Wyniki 1-10 spośród 18 dla zapytania: authorDesc:"Wojciech Terlikowski"

Rewitalizacja budynków użyteczności publicznej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju


  Rewitalizacja to proces interdyscyplinarny, zwi.zany z o.ywieniemzdegradowanych obszarowmiejskich, zespo.ow budowlanych, pojedynczych obiektow budowlanych, ktore z ro.nych wzgl.dow utraci.y funkcje u.ytkowe i przesta.y spe.nia. swoje zadania spo.eczne. Rewitalizacja oznacza z.o.ony proces zmian przestrzennych, technicznych, budowlano-architektonicznych, urbanistycznych, powi.zanych ze zmianami spo.ecznymi, gospodarczymi, podejmowanych w interesie publicznym, ktorych celem jest wyprowadzenie obszaru z sytuacji kryzysowej, przywrocenie mu dawnych funkcji lub wykreowanie nowych oraz stworzenie warunkow do jego dalszego rozwoju [1]. Zgodnie z zamierzeniami planistycznymi dotycz.cymi rewitalizacji obszarow zdegradowanych (miejskich, wiejskich, niezaludnionych) powinna ona obejmowa. proces o.ywienia spo.eczno- -gospodarczego, wp.ywa. na pobudzenie aktywno.ci gospodarczej, spo.ecznej, rozwoj kultury. Rewitalizacja obszaru gospodarki powinna skutkowa. innowacyjno.ci. i rozwojem przedsi.biorczo.ci zw.aszcza ma.ych i .rednich przedsi.biorstw, w tym m.in. tworzeniem nowych miejsc pracy [1]. W my.l tak poj.tej definicji rewitalizacja jawi si. jako bardzo wa.ne zadanie porz.dkuj.ce przestrze. miejsk. (rownie. obszary wiejskie), nie tylko techniczne, projektowo-inwestycyjne, ale spo.eczne, b.d.ce zadaniem publicznym. .wiadcz. o tym dzia.ania podejmowane w latach ubieg.ych w ramach prac rz.du i komisji europejskich [2, 3]. Interdyscyplinarny charakter rewitalizacji uwzgl.dniaj.cy zaanga.owanie w ni. ro.nych dziedzin nauki ilustruje rysunek. Z.o.ono.. rewitalizacji budynkow u.yteczno.ci publicznej Budynki u.yteczno.ci publicznej [4] s. ogolnodost.pnymi obiektami budowlanymi, ktore znajduj. si. w przestrzeni publicznej i wype.niaj. zadania polegaj.ce na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb spo.ecznych, publicznych, przez .wiadczenie powszechnie dost.pnych us.ug [5]. Obiekty spe.niaj.ce funkcje publiczne s. lokalizowane wmiejs[...]

Zdolność rewitalizacyjna budynków użyteczności publicznej


  Rewitalizacja budynku, zwłaszcza budynku użyteczności publicznej, jest złożonym i skomplikowanym procesem inwestycyjnym [1], zarówno na etapie projektowania, jak również w czasie prowadzenia robót budowlanych. Trudno jest więc w fazie wstępnej inwestycji podjąć decyzję o przeprowadzeniu rewitalizacji. Uwzględnienie wszystkich aspektów wynikających z interdyscyplinarnego charakteru rewitalizacji oraz jej założonych skutków ekonomicznych, społecznych czy kulturowych [1]wymusza konieczność opracowania prostego algorytmu oceny wstępnej opłacalności rewitalizacyjnego procesu inwestycyjnego, uwzględniającego konkretne uwarunkowania budynku, który potencjalnie może być rewitalizowany.Wpraktyce inżynierskiej oraz inwestycyjnej nie ma prostych narzędzi do uproszczonej, wstępnej oceny tego, czy konkretny budynek użyteczności publicznej nadaje się do rewitalizacji pod względem technicznym i ekonomicznym. Rewitalizacja zakłada zmianę lub adaptację konstrukcji, rozwiązań architektonicznych ingerujących często w formę architektoniczną (jest to dozwolone, o ile budynek nie jest zabytkiem objętym ochroną) oraz instalacji i wyposażenia budynku. Działania te implikują konieczność sprawdzenia wymagań podstawowych stawianych budynkom, a więc [1] [2]: wymaganie bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania; bezpieczeństwa pożarowego; higieny i zdrowia; ochrony przed hałasemi drganiami; oszczędności energii i izolacyjności cieplnej; trwałości materiałów i konstrukcji. Oprócz spełnienia tych wymagań budynek rewitalizowany powinien posiadać analogiczne wyposażenie techniczne, jak budynek nowo projektowany [1] [3], a więc instalacje wodociągowe zimnej i ciepłej wody, kanalizację ściekową i deszczową, wewnętrzne urządzenia do usuwania odpadów stałych, instalacje ogrzewcze, przewody kominowe, wentylację i klimatyzację, instalację gazową na paliwa gazowe, instalację elektryczną, urządzenia dźwigowe. Sprostanie wymienionymwymag[...]

Specyfika rewitalizacji zabytkowych budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej


  Wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju w budownictwie w aspekcie środowiskowym [1] potwierdziło znaczenie ochrony zabytków jako obiektów dziedzictwa kulturowego, nierzadko światowego lub narodowego. W przypadku gdy stan techniczny i zdolność adaptacyjna [2] takich obiektów na to pozwala, najlepszą formą ich ochrony jest rewitalizacja.WPolsce coraz częściej sięga się po istniejącą substancję budowlaną, adaptując do współczesnych wymagań lub zmieniając funkcję przez rewitalizację. Dotyczy to zwłaszcza zabytkowych budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej, na które zapotrzebowanie społeczne i rynkowe jest największe. Rewitalizacyjny proces inwestycyjny jest trudny i bardzo skomplikowany (przynajmniej pozornie), a co się z tym wiąże często kosztowny, co odstrasza potencjalnych inwestorów. Diagnostyka budynku zabytkowego jest bardziej skomplikowana niż obiektu budowlanego, ze względu na bardziej złożony zakres zagadnień, które należy uwzględnić. Komplikacje wynikają z faktu, że badany i diagnozowany obiekt często uznany jest (ze względu na walory historyczne i artystyczne) formalnie za zabytek, przez co jest objęty ochroną konserwatorską. Zgodnie z Ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami [3] w myśl art. 6 ust. 1 pkt. 1, ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan techniczny, zabytki nieruchome, będące krajobrazami kulturowymi; układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi; dziełami architektury i budownictwa; dziełami budownictwa obronnego; obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i innymi zakładami przemysłowymi; cmentarzami; parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni; miejscami upamiętniającymi wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji.Zabytkowe budynki mieszkalne i użyteczności publicznej objęte ochroną konserwatorską powinny być [4, 5]: ● wybitnym przykładem dzieła architektury i budownictwa jako budyne[...]

Rola badań w procesie rewitalizacji budynków zabytkowych


  Wodróżnieniu od zwykłych zadań inwestycyjnych dotyczących wznoszenia nowego obiektu budowlanego, inwestycyjny proces rewitalizacyjny budynku zabytkowego wymaga przeprowadzenia dodatkowych badań istniejącej zabytkowej substancji budynku. Właściwie przeprowadzone badania obiektu zabytkowego [1], w tym jego diagnostyka określająca stan techniczny elementów konstrukcyjnych tworzących układ nośny oraz całego budynku, dają podstawę do prawidłowego przeprowadzenia procesu rewitalizacji, uwzględniającego zdolność rewitalizacyjną budynku [2]. Jednak nawet najbardziej skrupulatnie i prawidłowo przeprowadzone badania nie gwarantują w pełni, że w czasie prac konserwatorsko-budowlanych nie natrafimy na zagadnienia nieuwzględnione wcześniej w badaniach. Z tego powodu przez cały czas trwania procesu rewitalizacji należy weryfikować wyniki przeprowadzonych badań, a w razie konieczności wykonywać nowe. Wpływ badań i prawidłowego procesu diagnostycznego na realizację rewitalizacji Kluczowa dla bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania budynku zabytkowego jest prawidłowa rehabilitacja konstrukcji budynku. Zakres i charakter badań wynika ze stanu zachowania obiektu oraz programu inwestorskiego i jest indywidualnie dobierany do obiektu. Przeprowadza się badania wstępne, dotyczące ogólnej charakterystyki budynku, jego formy, układów architektoniczno- konstrukcyjnych oraz badania właściwe, obejmujące diagnostykę zabytkowego obiektu budowlanego i będące szczegółowymi badaniami specjalistycznymi, inżynieryjno-technicznymi. Podział badań wstępnych i właściwych [3][4] przedstawiono w tabeli. Najczęściej niema potrzeby wykonywania wszystkich badań, niektóre wręcz są w danym przypadku niepotrzebne. Zdarza się jednak, że z powodu nieumiejętności przeprowadzenia badań szczegółowych czy dużych kosztów, w praktyce inżynierskiej zawęża się zakres badań i diagnostyki do badań najbardziej podstawowych, bazując na oględzinach i wnioskach [...]

Diagnozowanie konstrukcji budynków zabytkowych pod kątem ich adaptacji do współczesnych wymagań konstrukcyjno-użytkowych i zmiany funkcji


  Adaptacja budynku zabytkowego do wymagań współczesnych, połączona często z wymuszoną przez nowe założenia funkcjonalno-użytkowe, w tym uwzględniające zasady zrównoważonego rozwoju, implikuje konieczność sprawdzenia wymagań podstawowych stawianych budynkom [1], a przede wszystkim wymagania bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania. Każda adaptacja i zmiana funkcji musi oczywiście uzyskać zgodę konserwatora zabytków, być przez niego zaakceptowana zarówno w zakresie dotyczącym adaptacji formy i funkcji, jak i planowanych rozwiązań architektoniczno-budowlanych, konstrukcyjnych, instalacyjnych, materiałowych i technologicznych [2]. Wzależności od tego, czy funkcja ulegała zmianom w okresie użytkowania zabytkowego budynku [3], mogą występować istotne zmiany w układzie konstrukcyjnym i architektonicznym [4]. Niewłaściwe użytkowanie budynków przez długi okres może skutkować nawet nieodwracalnymi zmianami, wpływającymi bezpośrednio lub pośrednio na stan techniczny elementów konstrukcyjnych lub całego układu nośnego. Konieczne są więc ukierunkowane badania i diagnostyka [4], uwzględniające możliwości zrealizowania, w procesie rewitalizacji, planowanego programu funkcjonalno-użytkowego, dostosowanego do współczesnych wymagań użytkowych, w tym uzyskania odpowiedniego komfortu użytkowego, dającego nadzieję na przyszły sukces ekonomiczny. Obecnie szczególnie ważne wydają się aspekty niebrane dotychczas pod szczególną uwagę, a związane z wdrażaniem zasad zrównoważonego rozwoju w budownictwie [5]. Wszystkie te działania wymuszają często mniejszą lub większą ingerencję w układ architektoniczny i konstrukcyjny budynku (zmienia[...]

Aspekty techniczne i inżynierskie konserwacji starożytnych konstrukcji murowych jako trwałej ruiny


  Konserwacja starożytnych konstrukcji, w tym murowych, często związana z restauracją, rekonstrukcją, adaptacją, odbudową, rewaloryzacją i rewitalizacją, podlega zasadom i wytycznym, określonym w międzynarodowych porozumieniach, m.in. KarcieAteńskiej z 1931 r. i KarcieWeneckiej z 1964 r. Są one znane i z zasady powszechnie stosowane, w prawidłowo prowadzonych pracach konserwatorskich. Do podstawowych należą: zasada minimalnej interwencji, polegająca na zastosowaniu minimalnych środków, które mają wpływ na istniejącą tkankę zabytkową oraz zasada odwracalności interwencji, która polega na tym, że zawsze powinna istnieć możliwość zlikwidowania skutków zabiegu konserwatorskiego, a nadbudowa i rekonstrukcja powinny być wyraźnie oddzielone od stanu oryginalnego. Europejska konwencja o ochronie dziedzictwa archeologicznego [1], popularnie zwana Konwencją Maltańską z 1992 r. (ratyfikowana w 1995 r.) została opracowana na podstawie Karty Ochrony i Zarządzania Dziedzictwem Archeologicznym (tzw. Karty Lozańskiej), przyjętej w 1990 r. przez Międzynarodową Radę ds. Zabytków i Miejsc Zabytkowych (ICOMOS), na konferencji w Lozannie w Szwajcarii. Nakłada ona obowiązek ochrony dziedzictwa archeologicznego jako źródła zbiorowej pamięci europejskiej oraz instrumentu badań historycznych i naukowych. Dziedzictwo archeologiczne obejmuje struktury, konstrukcje, obiekty oraz zespoły budowlane, eksplorowane tereny i ich otoczenie ze znajdującymi się na nich zabytkami. Przedmioty dziedzictwa archeologicznego powinny być odpowiednio zbadane, udokumentowane, poddane konserwacji, w celu ich zabezpieczenia i udostępnienia społeczeństwu w formie rezerwatów-parków archeologicznych, obiektów będących znaleziskami archeologicznymi. Tworzenie odpowiednio zorganizowanych rezerwatów archeologicznych, ukazujących prawdę historyczną popartą badaniami naukowymi, powinno mieć wymiar edukacyjny i ogólnodostępny [2]. Pojęcie trwałej ruiny oznacza [...]

Prace badawcze i konserwatorskie konstrukcji antycznych w Palmyrze


  Podczas badań i konserwacji konstrukcji starożytnych wymagane są, podobnie jak w przypadku konstrukcji współczesnych, działania interdyscyplinarne [1]. W przypadku zabytków architektury antycznej istotna jest współpraca specjalistów z dziedziny archeologii, historii, historii sztuki, budownictwa, architektury, historii budownictwa i technologii, materiałoznawstwa, chemii, geologii, geodezji. Wiąże się to ściśle z ich specyficzną konstrukcją, technologią, formą, rozwiązaniami architektonicznymi, które nie są już stosowane, a nawet mogą być obecnie nieznane lub zapomniane [2, 3]. Badania polowe [4] muszą więc często bazować na badaniach literaturowych i ikonograficznych, których wyniki mogą stanowić punkt odniesienia w przypadku badanych obiektów. Szczególnie istotne jest rozpoznanie i zrozumienie stosowanych pierwotnie technologii budowlanych, w tym pracy poszczególnych elementów konstrukcyjnych. Właściwa ocena stanu technicznego konstrukcji zabytkowego obiektu, jej elementów orazmateriałów, z których jest zbudowana, stanowi podstawę prac konserwatorskich, wzmacniających, naprawczych, a także ewentualnych prac (zarówno projektowych, jak i wykonawczych) związanych z późniejszą ekspozycją. Antyczne zabytki architektury wymagają oczywiście właściwego udokumentowania, które coraz częściej przybiera formę nie tylko klasycznej dokumentacji, ale także przestrzennej, wykorzystującej komputerowe techniki numeryczne. Stanowią bazę dalszych badań, których efektem może być rekonstrukcja wirtualna zabytku, z zaznaczeniem etapów jego rozwoju, przeobrażeń lub adaptacji. Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego od ponad pięćdziesięciu lat prowadzi badania archeologiczne w Palmyrze na terenie współczesnej Syrii. W latach 1999 - 2009 zespół polskich specjalistów, pod kierunkiem prof. Michała Gawlikowskiego oraz dr. Grzegorza Majcherka, prowadził tam wykopaliska dwóch wczesnochrześcijańskich bazylik oraz na obszarze ś[...]

Diagnostyka i analiza konstrukcyjno-architektoniczna starożytnej świątyni w Iranie


  Właściwe prace konserwatorskie, zabezpieczające i wzmacniające zabytki znajdujące się w stanie "trwałej ruiny" wymagają dokładnej diagnostyki, uwzględniającej specyfikę formy architektoniczno-konstrukcyjnej, technologii ich wykonania, właściwości użytychmateriałów, a także długi okres, który zazwyczaj dzieli badanie obiektu od jego pierwotnego użytkowania [1]. Zabytki starożytne bardzo często zlokalizowane są na obszarach niezabudowanych i trudno dostępnych. Ruiny perskiej świątyni ognia w Iranie, odkrytej i zbadanej w ostatnich latach przez polskich archeologów pod kierunkiem prof. dr hab. Barbary Kaim z Uniwersytetu Warszawskiego, znajdują się w zachodniej części prowincji Khorasan, w pobliżu miasta Sabzewar [2]. W ramach prac badawczych zdiagnozowałem stan techniczny tych ruin, przeprowadziłem analizę architektoniczno- konstrukcyjną, opracowałem program prac konserwatorskich i zabezpieczająco- wzmacniających. Świątynia znajduje się na szczycie ostrogi skalnej (fotografia 1), wznoszącej się pośrodku wąwozu wmasywie górskim, przez który przepływa rzeka Revand. Konstrukcja i kształt budowli świadczy o tym, że jest to typowy dla architektury starożytnego Iranu chahar taq (cztery łuki) [2], czyli budowla z przekryciem kopułowym wspartym na czterech łukach. Pierwsi badacze irańskiej architektury religijnej utożsamiali budowle typu chahar taq z sasanidzkimi świątyniami ognia [3]. Obecnie panuje jednak powszechna zgodność, iż konieczna jest większa ostrożność w przypisywaniu funkcji tych konstrukcji, gdyż przynajmniej niektóre z nich powstały w okresie muzułmańskim, inne są częścią większych zespołów rezydencjonalnych [4]. Pierwsze konstrukcje tego typu zarówno z architektury pałacowej, jak i świątynnej znane są z początków panowania Sasanidów (III wiek). Obecnie znanych jest ok. 70 budowli typu chahar taq [3]. Charakterystycznymi cechami tych konstrukcji jest kształt, zorientowanie narożników według stron ś[...]

Rekonstrukcja rzeczywista i wirtualna obiektów budowlanych w procesie ochrony dziedzictwa kulturowego


  Ochrona dziedzictwa kulturowego, w myśl zasad zrównoważonego rozwoju, a także wobec obiektywnych potrzeb poszczególnych państw, narodów, środowisk, jest jednym z podstawowych zadań do wykonania w świecie współczesnym. Wiąże się to z coraz większą świadomością roli integrującej, jaką odgrywa dziedzictwo kulturowe, w wymiarze narodowym, państwowym, lokalnym, globalnym. Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego [1] przyjęta 16 listopada 1972 r. w Paryżu uznała, że dziedzictwu kulturalnemu (dzisiaj używa się częściej określenia: dziedzictwo kulturowe) coraz bardziej zagraża zniszczenie, nie tylko na skutek ciągle występujących, niszczących przyczyn naturalnych (oddziaływania środowiskowe, katastrofy naturalne), lecz również przeobrażeń społecznych i gospodarczych, które są jeszcze groźniejsze. WKonwencji wyraźnie zaznaczono, że uszkodzenie lub unicestwienie jakiegokolwiek dobra należącego do dziedzictwa kulturowego lub naturalnego stanowi nieodwracalne zubożenie dziedzictwa wszystkich narodów świata. Przełom XX i XXI wieku przyniósł rozwój ruchów i tendencji ekstremistycznych, których pośrednimi ofiarami stały się zabytki, będące często światowym dziedzictwem kulturowym (m.in. zniszczenie posągów Buddy w środkowym Afganistanie, w prowincji Bamian w 2001 r.; zniszczenia obiektów zabytkowychwSyriiwczasietrwaniawojnydomowej, w tym zabytkowych części miast Aleppo, Hama w latach 2012 - 2013). Zgodnie z Konwencją [1] dziedzictwem kulturowym są: zabytki - dzieła architektury, dzieła monumentalnej rzeźby i malarstwa, elementy i budowle o charakterze archeologicznym, napisy, groty i zgrupowania tych elementów, mające wyjątkową powszechną wartość z punktu widzenia historii, sztuki lub nauki; zespoły - budowli oddzielnych lub łącznych, które ze względu na swą architekturę, jednolitość lub zespolenie z krajobrazem mają wyjątkową, powszechną wartość z punktu widzenia historii, sztuki l[...]

Materiały i rozwiązania konstrukcyjne zabezpieczające budynki zabytkowe przed zawilgoceniem DOI:10.15199/33.2015.03.04


  Diagnozując budynek zabytkowy, przygotowując proces rehabilitacji jego konstrukcji, należy przeanalizować materiały i rozwiązania konstrukcyjne, zabezpieczające przed zawilgoceniem, zastosowane w nim pierwotnie. Specyfika badań i diagnozowania konstrukcji zabytkowych [1, 2] nakazuje ścisłą współpracę z konserwatorem zabytków, który decyduje często o rozwiązaniach, któremogą zostać zastosowane w konserwacji, modernizacji, czy adaptacji budynku zabytkowego. Adaptacja do współczesnych wymagań, w tym cieplno-wilgotnościowych, jest często podstawowym zadaniem procesu rehabilitacji budynku, który niekiedy jest częścią procesu rewitalizacji [3]. Zawilgocenie ścian jest bowiem przyczyną ich destrukcji mechanicznej oraz stanowi podłoże do rozwoju destrukcji chemicznej, biologicznej, rozwoju pleśni i grzybów. Źródła pojawienia się wody w budynkach [4] to m.in.: wysoki poziom wód gruntowych, oddziałujących na fundamenty, płyty denne i ściany fundamentowe; okresowe ich podnoszenie; podciąganie kapilarne; długotrwałe, ulewne deszcze oraz brak właściwego odprowadzenia wód opadowych; kondensacja i sorpcja pary wodnej; awarie lub niewłaściwe prowadzenie instalacji wodno-kanalizacyjnych. Wzależności od poziomu wilgotności masowejmurów ceglanych tworzących ściany budynków istnieje pięć stopni zawilgocenia (tabela 1). Ze względu nawystępującewliteraturze technicznej różne wartości dopuszczalnej wilgotności dla tego samego materiału lub przegrody, weryfikacja otrzymanychwynikówwymaga kompleksowej oceny badanego zjawiska.Wskazówką do oceny jakościowej może być tabela 2 zamieszczona w polskiej normie Ochrona cieplna budynków[6].Diagnozowanie stanuwilgotnościowego konstrukcji nie może oczywiście ograniczyć się tylko do badania wilgotności. Powinno być ono uzupełnione dodatkowymi badaniami diagnostycznymi dotyczącymi takich cech, jak: struktura muru; morfologia rys; parametry wytrzymałościowe; zasolenie; termoizolacja. Materia[...]

 Strona 1  Następna strona »