Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"Zenon Wilk"

60 lat działalności Oddziału Instytutu Przemysłu Organicznego w Krupskim Młynie w dziedzinie materiałów wysokoenergetycznych i środków strzałowych DOI:10.15199/62.2016.12.20


  Przedstawiono w krótkim zarysie historycznym działalność Instytutu Przemysłu Organicznego - Oddział w Krupskim Młynie, rozwój jego potencjału badawczego oraz infrastruktury w zakresie produkcji doświadczalnej. Oddział Instytutu Chemii Stosowanej w Krupskim Młynie, jako jeden z kolejnych Oddziałów zamiejscowych Instytutu Chemii Stosowanej w Warszawie (od 1 stycznia 1958 r. przemianowany na Instytut Przemysłu Organicznego w Warszawie), został powołany Uchwałami Prezydium Rządu nr 482/55 z dnia 3 września 1955 r. oraz Kolegium Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia 14 lutego 1956 r. Oddział został utworzony i zorganizowany w miejscu związanym z tradycjami produkcji materiałów wybuchowych. Zlokalizowano go na dzierżawionej kilkuhektarowej działce na terenie Wytwórni Materiałów Wybuchowych nr 3 w Krupskim Młynie (późniejsza nazwa "Nitron", a obecna Nitroerg SA), która jest spadkobiercą założonej w 1874 r. fabryki materiałów wybuchowych Lignose Sprengstaffwerke GmbH (rys. 1a). Organizatorem i pierwszym kierownikiem Oddziału IPO w Krupskim Młynie był dr Wiktor Załachowski (1907-1976); rys. 1b. Kierował on Oddziałem do 1976 r. Następnie kierowała nim mgr Róża Przybylik, a po jej odejściu na emeryturę w 1996 r. mgr inż. Wiesław Skóra1). Obecnie, od 2002 r., funkcję kierownika Oddziału pełni dr inż. Zenon Wilk. Od początku działalności Oddziału systematycznie powiększała się jego infrastruktura i zaplecze badawcze. Staraniem pierwszego kierownika Oddziału w latach 1960-1970 rozbudowano zaplecze badawcze przy współpracy z fabryką "Nitron". Oddział IPO na bazie powstałej stacji badań klimatycznych dla materiałów wybuchowych (MW) i sztolni doświadczalnych podjął badania z zakresu bezpiecznych MW dla górnictwa. W latach kolejnych (1970-1980) opracowano nową koncepcję rozbudowy Oddziału, przewidzianą do realizacji w dwóch etapach. Pierwszy etap, który miał za zadanie przygotować teren do właściwych prac budowlanych, zabezpie[...]

Developments related to defense, process safety in the chemical industry and blasting techniques Prace badawczo-rozwojowe związane z obronnością, bezpieczeństwem procesowym przemysłu chemicznego oraz techniką strzałową DOI:10.15199/62.2016.12.10


  A review, with 50 refs. of authors’ own papers on research carried out for the defense industry, process safety in the chem. industry and blasting techniques. Przedstawiono w zarysie działalność Instytutu Przemysłu Organicznego dla przemysłu obronnego, bezpieczeństwa procesowego w przemyśle chemicznym oraz w zakresie techniki strzałowej. Instytut Przemysłu Organicznego (IPO) od ponad 60 lat prowadzi prace badawczo-rozwojowe ważne dla bezpieczeństwa i obronności kraju oraz związane z technika strzałową. Ważniejsze projekty badawczo-rozwojowe (b+r) zrealizowane w latach 1992-2015 przy współpracy z przemysłem pozwoliły na opracowanie wielu technologii. I tak opracowano technologię otrzymywania wysokoenergetycznych układów heterogenicznych zawierających dodatki o zmniejszonej wrażliwości na bodźce zewnętrzne, technologię formowania elementów napędowych metodą wytłaczania, a także opracowano heterogeniczne paliwo rakietowe dla demonstratorów 122 mm pocisku rakietowego o wydłużonym zasięgu oraz technologię otrzymywania flar i kasety do ich odpalania spełniających wymogi normy1) do obrony biernej lotniczych platform załogowych. Opracowano proces otrzymywania stałych paliw rakietowych z wytworzonego w skali laboratoryjnej i wielkolaboratoryjnej ciekłego syntetycznego kauczku typu HTPB (hydroxyl-terminated polybutadien), a także proces otrzymywania pirogenicznych tabletek zapłonowych do paliw rakietowych. Opracowano też konstrukcję ładunków EFP (explosive formed projectile) z ciężką wkładką sferyczną wykonaną technologią metalurgii proszków oraz przeprowadzono teoretyczne i eksperymentalne badania dynamiki procesu proszkowego formowania pocisku EFP. Opracowano również wzorcowe dokumenty zabezpieczenia przed wybuchem dla małych i średnich zakładów przemysłowych zagrożonych występowaniem atmosfer wybuchowych, oraz metody otrzymywania izometrycznych form krystalicznych nowych małowrażliwych materiałów wybuchowych. Dokonano też id[...]

Materiały wybuchowe emulsyjne zawierające chlorek sodu uczulane mikrobalonami


  Dotychczas materiały wybuchowe emulsyjne są stosowane głównie w górnictwie odkrywkowym. Jednak pojawiają się ich odmiany, które mogą być wykorzystywane również w kopalniach podziemnych zagrożonych występowaniem mieszanin powietrza z pyłem węglowym i/lub metanem. Przedstawiono charakterystyki składników materiałów wybuchowych emulsyjnych zawierających chlorek sodu uczulanych mikrobalonami oraz wyniki pomiarów prędkości ich detonacji i zdolności do wykonania pracy określonej metodą pomiaru parametrów powietrznej fali podmuchowej oraz metodą Helda. Zmiennymi w eksperymentach były rodzaj mikrobalonów oraz ilość chlorku sodu. Przedstawiono również interpretację fizykochemiczną wyników badań. Four emulsion explosives contg. aq. NaNO3 + NH4NO3, oil + emulsifier, microspheres (0.8%) and varying NaCl amts. (up to 30%) were studied for work performance by Held method and by measurement of detonation velocity under field conditions. The detonation velocity, air blast wave overpressure and pulse d. decreased with increasing NaCl content in the explosives. Podstawowym składnikiem górniczych materiałów wybuchowych (MW) jest saletra amonowa. Jest ona stosowana w postaci rozdrobnionej (amonity, karbonity, metanity, dynamity, barbaryty), granulowanej (saletrole)1, 2), modyfikowanej3), nasyconego roztworu wodnego (MW zawiesinowe)1, 2) lub roztworu przesyconego (MW emulsyjne)2, 4). Od kilkunastu lat MW emulsyjne (MWE) stają się jednym z najbardziej popularnych środków strzałowych wytwarzanych przez przemysł chemiczny na potrzeby zakładów wydobywczych. Popularność MWE wynika z ich niewątpliwych zalet, takich jak brak w ich składzie klasycznych kruszących MW, możliwość produkcji in situ, mała wrażliwość na bodźce zewnętrzne umożliwiająca ich mechaniczny załadunek, zdolność do detonacji od różnego typu zapalników, duża wodoodporność oraz możliwość regulacji w dość szerokim zakresie parametrów detonacyjnych. MWE mogą być stosowane w zawodnion[...]

Comparison of the properties of plastic bonded explosives comprising polyglycerols made of technical and pharmaceutical glycerol as binders Porównanie właściwości plastycznych materiałów wybuchowych z lepiszczem na bazie poligliceroli z glicerolu technicznego i farmaceutycznego DOI:10.15199/62.2016.2.5


  Tech. and pharmaceutical grade glycerols were converted to polyglycerols on NaOH and used as binders for hexogen- based plastic - bonded explosives studied then for d., detonation velocity and friction and impact sensitivities. The properties of explosives did not depend on the glycerol quality. The best properties showed the explosive containing 20% of the binder. Przedstawiono wyniki badań właściwości plastycznych materiałów wybuchowych, w których jako materiał wybuchowy kruszący zastosowano heksogen, a jako lepiszcze produkty polikondensacji glicerolu technicznego oraz farmaceutycznego. Oznaczono gęstość, prędkość detonacji oraz wrażliwość na tarcie i uderzenie. Zestawiono wyniki uzyskane dla analogicznych plastycznych materiałów wybuchowych z udziałem produktów polikondensacji glicerolu technicznego i farmaceutycznego. Konsekwencją obserwowanego w ostatnim czasie szybkiego rozwoju rynku biopaliw jest pojawienie się dużych ilości nadmiarowego glicerolu, który jest produktem ubocznym w procesie otrzymywania biodiesla i stanowi ok. 10% masy głównego produktu1, 2). Nadprodukcja glicerolu jest poważnym problemem dla producentów biodiesla, ponieważ zdolność do jego zagospodarowania stanowi często czynnik limitujący ilość wytwarzanych biopaliw. W celu zagospodarowania odpadu firmy produkujące biopaliwa na dużą skalę prowadzą rafinację frakcji glicerynowej, otrzymując glicerol farmaceutyczny, który jest kierowany do innych gałęzi przemysłu (przemysł kosmetyczny lub spożywczy)3). Proces oczyszczania glicerolu opiera się głównie na drogich metodach filtracji i destylacji próżniowej. Alternatywnym sposobem zagospodarowania glicerolu jest wykorzystanie produktów jego polikondensacji. Istotne jest, że jako substrat w tym procesie można wykorzystać zarówno glicerol farmaceutyczny, jak i tańszy glicerol techniczny. Produkt końcowy procesu polikondensacji stanowi mieszaninę poligliceroli o strukturze liniowej, rozgałęzionej i cykliczn[...]

Glycerol-based polymers as binders for explosives Polimery na bazie glicerolu jako lepiszcza materiałów wybuchowych DOI:10.15199/62.2016.2.6


  Two plastic - bonded explosives were made by mixing hexogen with polyglycerol or white oil and studied for friction and impact sensitivity, detonation velocity and blasting properties. The relative ability to perform work by the blast wave impulse was detd. by Held method and simultaneous measurement of blast wave pressure using piezoelectric sensors. Both explosives showed similar velocities of detonation. The polyglycerol-contg. explosive showed lower resistance to mech. stimuli, but a better ability to perform work. Przedmiotem pracy jest plastyczny materiał wybuchowy (PMW) będący mieszaniną heksogenu oraz poliglicerolu z glicerolu technicznego. Przedstawiono wyniki badań podstawowych parametrów użytkowych i detonacyjnych PMW (wrażliwość na tarcie i uderzenie, prędkość detonacji). Zdolność do wykonania pracy określono na podstawie badania impulsu fali podmuchu metodą Helda z jednoczesnym pomiarem ciśnienia fali podmuchu za pomocą czujników piezoelektrycznych oraz za pomocą wahadła balistycznego. Badania z lepiszczem poliglicerolowym przeprowadzono w odniesieniu do PMW, w których zastosowano wykorzystywane komercyjnie lepiszcze na bazie oleju wazelinowego. Badane PMW miały zbliżoną prędkością detonacji. PMW z udziałem poliglicerolu cechował się słabszą odpornością na bodźce mechaniczne, ale lepszą zdolnością do wykonania pracy.Materiały wybuchowe (MW) mogą występować jako samodzielne związki chemiczne lub ich mieszaniny. Coraz rzadsze jest stosowanie kruszących MW (np. oktogen, heksogen, pentryt) w postaci krystalicznej (sypkiej), gdyż zaprasowanie ładunku lub napełnienie pocisków materiałem występującym w takiej postaci jest czynnością nie tylko bardzo trudną do zrealizowania, ale przede wszystkim niebezpieczną. Z tego względu powszechne stało się wykorzystanie różnego typu mieszanin wybuchowych, czyli jedno- lub wielofazowych układów, które zawierają co najmniej dwa składniki. Do tego rodzaju MW można zaliczyć plasty[...]

New technology of share deposits by using perfogenerators. Study on a selected group of propellants dedicated for intensification of oil and gas production Nowa technologia udostępniania złóż za pomocą perfogeneratorów. Badania wytypowanej grupy paliw (propelantów) przeznaczonych do intensyfikacji wydobycia ropy naftowej i gazu DOI:10.15199/62.2016.12.14


  A new technol. of share deposits by using perforating and fracturing tool was presented. At the design stage, a numerical model was constructed. Type and appropriate forms of propellant elements were selected. The process of reservoir rock fracturing by using the propellant rings was subjected to numerical anal. The model sections of perforating and fracturing tool were evaluated during the fire ground tests. The propellant rings operated effectively and intensified the oil and gas prodn. Zaproponowano technologię udostępniania złóż za pomocą nowego urządzenia perforująco- szczelinującego. Na etapie projektowania zbudowano model numeryczny, wytypowano rodzaj i odpowiednią formę elementów paliwowych (propelantów). Analizie numerycznej poddano proces szczelinowania złoża z zastosowaniem segmentów paliwowych w kształcie pierścieni, mogących składać się w zespoły paliwa o większej liczebności ziarna. Przedstawiono wyniki sprawnościowych badań modelowych odcinków perfogeneratora, na podstawie których wysunięto wnioski o pozytywnym działaniu pierścieni paliwowych na skuteczną i intensyfikacyjną rolę w procesie wydobycia ropy i gazu. Doświadczenia laboratoryjne i terenowe przeprowadzone w ub. dekadzie wykazały, że wywieranie ciśnienia w otworze poprzez spalanie paliw pędnych może być skutecznie wykorzystywane do tworzenia szczelin w skałach otaczających otwór. Technika ta została dostosowana do generowania ciśnienia w otworze i wytwarzania szczelin, rozchodzących się promieniowo od osi otworu, bez kruszenia otaczających skał. Metoda dynamicznego oddziaływania na złoże z zastosowaniem paliw jest technicznie możliwa do wykonania za pomocą kompleksowego 95/12(2016) 2457 Dr inż. Zenon WILK w roku 1983 ukończył studia na Politechnice Śląskiej w Gliwicach, specjalność przetwarzanie i użytkowanie energii. Doktorat uzyskał na Wydziale Mechatroniki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Jest adiunktem i kierownikiem Oddziału Inst[...]

Materiały wybuchowe na bazie nadtlenku wodoru DOI:10.15199/62.2017.11.18


  Nadtlenek wodoru HP (hydrogen peroxide) to nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków, jedna z reaktywnych form tlenu. Po raz pierwszy otrzymał go Louis Thénard w 1818 r. w reakcji nadtlenku baru z kwasem azotowym(V)1). HP w temperaturze pokojowej jest bezbarwną (stężony staje się bladoniebieski) syropowatą cieczą diamagnetyczną o temperaturze topnienia -0,44°C i temperaturze wrzenia ok. 150°C, o gęstości i lepkości zbliżonych do tych, jakie ma woda (zależnie od stężenia)2). Zależność temperatury wrzenia wodnych roztworów HP przedstawiono na rys. 1.Pod względem chemicznym najważniejszą cechę H2O2 stanowią silne właściwości utleniające w stosunku do wielu różnorodnych grup substancji palnych. Określa się go często mianem utleniacza ekologicznego, zaliczanego do najsilniejszych utleniaczy. Właściwości utleniające wynikają z powstawania w czasie jego rozkładu tlenu atomowego (tlen in statu nascendi)1) wg reakcji (1): H2O2 → H2O + O (1) Czysty H2O2 jest nietrwały i ulega egzotermicznemu rozkładowi (często wybuchowemu) na wodę i tlen, pod wpływem ciepła, światła nadfioletowego oraz kontaktu z niektórymi metalami (np. manganem) i tlenkami metali, zgodnie z (2): 2H2O2 (aq) → 2H2O (c) + O2 (g) (2) Rozkład ten jest katalizowany przez wiele rozdrobnionych substancji, np. srebro i platynę, tlenek manganu(II) oraz jodki wg (3): H2O2 (aq) + I- (aq) → H2O (c) + IO- (aq) H2O2 (aq) + IO- (aq) → H2O (c) + I- (aq) + O2 (g) (3) HP wykazuje słabe właściwości kwasowe. W roztworach wodnych ulega on dysocjacji wg równania (4): H2O2 + H2O → H3O+ + HOO- (4) o stałej dysocjacji K, która wynosi 0,5 ∙ 10-12. Wobec reduktorów zachowuje się jak utleniacz (O-I → O-II), np. w reakcji z hydroksyloaminą (5): 2NH2OH + 6H2O2 → 2HNO3 + 8H2O (5) Wobec utleniaczy wykazuje właściwości redukujące (O-I → O0), m.in. w reakcji (6) z manganianem( VII) potasu w środowisku kwaśnym: Fig. 1. Dependence of boi[...]

Badanie charakterystyki spalania materiałów wysokoenergetycznych w laboratoryjnym silniku rakietowym przystosowanym do badań próbek węgla kamiennego DOI:10.15199/62.2018.7.6


  Opracowanie skutecznej metody pozyskiwania metanu z pokładów węgla CBM (coalbed methane) korzystnie wpłynęłoby na 97/7(2018) 1065 Dr inż. Zenon WILK w roku 1983 ukończył studia z zakresu przetwarzania i użytkowania energii na Politechnice Śląskiej w Gliwicach. Stopień doktora uzyskał na Wydziale Mechatroniki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Jest adiunktem i kierownikiem Oddziału Instytutu Przemysłu Organicznego w Krupskim Młynie. Specjalność - technologia materiałów wybuchowych, mechanika i modelowanie zagadnień wybuchu, szczególnie zjawiska kumulacji. Mgr inż. Antoni FRODYMA ukończył studia z zakresu wiertnictwa naftowego na AGH Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie. Jest kierownikiem Zakładu Techniki Strzelniczej w Instytucie Nafty i Gazu - Państwowym Instytucie Badawczym. Specjalność - zagadnienia wykorzystania materiałów wybuchowych w pracach udostępniających, specjalnych i ratunkowych w otworach wiertniczych, w tym konstrukcje nowych urządzeń strzałowych i technologie ich stosowania. (i) bezpieczeństwo górników pracujących pod ziemią (metan z powietrzem w odpowiednim stężeniu tworzy mieszaninę wybuchową)1), (ii) stan środowiska naturalnego, poprzez ograniczenie jego emisji do atmosfery2), oraz (iii) bilans energetyczny podmiotu eksploatującego ten surowiec3). Występowanie złóż metanu pokładów węgla w Polsce związane jest głównie z utworami karbonu w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW)4). Zgodnie z bilansem złóż kopalin opracowanym w 2016 r. przez Państwowy Instytut Geologiczny5) zasoby bilansowe metanu pokładu węgla w GZW dla 60 udokumentowanych złóż wynosiły 90,7 mld m3, z czego zasoby przemysłowe dla 27 złóż stanowiły 5,8 mld m3. CBM zalicza się do niekonwencjonalnych złóż węglowodorów, które ze względu na bardzo niską przepuszczalność wymagają specjalnych metod udostępniania6). Złoża niekonwencjonalne nie były w przeszłości komercyjnie eksploatowane ze względu na brak odpowi[...]

 Strona 1