Wyniki 1-3 spośród 3 dla zapytania: authorDesc:"Jolanta Małajowicz"

Characteristics and possibilities of industrial use of castor oil Charakterystyka i możliwości przemysłowego wykorzystania oleju rycynowego DOI:10.15199/62.2016.9.20


  A review, with 35 refs., of the oil properties, chem. compn. as well as its current and potential applications in the chem., pharmaceutical, cosmetics and food industries. Olej rycynowy uzyskiwany z nasion Rącznika pospolitego, mimo że nie należy do olejów jadalnych, jest cennym surowcem dla wielu gałęzi przemysłu. W jego składzie chemicznym dominuje kwas rycynolowy (kwas (R)-12-hydroksy- 9-oktadecenowy), który ze względu na obecność wiązania podwójnego i grupy hydroksylowej może być poddawany wielu reakcjom i modyfikacjom chemicznym. Dokonano krótkiej charakterystyki oleju rycynowego, z uwzględnieniem jego właściwości fizycznych i składu chemicznego oraz zaprezentowano możliwości przemysłowego zastosowania oleju rycynowego, m.in. w przemyśle chemicznym, farmaceutycznym, kosmetycznym i spożywczym. Olej rycynowy, olej rącznikowy (łac. Oleum Ricini, Oleum Palmae Christi) otrzymywany jest z nasion rącznika pospolitego (łac. Ricinus communis), gatunku rośliny z rodziny wilczomleczowatych Euphorbiaceae. Rącznik pospolity w klimacie tropikalnym jest rośliną wieloletnią, dorastającą nawet do 12 m, w klimacie umiarkowanym jest to bylina jednoroczna o wysokości do 3 m. Nasiona rącznika zależnie od odmiany, warunków uprawy oraz terminu zbioru zawierają 40-60% mas. oleju. Olej wydobywany jest z nasion poprzez tłoczenie, ekstrakcję lub połączenie obu tych metod1, 2). Olej rycynowy obecnie uznawany jest za niejadalny. Jego produkcja, z uwagi na szeroki zakres zastosowań w przemyśle, stale wzrasta i w przyszłości olej ten zyska prawdopodobnie popularność porównywalną z olejami jadalnymi. Unikatowy skład oleju, wynikający m.in. z dużej zawartości kwasu rycynolowego sprawia, że znajduje on zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, począwszy od przemysłu farmaceutycznego, gdzie stosowany jest jako środek laksacyjny, kosmetycznego, w którym wykorzystywany jest jako składnik mydeł, szamponów, środków nawilżających, po przemysł spożywczy, w k[...]

Kolorymetryczna metoda oceny aktywności syntetycznej lipaz DOI:10.15199/62.2019.3.21


  Lipazy to grupa enzymów z klasy hydrolaz (E.C. 3.1.1.3) katalizująca w warunkach fizjologicznych reakcje hydrolizy triacylogliceroli do diacylogliceroli, monoacylogliceroli, wolnych kwasów tłuszczowych i glicerolu. W środowisku o niskiej aktywności wody enzymy te są również efektywnymi biokatalizatorami estryfikacji, transestryfikacji, acydolizy i alkoholizy. Lipazy cechuje szeroka specyficzność substratowa i wysoka stabilność w warunkach rozpuszczalników organicznych. Ponadto ich regio- i stereoselektywność przyczyniają się do powstawania mniejszej ilości produktów ubocznych reakcji w porównaniu z klasyczną syntezą chemiczną. Powyższe cechy sprawiają, że enzymy te znajdują powszechne zastosowanie w licznych gałęziach przemysłu, m.in. w biotechnologicznej syntezie biodiesla1-3), w produkcji substancji zapachowych i surfaktantów4-11), biodegradowalnych poliestrów12) i leków13, 14). Wybór odpowiedniego biokatalizatora dla określonego procesu biotechnologicznego uwarunkowany jest m.in. stopniem jego aktywności. Bardzo ważne jest właściwe dobranie metody oceny aktywności enzymów, w zależności od typu katalizowanej reakcji. Ocenę aktywności lipaz wykorzystywanych w reakcjach syntezy, należy prowadzić w środowisku bezwodnym, a w przypadku reakcji hydrolitycznych w wodnym. Dotychczas opracowanych i powszechnie dostępnych jest kilka wysokowydajnych testów przesiewowych (high throughput screening) drobnoustrojów pod kątem ich aktywności lipolitycznej, opartych głównie na działalności hydrolitycznej mikroorganizmów. Wyniki Com. Candida antarctica lipase and lyophilized cells of Yarrowia lipolytica KKP379 yeast were tested as catalysts of transesterification of vinyl stearate with pentanol. The reaction was used as test method to det. the synthetic activity of lipase. The results were compared with conventional spectrophotometric method by using p-nitrophenyl laurate as raw material. Similar results of synthetic activity of lipases were [...]

Chemical and biotechnological synthesis of gamma-decalactone Chemiczna i biotechnologiczna synteza gamma-dekalaktonu DOI:10.15199/62.2016.7.25


  A review, with 47 refs. and with particular emphasis on biotransformation of ricinoleic acid or its esters to gamma- decalactone in presence of various yeast strains. Yarrowia lipolytica yeasts were used for cyclization of castor oil-contained 4-hydroxydecanoic acid (oil content 10%) to gamma-decalactone at 28°C for 8-9 days. The product was recovered from the reaction mixt. by steam distn. (yield 91% at pH 2). Przedstawiono ważniejsze chemiczne i biotechnologiczne metody syntezy gamma-dekalaktonu, ze szczególnym uwzględnieniem reakcji biotransformacji kwasu rycynolowego lub jego estrów, prowadzonych z udziałem różnych rodzajów drożdży. Założeniem prac badawczych była optymalizacja warunków biosyntezy gamma-dekalaktonu z oleju rycynowego przy zastosowaniu szczepu drożdży Yarrowia lipolytica W29 oraz opracowanie metody wydzielenia laktonu z mieszaniny poreakcyjnej. Laktony są cyklicznymi estrami hydroksykwasów dość powszechnie występującymi w przyrodzie. Najczęściej spotykanymi laktonami są związki zawierające pierścień pięcio- lub sześcioczłonowy, ale znane są zarówno mniejsze, jak i większe struktury (np. awermektyna - makrocykliczny lakton, którego odkrycie uhonorowano w 2015 r. nagrodą Nobla). W małocząsteczkowych laktonach wielkość pierścienia oznaczana jest w nazwie związku grecką literą alfabetu, w zależności od liczby atomów węgla pomiędzy grupą karbonylową i hydroksylową - gamma i delta, w przypadku pierścieni odpowiednio pięcio- i sześcioczłonowych. Gamma i delta-laktony mają atrakcyjne właściwości sensoryczne. Ich obecność determinuje zapach kwiatów oraz zapach i smak owoców lub warzyw. Dlatego też są one powszechnie wykorzystywane w przemyśle perfumeryjnym, kosmetycznym, farmaceutycznym i spożywczym1). Można je znaleźć m.in. w detergentach, preparatach do włosów, kremach, balsamach, w tabletkach na gardło, syropach oraz w ponad 120 produktach żywnościowych, m.in. w produktach mlecznych, mięsnych oraz w wyrobach[...]

 Strona 1