Wyniki 1-7 spośród 7 dla zapytania: authorDesc:"DARIUSZ LIPIŃSKI"

Wpływ zawartości węgla w powłokach CrCN na zużycie cierne – próba optymalizacji

Czytaj za darmo! »

Twarde powłoki otrzymywane metodą PVD, charakteryzujące się dużą odpornością na zużycie i korozję powierzchni, są szeroko stosowane na narzędzia i części maszyn. Wybór właściwej powłoki, zależny od rodzaju, parametrów i środowiska obróbki oraz obrabianego materiału może znacząco przedłużyć trwałość modyfikowanego powłoką detalu. Z badań podstawowych relacji między odpornością na zużycie a właściwościami materiału wynika, że zużycie, wytrzymałość zmęczeniowa i odporność na pękanie są związane z twardością i wiązkością materiału powłoki [1]. Istotnymi parametrami są także współczynnik tarcia i przyleganie powłoki do podłoża. Wykazujący wyjątkowo dużą odporność na ścieranie azotek chromu (CrN) znalazł zastosowanie jako powłoka przeciwzużyciowa na narzędzia do skrawania, frezowania i gwintowania elementów wykonanych z tytanu i jego stopów, mosiądzu, miedzi i innych metali kolorowych. CrN wykazuje dużą odporność chemiczną i małe powinowactwo w stosunku do obrabianych metali nieżelaznych. Jego właściwości można poprawić, domieszkując go węglem. Wprowadzenie małych ilości węgla do CrN może powodować zmniejszenie naprężeń wewnętrznych na granicy powłoka-podłoże (wzrost przylegania powłok) oraz wzrost twardości. Powłoki takie są bardziej odporne na ścieranie [2]. Powłoki CrCN łączą cechy azotku i węglika chromu, mają niższy współczynnik tarcia od CrN oraz wyższą wytrzymałość zmęczeniową i odporność na korozję. Zwiększanie zawartości węgla i wzrost twardości powoduje zmniejszenie przylegania, co znacznie ogranicza możliwość zastosowania takich powłok na elementy narażone na wysokie obciążenia mechaniczne. Określenie optymalnego zakresu zawartości węgla ze względu na pożądane właściwości przeciwzużyciowe może być przeprowadzone zarówno drogą eksperymentalną (czasochłonną i kosztowną), jak i na drodze analitycznej. Poszukiwanie optymalnego rozwiązania to aktualny problem wielu dziedzin współczesnej nauki i techniki. Większość problemów m[...]

Projektowanie, kontrola i wizualizacja in-situ procesu azotowania gazowego

Czytaj za darmo! »

W artykule przedstawiono kompleksowy system projektowania oraz wizualizacji i kontroli in-situ procesu azotowania gazowego. W koncepcji komputerowego projektowania wykorzystano m.in. metody sztucznej inteligencji ze względu na trudności w rozwiązywaniu analitycznym lub numerycznym złożonych zagadnień termodynamicznych dotyczących m.in. przemian fazowych. W rezultacie otrzymano możliwości poli[...]

Krzemowe struktury epitaksjalne dla krawędziowych ogniw słonecznych

Czytaj za darmo! »

Przedstawiona w niniejszej pracy idea krawędziowego przetwornika fotowoltaicznego współpracującego z kolektorem fluorescencyjnym nawiązuje do rozwiązań proponowanych w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, które dotyczyły oświetlanych krawędziowo wielozłączowych ogniw VMJ (ang. Vertical Multi- Junctions), utworzonych przez bezpośrednie połączenie szeregu pojedynczych płytek krzemowych zawierających złącze p-n [1-3]. Zasadniczą zaletą ogniwa VMJ jest możliwość pracy przy bardzo wysokiej gęstości mocy padającego promieniowania [4-5]. Dla wytworzenia struktury krzemowej przeznaczonej do konstrukcji krawędziowego ogniwa fotowoltaicznego zastosowano metodę epitaksjalnego osadzania warstw krzemowych. Struktura czynna ogniwa została otrzymana w procesie epitaksji Wnioski Zastosowana technologia wytwarzania ogniw słonecznych pozwala na otrzymanie ogniwa o sprawności 14,2%, co świadczy o możliwości zastosowania jej w produkcji seryjnej. Dodatkowo badania własności optycznych ogniw pokazują, że w zakresie długości fali od 500…1000 nm znajduje się ponad 80% fotonów biorących udział w generacji par elektron‑dziura. Wzrost sprawności ogniwa uzyskano dzięki teksturowaniu przedniej powierzchni krzemowej płytki w roztworze 30% KOH pozwalającemu na zwiększenie powierzchni czynnej ogniwa słonecznego dzięki wytworzeniu na ich powierzchni nierównomiernie rozłożonych piramid. Uzyskana rezystancja właściwa świadczy o dobrym omowym kontakcie elektrody przedniej z krzemem. Literatura Rys. 5. Wewnętrzna wydajność kwantowa - EQE dla krzemowego ogniwa słonecznego, EQE_Si dla wzorca (fotodioda krzemowa Hamamatsu) Fig. 5. Internal quantum efficiency of solar cell - EQE for a silicon solar cell, EQE_Si for a standard (silicon photodiode Hamamatsu) Rys. 6. Topografia elektrody przedniej oraz strefy jej połączenia z podłożem krzemowym (SEM) Fig. 6. Topography of front electrode and its connection zone with Si substrate (SEM) [1] Dobrzań[...]

Opracowane w ITE krzemowe detektory cząstek do międzynarodowych badań nad transaktynowcami


  Transaktynowce - najcięższe pierwiastki chemiczne (liczba atomowa większa od 103), nie występujące w przyrodzie, otrzymywane w wyniku reakcji jądrowych, są przedmiotem badań w wielu ośrodkach światowych, z których najważniejszymi są: ● Lawrence Berkeley National Laboratory w Berkeley, w USA (BNL), ● Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych w Dubnej w Rosji (ZIBJ), ● GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung GmbH w Darmstadt w RFN (GSI). W 2004 roku Instytut Technologii Elektronowej nawiązał współpracę z Institut für Radiochemie - Technische Universität München (IR TUM) w dziedzinie detektorów do badań nad transaktynowcami. Na zamówienie i we współpracy z IR TUM opracowano i wykonano w ITE 4 typy 64-elementowych matryc chromatograficznych (64 x 100 mm2) nazwanych TUM1/Al i TUM1/Au, oraz TUM2/SiO2, TUM2/Au do opracowanego tam systemu detekcyjnego COMPACT (Cryo On-line Multidetector for Physics And Chemistry of Transactinides) przeznaczonego do międzynarodowych badań, prowadzonych głównie w GSI. Matryce TUM1 i TUM2 stosowano w badaniach nad otrzymywaniem i właściwościami hasu (symbol Hs, liczba atomowa 108). Kolejne 2, zmodyfikowane typy (TUM4/SiO2, TUM4/Au) opracowano i wykonano dla GSI. Matryce TUM4 stosowano w badaniach nad pierwiastkiem 114, a obecnie stosowane są do pierwszych na świecie badań nad pierwiastkiem 119 i 120. Bardzo dobre rezultaty, uzyskane w badaniach hasu, przy zastosowaniu matryc TUM1, spowodowały zainteresowanie Paul Scherrer Institut - Villigen - Szwajcaria (PSI) detektorami ITE. Na zamówienie i we współpracy z PSI opracowano i wykonano w ITE[...]

Krzemowe, 16-elementowe matryce fotodiodowe specjalizowane do monitorowania optycznego czujników mikrodźwigniowych


  W czujnikach mikrodźwigniowych, zmiany stanu fizyko-chemicznego rejestrowane są poprzez rejestrację przemieszczenia (ugięcia) mikrodźwigni. Jedną z najczulszych metod pomiaru tego przemieszczenia jest metoda odbicia wiązki optycznej (Optical Beam Deflection - OBD). W metodzie tej, odchylenie wiązki świetlnej odbitej od mikrodźwigni, padającej na matrycę fotodiodową o odpowiedniej konfiguracji elementów światłoczułych, wykrywane jest przez pomiar zmiany rozkładu mocy optycznej na [...]

Detekcja neutronów i detekcja radonu przy wykorzystaniu krzemowych detektorów naładowanych cząstek – nowa koncepcja osobistej dozymetrii


  W Institut für Strahlenschutz, Helmholtz Zentrum München (HZM) opracowywane są przyrządy nowej generacji do monitorowania zagrożeń radiacyjnych, wykorzystujące detektory krzemowe. Są one jednymi z pierwszych na świecie miniaturowych, zasilanych bateryjnie przyrządów tego typu - o wymiarach porównywalnych z dozymetrami kliszowymi. Czas ich nieprzerwanej pracy bez wymiany baterii przekracza 6 miesięcy. Pomiar odbywa się w sposób ciągły (w czasie rzeczywistym), co umożliwia natychmiastowe sygnalizowanie zagrożeń. Wyniki pomiarów są gromadzone w pamięci, dzięki czemu możliwe jest kontrolowanie historii występowania zagrożeń. W Instytucie Technologii Elektronowej (ITE) opracowywane są we współpracy z HZM i wytwarzane detektory krzemowe do opracowywanych w HZM przyrządów. Detektory te, dla spełnienia wymagań stawianych przez przyrządy nowej generacji muszą charakteryzować się ekstremalnie dobrymi parametrami (bardzo mały prąd ciemny, bardzo małe szumy, duża czułość, duża powierzchnia aktywna, małe napięcie pracy). W niniejszej pracy opisano opracowane w ITE sensory neutronów dla dozymetru neutronów do monitorowania składowisk zużytego paliwa nuklear[...]

 Strona 1