Wyniki 1-7 spośród 7 dla zapytania: authorDesc:"Joanna Guziałowska-Tic"

Zastosowanie metod QSAR do określania właściwości fizykochemicznych na przykładzie izomaślanu 3-hydroksy-2,2,4-trimetylopentylu DOI:10.15199/62.2017.8.8


  W celu sporządzenia oceny bezpieczeństwa chemicznego w ramach rejestracji produktu w systemie REACH niezbędne jest wykonanie badań fizykochemicznych, toksykologicznych i ekotoksykologicznych1). Niestety, niektóre z tych badań przeprowadza się na zwierzętach doświadczalnych, zwłaszcza w przypadku substancji produkowanych lub importowanych w ilościach powyżej 100 Mg/r. Zgodnie z prawodawstwem europejskim dąży się do eliminowania niepotrzebnych badań na zwierzętach2). REACH nakłada na rejestrujących obowiązek ograniczenia nowych badań z wykorzystaniem kręgowców do celów rejestracji; mogą być one przeprowadzane jedynie w ostateczności3). Jednymi z metod, które mogą zastąpić badania na zwierzętach są obliczeniowe metody przewidywania, takie jak ilościowe zależności struktura-aktywność QSAR (quantitative structure-activity relationship). W metodach tych próbuje się znaleźć spójną zależność pomiędzy różnicami w wartościach właściwości cząsteczkowych i biologicznej aktywności serii badanych związków4). W metodach QSAR (in silico) strukturę związków można określić na podstawie jakościowego opisu podstawników, ilościowego opisu właściwości fizykochemicznych całego związku, ilościowej wielkości uzyskanej z metod chemii obliczeniowej (np. rzędy wiązań lub ładunki cząstkowe), jakościowego opisu elementów struktury oraz struktury trójwymiarowej cząsteczki, ewentualnie z opisem rozkładu pola elektrostatycznego generowanego przez cząsteczkę. W tabeli 1 przedstawiono właściwości, które zgodnie z rozporządzeniem REACH oraz w zależności od tonażu produkowanej lub importowanej substancji są niezbędne do zbadania w celu określenia jej właściwości fizykochemicznych. Na podstawie projektu Antares, promującego stosowanie metod numerycznych do określania właściwości substancji chemicznych, w tabeli tej zebrano także powszechnie dostępne oprogramowania, dzięki którym można określić m.in. właściwości fizykochemiczne substancji, nie wykonując badań ekspe[...]

Ocena wpływu dodatku żelazowego do spalania oleju opałowego na środowisko z wykorzystaniem narzędzia Vega in silico DOI:10.15199/62.2018.9.9


  Wymagania ilościowe dotyczące wysokiej jakości olejów napędowych i opałowych o niskiej zawartości siarki i związków aromatycznych wzrosły w ostatnich latach na całym świecie. W tym samym czasie jakość dostępnych zasobów ropy naftowej ciągle spadała, co stało się trudnym wyzwaniem dla rafinerii dążących do produkcji wysokiej jakości paliw ciekłych1). Ciężkie oleje opałowe są stosowane m.in. jako paliwo na statkach. Jednak podczas ich spalania powstają węglowodory, tlenki azotu (NOx) oraz ditlenek siarki2). W literaturze proponuje się zastępowanie ciężkich olejów opałowych stosowanych w żegludze etanolem lub metanolem3). Aby zmniejszyć emisję zanieczyszczeń podczas spalania ciężkich olejów opałowych, można stosować specyficzne modyfikatory spalania4) zamiast szukać innych paliw. Jako dodatki stosowane są związki sodu (wodorotlenek sodu, chlorek sodu, węglan sodu) oraz potasu (wodoro-tlenek potasu, chlorek potasu, węglan potasu)5). Innym przykładem mogą być dodatki na bazie soli organometalicznych, zdyspergowanych w aromatycznych rozpuszczalnikach organicznych6). Stosuje się również jako katalizator chlorek niklu7) lub nanocząstki miedzi o stężeniu 1000 ppm w fazie wodnej8). Tic9) badał wpływ dodatku przygotowanego na bazie organicznych soli żelazowych kwasów tłuszczowych rozpuszczonych w oleju opałowym na spalanie ciężkiego oleju opałowego. Przedstawiony w pracy dodatek różni się od pozostałych tym, że jest rozpuszczony w oleju opałowym i doprowadzany bezpośrednio do komory spalania9). Jak do tej pory nie opisano wpływu dodatków do różnych paliw na środowisko, a w szczególności na środowisko wodne. Jest to temat ważny, ponieważ w ekosystemie wodnym między organizmami istnieją skomplikowane zależności i mogą one zostać zaburzone przez działanie substancji toksycznych10). Dla sporządzenia oceny bezpieczeństwa chemicznego w ramach rejestracji produktu w systemie Reach niezbędne jest określenie jego wpływu na środowisko oraz zdrowie [...]

The impact of an iron-based combustion modifier of liquid fuels on the soil environment Wpływ żelazowego modyfikatora spalania paliw ciekłych na środowisko glebowe DOI:10.15199/62.2015.9.14


  The Fe modifier was added (0, 125, 250, 500, 1000 or 2000 mg/kg) to soil samples. After 0 and 28 days of incubation, NO3 - and CO2 contents were detd. Furthermore, the impact of modifier content in the soil (0, 62.5, 125, 250, 500, 1000 mg/kg) on the growth of 6 species of plants (tomato, clover, cucumber, sunflower, oat and ryegrass) was studied. The evaluation was made after 14 days of germination of 50% of the plants in the soil sample without modifier. For each sample of soil, no. of plants, shoot length and dry mass were detd. The addn. did not result in any inhibition of N2 to NO3 - and C to CO2 conversion. The growth inhibition of all tested plants species (esp. tomatoes and red clover) was obsd. Przedstawiono wyniki badań ekotoksykologicznych wpływu na środowisko glebowe żelazowego modyfikatora spalania paliw ciekłych. Na podstawie uzyskanych wyników badań stwierdzono, że modyfikator żelazowy w stężeniach 125-2000 mg/kg gleby nie powoduje zahamowania przemian azotu do azotanów(V) oraz węgla do ditlenku węgla. W przypadku wpływu modyfikatora żelazowego na rośliny lądowe zaobserwowano w niektórych przypadkach niekorzystny jego wpływ na wzrost roślin. W celu ograniczenia emisji szkodliwych produktów spalania paliw ciekłych do atmosfery występuje konieczność stosowania specyficznych modyfikatorów. Jednym z rodzajów tych modyfikatorów są rozpuszczalne w paliwie organiczne sole metali, które w warunkach procesu spalania tworzą tlenki metali poprawiające właściwości utleniające paliw. Omawiany produkt stanowi masę reakcyjną mydeł i soli żelaza(III) powstających w procesie produkcji i tworzących stabilną emulsję w rozpuszczalniku organicznym, oleju opałowym1). W przyszłości planuje się uruchomienie produkcji dodatku żelazowego w ilości powyżej 100 Mg/r, w związku z czym, wymagane jest wykonanie m.in. badań właściwości toksykologicznych i ekotoksykologicznych koniecznych do rejestracji produktu w systemie REACH2, 3). Bad[...]

QSAR methods as an alternative to animal testing in the threat assessment of toxicity and ecotoxicity of chemical substances Metody QSAR jako alternatywa dla badań na zwierzętach w ocenie toksycznych i ekotoksycznych zagrożeń ze strony substancji chemicznych DOI:10.15199/62.2016.8.7


  A review, with 24 refs., of methods for detn. of quanitative structure-activity relationships. Przedstawiono obecny stan wiedzy dotyczący zastosowania modeli opartych na ilościowej zależności między strukturą chemiczną i aktywnością chemiczną (QSAR) do oceny toksycznych i ekotoksycznych zagrożeń substancji chemicznych w ramach rejestracji w systemie REACH. Omówiono również zgodność pomiędzy wynikami badań wykonanymi na zwierzętach a tymi uzyskanymi przy zastosowaniu modeli QSAR. Termin "ekotoksykologia" po raz pierwszy został wprowadzony przez francuskiego toksykologa R. Truhauta1). Pojęcie to odzwierciedla stan wiedzy dotyczący badań nad wpływem obecnych w środowisku związków chemicznych na stan ekosystemów. Zadaniem ekotoksykologii jest wykrycie i przebadanie jakościowych i ilościowych zmian, jakie zachodzą w wyniku oddziaływania substancji toksycznych na środowisko. Do wykrycia zagrożeń równowagi ekologicznej nie wystarczają rutynowe metody monitoringu skażeń chemicznych i fizycznych, ale konieczna jest również ocena ekotoksykologiczna2). Do sporządzenia oceny bezpieczeństwa chemicznego w ramach rejestracji produktu w systemie REACH niezbędne jest wykonanie badań fizykochemicznych, toksykologicznych i ekotoksykologicznych. Niestety, niektóre z tych badań przeprowadza się na zwierzętach doświadczalnych, zwłaszcza w przypadku substancji produkowanych lub importowanych w dużych ilościach (powyżej 100 Mg/r). W związku z wejściem w życie Dyrektywy3) zmniejszono liczbę doświadczeń z użyciem zwierząt, by obniżyć poziom ich bólu i cierpienia podczas wykonywanych badań. W warunkach polskich obowiązuje ustawa4), w której uregulowano przede wszystkim zasady wykonywania procedur i przeprowadzania doświadczeń oraz zasady prowadzenia działalności przez hodowców, dostawców i użytkowników. Zgodnie z prawodawstwem polskim i europejskim dąży się do eliminowania niepotrzebnych badań na zwierzętach. REACH nakłada na rejestrujących obowiąz[...]

New environmentally safe plasticizers and coalescing agents for paints and varnishes based on isobutyl aldehyde Nowe bezpieczne dla środowiska plastyfikatory i koalescenty farb oraz lakierów wodorozcieńczalnych na bazie aldehydu izomasłowego DOI:10.15199/62.2016.8.22


  A hydroxy ester was prepd. by aldol condensation of Me2CH2CHO, ethoxylated and used as an additive to Bu2 to varnishes (2% or 4% by mass) to test the properties of varnishes and coatings. For comparison, a conventional Bu2 phtalate was used. The varnishes contg. 4% of the hydroxy esters or 4% of Bu2 phtalate showed stability at elevated temp. The coatings prepd. were crack-free and showed similar gloss. The hydroxy ester-contg. varnish yielded coatings with a high hardness. Przedstawiono wybrane wyniki toksykologicznych i ekotoksykologicznych badań produktów kondensacji aldehydu izomasłowego, które porównano z wynikami powszechnie stosowanych w recepturach farb i lakierów plastyfikatorów i koalescentów. W celu oceny właściwości użytkowych hydroksyestru HE-1 i jego oksyetylenowanej pochodnej porównano ich właściwości z właściwościami innych plastyfikatorów stosowanych w recepturach farb i lakierów. Wyniki badań wskazują, że hydroksyester HE-1 oraz jego oksyetylenowana pochodna są produktami bezpiecznymi dla środowiska. Wykazują one dobre właściwości koalescencyjne i plastyfikujące w recepturach lakierów wodorozcieńczalnych i mogą zastąpić wycofywane z użycia plastyfikatory klasyfikowane jako toksyczne. Potrzeba poszukiwania nowych plastyfikatorów oraz koalescentów stosowanych w recepturach farb i lakierów wodorozcieńczalnych okazała się szczególnie ważna w ostatnim czasie ze względu na zakaz stosowania wszelkiego rodzaju toksycznych plastyfikatorów oraz ograniczenie stosowania pochodnych glikoli klasyfikowanych jako lotne związki organiczne (LZO)1-3). W związku z tym producenci farb są zmuszeni dostosować receptury wyrobów do wymagań restrykcyjnego ustawodawstwa ograniczającego zawartość LZO. Stanowi to, poza czynnikiem ekonomicznym, jeden z decydujących kryteriów determinujących kierunki rozwoju w tej dziedzinie. Istotny udział w recepturach wodorozpuszczalnych farb i lakierów stanowi glikol etylenowy, klasyfikowany ja[...]

Analiza rynku olejów i tłuszczów jako surowców dla przemysłu oleochemicznego


  Dokonano analizy światowego rynku olejów i tłuszczów oraz omówiono wykorzystanie olejów do przetwórstwa oleochemicznego. Jako surowce hydrofobowe dla przetwórstwa oleochemicznego rekomenduje się olej palmowy oraz olej kokosowy o dominującej frakcji laurylowej. Frakcje oleju rzepakowego są mniej korzystne zarówno pod względem ceny, jak i podatności na utlenianie (jełczenie) frakcji linolenowych. Numerical data on prodn. and consumption of vegetable oils and animal fats were collected and analyzed. Oleje i tłuszcze są ważnymi składnikami artykułów żywnościowych i pasz oraz surowcami dla przemysłu chemicznego. Do kategorii olejów zalicza się mieszaniny triglicerydów ciekłych, najczęściej pochodzenia roślinnego, natomiast do tłuszczów triglicerydy stałe, niezależnie od źródła pochodzenia. Wspólną cechą chemiczną olejów i tłuszczów jest podatność na rozkład hydrolityczny na glicerol i kwasy tłuszczowe oraz możliwość spalenia bez pozostałości mineralnych (popiół, pyły). Ich charakterystyczne cechy organoleptyczne to m.in. śliskość w dotyku i smarność. Tłuszcze wykazują charakter hydrofobowy (nie rozpuszczają się w wodzie). Niektóre rodzaje olejów i tłuszczów stanowią surowiec wykorzystywany w skali przemysłowej i łącznie z węglowodanami oraz białkami stanowią ważną grupę tzw. surowców odnawialnych, w przeciwieństwie do surowców petrochemicznych i minerałów o ograniczonych zasobach naturalnych. W zakresie ekologicznej oceny bezpieczeństwa surowce odnawialne najczęściej wykazują przewagę w stosunku do ich petrochemicznych odpowiedników. Tłuszcze i oleje są zawsze mieszaniną triglicerydów w różnych proporcjach. W niektórych przypadkach jeden z triglicerydów ma udział dominujący, jednak dotąd nie jest znany naturalny olej lub tłuszcz, który zawierałby tylko jeden trigliceryd. Pomimo że w naturalnych olejach i tłuszczach odkryto wiele reszt kwasów tłuszczowych, tylko kilka z tych kwasów ma istotne znaczenie komercyjne. Są to kwasy: mi[...]

The impact of a catalytic additive for coal fuel on the environmental emissions Wpływ katalitycznego dodatku do paliwa węglowego na emisję zanieczyszczeń do środowiska DOI:10.15199/62.2015.9.26


  Catalyzing cations Cu2+, Mg2+, Na+, NH4 + and their mixt. were added (300 ppm) to a coal fuel studied then for combustion ability under lab. conditions at const. fuel and air supply rate. The concns. of O2, CO, CO2, SO2 and NOx in flue gases were detd. The most effective in reducing CO emission (approx. 10%) was the Cu-contg. catalyst and in reducing NOx emission (approx. 6%) the NH4-contg. when compared to the fuel without any additives. Use the mixed catalyst resulted in decreasing the emissions of CO and NOx by 6% and 12%, resp. Przestawiono wyniki badań wpływu katalizatora na bazie soli nieorganicznych, zawierających kationy metali i kation amoniowy, na proces spalania paliwa węglowego. Próby spalania paliwa przeprowadzono w kotle laboratoryjnym o mocy 12 kW wyposażonym w palnik retortowy z ruchomym rusztem obrotowym. Stosowano katalizatory monometaliczne (zawierające kationy Cu2+, Mg2+, Na+ i NH4 +) oraz polimetaliczny zawierający mieszaninę soli. Stwierdzono synergiczny wpływ składników katalizatora polimetalicznego na ograniczenie emisji zanieczyszczeń do środowiska. W warunkach krajowych energia elektryczna i cieplna w dominującym stopniu są wytwarzane w blokach i instalacjach wykorzystujących paliwa stałe, głównie węgiel kamienny i brunaty. Widać powszechne dążenie do zwiększenia sprawności wytwórczej tych urządzeń, gdyż wiąże się to z oszczędnością paliwa i obniżeniem ilości emitowanych zanieczyszczeń na jednostkę wytwarzanej energii. Zastosowanie węgla jako nośnika energii jest powodem powstawania m.in. smogu, kwaśnych deszczy i opadów cząstek stałych. Dodatkowo niska zawartość tlenu w atmosferze sprzyja powstawaniu sadzy, produktów smolistych i tlenku węgla(II). W nowoczesnych urządzeniach kotłowych powszechnie stosuje się układy automatycznej regulacji oraz starannie operuje się powietrzem dostarczanym do kotła. Pozwala to utrzymywać sprawność energetyczną urządzeń na względnie wysokim poziomie. Pewną dalsz[...]

 Strona 1