Wyniki 1-5 spośród 5 dla zapytania: authorDesc:"Paweł KRAJEWSKI"

Zasady tworzenia sieci monitoringu wokół obiektu jądrowego (cz. I) DOI:


  Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie podstawowych zasad tworzenia sieci monitoringu wokół obiektu jądrowego, zgodnie z nową Dyrektywą Unii Europejskiej 2013/59 EURATOM oraz standardami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA): IAEA SS SF-1 (2006)1, GRS Part 12 (2016), GRS Part 3 (2014)3, GRS Part 4 (2016)4, GRS Part 7 (2015)5, jakrównież ostatnio aktualizowanymi wytycznymi MEA IAEA RS G-1.8 (2005)6,7. Te ostatnie podają tylko ogólne wskazówki, które komponenty środowiska należy mierzyć dla różnych typów uwolnień substancji promieniotwórczych z elektrowni jądrowej, tzn. do powietrza atmosferycznego i do wody (rzeki, jeziora, ujścia rzecznego oraz wód przybrzeżnych morza), natomiast nic nie mówią na temat częstotliwości pomiarów oraz optymalnej liczby próbek dla danego obszaru. Brakuje zwłaszcza szczegółowych instrukcji odnośnie dokładności i statystyki monitoringu z uwzględnieniem typów uwolnień oraz przypadków uwolnień rutynowych lub w warunkach awarii, np. jakie średnie zmiany stężeń radioizotopów w poszczególnych komponentach środowiska wskazywałyby na wzrost uwolnień z EJ ponad ustalaną normę lub jaki minimalny wzrost mocy dawki w powietrzu sygnalizowałby awarię w EJ. Międzynarodowe standardy nie zawierają również wskazówek, według jakiej metodyki ustalać lokalizację punktów pomiarowych, tzn. ile i gdzie oraz w jakiej siatce przestrzennej. Oczywiście, prawie w każdym państwie działają sieci monitoringu radiologicznego, które mają własne szczegółowe procedury 6 Environmental and Source Monitoring for Purposes of Radiation Protection, IAEA SAFETY STANDARDS SERIES No. RS-G-1.8, International Atomic Energy Agency, Vienna, 2005 7 YANKOVICH, T., Update of an international safety standard on source, environmental and individual monitoring for radiation protection, IAEA, Abstracts Book, 4th International Conference on Radioecology & Environmental Radioactivity, 3-8 September 2017, Berlin NAUKA PRZEGLĄD TECHNICZN[...]

Zasady tworzenia sieci monitoringu wokół obiektu jądrowego (cz.III)Czułość sieci monitoringu DOI:


  Zalecenia Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej W zaleceniach MAEA IAEA GSR part 3 (2014)1 sformułowano główne zasady radiologicznego monitoringu środowiska, z których najważniejsze są trzy: Zasada 1: Bezpieczeństwo i Zdrowie (Health and Safety) Pozytywne efekty wynikające z planowanego programu monitoringu i związanych z nim działań ograniczających szkodliwe skutki promieniowania na ludzi i środowisko powinny być zgodne z normami zdrowia i bezpieczeństwa, a w odniesieniu do elementów potencjalnie zwiększających narażenie powinny być podejmowane działania prewencyjne tylko wtedy, kiedy można zmniejszyć to narażenie do dopuszczalnego poziomu. Zasada 2: Korzyści powinny przewyższać skutek oddziaływania (Benefits exceed impacts) Pozytywne efekty wynikające z wdrożenia monitoringu i zapewnienia ochrony środowiska powinny przewyższać potencjalne znaczące szkody w środowisku. Zasada 3: Proporcjonalności (Proportionate) Zasady tworzenia sieci monitoringu wokół obiektu jądrowego (cz.III) Czułość sieci monitoringu The principles of creating a monitoring network around a nuclear facility. (p.III) Sensitivity of the monitoring network NAUKA PRZEGLĄD TECHNICZNY 2-3/2018 29 Projekt systemu oraz sposób zarządzenia systemem (tzn. liczba i rozmieszczenie punktów pomiarowych oraz punktów poboru próbek, liczba laboratoriów prowadzących analizy próbek, częstość próbkowania, sposób raportowania, gromadzenia i analizy wyników), powinien uwzględniać skalę zaistniałych w przeszłości, obecnych i przewidywanych w przyszłości zdarzeń o znaczących negatywnych skutkach na środowisko zwłaszcza na populacje ludności i gatunki zwierząt i roślin). Drugim aspektem wyznaczającym wielkość (rozpiętość i gęstość) sieci są jej koszty zbilansowane z kosztami szkód jakie mogą powstać przy zaniechaniu prewencji. Należy również uwzględnić naturalną dynamikę środowiska (np. morska strefa przybrzeżna, zmienność pór roku itp.), zachowanie się radionuklidów w [...]

Zasady tworzenia sieci monitoringu wokół obiektu jądrowego (cz. II) DOI:


  ZASADY SYSTEMU MONITORINGU ŚRODOWISKA (PRINCIPLES) W zaleceniach MAEA IAEA GSR part 3 (2014)1 sformułowano następujące główne zasady, które musi spełniać każdy system monitoringu radiologicznego środowiska, niezależnie od wielkości i stopnia zaawansowania: 1.1 Zasada 1: Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo (Health and Safety) Pozytywne efekty wynikające z planowanego programu monitoringu i związanych z nim działań ograniczających szkodliwe skutki promieniowania na ludzi i środowisko powinny być zgodne z normami ochrony zdrowia i bezpieczeństwa, a w odniesieniu do czynników potencjalnie zwiększających narażenie powinny być podejmowane działania prewencyjne tylko wtedy, kiedy można zmniejszyć to narażenie do dopuszczalnego poziomu. 1 GRS Part 3 (2014), Radiation Protection and Safety of Radiation Sources: International Basic Safety Standards, General Safety Requirements, No. GSR Part 3, International Atomic Energy Agency, Vienna, 2014 1.2 Zasada 2: Korzyści powinny przewyższać szkodliwe skutki oddziaływania (Benefits exceed impacts) Pozytywne efekty wynikające z wdrożenia systemu monitoringu i zapewnienia ochrony środowiska2 powinny przewyższać potencjalne znaczące szkody dla środowiska, jakie ten system mógłby powodować. 1.3 Zasada 3: Wypełnienie zobowiązań międzynarodowych (Satisfy international requiremets) System monitoringu powinien spełniać wymagania wynikające z zaleceń, umów lub traktatów międzynarodowych, np. zobowiązań wynikających z artykułów 35. i 36. Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom Treaty)3, 4. 2 W nowym BSS (2012) zdefiniowano pojęcie ochrony środowiska w sposób następujący: "Ochrona środowiska oznacza ochranianie i zabezpieczanie: wszelkich żywych gatunków, zarówno zwierząt oraz roślin także ich gatunkowej różnorodności, zasobów środowiskowych i ich użytkowania, jak wytwarzanie żywności i pasz, bogactw naturalnych i ich wykorzystania w rolnictwie, leśnictwie, rybołówstwie i[...]

Metrologia neutronów (cz. I) DOI:


  Wstęp Neutrony są tym rodzajem promieniowania, którego rola niezmiennie wzrasta. Mają one istotne znaczenie w energetyce jądrowej, zarówno opartej na rozszczepieniu, jak i powstającej, opartej na syntezie izotopów wodoru. Zarówno w pierwszym, jak i drugim przypadku, powstają olbrzymie ilości neutronów, które z obszaru reaktora unoszą energię, którą następnie oddają otoczeniu, powodując wzrost jego temperatury. Ta, jako jedna z form energii, przekazywana jest następnie substancji chłodzącej, przeważnie wodzie. Powstająca w ten sposób energia cieplna spożytkowana zostaje na wyprodukowanie energii elektrycznej. Niniejsza praca oparta jest na artykule opublikowanym w 2011 r. w czasopiśmie Metrologia [1] oraz na uzupełniających przykładach pochodzących z praktyki zawodowej autorów [2,3]. Neutron został odkryty w 1932 r. przez angielskiego badacza sir Jamesa Chadwicka, późniejszego laureata Nagrody Nobla. Pojęcie neutron z łacińskiego oznacza obojętny, ponieważ nie posiada ładunku elektrycznego. Oddziałuje on z jądrami atomowymi poprzez siły jądrowe. Kiedy dociera do jądra atomowego, nie musi pokonywać otaczającej go bariery kulombowskiej, tak jak cząstki naładowane. Stąd też prawdopodobieństwo wywołania reakcji jądrowych przez neutron jest dużo wyższe niż dla cząstek naładowanych [4]. Neutron posiada spin ½. Według systematyki cząstek elementarnych jest cząstką złożoną, hadronem. Należy do grupy barionów, a wraz z protonem do nukleonów. Z protonem stanowi składniki jądra atomowego. Neutron składa się z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego powiązanych ze sobą oddziaływaniem silnym. Neutrony wewnątrz jąder atomowych są zwykle stabilne. Poza jądrem atomowym są nietrwałe i w wyniku oddziaływań słabych rozpadają się. Średni czas życia swobodnego neutronu wynosi 885,7 s (ok. 15 minut). Neutron rozpada się z wytworzeniem protonu, elektronu i antyneutrina elektronowego: Metrologia neutronów jest nauką, która pozwala na wykonanie[...]

Metrologia neutronów (cz. II) DOI:


  3. Normy międzynarodowe Oprócz podręczników opisujących problematykę metrologii neutronów, ważną rolę odgrywają normy międzynarodowe, które opisują wytwarzanie pól neutronów służących kalibracji oraz testowaniu przyrządów pomiarowych. Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO ang.: International Organization for Standardization) wdrożyła standardy opisujące jak należy wytwarzać pola neutronowe, jak należy te pola standaryzować i używać do celów kalibracji. Normy te były kilkakrotnie aktualizowane i rozszerzane. Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna (IEC ang.: International Electrotechnical Commission) określiła normatywy opisujące metody testowania urządzeń związanych z ochroną radiologiczną dotyczące urządzeń pomiarowych i dozymetrów osobistych. Normatywy te obejmują metody standaryzacji i kalibracji. Normy skupiają się nad metodami testowania, ale również uwzględnia się w ich zaleceniach pewne trudności w wytwarzaniu standardowych pól neutronowych, np. dla monoenergetycznych neutronów o energiach z przedziału pomiędzy termicznymi i około 1 keV. 4. Możliwości pomiarowe neutronów Bardzo duży zakres energii, dla którego konieczne jest zdefiniowanie standardów fluencji neutronów i równoważników dawek, można podzielić na następujące obszary: termiczny, 1/E, neutronów prędkich i wysokich energii. Rysunek 1 pokazuje podział skali energetycznej na te obszary. Nie ma jednak precyzyjnego rozdzielenia tych obszarów a ich nazwy są raczej umowne. Różnice są jednak na tyle istotne, że związane są z istotnymi różnicami w generowaniu standardowych pól neutronów.4.1. Obszar neutronów termicznych Neutrony termiczne powstają w wyniku moderowania1 neutronów wysokoenergetycznych. Proces ten ulega zakończeniu, gdy energia spowolnionych neutronów jest porównywalna z energią termiczną atomów otoczenia, czyli 25 eV. Stąd też standardowe pole neutronów termicznych występuje powszechnie w reaktorach badawczych. Może zostać ono również wytw[...]

 Strona 1