Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"Tadeusz Filipek"

Wpływ zeolitów na właściwości podłoża doświadczalnego i chemiczne wskaźniki badanych roślin


  Dokonano porównania wpływu dwóch rodzajów zeolitów (klinoptylolit i glinokrzemian manganowy) na niektóre właściwości fizykochemiczne i chemiczne podłoża doświadczalnego użytego dla 18-dniowego wzrostu rośliny testowej (żyta) oraz oceniono wpływ tych zastosowanych preparatów na ilość otrzymanej biomasy i wybrane stosunki pomiędzy pierwiastkami w tych roślinach jako wskaźniki ich jakości. Na podstawie wyników badań sformułowano warunki zastosowania obu preparatów na potrzeby rolnictwa. NH4 clynoptylolite and Mn glauconite were used for prepn. of artificial soils for growing spring rye. Both the soils and the plant materials (above-ground parts, root) were analyzed for pH, NH4, nitrogen, Mg, P, K, Mn, Zn and cationexchange capacity. The Mn-contg. zeolite was more efficient in acidic and very acidic soils while the NH4-contg. clynoptylolite was recommended for the soils with pH > 5. Pierwszy zeolit (stilbit) odkryto w XVIII w. Do chwili obecnej znanych jest już ponad 40 typów naturalnych zeolitów, stanowiących najliczniejszą grupę wśród krzemianów, ale tylko 7 z nich (klinoptylolit, chabazyt, erionit, ferrieryt, filipsyt, mordenit i analcym) występuje w złożach na tyle dużych i bogatych, że nadają się do eksploatacji. Największe znaczenie handlowe mają obecnie tylko trzy minerały1, 2): klinoptylolit Na6[(AlO2)6(SiO2)30]·24H2O, chabazyt Ca2[(AlO2)4(SiO2)8]·13H2O i mordenit Na8[(AlO2)8(SiO2)40]·24H2O. Spośród zeolitów najpospolitszym i najlepiej przebadanym minerałem jest klinoptylolit, nie tylko ze względu na największe rozprzestrzenienie w przyrodzie i najniższą cenę, ale i największy zasób specyficznych właściwości fizykochemicznych3). Należą do nich duża pojemność sorpcyjna i jonowymienna, selektywność jonowymienna, właściwości sita molekularnego, aktywność katalityczna oraz termostabilność strukturalna w temp. 750°C. Obok zeolitów naturalnych stosuje się także zeolity modyfikowane oraz syntetyczne. Obecnie z[...]

Ocena wpływu niezbilansowanego nawożenia mineralnego na zawartość sodu i chloru w roślinach uprawnych DOI:10.15199/62.2018.7.16


  Sód stanowi ok. 3% masy skorupy ziemskiej1) i gromadzi się głównie w górnej jej części. Procesy wietrzenia przyczyniają się do uwalniania sodu z minerałów. W efekcie tego przechodzi on do wód gruntowych2). W roztworze glebowym strefy umiarkowanej stężenie sodu zawiera się w przedziale 0,1-1 mM. Składowanie odpadów z przemysłu sodowego, ługowanie wodami opadowymi odpadów, stosowanie soli w postaci chlorku sodu do przeciwdziałania oblodzeniu na drogach komunikacyjnych, a także niewłaściwe zabiegi rolnicze, takie jak np. stosowanie wody morskiej do nawadniania, przyczyniają się do zwiększania zawartości jonów sodowych w glebach. Stanowi to jedną z przyczyn zasolenia gleb, które wpływa na zmniejszenie dostępności wody oraz składników pokarmowych dla roślin3). Ponadto zwiększona obecność jonów sodowych w glebie zwiększa dyspersję gleby oraz jej zdolność pęcznienia, a równocześnie obniża przepuszczalność i podsiąkliwość. Może również powodować zbyt duże pH gleby. Zwiększenie ilości sodu wymiennego w kompleksie sorpcyjnym może prowadzić również do wyparcia z niego jonów wapnia zgodnie z reakcją (1): C a + 2NaCl → 2Na + CaCl2 (1) Jony sodowe mogą również wchodzić w reakcję (2) z węglanem wapnia, w wyniku której tworzy się soda, mająca wpływ na alkalizację gleby 2): 2 Na + CaCO3 → Ca + Na2CO3 (2) Zawartość sodu w roślinach4) wynosi 0,01-2,5%. Jony sodowe (Na+) w niskim stężeniu praktycznie nie wykazują działania szko- Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Marzena S. Brodowska, Tadeusz Filipek, Magdalena Kurzyna-Szklarek*, Małgorzata Haliniarz Assessment of the influence of unbalanced mineral fertilization on the content of sodium and chlorine in crops Ocena wpływu niezbilansowanego nawożenia mineralnego na zawartość sodu i chloru w roślinach uprawnych DOI: 10.15199/62.2018.7.16 Prof. dr hab. Tadeusz FILIPEK w roku 1973 ukończył studia na Wydziale Rolniczym Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. W 1980 r. uzyskał stopień [...]

Dynamics of mineral element accumulation by maize under a low-cost and environment-friendly system of fertilization and sowing Dynamika nagromadzania składników mineralnych przez kukurydzę w warunkach niskonakładowej i bezpiecznej dla środowiska technologii nawożenia i siewu DOI:10.15199/62.2016.8.36


  A multicomponent NPS(M) fertilizer, Mg carbonate lime, urea and superphosphate were applied for grain maize growing in a field expt. The fertilization did not play any significant role in the nutrient uptake and their content in maize. The accumulation of macronutrients was intensified at tasseling during kernel development and maturation. Na podstawie doświadczenia polowego oceniono wpływ stosowania nawozu wieloskładnikowego NPS(M) łącznie z siewem nasion na pobranie N, P i K przez kukurydzę uprawianą na ziarno. Stwierdzono, że nawożenie nie było czynnikiem, który istotnie różnicował zawartość składników pokarmowych w kukurydzy, a tym samym ich pobranie. Akumulacja makroelementów, niezależnie od zastosowanego nawożenia, nasilała się w okresie wiechowania oraz podczas rozwoju i dojrzewania ziarniaków.Kukurydza podczas wegetacji wytwarza znaczną ilość biomasy. Duża produktywność tego gatunku sprawia, że jego wymagania pokarmowe są stosunkowe wysokie, a warunkiem powodzenia uprawy jest dostarczenie roślinom odpowiedniej ilości składników mineralnych1-6). Niektóre badania7) wskazują, że zwiększenie plonów ziarna kukurydzy o 57% w latach 1960-2000 mogło być związane z wnoszonymi nawozami, głównie N, ale także P i K oraz wapnem nawozowym. Jednak maksymalizacja wielkości plonów ziarna przez dalszą intensyfikację nawożenia, niedostosowaną do potrzeb nawozowych agroekosystemów, może oddziaływać na pogorszenie jakości plonów kukurydzy, obniżenie wykorzystania składników i ich dyspersję w środowisku8, 9). Stąd zarządzanie makroelementami, a szczególnie azotem, w produkcji kukurydzy powinno uwzględniać optymalizację środowiska, w którym działają składniki nawozowe (m.in. poprzez regulację odczynu i zasobności gleb), dostosowanie systemu nawożenia do dynamiki akumulacji składników podczas sezonu wegetacyjnego i aplikację nawozów zwiększającą wykorzystanie z nich składników pokarmowych (np. poprzez dzielenie dawek nawozów i zlokalizowane[...]

Biomass accumulation by maize under differentiated fertilization and sowing Akumulacja biomasy przez kukurydzę w warunkach zróżnicowanego nawożenia i siewu DOI:10.15199/62.2016.9.21


  A multicomponent N, P and S-contg. fertilizer, urea, and superphosphate were applied for silage maiz growing in field expts. An increase in biomass crop at various stages of development of plants was obsd. The biomass yield was strongly depended on the development stage of the plant and on the kind of the fertilization. The localized application of the multicomponent fertlizer had a significant positive impact on maize crop. Na podstawie doświadczenia polowego oceniono oddziaływanie zlokalizowanego nawożenia nawozem wieloskładnikowym NPS(M) aplikowanym łącznie z siewem nasion na akumulację biomasy przez kukurydzę kiszonkową. Stwierdzono, że proces ten zależał od fazy rozwojowej rośliny i nawożenia. Aplikacja nawozu NPS(M) miała istotny korzystny wpływ na plony kukurydzy kiszonkowej. Kukurydza charakteryzuje się znaczącym potencjałem plonotwórczym i w relatywnie krótkim okresie wegetacji gromadzi znaczną ilość suchej masy (s.m.), odznaczającej się dużą wartością energetyczną, co decyduje o jej dużych wymaganiach pokarmowych. W produkcji tej rośliny składnikiem w największym stopniu wpływającym na wielkość uzyskiwanej biomasy jest azot. Na wyprodukowanie 1 t s.m. kukurydza uprawiana w technologii kiszonkowej pobiera ok. 15 kg azotu. Pierwiastek ten oddziałuje zarówno na efektywność asymilacji ditlenku węgla, jak i dystrybucję asymilatów w organach kukurydzy podczas jej wegetatywnego i generatywnego wzrostu1-7). Niedostateczne zaopatrzenie roślin w azot w fazie 8. liścia powoduje nieodwracalne ograniczenie potencjalnej liczby zawiązków kolb i ziarniaków. Ponad 30% (w nowoczesnych odmianach nawet więcej) całkowitej zawartości azotu obecnego w roślinach pod koniec wegetacji jest pobierana już po okresie kwitnienia5-8). Określenie optymalnego poziomu nawożenia azotem, gwarantującego wykorzystanie potencjału produkcyjnego kukurydzy przy ograniczonym negatywnym wpływie na środowisko, stanowi istotne uwarunkowanie agrotechniczne w [...]

 Strona 1