Wyniki 1-9 spośród 9 dla zapytania: authorDesc:"Maria Wojciechowska-Mazurek"

Aktywne i inteligentne materiały w nowoczesnych opakowaniach żywności


  Nowe trendy na rynku opakowań żywności, wynikające m.in. z wymagań stawianych przez konsumentów, zmierzają do stosowania opakowań funkcjonalnych, takich jak opakowania aktywne i inteligentne, które mogą w przyszłości zastępować tradycyjne materiały opakowaniowe. Opakowania aktywne mają za zadanie już nie tylko ochronę produktu przed czynnikami zewnętrznymi, ale przede wszystkim oddziaływanie z przechowywanym środkiem spożywczym w taki sposób, aby wydłużyć jego okres przydatności do spożycia, czy też poprawić zalety smakowe lub wygląd. Inteligentne materiały mają na celu monitorowanie warunków przechowywania zapakowanej żywności lub jej otoczenia. Nie wszystkie jednak opakowania wpływające na przechowywaną w nich żywność można uznać za aktywne. Należy rozróżnić materiały, które mają naturalne właściwości do absorbowania substancji np. celuloza lub też ich uwalniania np. drewno od tych, które zostały celowo zaprojektowane w taki sposób, aby ich składniki oddziaływały z kontaktującą się z nimi żywnością. Podstawową funkcją tradycyjnych opakowań żywności jest zabezpieczenie mechaniczne i ochrona środków spożywczych przed zewnętrznymi zanieczyszczeniami oraz czynnikami środowiska, takimi jak światło, ciepło, obecność tlenu, wilgoć, enzymy, mikroorganizmy, owady, kurz, emisja gazów itp. Wszystkie te czynniki mogą powodować pogorszenie cech organoleptycznych produktów spożywczych, jak również wpływać niekorzystnie na ich trwałość. Opakowania powinny zapewniać bezpieczeństwo przechowywanej w nich żywności, utrzymanie jakości oraz trwałości przez cały okres jej przechowywania. Wydłużenie okresu przydatności środka spożywczego do spożycia jest możliwe w przypadku zredukowania liczby mikroorganizmów oraz zmniejszenia ilości reakcji biochemicznych i enzymatycznych zachodzących w przechowywanej żywności. W tym celu wskazane jest monitorowanie przebiegających reakcji za pomocą np. kontroli wilgotności oraz temperatury środowiska otacz[...]

Aktywne i inteligentne materiały do kontaktu z żywnością


  Zauważalny w ostatnich latach postęp w obszarze opakowań funkcjonalnych stanowi istotny kierunek rozwoju branży opakowaniowej. Aktywne i inteligentne materiały należą do nowych, innowacyjnych rodzajów materiałów, które są coraz częściej stosowane do bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z żywnością. W przeciwieństwie do tradycyjnych materiałów opakowaniowych nie są one obojętne w stosunku do kontaktującej się z nimi żywności. Substancje aktywne wchodzące w ich skład mogą występować w różnych postaciach. Mogą wchodzić w skład opakowania żywności, np. być włączone w strukturę lub powierzchnię tworzywa sztucznego, z którego produkowane są butelki lub folie, albo też stanowić odrębne elementy, niepołączone z samym opakowaniem, np. w postaci saszetki lub podkładki. Aktywne materiały mają na celu przedłużenie okresu przydatności danego środka spożywczego do spożycia lub też zachowanie lub poprawę jego stanu. Zostały one celowo zaprojektowane w taki sposób, aby zawarte w nich składniki uwalniały substancje do opakowanej żywności lub jej otoczenia, lub też je absorbowały. Inteligentne materiały mają za zadanie monitorować stan opakowanej żywności lub jej otoczenia. Materiały aktywne i inteligentne w celu zapewnienia ochrony zdrowia konsumenta muszą spełniać wymagania przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej. Ponieważ materiały te zostały celowo zaprojektowane w taki sposób, aby oddziaływać z kontaktującą się żywnością lub monitorować jej stan, przepisy określają szczegółowe wymagania zarówno w odniesieniu do gotowych materiałów, jak i składników aktywnych oraz substancji tworzących takie składniki. WYMAGANIA OGÓLNE Rozporządzenie ramowe (WE) nr 1935/2004, które określa wymagania jakie muszą spełniać materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, dopuszcza wprowadzenie do obrotu na terenie Unii Europejskiej aktywnych i inteligentnych materiałów [8]. Artykuł 3 tego rozporządzenia stanowi, że wszystkie materiały i wy[...]

Kadm w środkach spożywczych - celowość obniżenia limitów

Czytaj za darmo! »

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), Panel ds. Zanieczyszczeń w Łańcuchu Żywnościowym opublikował na początku 2009 r. opinię naukową pt. "Kadm w środkach spożywczych". Określono w niej wartość tolerowanego tygodniowego pobrania kadmu (TWI) wynoszącą 2,5 μg/kg masy ciała. Jest ona 2,8 razy niższa od wartości PTWI (tymczasowe tolerowane tygodniowe pobranie) ustalonej przez JECFA (Połączony Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Substancji Dodatkowych), wynoszącej 7 μg/kg masy ciała. W krajach europejskich średnie pobranie kadmu z żywnością przez osoby dorosłe jest rzędu 1,9-3,0 μg/kg masy ciała, natomiast zarówno dzieci, jak i wegetarianie oraz osoby mieszkające na terenach o wysokim zanieczyszczeniu kadmem pobierają ok. dwa razy więcej kadmu na kilogram mas[...]

Nikiel w środkach spożywczych DOI:10.15199/65.2016.8.6


  W artykule przedstawiono informacje dotyczące zagrożenia dla zdrowia związanego z obecnością niklu w żywności i wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi w świetle ostatniej opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z 2015 r. Ustawodawstwo Unii Europejskiej nie podaje limitów zawartości niklu w środkach spożywczych, jednak Komisja Europejska opracowała zalecenie dotyczące monitoringu niklu w żywności, które ma być realizowane w latach 2016-2018.W styczniu 2015 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował opinię naukową dotyczącą niklu w żywności i wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Na podstawie przeprowadzonej oceny ryzyka określono dawkę tolerowanego dziennego pobrania (TDI - Tolerable Daily Intake) na poziomie 2,8 μg/kg masy ciała. Określono również najniższą dawkę wyznaczającą (Benchmark Dose Lower Confidence Limit) - BMDL związaną z wywoływaniem zapaleń skórnych. Nikiel jest pierwiastkiem wywierającym szkodliwe działanie na organizm człowieka. Jego pobranie w krajach Unii Europejskiej kształtuje się na różnym poziomie, zależnie od nawyków żywieniowych oraz związanego z tym średniego spożycia poszczególnych grup środków spożywczych. Główne źródło pobrania tego pierwiastka z dietą stanowią produkty pochodzenia roślinnego. Ocena ryzyka dokonana przez EFSA dotycząca niklu przyczyniła się do podjęcia przez Komisję Europejską prac zmierzających do określenia właściwych kierunków zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa żywności, związanych z narażeniem na ten pierwiastek. Zebrane dotychczas przez EFSA dane dotyczące zanieczyszczenia żywności niklem pozwoliły na określenie środków spożywczych wnoszących istotny wkład do całkowitego pobrania tego pierwiastka z dietą. Wciąż jednak istnieje potrzeba gromadzenia danych obejmujących całą Unię, które mogą ukierunkować dalsze prace Komisji Europejskiej w tym zakresie [3]. ŹRÓDŁA NARAŻENIA na nikiel i jego związ[...]

Rtęć w żywności planowane zmiany legislacyjne DOI:10.15199/65.2016.12.3


  W artykule przedstawiono aktualne prace Komisji Europejskiej dotyczące zanieczyszczenia żywności rtęcią oraz planowaną w związku z tym zmianę i ujednolicenie ustawodawstwa. Omówiono również ostatnie opinie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności na temat korzyści i ryzyka związanego ze spożyciem ryb oraz prace ekspertów FAO/WHO, które przyczyniły się do podjęcia działań z tego zakresu. Przedstawiono również powiadomienia z okresu 2013-2015 w ramach systemu RASFF dotyczące rtęci w żywności.Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował w ostatnich latach kilka opinii, które w sposób bezpośredni przyczyniły się do podjęcia przez Komisję Europejską prac z zakresu zarządzania ryzykiem zmierzających do działań legislacyjnych w obszarze zanieczyszczenia środków spożywczych rtęcią. Obecnie wymagania dotyczące dopuszczalnych limitów zawartości rtęci dla niektórych środków spożywczych są zawarte w ustawodawstwie dotyczącym zanieczyszczeń żywności - rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ze zmianami. Wymagania dla tego pierwiastka są również określone dla wielu kategorii środków spożywczych na poziomie niższym od tła pochodzącego ze źródeł środowiskowych w rozporządzeniu (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. ze zmianami dotyczącym pozostałości środków ochrony roślin. Z uwagi na zakaz stosowania od ponad 30 lat pestycydów rtęcioorganicznych w państwach członkowskich UE, aktualnie obecność tego pierwiastka w środkach spożywczych powinna być traktowana jako zanieczyszczenie, a nie jako pozostałość środków ochrony roślin. Komisja Europejska w swoich pracach rozważała różne podejścia do zmian i ujednolicenia ustawodawstwa. Ostatecznie zadecydowano o przeprowadzaniu przeglądu obecnie obowiązujących limitów zawartości rtęci w środkach spożywczych oraz zamieszczeniu wymagań względem wartości najwyższych dopuszczalnych poziomów dla rtęci w rozporządze[...]

Nowe fakty o ołowiu w środkach spożywczych


  W marcu 2010 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował opinię naukową dotyczącą obecności ołowiu w żywności. W świetle przeprowadzonej oceny ryzyka wskazano na celowość wycofania dotychczas obowiązującej wartości tymczasowego tolerowanego tygodniowego pobrania (PTWI) ołowiu ze wszystkich źródeł, wynoszącej 25 μg/kg masy ciała. Określono najniższe dawki wyznaczające Benchmark Dose Lower Confidence Limit - BMDL związane z wywoływaniem ściśle określonego działania na organizm człowieka. W czerwcu 2010 r. Połączony Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Substancji Dodatkowych (JECFA) zdecydował o wycofaniu dotychczas obowiązującej wartości PTWI uznając, że nie zapewnia ona bezpieczeństwa zdrowotnego. Ołów jest pierwiastkiem stwarzającym obecnie (oprócz kadmu) największe zagrożenie, zwłaszcza w odniesieniu do najbardziej wrażliwych grup populacji, tj. niemowląt, małych dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych. Jego pobranie w krajach Unii Europejskiej kształtuje się na różnym poziomie, zależnie od nawyków żywieniowych oraz związanego z tym średniego spożycia poszczególnych grup środków spożywczych. Główne źródło pobrania tego pierwiastka z dietą stanowią produkty pochodzenia roślinnego. Pierwiastek ten był już znany w starożytności i jest jednym z najwcześniej poznanych metali. Dzięki swoim właściwościom, m.in. odporności na korozję, plastyczności, znalazł rozliczne zastosowania. Starożytni Rzymianie stosowali go m.in. do budowy ówczesnych instalacji wodno-kanalizacyjnych zwanych akweduktami, stosowano go dość powszechnie jako materiał do produkcji naczyń, monet i innych wyrobów, a także do produkcji farb. Stąd [...]

Czy zostaną wprowadzone dopuszczalne poziomy arsenu w żywności?


  Arsen jest pierwiastkiem cechującym się bardzo dużą różnicą toksyczności poszczególnych form specjacyjnych. Stopień utlenienia pierwiastka oraz jego forma chemiczna, poza dawką i czasem narażenia, wpływa w istotny sposób na jego wchłanianie i biodostępność. Brak dostatecznej liczby reprezentatywnych wyników badań zawartości w żywności znacznie bardziej toksycznych nieorganicznych związków arsenu uniemożliwia określenie aktualnego narażenia i dokonanie oceny ryzyka dla zdrowia. Dlatego ustawodawstwo Unii Europejskiej nie podaje dotychczas najwyższych dopuszczalnych poziomów tego pierwiastka w środkach spożywczych. Stwierdzane przypadki wysokiej jego zawartości rzadko zgłaszane są do Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (RASFF), gdyż nie jest możliwe udowodnienie zagrożenia dla zdrowia przy dysponowaniu wyłącznie danymi dla arsenu całkowitego. OSTATNIE OPINIE EFSA I JECFA W opublikowanej ostatnio opinii naukowej dotyczącej arsenu w żywności [2], EFSA (Panel CONTAM) na podstawie przeprowadzonej oceny ryzyka wskazał, że nie jest właściwe utrzymywanie obowiązującej od 1988 r., ustalonej przez Połączony Komitet Ekspertów FAO/ /WHO ds. Substancji Dodatkowych (JECFA), wartości tymczasowego tolerowanego tygodniowego pobrania (PTWI) arsenu ze wszystkich źródeł, wynoszącej 15 μg/ /kg masy ciała. Nieorganiczne związki tego pierwiastka mogą wywoływać raka płuc, pęcherza moczowego i skóry przy niższych poziomach narażenia. Na podstawie badań epidemiologicznych określono najniższe dawki wyznaczające (Benchmark Dose Lower Confidence Limit) - BMDL01 w zakresie 0,3-8,0 μg/kg m.c./dzień [2]. JECFA zdecydował o wycofaniu PTWI, wskazując do oceny ryzyka dawkę BMDL05 wynoszącą 3 μg/kg m.c./ /dzień, powodującą 0,5-procentowy wzrost zachorowań na raka płuc [20]. Główne źródło pobrania tego pierwiastka to żywność. Produkty pochodzenia morskiego są bogate w znacznie mniej toksyczne organiczne związki ar[...]

Zanieczyszczenie rtęcią środków spożywczych


  Obecność rtęci w środowisku jest spowodowana zarówno uwalnianiem jej ze złóż naturalnych, jak i działalnością człowieka. Rtęć może być obecna w środowisku jako rtęć elementarna Hg0, nieorganiczna Hg2 2+ i Hg2+ oraz pod postacią związków organicznych (głównie jako metylortęć). Podczas cyklu biogeochemicznego może wywierać wpływ na zdrowie roślin, zwierząt i człowieka. Szacuje się, że około połowa rtęci uwalnianej do środowiska pochodzi z krajów azjatyckich, głównie w wyniku procesów spalania węgla [19]. Głównym celem przyjętej w 2005 r. Strategii Wspólnoty Europejskiej dotyczącej rtęci jest obniżenie jej poziomu w środowisku przez ograniczenie i stopniową eliminację emisji oraz ochrona społeczeństwa przed narażeniem na jej działanie [8]. Głównym źródłem narażenia człowieka na ten pierwiastek jest żywność, przede wszystkim pochodzenia morskiego. OPINIE EFSA I JECFA W 2011 r. Komisja Europejska zwróciła się do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) o opracowanie opinii naukowej dotyczącej ryzyka dla zdrowia ludzi związanego z obecnością nieorganicznej i organicznej rtęci w żywności. Panel EFSA ds. Zanieczyszczeń w Łańcuchu Pokarmowym (CONTAM Panel) rozpatrzył najnowsze prace dotyczące toksyczności związków rtęci w aspekcie ewentualnej weryfikacji wartości tygodniowego pobrania tolerowanego przez organizm (PTWI) podanych przez JECFA [23] w wysokości 1,6 μg/kg masy ciała (m.c.) dla metylortęci i 4 μg/kg m.c. dla rtęci nieorganicznej. Oszacowano również narażenie na pobranie rtęci z dietą, uwzględniając najwrażliwsze grupy populacji. Natomiast w wyniku konsultacji ekspertów FAO/ WHO, które odbyły się w styczniu 2010 r. [5], rekomendowano serię działań, które poszczególne kraje powinny podjąć w celu lepszego oszacowania i zarządzania ryzykiem oraz korzyściami zdrowotnymi wynikającymi ze spożywania ryb i zwiększenia efektywności komunikacji ze społeczeństwem. Ryby stanowią ważne źródło energii, pełnowart[...]

Zanieczyszczenie żywności kadmem


  W ostatnich latach Panel Naukowy ds. Zanieczyszczeń w Łańcuchu Żywnościowym (CONTAM Panel) Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), a następnie Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności (JECFA), po dokonaniu oceny ryzyka na podstawie aktualnych danych toksykologicznych i epidemiologicznych zweryfikowały w istotny sposób dawki referencyjne metali ciężkich. Oceny ryzyka doprowadziły np. w przypadku ołowiu do wycofania dawki tygodniowego tolerowanego pobrania, gdyż nie zapewniała ona bezpieczeństwa zdrowotnego powodując przynajmniej spadek o 3 pkt ilorazu inteligencji u dzieci oraz zwiększenie ciśnienia skurczowego krwi u dorosłych. Dawki tolerowanego pobrania kadmu, rtęci, glinu zostały w istotny sposób obniżone. Zarówno EFSA, Komitet Ekspertów Komisji Europejskiej ds. Środowiskowych i Przemysłowych Zanieczyszczeń Żywności, jak i Komitet Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO ds. Zanieczyszczeń uznały za niezbędne podjęcie działań w celu obniżenia stopnia narażenia konsumentów na pobranie metali z żywnością. Obecnie pobranie ołowiu, kadmu, rtęci może stwarzać zagrożenia dla zdrowia, zwłaszcza niemowląt i dzieci. W ramach zarządzania ryzykiem, poza dążeniem do obniżenia zanieczyszczenia środków spożywczych przez np. obniżanie zanieczyszczenia środowiska, bardzo istotne są działania legislacyjne. Najwcześniej opracowano zmiany związane z zagrożeniem stwarzanym przez kadm. NARAŻENIE POPULACJI na pobranie kadmu z żywnością Żywność jest głównym źródłem narażenia populacji ludzi niepalących na kadm, pierwiastek wywołujący m.in. choroby nerek i nowotworowe. EFSA potwierdził w 2011 r., że w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony wszystkich konsumentów, włączając najbardziej narażone (np. wegetarianie, mieszkańcy terenów o wysokim zanieczyszczeniu) i najbardziej wrażliwe grupy populacji (np. niemowlęta i małe dzieci), dawka tolerowanego pobrania tygodniowego ze wszystkich źródeł nie może przekraczać 2,5 μg/[...]

 Strona 1