną liofilizowanych hydrożeli żelatynowych. Z kolei analiza termowizyjna potwierdziła występowanie miejscowych przemarzań opakowania wykonanego z liofilizatów żelatynowych. Rozmrażanie żywności umieszczonej w opako-waniu testowanym i styropianowym przebiegało z podobną kinetyką. Wykazano, że liofilizowane struktury hydrożeli żelatyny mogą być stosowane do produkcji opakowań zimnochronnych. Wzrost świadomości konsumentów oraz wymagań jakościowych stawianych opakowaniom wymusza stałe unowocześnianie i rozwój technologii opakowalnictwa żywności. Materiały używane do produkcji opakowań żywności muszą spełniać bardzo wysokie kryteria, szczególnie w przypadku żywności chłodzonej i mrożonej, ponieważ mogą decydować o zachowaniu jej trwałości. Współczesne opakowania powinny być jak najlżejsze oraz zapewniać optymalne wykorzystanie przestrzeni transportowej i magazynowej przy uwzględnieniu możliwości wydłużenia czasu przydatności do wykorzystania zapakowanego produktu, co wiąże się z jednoczesnym zapewnieniem jego bezpieczeństwa i jakości. Opakowanie musi wykazywać odpowiednie właściwości użytkowe i być odporne na działanie czynników zewnętrznych, w tym m.in. na ekstremalne fluktuacje temperatury otoczenia. Ponadto powinno cechować się nieprzepuszczalnością pary wodnej, lotnych substancji aromatycznych, zabezpieczać ż[...]

Recovery of fatty substances from post-frying waste materials by extraction with hexane Odzysk substancji tłuszczowej przez ekstrakcję heksanem z posmażalniczych produktów odpadowych w aspekcie produkcji substytutu oleju napędowego DOI:10.12916/przemchem.2014.649


  Post-frying waste oil was extd. with hexane at 20-60°C for 15-45 min to recover the fatty substances. The extn. yield was 56-70%. The exts. showed higher acid and peroxide nos. than allowed for food. They can be however used as raw material for prodn. of biofuels. Zbadano przydatność heksanu jako rozpuszczalnika do odzysku substancji tłuszczowej z produktów odpadowych procesu smażenia w punktach małej gastronomii. W badaniach wykorzystano typowy surowiec odpadowy pozyskany z punktu małej gastronomii. Poddano go ekstrakcji heksanem w dziewięciu wariantach, w zakresie temp. 20-60°C przez 15-45 min. W każdej z wyekstrahowanych prób tłuszczu, po odparowaniu rozpuszczalnika, oznaczono liczbę kwasową i liczbę nadtlenkową. Liczby te były kilkakrotnie większe niż te dopuszczone normami dla tłuszczu spożywczego. Wyniki te jednak nie dyskwalifikują odzyskanego tłuszczu jako surowca do produkcji estrów metylowych wyższych kwasów tłuszczowych stanowiących substytut oleju napędowego. Ostatnio nastąpił powrót do produkcji paliw z surowców odnawialnych. Tendencję tę w Unii Europejskiej sankcjonują dyrektywy 2009/28/WE i 2009/30/WE wymuszające wprowadzenie biokomponentów do paliw transportowych. Wytyczono również kierunki rozwoju technologii wytwarzania biopaliw, za jeden z ważniejszych uznano produkcję biodiesla1). Istotną barierą w rozwoju produkcji biodiesla, jak i innych biopaliw, są wysokie koszty surowca. Wydaje się, że zastosowanie do tego celu tłuszczów posmażalniczych stanowi istotny przełom w dotychczasowych badaniach, rozwiązując jednocześnie uciążliwy problem zagospodarowania tego produktu odpadowego2). Tłuszcz posmażalniczy przeznaczony do transestryfikacji wymaga najczęściej odwodnienia, po którym następuje właściwy etap estryfika- Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Marek Szmigielski*, Wiesław Piekarski, Dariusz Andrejko, Beata Ślaska-grzywna, A[...]

Effects of biochemical and thermochemical conversion of sorghum biomass to usable energy Efekty biochemicznej i termochemicznej konwersji biomasy sorga (Sorghum bicolor Moench.) na energię użytkową DOI:10.15199/62.2015.10.39


  Sweet sorghum biomass was studied for compn., physicochem. properties and applicability for conversion to biogas and energy. High humidity of the biomass and low fusibility temp. of the ash were of disadvantage in the biomass processing. Oceniono właściwości fizykochemiczne biomasy sorga cukrowego w kontekście jej wykorzystania do produkcji energii w procesach fermentacji metanowej i spalania. Badania wykazały dużą wydajność biogazu z jednostki suchej masy, a także znaczący udział biometanu. Wartość opałowa i inne parametry ważne dla spalania okazały się zbliżone do określonych dla innych rodzajów biomasy, przy czym istotnym ograniczeniem spalania sorga jest jego duża wilgotność polowa. Niskie temperatury topliwości oraz duży udział tlenków zasadowych wskazują na duże ryzyko tworzenia osadów w urządzeniach grzewczych. Prawne zobowiązania dotyczące zwiększania udziału biomasy innej niż leśna w całkowitym zużyciu biomasy wykorzystywanej przez jednostki wytwórcze energii wiążą się z poszukiwaniem wydajnych, szybko rosnących gatunków roślin, których biomasa może być przydatna dla energetyki1). Rośnie zapotrzebowanie na biomasę wierzby i topoli, jednak uprawa gatunków drzewiastych wiąże się z wieloletnim wyłączeniem gruntu z użytkowania i długim okresem oczekiwania na uzyskanie zadowalających plonów. W tej sytuacji potrzebne są badania nad energetycznymi parametrami biomasy jednorocznych roślin o dużym potencjale plonowania. Niektóre gatunki mogą być wykorzystane w termochemicznych procesach konwersji na energię (spalanie, współspalanie, piroliza, zgazowanie) lub w instalacjach, w których prowadzone są procesy biochemiczne (gorzelnie, gdzie produkowany jest bioetanol, lub biogazownie, gdzie powstaje biometan). Taką wszechstronnie przydatną rośliną jest kukurydza wykorzystywana do produkcji biogazu, bioetanolu i stałych surowców opałowych: brykietów i peletów2). Ograniczanie uprawy do jednego gatunku prowadzi do zmęczenia gleby [...]

Wpływ dodatku oleożywic na właściwości chemiczne oleju rzepakowego tłoczonego na zimno DOI:10.15199/62.2018.5.24


  Oleje roślinne służą głównie do bezpośredniego spożycia, ale wykorzystuje się również do produkcji biopaliw1, 2) oraz środków smarowych3). Znalazły one także zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, gdzie mogą zastępować bazy syntetyczne w kremach4). W przemyśle spożywczym są one stosowane m.in. do produkcji emulsji. Oleje wykorzystywane są także w chemicznej lub enzymatycznej syntezie tłuszczów piekarskich i cukierniczych. Mogą służyć jako substrat do syntezy triacylogliceroli spełniających specyficzne wymagania żywieniowe, np. do otrzymywania substytutu tłuszczu mlecznego5). Podczas przetwarzania i przechowywania lipidów mogą zachodzić zmiany obniżające ich jakość. Jako estry ulegają one hydrolizie do wolnych kwasów tłuszczowych i glicerolu. Proces ten może zachodzić pod wpływem wody, temperatury i enzymów z klasy lipaz znajdujących się w tkankach roślinnych. Tłuszcze ulegają także utlenieniu. Reakcje utleniania lipidów są bardzo złożone i mogą przebiegać wg różnych mechanizmów6). Najpopularniejszym zabiegiem, który pozwala na ograniczenie procesu utleniania jest stosowanie przeciwutleniaczy. Niegdyś były to głównie związki syntetyczne, jednak w ostatnich latach, ze względu na ich toksyczne oddziaływanie na organizm człowieka, dąży się do zastępowania ich składnikami pochodzenia naturalnego, np. ziołami, żywicami i innymi dodatkami roślinnymi7, 8). W żywicach z drzew z rodziny Burseraceae, np. Boswelia serrata, Boswellia carteri, Commiphora wightii występują mono- i diterpeny, a także octan etylu, octan oktylu oraz metyloanizol. Wśród terpenów występujących w tych żywicach największą aktywność biologiczną wykazują kwasy bosweliowe9, 10). Zalicza się je do triterpenów pentacyklicznych charakteryzujących się obecnością pięciu sześciowęglowych lub jednego pięcio - i czterech sześciowęglowych pierścieni (rys. 1). Po przebadaniu wybranych triterpenów metodami in vitro i in vivo na organizmach myszy Uniwersytet Przyrodniczy w Lublin[...]

Chemiczne właściwości oleju tłoczonego na zimno z nasion sezamu DOI:10.15199/62.2018.5.27


  Oleje roślinne pełnią ważną funkcję w żywieniu człowieka ze względu na ich dużą wartość energetyczną oraz obecność w nich niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach1). Wzrasta zainteresowanie olejami tłoczonymi na zimno, ponieważ zawierają one znacznie więcej składników bioaktywnych niż oleje rafinowane, dzięki czemu korzystniej wpływają na zdrowie człowieka. Wśród substancji towarzyszących lipidom obecne są składniki bardzo cenne, np. polifenole, tokoferole czy karotenoidy, ale także te niekorzystne, np. produkty autooksydacji i pestycydy2-4). Na jakość olejów tłoczonych na zimno mają wpływ przede wszystkim warunki ich przechowywania: temperatura, dostęp tlenu i światła oraz rodzaj opakowania1). Spośród najczęściej użytkowanych w Polsce olejów jadalnych dominują produkty przerobu nasion rzepaku i słonecznika, również te uzyskane w wyniku tłoczenia na zimno. Coraz częściej jednak można spotkać oleje z innych surowców roślinnych, w tym m.in. z nasion sezamu. Olej uzyskany z nasion sezamu (Sesamum L.) ma łagodny, lekko orzechowy zapach i smak oraz zmienną barwę (od jasnej przez słomkową po brązową). Ze względu na swe liczne właściwości odżywcze, olej ten znalazł zastosowanie kulinarne, a także w lecznictwie i kosmetyce. Zawiera on wiele nienasyconych kwasów tłuszczowych (41-43% kwasu oleinowego, 41-43% kwasu linolowego), które jako NNKT odgrywają kluczową rolę w metabolizmie organizmu człowieka. Ilość nasyconych kwasów tłuszczowych, podobnie jak w oleju słonecznikowym, jest tu stosunkowo niewielka (ok. 14%). Olej sezamowy jest też bogatym źródłem naturalnych fitosteroli i przeciwutleniaczy, takich jak sezamol, który jest niezbędny do prawidłowej pracy serca, a także zmniejsza ryzyko powstawania niektórych nowotworów (m.in. rak piersi, rak prostaty)5-7). Oprócz walorów smakowych olej ten pozytywnie wpływa na organizm, pomagając dodatkowo w zwalczaniu niektórych chorób cywilizacyjnyc[...]

Quality of biomass pellets used as fuel or raw material for syngas production Jakość peletów z biomasy jako paliwa i surowca do produkcji gazu syntezowego DOI:10.15199/62.2015.10.38


  Seven corn straw pellets were studied for humidity, ash, S, C, Mg, K, Na, Ca and calorific value by std. methods. The quality of pellets met the std. requirements, agreed with literature data but showed a high variability. Przedstawiono wyniki badań jakości i zawartości wybranych pierwiastków w peletach ze słomy. Średnie wartości poszczególnych wskaźników mieszczą się w zakresach typowych dla paliw produkowanych z biomasy, ale stwierdzono dużą zmienność zawartości popiołu, siarki oraz pierwiastków tworzących alkaliczne tlenki, powodujące zanieczyszczenie i żużlowanie urządzeń grzewczych. Zgazowanie biomasy o dużej zawartości potasu, sodu, wapnia i magnezu wiąże się z koniecznością oczyszczania gazu syntezowego. Biomasa znajduje coraz szersze zastosowanie w energetyce, ze względu na dostępność, odnawialność i mniejszy wpływ na środowisko w porównaniu z kopalnymi surowcami energetycznymi. Jednak skład chemiczny i cechy fizyczne poszczególnych rodzajów biomasy mogą się znacząco różnić1-4). Skład chemiczny biomasy jest zależny od czynników genetycznych oraz fizjologicznych cech różnych gatunków roślin, a także fazy rozwojowej, organu rośliny, odmiany, nawożenia i ochrony chemicznej, zasobności gleb w składniki pokarmowe, terminu i sposobu zbioru oraz transportu i przechowywania5). Powoduje to, że wyniki badań parametrów biomasy tego samego gatunku są często rozbieżne. Znajomość charakterystyki surowców roślinnych ma duże znaczenie z energetycznego punktu widzenia, gdyż każdy parametr (tabela 1) ma wpływ na przebieg i efektywność spalania biomasy2, 6, 7). Znaczna różnica gęstości biomasy i węgla kamiennego sprawia, że współspalanie tych paliw wymaga starannego doboru zarówno samych surowców, jak i urządzeń, w których taka mieszanina jest współspalana. Dodatek biomasy do węgla kamiennego zmienia czas przeby[...]

 Strona 1