Wyniki 1-5 spośród 5 dla zapytania: authorDesc:"Magdalena Wiśniewska"

Wykorzystanie węgli do immobilizacji metali w glebach pochodzących z terenów przemysłowych DOI:10.15199/62.2017.10.18


  Polityka Unii Europejskiej w zakresie ochrony środowiska opiera się na zasadach ostrożności, działania zapobiegawczego i naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła oraz na zasadzie "zanieczyszczający płaci"1). Zasady te mają na celu zmuszenie m.in. zakładów przemysłowych do opracowania praktyk minimalizujących ryzyko wyrządzenia szkód w środowisku naturalnym i tym samym ograniczenie możliwości poniesienia finansowej odpowiedzialności za wyrządzone szkody. Jednym z aktów prawnych regulujących kwestie m.in. ochrony powierzchni ziemi oraz obowiązków związanych z terenami przemysłowymi jest dyrektywa2). W polskim prawodawstwie tematykę tę reguluje ustawa3), w której określone zostało postępowanie z terenami zanieczyszczonymi wymagającymi remediacji. Zgodnie z tą ustawą poprzez remediację rozumie się poddanie gleby, ziemi i wód gruntowych działaniom mającym na celu usunięcie lub zmniejszenie ilości substancji powodujących ryzyko, ich kontrolowanie oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się, tak aby teren zanieczyszczony przestał stwarzać zagrożenie dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, z uwzględnieniem obecnego i, o ile jest to możliwe, planowanego w przyszłości sposobu użytkowania terenu. Dla przeprowadzenia tych działań ustala się plan remediacji, uwzględniający m.in. sposób jej prowadzenia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w pierwszej kolejności należy rozważyć możliwość usunięcia zanieczyszczenia do poziomu zawartości dopuszczalnej. Jednak ustawodawca przewidział szereg odstępstw3), w wyniku których dopuszcza się inne sposoby przeprowadzenia remediacji prowadzące do usunięcia znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi i stanu środowiska, w tym poprzez zmniejszenie ilości zanieczyszczeń, ograniczenie możliwości ich rozprzestrzeniania się lub też przeprowadzenie samooczyszczania powierzchni ziemi3). Efektywną poprawę stanu środowiska i zmniejszenie zagrożeń na terenach zanieczyszczonych metalami często można uzyskać dzięki za[...]

Badania mobilności metali w zanieczyszczonych glebach DOI:10.15199/62.2019.4.28


  Metale to pierwiastki szeroko rozpowszechnione w skorupie ziemskiej. Spośród ponad 100 pierwiastków ok. 90 można uważać za metale (łącznie z pierwiastkami z siódmego okresu). Metal można zdefiniować jako substancję, która ma duże przewodnictwo elektryczne (malejące wraz ze wzrostem temperatury) i cieplne oraz charakterystyczny połysk, zwany połyskiem metalicznym. Niekiedy trudno jest zdecydować, czy pierwiastki zaliczyć do metali, metaloidów (półmetali), czy do niemetali. Przykładem może być cyna, która występuje w dwóch odmianach alotropowych wykazujących różne właściwości. Cyna biała ma właściwości metalu, a cyna szara właściwości metaloidu, jednak pierwiastek ten uważa się za metal, w przeciwieństwie do antymonu, który uważany jest za metaloid1, 2). Do pierwiastków metalicznych można zaliczyć lit i beryl z pierwszego krótkiego okresu układu okresowego pierwiastków, sód, magnez i glin z drugiego krótkiego okresu, 13 pierwiastków: od potasu do galu, w tym m.in. chrom, nikiel, miedź i cynk, znajdujących się w pierwszym długim okresie, 14 pierwiastków: od rubidu do cyny, w tym m.in. kadm, z drugiego długiego okresu, pierwiastki od cezu do bizmutu (m.in. ołów, łącznie z pierwiastkami ziem rzadkich) z pierwszego bardzo długiego okresu oraz niektóre pierwiastki z drugiego bardzo długiego okresu1, 2). Popularnym terminem, stosowanym na ogół w odniesieniu do pierwiastków używanych w przemyśle i jednocześnie odznaczających się toksycznością dla człowieka lub środowiska, jest nazwa "metale ciężkie"3, 4). Jest to pojęcie nieścisłe, określające różnie definiowany zbiór metali i półmetali charakteryzujących się dużą gęstością, często także właściwościami toksycznymi. Gęstość jako graniczny element kryterialny jest różnie przedstawiany przez różnych autorów5). W publikacjach można spotkać znacząco różniące się graniczne wartości gęstości, powyżej których dany pierwiastek jest uznawany za metal ciężki: 3,56), 47, 8), 4,59, 10), 511-13), 63,[...]

Ocena fitotoksyczności gleb zanieczyszczonych metalami DOI:10.15199/62.2019.6.3


  Przez ryzyko rozumie się prawdopodobieństwo wystąpienia niekorzystnego zdarzenia lub sytuacji w określonym czasie, z wszelkimi niepomyślnymi skutkami, w tym konsekwencjami finansowymi, czyli stratami1). Ryzyko jest też określane jako prawdopodobieństwo wystąpienia konkretnego skutku w określonym czasie lub w określonej sytuacji2). EPA ryzyko środowiskowe definiuje jako prawdopodobieństwo spowodowania szkody dla zdrowia ludzi lub/i środowiska przez dane zdarzenie lub działanie3, 4). Ocena ryzyka dla zdrowia ludzi i stanu środowiska wiąże się z ilościowym oszacowaniem skutków wynikających z uwolnienia zanieczyszczeń do środowiska i składa się z (i) identyfikacji źródeł zagrożenia, (ii) analizy uwalniania metali ze skażonych obszarów, (iii) określenia dróg i szybkości ich rozprzestrzeniania się w poszczególnych matrycach środowiska (np. glebie, wodach, powietrzu) oraz (iv) określenia stopnia bioakumulacji metali w organizmach żywych, a także skutków zanieczyszczenia w odniesieniu do różnych receptorów5). Rozporządzenie6) określa sposób postępowania z substancjami powodującymi ryzyko, dla których nie określono dopuszczalnych zawartości w glebie lub ziemi. W takich przypadkach stosowana jest analiza wpływu obecności danej substancji w glebie lub ziemi na zdro wie ludzi i stan środowiska. Zgodnie z rozporządzeniem6) analiza ta powinna uwzględniać takie elementy, jak (i) charakterystyka substancji powodującej ryzyko wraz ze wskazaniem klas zagrożenia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia7), (ii) charakterystyka ryzyka dla zdrowia ludzi z wyszczególnieniem substancji o działaniu toksycznym oraz substancji o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, (iii) analiza istniejących metod badania zanieczyszczenia gleby i ziemi, z uwzględnieniem granicy wykrywalności i oznaczalności danej substancji w glebie i ziemi, a także niepewności oznaczeń, oraz (iv) podsumowanie informacji wraz ze wskazaniem ustalonej na ich podstawie dopuszczalnej [...]

Ocena fitotoksyczności gleb zanieczyszczonych substancjami ropopochodnymi DOI:10.15199/62.2019.6.4


  Zgodnie z ustawą1) remediacja polega na poddaniu gleby, ziemi i wód gruntowych działaniom mającym na celu usunięcie lub zmniejszenie ilości substancji powodujących ryzyko, ich kontrolowanie, a także ograniczenie rozprzestrzeniania się, tak aby teren zanieczyszczony przestał powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, z uwzględnieniem obecnego i, o ile jest to możliwe, planowanego w przyszłości sposobu użytkowania terenu. W obowiązujących przepisach przewidziano jednak możliwość odstępstw, w tym jeżeli (i) nie są znane technologie lub sposoby pozwalające na usunięcie zanieczyszczenia, (ii) negatywne dla środowiska skutki działań związanych z usunięciem zanieczyszczenia byłyby niewspółmiernie wysokie do korzyści osiągniętych w środowisku, (iii) koszty oczyszczania doprowadzające do usunięcia zanieczyszczenia byłyby nieproporcjonalnie wysokie w stosunku do korzyści osiągniętych w środowisku oraz (iv) zanieczyszczenie powstało przed 1 września 1980 r. W takich przypadkach działania remediacyjne prowadzone są do momentu usunięcia znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi i stanu środowiska z uwzględnieniem obecnego i planowanego sposobu użytkowania terenu, poprzez zmniejszenie ilości zanieczyszczeń, ograniczenie możliwości ich rozprzestrzeniania się wraz z prowadzeniem okresowych badań kontrolnych zanieczyszczenia gleby i ziemi, bądź też przeprowadzenie samooczyszczania powierzchni ziemi, w tym również wspomaganego samooczyszczenia1). Remediację zanieczyszczonego terenu wykonuje się zgodnie z planem remediacji, zatwierdzonym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska1). Zgodnie z rozporządzeniem2) podstawowe zagrożenie dla środowiska stanowią m.in. metale oraz związki organiczne, ponieważ są to substancje powodujące ryzyko szczególnie istotne dla ochrony powierzchni ziemi. W rozporządzeniu2) zostały określone m.in. substancje powodujące ryzyko szczególnie istotne dla ochrony powierzchni ziemi, ich dopuszczalne z[...]

Remediacja gleb zanieczyszczonych metalami DOI:10.15199/62.2019.6.5


  Gleba pełni wiele różnych funkcji, w tym działanie filtrujące i buforujące, chroniące ekosystemy przed nadmiernym przepływem zanieczyszczeń do innych elementów biosfery1, 2). Występujące w glebie w znacznych stężeniach metale mogą powodować stres dla wszystkich organizmów w niej żyjących3, 4). Usunięcie metali z gleby jest bardzo trudnym problemem, ponieważ są one specyficznym i dość trwałym zanieczyszczeniem, które w wielu przypadkach może trwać kilkuset lub nawet tysiące lat. Wynika z tego, że procesy samooczyszczania zachodzą w glebach bardzo wolno5). Formy, w jakich metale są obecne w glebie, mogą wpływać na szybkość przechodzenia metali z gleby do rośliny oraz na poziom ich akumulacji w tkankach roślin3, 6-8). Szczególne niebezpieczeństwo stanowią nadmierne zawartości form metali potencjalnie ruchliwych, które mogą przechodzić do wód podziemnych9, 10). Ruchliwość poszczególnych metali w glebach zależy od specyficznych właściwości fizykochemicznych i pochodzenia metalu, ale przede wszystkim od właściwości samych gleb11). Istnieje wiele metod remediacji gleb zanieczyszczonych metalami, podejmowanych przez wielu autorów prac badawczych12-21), aby wybrać jedną z nich, trzeba mieć na uwadze wszystkie czynniki związane z daną metodą. Pojęcie remediacji zanieczyszczonej gleby ma szerokie znaczenie. Może polegać na usunięciu lub rozkładzie zanieczyszczeń, przekształceniu zanieczyszczeń w formy mniej toksyczne, mobilne lub reaktywne, lub wydzieleniu zanieczyszczenia ze środowiska przez uniemożliwienie jego przemieszczania się22). Możliwość realizacji opisanych celów remediacji, w odniesieniu do gleb zanieczyszczonych metalami, zapewnia wiele różnorodnych metod ich oczyszczania. Należy zaznaczyć, że pojęcie remediacji użyto w pracy jako ograniczenie stopnia toksyczności metali w glebach, a nie usunięcie występujących zanieczyszczeń. W różnych publikacjach autorzy przedstawiają odmienne kryteria podziału metod oczyszczania gleb. Gwor[...]

 Strona 1