Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"Hanna Jaroszek"

Phosphogypsum management. World and Polish practice. Zarządzanie odpadem fosfogipsowym w Polsce i na świecie


  A review, with 65 refs., of methods for utilization of phosphogypsum waste in agriculture, chem. and building industries, road construction and environmental production. Dokonano przeglądu literatury dotyczącej zarządzania odpadem fosfogipsowym. Scharakteryzowano właściwości odpadu i ich zmienność oraz związanez nimi zagrożenia. Opisano sytuację krajową. Określono wytyczne dotyczące kierunku odzysku tego odpadu w Polsce. W 2011 r. wytworzono w Polsce 123,5 mln t odpadów (z wyłączeniem komunalnych), z czego procesom odzysku poddano 71,8%, a unieszkodliwianiu 25,5%, w tym składowaniu 21,5%. Odpady dotychczas składowane i nagromadzone to 1654,1 mln t (stan na 2011 r.). W strukturze odpadów wytworzonych przeważają odpady z górnictwa rud metali i górnictwa węglowego oraz z energetyki. Około 2% wytworzonych odpadów stanowią odpady zaklasyfikowane przez katalog odpadów do grupy 06 "Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii nieorganicznej"1). Odpady tej grupy, mimo że nieznaczące ilościowo w bilansie odpadów, budzą pewne obawy społeczne. Niekorzystnym zjawiskiem jest mały i praktycznie nie rosnący stopień odzysku tych odpadów (w latach 2000-2011 na poziomie 14-23%). Przyczyną tego stanu jest dominacja ilościowa fosfogipsu z produkcji kwasu ortofosforowego metodą mokrą w tej grupie odpadów. Jest on praktycznie w całości gromadzony na składowiskach2, 3). Polityka zrównoważonego rozwoju zmusza przemysł do opracowania strategii postępowania z odpadami powstającymi w procesach produkcyjnych w kierunku minimalizacji szkód środowiskowych, co w niektórych przypadkach daje całkiem dobre rezultaty, np. w produkcji kwasu siarkowego towarzyszącej hutnictwu rud metali nieżelaznych4).Problem co zrobić z odpadem fosfogipsowym nie zamykając produkcji kwasu fosforowego, nie jest polską specyfiką. Nie znaleziono dotąd [...]

Processing of sodium sulfate solutions by electro-electrodialysis method Przeróbka roztworów siarczanu sodu metodą elektro-elektrodializy DOI:10.15199/62.2016.6.17


  Na2SO4 was electrochem. converted to NaOH and H2SO4 in an aq. soln. by electro-electrodialysis. A three-compartment electro-electrodialyser equipped with a pair of membranes was used for the study in closed cycles. Current yields of NaOH and H2SO4 decreased and their concns. increased with increasing the elec. charge. Roztwór siarczanu sodu poddawano procesowi elektro-elektrodializy (EED) w trójkomorowym aparacie, wyposażonym w membrany anionitową Ultrex AMI 7001S i kationitową Nafion N-423, celem otrzymywania kwasu siarkowego i wodorotlenku sodu. Proces ten prowadzono w warunkach cyrkulacji roztworów pomiędzy komorami elektro-elektrodializera i zbiornikami obiegowymi. Określono przebieg zmian stężeń składników roztworów (H2SO4, NaOH, Na2SO4) i objętości roztworów oraz przedstawiono zmiany wydajności prądowych produktów. Potwierdzono dużą rolę wstecznej migracji protonów przez membranę anionitową w kształtowaniu się tych wskaźników w czasie trwania procesu EED. W niektórych procesach syntezy chemicznej stosuje się kwas siarkowy i wodorotlenek sodu jako chemikalia pomocnicze, które wprowadzane do procesu w różnych jego etapach umożliwiają przebieg zamierzonych reakcji, przy czym ostatecznie przereagowują ze sobą, dając w wyniku odpadowe roztwory siarczanu sodu. Przykładem może być proces wytwarzania p-aminofenolu z nitrobenzenu, który przebiega w środowisku kwaśnym od kwasu siarkowego, a wydzielenie produktu z mieszaniny poreakcyjnej wymaga jej zobojętnienia1). Niektóre przykłady takich procesów są wymienione w publikacji2). Czysty stały siarczan sodu jest stosowany w produkcji szkła, barwników, w przemyśle celulozowym, a także jako składnik niektórych środków piorących. Cena łatwo dostępnego technicznego siarczanu sodu jest niska, więc oczyszczanie i zatężanie odpadowych roztworów Na2SO4, jakkolwiek często technicznie możliwe, nie jest opłacalne. Zatem roztwory te zazwyczaj są odprowadzane do ścieków, niekiedy po oddziel[...]

Effect of electro-electrodialysis on sodium sulfate conversion Wpływ warunków procesu elektro-elektrodializy na konwersję siarczanu sodu DOI:10.15199/62.2016.7.8


  Current efficiency of electro-electrodialysis was detd. for 3 com. anion exchange membranes by measuring NaOH and H2SO4 concns. The tests showed an increase in product yield with increasing temp. of the process. W trójkomorowym aparacie wyposażonym w anodę Ti/Pt, katodę Ni, membranę kationitową Nafion N-423 i różne membrany anionitowe badano wpływ warunków przerobu roztworów siarczanu sodu metodą elektro-elektrodializy na wydajności prądowe wodorotlenku sodu i kwasu siarkowego. Stwierdzono, że na wydajności prądowe obu produktów (NaOH i H2SO4) decydujący wpływ ma charakterystyka membrany anionitowej, kształtująca stosunek stężeń Na2SO4/H2SO4 w dializacie, a więc i warunki transportu jonów Na+ i H3O+ przez membranę kationitową. Pod względem uzyskiwanych wydajności badane membrany anionitowe należy uszeregować w kolejności: Selemion AAV > > Ultrex AMI 7001S > Fumasep FAB-PK. Stwierdzono, że prowadzenie procesu w podwyższonej temperaturze ma korzystny wpływ na wydajność, zwłaszcza wyraźnie widoczny dla membrany Fumasep FAB-PK, jednak nie wpływający na zmianę podanej kolejności membran. W publikacji1) przedstawiono charakterystykę przebiegu procesu przeróbki roztworów siarczanu sodu na kwas siarkowy i wodorotlenek sodu metodą elektro-elektrodializy (proces EED). W instalacji laboratoryjnej wyposażonej w membranę kationitową Nafion N-423 i anionitową Ultrex AMI 7001S1) określano przebiegi zmian objętości roztworów, ich stężeń oraz wydajności prądowych NaOH i H2SO4 w trakcie zwiększania się stopnia przereagowania Na2SO4. Określono wpływ stężeń początkowych NaOH w katolicie i H2SO4 w anolicie, gęstości prądu, temperatury i rodzaju membrany anionitowej na wydajności prądowe produktów (NaOH i H2SO4), ich stężenia i zmiany objętości. Metodyka badań Proces EED prowadzono w warunkach cyrkulacji roztworów przez komory elektro-elektrodializera i zbiorniki obiegowe. We wszystkich próbach stosowano: (i) membranę kationitową[...]

Waste-free method for conversion of sodium sulfate to sulfuric acid and sodium hydroxide Bezodpadowa metoda przerobu siarczanu(VI) sodu na kwas siarkowy(VI) i wodorotlenek sodu DOI:10.15199/62.2017.3.30


  The waste aq. solns. of Na2SO4 were processed by electro- -electrodialysis under constant current d. of 7.5 A/dm2. The SO4 2- ions concns. in chambers of the apparatus were detd. by conductometry on the samples. The decreasing of the SO4 2- concn. in the dialyzate down to below 20 g/dm3 resulted in an adverse large increase of the cell voltage and unit power consumption. A nanofiltration of dialyzate and its recycling was redommended. Przedstawiono wyniki badań przerobu siarczanu( VI) sodu metodą elektro-elektrodializy (EED). Określono stopień przereagowania siarczanu(VI) sodu w procesie EED (obniżenie stężenia SO4 2- do ok. 20 g/dm3), po przekroczeniu którego następuje znaczne pogorszenie wskaźników (napięcia zaciskowego, jednostkowego zużycia energii elektrycznej). Przedstawiono koncepcję kombinowanego procesu obejmującego zatężanie rozcieńczonych roztworów siarczanu(VI) sodu i ich przerób metodą EED. W tym kombinowanym procesie (NF + EED) otrzymuje się wartościowe produkty: roztwory wodorotlenku sodu i kwasu siarkowego(VI) oraz permeat o jakości wody przemysłowej, natomiast nie powstają w nim żadne odpady ciekłe. W niektórych procesach syntezy chemicznej używane są, w różnych stadiach, kwas siarkowy(VI) i wodorotlenek sodu. Umożliwiają one realizację zamierzonych stadiów procesu, ale wtedy, oprócz głównego produktu syntezy, powstają odpadowe roztwory siarczanu(VI) sodu1-3). Mają one małą wartość i zwykle odprowadzane są do ścieków. Oznacza to, z jednej strony, stratę wprowadzonych do procesu jonów Na+ i SO4 2-, z drugiej - zanieczyszczanie wód, które wywołują nie tylko te jony, ale często także domieszki, których źródłem jest główny proces syntezy. Czysty, stały siarczan(VI) sodu znajduje zastosowanie w różnych procesach, np. w produkcji szkła, w otrzymywaniu niektórych środków piorących, ale jest on tani i łatwo dostępny. Otrzymywanie takiego związku z odpadowych roztworów (np. przez oczyszczanie i odparowanie), [...]

 Strona 1