Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"Piotr Chechelski"

Korporacje transnarodowe a zatrudnienie i płace w polskim przemyśle spożywczym

Czytaj za darmo! »

W przemyśle spożywczym wyraźnie umacnia się rola przedsiębiorstw z udziałem kapitału zagranicznego, a zwłaszcza korporacji transnarodowych1 (KTN). Wyraża się to nie tylko rosnącym ich udziałem w produkcji poszczególnych działów. Jednym z częściej podnoszonych aspektów oddziaływania firm globalnych na gospodarkę są zmiany w sferze zatrudnienia i płac. W gospodarce globalnej wiedza staje się n[...]

Kryzys przyspieszył procesy koncentracji w przemyśle spożywczym

Czytaj za darmo! »

W latach 2008-2010 w przemyśle spożywczym i w handlu żywnością ujawniły się procesy koncentracji zwłaszcza wśród korporacji transnarodowych (KTN). Wraz z kryzysem pojawiły się nowe możliwości dokonywania fuzji i przejęć przez firmy globalne i liderów sektorów, które zwiększają ich zdolność ekspansji zarówno na rynku krajowym, jak i globalnym. Największe korporacje transnarodowe sektora gospodarki żywnościowej (uznanego za bezpieczny w czasie kryzysu) nie miały problemu z uzyskaniem kredytów potrzebnych na rozwój. W wyniku fuzji i przejęć na rynku globalnym nastąpił dalszy wzrost ich produkcji i udziałów w rynku. Konsekwencją tych wydarzeń są również zmiany na rynku polskim. W kilku działach przemysłu spożywczego powróciła tendencja do koncentracji przy równoczesnym rozwoju specjalizacji. Zaczęło się zawężać pole działania dla firm mikro i małych przedsiębiorstw przemysłowych, uległa ograniczeniu pozycja firm średnich. W ostatnich latach nastąpił jeszcze wyraźniejszy podział działów przemysłu spożywczego na: zdominowane przez podmioty zagraniczne, głównie korporacje transnarodowe o poziomie rozwoju zbliżonym do krajów wysoko rozwiniętych, osiągające najlepsze wyniki ekonomiczne, zdolne konkurować na rynkach globalnych (np. przemysł tytoniowy, piwowarski, olejarski, spirytusowy, cukierniczy) oraz działy o przewadze przedsiębiorstw z polskim kapitałem o niższym poziomie koncentracji produkcji, a zarazem i gorszych wynikach finansowych. Stopień koncentracji działu pozwala wysunąć tezę, że poszczególni uczestnicy rynku lub ich grupa (np. korporacje transnarodowe) dysponują siłą rynkową, która umożliwia im kontrolowanie segmentu rynku. Mogą więc wywierać istotny wpływ na cenę, wielkość produkcji, warunki handlowe, wykluczenie konkurentów z rynku oraz "dyscyplinowanie" rywali. Stopień koncentracji świadczy także o tym, na ile uczestnicy segmentu rynku są od siebie uzależnieni. M. Porter [7] pisze, że postępująca asymetria międz[...]

Przemysł spożywczy w Polsce i możliwości jego rozwoju


  W ostatniej dekadzie XXI w. procesy integracji z UE i globalizacji istotnie zmieniły wizerunek polskiego przemysłu spożywczego. Stał się on nowoczesnym i liczącym się producentem żywności na rynku europejskim. Oparł się też kryzysowi, gdyż jedynie w 2008 r. nastąpiło niewielkie spowolnienie jego produkcji. Tempo rozwoju polskiego przemysłu spożywczego w tym czasie należało do najwyższych w całej Unii Europejskiej, dzięki czemu dystans pomiędzy polskim przemysłem spożywczym a jego odpowiednikami w innych krajach UE zmniejszył się. Zmieniła się również struktura polskiego przemysłu spożywczego, która jest zbliżona do struktury tego przemysłu w UE-27 oraz w Niemczech, Hiszpanii, Francji, a więc największych producentów żywności w Europie. Przemysł spożywczy, jak każdy dział gospodarki, ma jeszcze słabe strony, a także zagrożenia, jakie stają na drodze jego dalszego rozwoju. Różnorodność procesów wpływających na rozwój polskiego przemysłu sprawia, że zjawisko to nie poddaje się łatwo kwantyfikacji. Wraz z postępującą integracją i globalizacją pojawiają się bowiem nowe wyzwania, a niektóre istniejące nabierają nowego znaczenia. Wartykule podjęto próbę analizy SWOT1 polskiego przemysłu spożywczego, tj. na poziomie mezoekonomicznym (tabela). Analizę SWOT najczęściej stosuje się do diagnozowania przedsiębiorstw [1] i oceny zmian zachodzących w ich otoczeniu w celu sformułowania właściwej strategii rozwoju. Taka analiza sektora z założenia musi być nieco inna, ponieważ dotyczy dużej zbiorowości różnorodnych podmiotów konkurujących między sobą. Trudności w stosowaniu analizy SWOT są ściśle związane z kompleksowością tej metody. Jednak może być ona także przydatna do sformułowania strategii dla danego sektora. W analizie SWOT czynniki wewnętrzne stanowią mocne i słabe strony, natomiast czynniki zewnętrzne to szanse i zagrożenia. Porównanie mocnych i słabych stron ma na celu szukanie potencjalnej przewagi strategicznej. Z kolei anali[...]

Food Industry in Poland and Possibilities of its Development


  During the recent decade of the 21st century, the processes of integration with the EU and globalization have significantly changed the image of Polish food industry. It has become a modern and important food producer on the European market. It has been also resistant to crisis as only in 2008, a small slowing down of its production was recorded. The rate of development of Polish food industry during the discussed period of time belonged to the highest ones in the whole European Union. Owing to this fact, a distance between Polish food industry and its equivalents in other EU countries has decreased. Also, the structure of Polish food industry which is similar to the structure of this industry in EU-27and in Germany, Spain and France i.e. the greatest food producers in Europe, has been changed. Food industry as each sector of economy has its weaknesses and threats which are encountered on the way of its further development. Diversity of processes, affecting the development of Polish industry makes that the discussed phenomenon is not easily subject to quantification. Along with the proceeding integration and globalization, the new challenges appear and some already existing ones obtain a new meaning. In the article, the attempts were undertaken to analyze SWOT1 of Polish food industry, i.e. on mesoeconomic level (Table). SWOT analysis is most frequently employed for diagnosing of the enterprises [1] and evaluating the change, occurring in their environment in order to formulate the appropriate strategy for development. Such analysis of the sector must, by assumption, be somewhat different as it concerns a big community of different competing entities. Difficulties in application of SWOT analysis are strictly connected with the complexity of the discussed method. It may be, however, also suitable for formulation of strategy for a given sector. Within SWOT analysis, the internal factors constitute weak and strong points wherea[...]

Globalne korporacje handlowe Chechelski w Polsce DOI:10.15199/65.2016.7.2


  W artykule przedstawiono rozwój największych handlowych korporacji transnarodowych w Polsce oraz charakterystykę najważniejszych zmian własnościowych i organizacyjnych, jakie zaszły w ciągu ostatnich lat bezpośrednio lub pośrednio za ich przyczyną w handlu FMCG. Duża liczba korporacji handlowych powoduje, że proces przemian w handlu w naszym kraju przebiegał szybciej i w nieco odmienny sposób niż miało to miejsce w innych krajach. Istotne znaczenie miała też duża liczba małych podmiotów w handlu detalicznym żywnością istniejąca na przełomie XX i XXI w. Obecnie filie globalnych handlowych korporacji są dominującymi podmiotami w polskim handlu żywnością.Znaczenie handlowych korporacji transnarodowych (KTN) w globalizacji gospodarki światowej wynika z ich siły (potęgi) gospodarczej oraz przewag, jakie są z nimi związane. Wchodząc na polski rynek żywności korporacje miały ogromną przewagę nad konkurencją, ponieważ dysponowały np. dużym kapitałem, nowymi technologiami i nowoczesnymi systemami informacyjnymi, wysoko wykwalifikowanymi pracownikami, skutecznym marketingiem. Globalne korporacje handlowe w rozwój swoich filii w Polsce zainwestowały w ostatnim dwudziestoleciu ok. 45 mld euro, czyli prawie 70% udziału inwestycji ogółem w handlu. Dynamiczny ich rozwój sprawia, że stały się głównymi i niezwykle aktywnymi podmiotami procesów globalizacji o istotnej sile wpływu zarówno na zmiany zachodzące w handlu, jak i w otoczeniu przedsiębiorstw i inspiratorami nowego typu relacji z nimi. Sposób działalności handlowych korporacji transnarodowych budzi jednak wiele kontrowersji. Z jednej strony wnoszą one kapitał, nowoczesne metody realizacji handlu (wiedzę, postęp techniczny i organizacyjny, nowoczesne jednostki handlowe itd.), a z drugiej narzucają podmiotom współpracującym swoje warunki, podejmują próby działania ponad ustawodawstwem krajowym oraz transferują zyski za granicę (wykorzystując do tego np. koszty transakcyjne, róż[...]

Korporacje transnarodowe w polskim przemyśle spożywczym DOI:10.15199/65.2016.9.1


  W artykule przedstawiono analizę napływu korporacji transnarodowych w latach 2003-2014 do poszczególnych działów polskiego przemysłu spożywczego. Ustalono stopień (poziom) ich globalizacji oraz oceniono zmiany, jakie korporacje transnarodowe spowodowały w strukturze produkcji przemysłu spożywczego w minionej dekadzie. W działach przemysłu spożywczego o bardzo wysokim poziomie globalizacji i udziale korporacji z reguły wzrastał, natomiast w działach o niskim poziomie globalizacji zmniejszał się, zwłaszcza w ostatnich latach.Globalizacja należy do najważniejszych procesów zachodzących w ostatnich dziesięcioleciach w gospodarce światowej. W procesie globalizacji uczestniczy wiele różnych podmiotów (korporacje transnarodowe, państwa, instytucje lub organizacje międzynarodowe oraz organizacje pozarządowe). Jednakże zdecydowanie największy wpływ na procesy globalizacji wywierają korporacje transnarodowe. Korporacje transnarodowe (KTN) występują jako podmioty współtworzące proces globalizacji, a wielu autorów skłania się do stwierdzenia, że to właśnie one obecnie decydują o losach świata. Ich działalność stanowi bowiem główną siłę ekonomiczną napędzającą procesy globalizacji w sferze ekonomicznej, są one także głównym czynnikiem procesów koncentracji kapitałowej. Największe znaczenie korporacji transnarodowych w globalizacji gospodarki światowej wynika z ich siły (potęgi) gospodarczej oraz przewag, jakie są z nimi związane. Wzrastająca siła korporacji transnarodowych sprawia, że ich intensywne oddziaływanie na współczesne stosunki międzynarodowe w coraz większym stopniu wykraczają poza sferę ekonomiczną [3]. Ich wpływy coraz częściej przenikają do sfery politycznej i społecznej, podporządkowując niektóre zachodzące w nich procesy osiąganiu korzystnych dla korporacji transnarodowych rezultatów finansowych. Swoją potęgę ekonomiczną mogą wykorzystywać na różne sposoby zarówno w stosunku do innych firm, jak i państw. Dlatego wpł[...]

Korporacje transnarodowe w procesach innowacyjnych przemysłu spożywczego DOI:10.15199/65.2018.12.1


  Procesy rozwoju innowacyjności na świecie w dużym stopniu realizowane są przez działania korporacji transnarodowych (KTN). Potwierdzeniem tego jest opinia OECD z 2008 r., w której stwierdza się, że w zakresie działalności badawczo-rozwojowej (B+R) korporacje transnarodowe (KTN) stanowią kluczowe podmioty, kształtujące wielkość i lokalizację B+R we współczesnej gospodarce światowej, są także siłą napędową procesów zachodzących w tej sferze, takich jak internacjonalizacja B+R, międzynarodowa współpraca badawczo-rozwojowa, transfer wiedzy i technologii. Nadal utrzymuje się dominująca rola korporacji transnarodowych w działalności innowacyjnej, co znajduje odzwierciedlenie w wysokości nakładów, które firmy te ponoszą na B+R, w stosunku do nakładów ogółem. Jednakże pojawiły się ostatnio nowe tendencje, które mogą świadczyć o pewnej zmianie ich pozycji. Wzrastają bowiem nakłady rządów i innych instytucji na B+R. Wydaje się, że może mieć to związek ze zmianą współczesnego modelu innowacji, polegającą na rozproszeniu działalności B+R w ramach tworzonych sieci innowacyjnych, w których uczestniczą w coraz większym stopniu mniejsze firmy, ale także rozwojem B+R w krajach rozwijających się (np. Chiny, Indie). W 2000 roku globalne nakłady na B+R wyniosły 674 mld USD, podczas gdy w 2013 roku osiągnęły wielkość 1558 mld USD, czyli wzrosły w tym czasie o 131,2%. Świadczy to o bardzo szybkim wzroście nakładów na działalność innowacyjną w skali światowej. Powyższe zmiany w dużej mierze dokonują się za sprawą korporacji transnarodowych. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Odrobinę [6], w latach 2003-2013 tysiąc korporacji przeznaczało od 40% do 44% globalnych nakładów na badania i rozwój. Dodatkowo należy zauważyć, że efektywność pieniędzy wydawanych przez korporacje była większa, gdyż ich udział w ogólnej liczbie wydawanych patentów na wynalazki był wyższy niż ich udział w przeznaczanych środkach na B+R w skali globalnej. Z badań prze[...]

Problemy konsolidacji w przemyśle mięsnym DOI:10.15199/65.2015.8.2


  Presja handlu na spadek cen i niższe marże powoduje, że przedsiębiorstwa mięsne działają niemal na progu rentowności. Niezbędna staje się konsolidacja w branży, umożliwiająca koncentrację produkcji i wzrost rentowności. W artykule podjęto próbę oceny wpływu wzrostu skali wielkości produkcji na rentowność wśród największych przedsiębiorstw przemysłu mięsnego oraz przedstawiono przyczyny niskiego poziomu konsolidacji i zagrożenia spowodowane jej brakiem, a także możliwe strategie rozwoju dla przedsiębiorstw z polskim kapitałem.W XXI w. procesy integracji z UE i globalizacji istotnie zmieniły wizerunek polskiego przemysłu mięsnego. Stał się on dużym i liczącym producentem oraz eksporterem na rynku europejskim. Tempo rozwoju polskiego przemysłu mięsnego w latach 2008-2013 było wysokie, bowiem wartość produkcji sprzedanej wzrosła z 37,1 do 55,6 mld zł. Również wartość eksportu prawie się podwoiła - z 1994,2 do 3814,4 mln euro. Jednak przemysł mięsny, jak każda inna branża, ma także słabe strony, za które można uznać dużą liczbę przedsiębiorstw i wynikające z tego rozdrobnienie produkcji, co w konsekwencji powoduje niską rentowność sprzedaży. Średnia rentowność sprzedaży przemysłu mięsnego w latach 2008-2013 wynosiła 1,63% i należała do najniższych wśród branż przemysłu spożywczego. Jednocześnie należy do działów przemysłu spożywczego w Polsce o najniższej koncentracji produkcji. W tym sektorze działa ok. 1,3 tys. firm przemysłowych oraz prawie 1,7 tys. firm mikro [5], a procesy koncentracji produkcji przebiegają wolno. Niski poziom konsolidacji branży osłabia pozycję negocjacyjną producentów wobec odbiorców, co uniemożliwia osiągnięcie korzyści skali i tym samym stanowi barierę wzrostu rentowności. SYTUACJA EKONOMICZNA polskich zakładów mięsnych Raport Ryzyka Branżowego Bisnode Polska wskazuje, że znacząco pogorszyła się kondycja finansowa przedsiębiorstw przemysłu mięsnego w 2014 r. Odsetek zakładów będących w bar[...]

 Strona 1