Wyniki 1-10 spośród 44 dla zapytania: authorDesc:"Jarosław Markowski"

Cenosfery. Uniwersalny materiał konstrukcyjny DOI:10.15199/62.2019.6.16


  Cenosfery, zwane również mikrosferami lub mikrosferami glinokrzemianowymi, stanowią jedną z frakcji popiołów lotnych powstających w kotłach pyłowych zasilanych węglem kamiennym lub brunatnym oraz w czasie ich współspalania z biomasą1, 2). Cenosfery składają się z glinokrzemianowych kulek wypełnionych gazem, najczęściej CO2 i N2 (oraz w znacznie mniejszych ilościach CO, O2 oraz H2O)3), których średnica zawiera się w przedziale 20-600 μm. Przeciętna średnica cenosfer wynosi ok. 90 μm4-8), a grubość ścianek 2-30 μm4). Cenosfery odróżniają się od pozostałych składowych popiołów lotnych małą, mniejszą od wody gęstością, która wg danych literaturowych9-11) zawiera się w zakresie 0,2-0,8 g/cm3, a twardość w skali Mohsa wynosi 6 ± 112, 13). Ich specyficzna budowa odpowiada również za ich właściwości izolacyjne. Według literatury współczynnik przewodzenia ciepła cenosfer wynosi 0,008-0,14 W/(m·K) i jest porównywalny ze współczynnikiem przewodzenia płyt wiórowych (dla przykładu dla żelbetu ten współczynnik wynosi 1,8 W/(m·K))14-16). Z formalnego punktu widzenia cenosfery zaliczane są do tzw. ubocznych produktów spalania i w Katalogu Odpadów posiadają kod 10 01 81 "Mikrosfery z popiołów lotnych"17), a ich zawartość w lotnych popiołach waha się w granicach 0,01-4,8% mas.18, 19). Roczna globalna produkcja mikrosfer, w zależności od źródła wynosi 0,075-3,6 mln t20, 21). Mechanizm powstawania cenosfer jest powszechnie znany i nie podlega dyskusji, a szczegółowe warunki i parametry konieczne do ich powstania są w dalszym ciągu przedmiotem badań. Mechanizm ten składa się z trzech etapów: w pierwszym następuje odgazowanie lotnych związków z rozdrobnionych i wprowadzonych do pieca cząstek węgla. Związki te ulegają spaleniu, powodując powstanie wewnątrz cząstki węgla pustej przestrzeni. W drugim etapie wypaleniu ulega sadza. Związki lotne, takie jak chlorki i siarczany metali I i II grupy opuszczają strefę spalania, a[...]

Współspalanie biomasy. Droga do spełnienia unijnych wymagań DOI:10.15199/62.2019.7.12


  Zgodnie z dyrektywą w sprawie energii odnawialnej1) Polska do 2020 r. powinna uzyskiwać 15% energii brutto ze źródeł odnawialnych (OZE). Z raportu firmy Ecofys i Politechniki Wiedeńskiej wynika, że cel ten najprawdopodobniej nie zostanie osiągnięty, gdyż wg przedstawionych modeli w wersji pesymistycznej tylko 10% energii będzie otrzymywane z OZE, a w optymistycznej 13,8%2). Stosunkowo łatwym, szybkim i niewymagającym dużych nakładów finansowych sposobem zwiększenia udziału OZE w produkcji energii jest współspalanie biomasy. Zgodnie z definicją, współspalanie to jednoczesne mieszanie i spalanie biomasy w kotle z innymi paliwami (np. z węglem) w celu wytwarzania energii elektrycznej i/lub ciepła3). Proces ten wykorzystuje istniejącą infrastrukturę energetyczną przeznaczoną dla paliw kopalnych i wymaga stosunkowo niewielkich dodatkowych inwestycji (w porównaniu z budową oddzielnych zakładów przewidzianych tylko do spalania biomasy)4). Proces współspalania można prowadzić z wykorzystaniem wszystkich komercyjnych stałych paliw kopalnych, takich jak węgiel brunatny, węgiel kamienny, węgle bitumiczne i koks naftowy. Paliwa te mogą być współspalane z szeroką gamą rodzajów biomasy5). Według europejskiej dyrektywy1) biomasa oznacza ulegającą biodegradacji frakcję produktów, odpadów lub pozostałości pochodzenia biologicznego z rolnictwa (łącznie z substancjami roślinnymi i zwierzęcymi), leśnictwa i powiązanych działów przemysłu, w tym rybołówstwa i akwakultury, a także ulegającą biodegradacji frakcję odpadów przemysłowych i miejskich pochodzenia biologicznego. Do biomasy, mającej zastosowanie w procesie współspalania z węglem można zaliczyć drewno i pozostałości z jego obróbki (zrębki, kora, gałęzie, trociny, wióry), rośliny, w tym rośliny energetyczne (m.in. wierzba, topola, trawy wieloletnie, słonecznik, róża wielokwiatowa), odpady z upraw rolnych (słoma, pozostałości z roślin oleistych i strączkowych, plewy, kolby) oraz odpady organicz[...]

Microwave-assisted organic synthesis Wykorzystanie promieniowania mikrofalowego w syntezie organicznej DOI:10.12916/przemchem.2014.934


  A review, with 51 refs., of chem. reactions carried out in microwave field. Przedstawiono przegląd wybranych zastosowań promieniowania mikrofalowego w syntezie organicznej. Zastosowanie promieniowania mikrofalowego jako źródła ciepła w syntezie organicznej stało się jednym z najpopularniejszych tematów publikacji na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat, co widać doskonale na rys. 1. Pierwsze przykłady zastosowania promieniowania mikrofalowego w syntezie organicznej MAOS (microwave-assisted organic synthesis) zostały opisane w literaturze stosunkowo niedawno, bo dopiero w 1986 r.2, 3), ale już pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX w. zostały opisane pierwsze syntezy w polu promieniowania mikrofalowego bez użycia rozpuszczalników4- 8) (rys. 2). Od tego czasu naukowcy zajmujący się chemią organiczną, nanotechnologią, biochemią i farmacją zaczęli masowo wykorzystywać mikrofale jako źródło ciepła, odkrywając korzyści wynikające z ich zastosowania, takie jak skrócenie czasu reakcji i zwiększenie wydajności w stosunku do ogrzewania konwencjonalnego, zwiększenie czystości otrzymywanych produktów, ograniczenie reakcji niepożądanych, wyeliminowanie stosowania rozpuszczalników lub w końcu poznanie zupełnie nowych dróg syntez, niemożliwych do przeprowadzania z wykorzystaniem metod klasycznych. Mechanizm działania mikrofal i zalety ich zastosowania w syntezie organicznej zostały przedstawione w pracy10). Najczęściej wykorzystującym mikrofale przemysłem jest przemysł farmaceutyczny. Niewielkie szarże produkcyjne, wieloetapowe syntezy i ekstremalnie wysokie wymagania co do czystości produktu są idealnym polem do eksperymentowania z nowymi technikami i technologiami, w tym z mikrofalami. Fig. 1. Increase inumber of publications on use of the microwave irradiation in organic synthesis in 1986-2013 found as microwave synthesis in1) Rys. 1. Wzrost liczby publikacji dotyczących zastosowania promieniowania mikrofalowego w syntezie organicznej [...]

Autentyczność soków bezpośrednich (NFC) DOI:

Czytaj za darmo! »

Soki to jedna z nielicznych kategorii artykułów spożywczych, których produkcja jest ściśle uregulowana rozporządzeniami MRiRW [2], przygotowanymi na podstawie przepisów Unii Europejskiej [4]. W ustawodawstwie wyróżnia się tylko dwie kategorie soków: sok owocowy i sok owocowy odtworzony z zagęszczonego soku owocowego. W nazwie soku należy podać z jakiego gatunku owoców został on wyprodukowany (np. sok jabłkowy, sok wieloowocowy, jeśli wyprodukowano z więcej niż 3 gatunków owoców). Nazwa: sok NFC to skrót "Not From Concentrate" - nie z koncentratu. Po polsku w fachowej terminologii używa się też wyrażenia "sok bezpośredni", ale żadnego z tych terminów nie znajdzie się w stosownych rozporządzeniach - z tego wynika, że nie powinny być one wykorzystywane w nazewnictwie soków znajdujących się w obrocie. Producenci soków NFC często używają wymyślone przez siebie nazwy, np. "bezpośrednio tłoczony", "sok ze świeżych owoców"1, "sok tłoczony ze 100% świeżych owoców", "sok mętny be[...]

Synthesis of new surface-active substances Synteza wybranych typów substancji powierzchniowo czynnych DOI:10.15199/62.2016.5.4


  Ten Mannich bases were synthesized in reaction of CH2O or lauryl aldehyde with Me2N(CH2)3NH2 and p-RC6H4OH (R = Me, OMe, NO2, C12H25) or PhOMe at 45oC optionally under microwave irradn. under lab. conditions. The bases were added to a base diesel oil studied then for homogeneity and interphase tension. Use of microwave heating resulted in a substantial acceleration of the Mannich reaction. Wykorzystując reaktor mikrofalowy oraz w sposób konwencjonalny (stosując łaźnię olejową) otrzymano w skali laboratoryjnej zasady Mannicha, które wykazały dobre właściwości powierzchniowo czynne. Cząsteczki surfaktantów zbudowane są z długich, hydrofobowych łańcuchów węglowodorowych (zwanych ogonami) połączonych z polarnymi, hydrofilowymi grupami funkcyjnymi (zwanymi głowami). Specyficzne właściwości powierzchniowe surfaktantów są skutkiem ich amfifilowej struktury utworzonej przez oba te fragmenty, a ich właściwości powierzchniowo czynne są tym lepsze im większa jest asymetria grup hydrofilowych i hydrofobowych. Na rys. 1 przedstawiono laurylosiarczan sodu, jeden z najpopularniejszych związków powierzchniowo czynnych, w którym zostały zaznaczone części hydrofobowa i hydrofilowa. Substancja powierzchniowo czynna na granicy dwóch faz zachowuje się w taki sposób, że część polarna cząsteczki jest skierowana do fazy bardziej polarnej. Jej obecność umożliwia tworzenie emulsji lub dyspersji dwóch cieczy, które bez udziału surfaktantów tworzą dwie oddzielne fazy. Surfaktanty ułatwiają również zwilżanie powierzchni ciał stałych przez ciecze. Jedną z miar skuteczności działania surfaktantu jest pomiar napięcia powierzchniowego lub międzyfazowego. Produkty reakcji Mannicha, zwane zasadami Mannicha, mają bardzo szerokie zastosowanie w przemyśle. Produktami tego typu są np. leki przeciwbólowe, takie jak Tramadol (2-[(dimetylamino) metylo]-1-(3-metoksyfenylo)cykloheksanol), leki antydepresyjne, takie jak znany na całym świecie Prozac (N-metylo-3-fenyl[...]

Naturalna żywność jednego kliknięcia DOI:10.15199/64.2018.1.2


  Firmy spożywcze muszą dzisiaj nadążyć za przemianami zachodzącymi za sprawą coraz nowszych wersji smartfonów. Oczekiwania konsumentów są jednoznaczne: produkty żywnościowe mają być natychmiast, zawsze i wszędzie dostępne, informacje o nich podane w prosty sposób, niewymagający wysiłku intelektualnego. Ale muszą być również naturalne (bez chemicznych dodatków), zdrowe i do tego smaczne, niezaśmiecające środowiska. Ciekawe? To trochę tak, jak gdyby chcieć zestawić komputer ze świeżym czerwonym burakiem. Czy to jest możliwe? Tak, to jest możliwe i nawet nie tak bardzo skomplikowane. Trzeba tylko połączyć dostępne od niedawna, ale już powszechne, technologie i zjawiska z bardzo odmiennych dziedzin w jeden spójny system. Oto opis Mail-Meal Systemu, który być może wkrótce opuści mury laboratorium. Wszechogarniająca zasada jednego kliknięcia Maszyna ma wielkość niedużego domowego ekspresu do kawy. Wystarczy tylko włożyć do szuflady kapsułę z odpowiednio dobraną i skoncentrowaną zawartością - "one click", a urządzenie w krótkim czasie przygotuje dla nas płynny posiłek lub napój o właściwej gęstości i temperaturze. Maszyna samodzielnie odczyta zapis na etykiecie kapsuły i poprosi o podstawienie naczynia o określonej pojemności, a następnie dobierze cykl dostarczenia wody, pary wodnej, powietrza, przeprowadzi proces w optymalnej temperaturze i przy odpowiednim ciśnieniu, zgodnie z wymogami zawartego w kapsule koncentratu. Postara się, aby zachowane zostały wartości odżywcze i witaminy. Najdalej po minucie poinformuje, że możemy odebrać gotowy do spożycia posiłek. Wśród rozmaitych przewag konkurencyjnych sklepu Amazon jedna na pewno pachnie magią. To "zasada jednego kliknięcia". Zastosowany tutaj algorytm oprogramowania pozwala na dokonanie całej transakcji zakupu przez tylko jedno kliknięcie myszką. To jeden z najbardziej niezwykłych i kontrowersyjnych amerykańskich patentów lat 90. Kiedy był rejestrowany - był symbolem nowych czasów i [...]

Czy przemysłowy sad jabłoniowy się opłaci? DOI:10.15199/64.2018.10.3


  Aspekty produkcji jabłek i ceny w Polsce Według statystyk [5] w polskich sadach dominują jabłka deserowe: 'Idared', 'Szampion', 'Jonagold', 'Ligol' i 'Gloster' (52% areału). Dalsze 33% areału jabłoni zajmuje 13 odmian ('Cortland', 'Golden Delicious', 'Lobo', 'Elstar', 'Gala', 'Antonówka', 'Jonatan', 'Spartan', 'Red Delicious', 'McIntosh', 'Melrose', 'Boskoop' i 'Bancroft'). Znakomita większość wymienionych odmian jest bardzo dobrze przebadana pod względem składu i przydatności do przetwórstwa. Z wyjątkiem 'Antonówki' [2] żadna z wyżej wymienionych odmian nie posiada genów odporności na parcha (Venturia inaequalis) i nie nadaje się do "sadów przemysłowych", to jest takich, w których uprawia się odmiany o wysokiej odporności na choroby, wysokoplennych, z możliwością zbioru mechanicznego owoców i o szczególnie pożądanej przez przemysł jakości owoców. W latach 2006-2016 średnia roczna produkcja jabłek w Polsce wynosiła 2834 tys. t (wahania od 1878 w 2010 r. do 3604 tys. t w 2016 r.) [4], przy czym corocznie 55-60% tych owoców przeznaczanych jest do przetwórstwa, głównie na zagęszczony sok. W ciągu ostatnich dziesięciu lat odnotowano duż[...]

Deklaracje producentów dotyczące wartości odżywczej soków


  W Unii Europejskiej ciągle doskonalone jest prawodawstwo dotyczące żywności. Przygotowywane jest na przykład nowe rozporządzenie w sprawie znakowania środków spożywczych, które między innymi udoskonala zasady informowania konsumentów na opakowaniu produktu. Dokument ten, jak wszystkie rozporządzenia i dyrektywy, będzie obowiązujący dla wszystkich krajów członkowskich UE po jego zatwierdzeniu przez Parlament i Radę UE. Głosowanie w Parlamencie odbyło się 6 lipca br., a głosowanie Rady przewidziane jest na październik tego roku. W Parlamencie prawie 87% głosów było za przyjęciem rozporządzenia - jest więc duże prawdopodobieństwo, że zostanie ono przyjęte także przez Radę UE. Nowe rozporządzenie zastąpi dwie dyrektywy: 90/496/EEC i 2000/13/EC i od momentu jego opublikowania, co jest przewidziane na koniec października br., firmy produkujące żywność będą miały trzy lata na dostosowanie się do większości przepisów i pięć lat - na dostosowanie się do zasad dotyczących wartości odżywczej. W tym przypadku przyjmuje się dłuższe niż zwykle okresy przejściowe. Najważniejsze przepisy dyrektywy 90/496/EEC i 2000/13/EC z późniejszymi zmianami** będą nadal utrzymane, w tym znane, chociaż nie zawsze respektowane przez producentów postanowienie dotyczące informowania konsumentów. W przygotowanym dokumencie przytacza się następujący paragraf: "Prawo żywnościowe powinno zabraniać wykorzystywania informacji, która dezinformowałaby konsumenta, szczególnie odnośnie do charakterystyki żywności lub jej właściwości, lub przypisywałaby żywności właściwości lecznicze. Ten przepis powinien być przestrzegany zarówno w reklamie, jak i sposobie prezentacji żywności". Zgodnie z dyrektywą 2000/13/EC (paragraf 3.1, pkt. (2)) na opakowaniach powinna być podana informacja o składzie produktu oraz ilości składników l[...]

Owoce, warzywa, soki - ich kaloryczność i wartość odżywcza na tle zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze Cz. 4. Konsumpcja soków i nektarów i perspektywy jej rozwoju


  Na tle bieżącej konsumpcji soków i nektarów w Polsce i Europie omówiono czynniki warunkujące dalszy rozwój rynku produktów przemysłu sokowniczego. Uwzględniono wpływ czynników korzystnych i destrukcyjnych na rozwój rynku soków: ceny, autentyczności produktów i kontroli jakości, zaufania konsumentów do marki handlowej, zdrowotności produktów, cech nowości, rzetelnej i pełnej informacji o produkcie. W artykule wskazuje się na rolę Dobrowolnego Systemu Kontroli (DSK) zorganizowanego w ramach Krajowej Unii Producentów Soków w dostosowaniu się do wymogów rynku unijnego. Istotne znaczenie w rozwoju rynku soków w przyszłości mogą mieć oświadczenia żywieniowe i zdrowotne. Sugeruje się wprowadzenie znaku jakości DSK, sprzyjającego poprawie jakości i znakowania produktów. Biorąc pod uwagę zalecenia ekspertów ds. żywienia i wzrost świadomości konsumentów odnośnie do walorów zdrowotnych soków, można dojść do wniosku, że istnieją bardzo duże szanse dalszego rozwoju rynku soków. Zalecane codzienne spożycie 200 ml soku zwiększyłoby spożycie na osobę w skali roku do ponad 70 l. Obecnie nie jest to realne, ale ta informacja wskazuje, jakie są dalsze perspektywy dla krajowego przemysłu sokowniczego. Według statystyki AIJN [1] konsumpcja soków i nektarów w Polsce w latach 2007-2010 wahała się w granicach 20 l na mieszkańca. Rok 2011 był najgorszy w ciągu ostatnich pięciu lat, jeśli chodzi o konsumpcję soków owocowych ogółem. Zmianie ulegał również asortyment spożywanych soków. Stale wzrastało spożycie soków chłodzonych produkowanych bezpośrednio z surowca (tab. 1). Soki pomarańczowe stanowiły 34,9%, a soki z pozostałych owoców cytrusowych 10,3%, podczas gdy soki jabłkowe 14,5%. Na polskim rynku zauważa się też rozwój "smoothies" 1, produktu zawierającego homogenizowane przeciery owocowe i owocowowarzywne. Zarówno soki (w tym z soku zagęszczonego, jak i bezpośrednie), jak i "smoothies" były sprzedawane głównie jako marki własne producentów. Od 2009 r.[...]

Use of dynamic light scattering (DLS) for determination of critical micelle concentration Zastosowanie techniki dynamicznego rozpraszania światła laserowego (DLS) do wyznaczania krytycznego stężenia micelizacji DOI:10.12916/przemchem.2014.882


  Three surface-active substances were studied for crit. miccelle concns. in H2O or oils by dynamic light scattering to confirm applicability of the method. Krytyczne stężenie micelizacji jest wartością charakteryzującą substancje mające właściwości powierzchniowo czynne, które przy odpowiednim stężeniu w roztworze tworzą micele. Po przekroczeniu tego stężenia następuje skokowa zmiana wielu właściwości fizycznych takiego roztworu. Przedstawiono jedną z metod pomiaru krytycznego stężenia micelizacji z zastosowaniem techniki dynamicznego rozpraszania światła laserowego, wykorzystując do tego celu znaną substancję powierzchniowo czynną stosowaną w biochemii oraz detergenty wykorzystywane w przemyśle paliwowym. Cząsteczki dodatków detergentowych do paliw zbudowane są z długich łańcuchów węglowodorowych połączonych z polarnymi grupami funkcyjnymi. Specyficzne właściwości powierzchniowe detergentów są skutkiem ich amfifilowej struktury utworzonej przez hydrofilowe i hydrofobowe fragmenty cząsteczek. Działanie detergentów polega na adsorpcji na granicy dwóch faz w taki sposób, że część polarna cząsteczki jest skierowana do fazy bardziej polarnej. Obecność substancji powierzchniowo czynnej umożliwia tworzenie emulsji lub dyspersji dwóch cieczy, które bez udziału detergentów tworzą dwie oddzielne fazy. Detergenty ułatwiają również zwilżanie powierzchni ciał stałych przez ciecze. Cząsteczki detergentów adsorbują się na granicy faz tym lepiej, im bardziej widoczna jest w nich asymetria grup hydrofilowych i hydrofobowych. Przy małych stężeniach cząsteczki detergentów w roztworze są niezasocjowane, jednak ze wzrostem ich stężenia, na skutek oddziaływań międzycząsteczkowych, dochodzi do ich agregacji, czego efektem jest tworzenie się miceli. Wartość stężenia detergentu w roztworze, przy której rozpoczyna się proces formowania miceli nazywana jest krytycznym stężeniem micelizacji CMC (critical micelle concentration). Na rys. 1 przedstawion[...]

 Strona 1  Następna strona »