Wyniki 1-6 spośród 6 dla zapytania: authorDesc:"Maciej Kaniewski"

The thermal stability of selected commercial ammonium nitrate-containing fertilizers Stabilność termiczna wybranych nawozów handlowych zawierających azotan amonu DOI:10.15199/62.2015.6.16


  The samples of NH4NO3-contg. fertilizers modified by addn. of carbonates or sulfates were heated up to 450°C under He flow (60 mL/min) in thermal analyzer coupled with thermobalance and mass spectrometer. The heating rate was 5°C/min. The presence of carbonate fillers in fertilizers significantly reduced the adverse effects assocd. with exothermic decompn. of NH4NO3. Azotan amonu jest głównym składnikiem nawozów najczęściej stosowanych w rolnictwie. Wielkotonażowość ich produkcji w połączeniu ze skłonnością azotanu amonu do wybuchowego rozkładu mogą jednak stanowić istotne zagrożenie bezpieczeństwa. W związku z tym, nawozy na bazie azotanu amonu często zawierają odpowiednio dobrane dodatki stabilizujące. Ich działanie ma zróżnicowany charakter i skuteczność. Celem przeprowadzonych analiz było zbadanie przemian fizykochemicznych zachodzących w wybranych handlowych nawozach azotowych zawierających takie dodatki, jak węglany lub siarczany. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem różnicowej analizy termicznej i termograwimetrii sprzężonych ze spektrometrią mas (DTA-TG-MS). Uzyskane wyniki potwierdziły wysoką skuteczność wypełniaczy węglanowych w ograniczaniu niepożądanych efektów egzotermicznych towarzyszących rozkładowi azotanu amonu. Natomiast dodatek siarczanów istotnie wpływa na jego przemiany fazowe. Wszystkie spośród zbadanych saletrzaków wykazały się znacznie wyższym poziomem bezpieczeństwa w porównaniu z czystym azotanem amonu. Nawozy stanowią główną grupę środków stosowanych w rolnictwie w celu zwiększania plonowania. Zadaniem nawożenia jest zaopatrzenie roślin w przyswajalne składniki pokarmowe oraz zapewnienie odpowiedniej żyzności gleby1). Z najnowszych danych GUS wynika, że udział nawozów azotowych w łącznej produkcji nawozów mineralnych w Polsce wciąż wzrasta (tabela 1). W 2000 r. wynosił on 64%, podczas The samples of NH4NO3-contg. fertilizers modified by addn. of carbonates or sulfates were heated up to 45[...]

Studies on the use of tributyl phosphate for purification of phosphoric acid Badania nad wykorzystaniem fosforanu tributylu w procesach oczyszczania kwasu fosforowego(V) DOI:10.15199/62.2016.11.26


  Com. H3PO4 was purified by extn. with (BuO)3PO from an aq. soln. to remove Fe3+ ions under lab. conditions according to a design of expts. at 32-45°C and H2O/(BuO)3PO vol. ratio 0.3-1.5. The process was described by a polynomial equation. The highest extn. degree (82.45%) was achieved at 16.15°C and H2O/(BuO)3PO ratio 0.3 after 53.13 min of extn. Przedstawiono wyniki badań procesu oczyszczania kwasu fosforowego(V) metodą ekstrakcji H3PO4 do fazy organicznej, z wykorzystaniem tributylofosforanu (TBP) jako ekstrahenta. Badania prowadzono w skali laboratoryjnej dla założonej macierzy przebiegu eksperymentu, stosując modelowy kwas fosforowy( V). Jako reprezentację zanieczyszczeń wykorzystano jony żelaza występujące w kwasie ekstrakcyjnym. Dokonano optymalizacji procesu. Stwierdzono, że zastosowanie TBP do ekstrakcji H3PO4 z zanieczyszczonego kwasu pozwala otrzymać praktycznie czysty kwas fosforowy(V). Oczyszczanie ekstrakcyjnego kwasu fosforowego(V) (EKF) jest ważne z uwagi na coraz ostrzejsze przepisy dotyczące zawartości metali ciężkich w nawozach i produktach fosforowych1-3). EKF produkowany jest poprzez rozkład surowca fosforowego kwasem mineralnym, którym najczęściej jest kwas siarkowy(VI).Zanieczyszczenia występujące w EKF zależną głównie od składu chemicznego i właściwości fizycznych surowca, zastosowanej technologii, rodzaju kwasu mineralnego oraz w mniejszym stopniu od czystości wody technologicznej, korozji aparatury i stosowanych dodatków. Do zanieczyszczeń występujących w EKF należą: SO3, F, SiO2, Cl, CaO, Al2O3, Fe2O3, MgO, Na2O, K2O, metale ciężkie (w tym Cd), platynowce, uranowce oraz substancje organiczne4, 5). Obecnie, ze względów ekonomicznych, a także z uwagi na jakość sprowadzanych surowców, ilość zanieczyszczeń jest coraz większa, a zawartość P2O5 w surowcu coraz mniejsza. Wymaga to nowego spojrzenia na technologię otrzymywania oraz oczyszczania EKF4-6). Ze względu na jakość końcowego produktu usuwanie z[...]

Studies removal of alpha and beta -acids from hop wastes with calcium acetate Badania nad zastosowaniem octanu wapnia do usuwania alfa - i beta -kwasów z odpadów chmielowych DOI:10.15199/62.2017.2.32


  Bitter substances (α- and β-acids) were removed from hop waste from the brewing industry by extn. with aq. Ca(OAc)2 solns. (1-5% by mass). The removal degree of α- and β-acids was 48-55% and that of their isomers was 49-79% by mass. The purified waste met the requirements for animal fodder. Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych procesu usuwania substancji goryczkowych (α- i β-kwasów), z zastosowaniem octanu wapnia, z odpadów chmielowych z przemysłu browarniczego, tzw. wychmielin, powstałych po zastosowaniu procesów ekstrakcji w warunkach nadkrytycznych. Pozbawione tą metodą gorzkich kwasów wychmieliny mogą być wykorzystane w mieszankach paszowych. Na podstawie wyników badań doświadczalnych określono warunki prowadzenia procesu. Ze względów technologicznych i paszowych należy stosować roztwory octanu wapnia o stężeniu 1-3% mas. Chmiel należy do roślin od wieków wykorzystywanych w produkcji i przetwórstwie rolniczym. W Polsce używany jest od XI w.Związane jest to z jego unikatowymi właściwościami, powiązanymi głównie ze składem biochemicznym. Głównym odbiorcą chmielu jest przemysł browarniczy. Chmiel zawiera ok. 40,4% mas. celulozy i ligniny, 15% mas. żywic, 15% mas. białka, 10% mas. wody, 8% mas. popiołu, 3% mas. tłuszczu i wosków, 2% mas. pektyny, 2% mas. cukrów prostych, 0,5% mas. olejków eterycznych i 0,1% mas. aminokwasów. Dla celów browarnictwa w zbiorach chmielu mają znaczenie głównie szyszki i zawarte w lupulinie żywice chmielowe. We wczesnym etapie rozwoju rośliny, przez przylistki chmielu wytwarzane są mniej gorzkie β-kwasy (żółty, lepki proszek zawierający gorzkie żywice i olejki eteryczne), przemieszczające się do lupuliny-miseczki gruczołowej, która po napełnieniu pokrywa się membraną. W czasie wzrostu rośliny część β-kwasów przekształca się w bardziej gorzką odmianę α-kwasów, które mają największe znaczenie dla smaku piwa. Zawartość α- i β-kwasów jest [...]

Ocena jakości stałych nawozów na bazie azotanu(V) amonu i ich podatności na przenoszenie detonacji DOI:10.15199/62.2017.10.14


  Azotan(V) amonu, AN (ammonium nitrate), wykorzystywany jest głównie do produkcji nawozów azotowych oraz materiałów wybuchowych używanych w górnictwie. Z powodu zawartych w nim dwóch form azotu (azotanowej oraz amonowej) jest on doskonałym jego źródłem dla roślin. Nawozy na bazie AN są jednymi z najczęściej stosowanych ze względu na wysoką zawartość azotu, względnie niską cenę oraz dobrą rozpuszczalność w wodzie1, 2). AN w warunkach ciśnienia standardowego występuje w pięciu odmianach krystalograficznych, które są trwałe w określonych granicach temperatury (tabela 1). Przejścia fazowe powodowane przez Maciej Kaniewski, Dariusz Popławski, Marta Huculak-Mączka, Dominik Nieweś, Krystyna Hoffmann, Józef Hoffmann* Table 1. Crystalline phases of ammonium nitrate Tabela 1. Odmiany krystalograficzne AN Odmiana krystalograficzna Zakres temperatury, oC Układ krystalograficzny I 169,5-125,2 sześcienny II 125,2-84,2 tetragonalny III 84,2-32,3 rombowy IV 32,3 do -18 rombowy V od -18 do -103 rombowy 2102 96/10(2017) Dr hab. inż. Krystyna HOFFMANN - notkę biograficzną i fotografię Autorki wydrukowaliśmy w nr. 2/2017, str. 437. Zakład Technologii i Procesów Chemicznych, Wydział Chemiczny, Politechnika Wrocławska, ul. C.K. Norwida 4/6, 50-373 Wrocław, tel.: (71) 320-39-30, e-mail: jozef.hoffmann@pwr.edu.pl Prof. dr hab. inż. Józef HOFFMANN - notkę biograficzną i fotografię Autora wydrukowaliśmy w nr. 1/2017, str. 214. * Autor do korespondencji: Table 2. Examined types of ammonium nitrate fertilizers Tabela 2. Zestawienie badanych nawozów na bazie AN Nr próbki Typ nawozu Kraj pochodzenia Wiek próbki 1 saletrzak Polska produkcja bieżąca 2 saletrzak Polska produkcja bieżąca 3 saletrzak Polska produkcja bieżąca 4 saletrzak Polska próbka archiwalna 5 saletrzak Norwegia próbka archiwalna 6 saletra amonowa Polska próbka archiwalna zmiany temperatury wywołują zmianę objętości fazy stałej AN. Najbardziej niekorzystne są zachodzące powyżej [...]

Wpływ parametrów magazynowania na zawartość wilgoci w ogrodniczej wełnie mineralnej DOI:10.15199/62.2018.12.15


  Światowy rynek upraw hydroponicznych wyceniany był w 2016 r. na ok. 226 mln USD z prognozami wzrostu do 725 mln USD w 2023 r.1). W uprawach szklarniowych stosowane są podłoża organiczne (torf, trociny, słoma) oraz podłoża inertne, takie jak wełna mineralna, pumeks, gąbka poliuretanowa i keramzyt2, 3). Wełna mineralna jest najczęściej wykorzystywanym podłożem inertnym w uprawach hydroponicznych warzyw oraz kwiatów. Jej zalety to zmniejszone zapotrzebowanie na pożywkę, relatywnie niska cena oraz uzyskiwanie stosunkowo wysokich plonów3, 4). Atutem ogrodniczej wełny mineralnej jest także możliwość precyzyjnej kontroli pH, wilgotności i zasolenia oraz skuteczna ochrona przed patogenami roślin. Tego typu podłoże charakteryzuje się dużą chłonnością wody oraz porowatością, umożliwiając odpowiedni rozwój korzeni rośliny5). Produkcja ogrodniczej wełny mineralnej nie różni się istotnie od produkcji wełny mineralnej wykorzystywanej w budownictwie. Polega ona na wysokotemperaturowym procesie topienia skał bazaltowych i formowaniu masy we włókna, które łączone są za pomocą spoiwa w procesie ściskania. Wybrany przez producenta kształt płyt formuje się z połączonych ze sobą włókien, które następnie poddaje się utwardzaniu6). Niestety, z powodu swoich właściwości, wełna mineralna nie jest odnawialnym podłożem pod uprawy. Po ukończonym cyklu upraw otrzymuje się trudny do zagospodarowania odpad. Zużytą wełnę mineralną można najczęściej spotkać na wysypiskach śmieci lub na dzikich wysypiskach odpadów w lasach7). Roczne zużycie wełny mineralnej do celów ogrodniczych przez kraje Unii Europejskiej w 2020 r. szacowane jest na 2,5 mln t8). Ciągły wzrost produkcji tego trudnego do zagospodarowania odpadu spowodował, że w ostatnich latach badano możliwość jego utylizacji. Sugerowano m.in. możliwość odzysku cennych składników mineralnych poprzez ekstrakcję, ponowne zastosowanie materiału w produkcji wełny mineralnej, dodawanie go do innego typu podłoża l[...]

Badania oczyszczania surowego ekstrakcyjnego kwasu fosforowego DOI:10.15199/62.2019.7.21


  Fosfor jest jednym z trzech podstawowych biogennych pierwiastków niezbędnych do istnienia i zapewnienia życia na Ziemi1). Dostępność fosforu w glebach uprawnych jest czynnikiem warunkującym wydajność rolnictwa, co przekłada się bezpośrednio na możliwość zapewnienia wyżywienia stale rosnącej populacji ludzkiej2). Fosfor jest pierwiastkiem ulegającym silnemu uwstecznianiu w środowisku glebowym. W środowisku kwaśnym łączy się z jonami żelaza i glinu, a w zasadowym z jonami wapnia, tworząc nierozpuszczalne i tym samym nieprzyswajalne związki fosforu. Aby zapewnić roślinom prawidłowe odżywianie konieczne jest suplementowanie deficytu fosforu poprzez stosowanie odpowiednich nawozów, bogatych w fosfor występujący w formach przyswajalnych dla roślin3). Głównym półproduktem a zarazem surowcem w przemyśle nawozów fosforowych jest ekstrakcyjny kwas fosforowy. Jest on prekursorem większości sprzedawanych komercyjnie mineralnych nawozów fosforowych. Ze względów ochrony środowiska oraz dbałości o jakość wprowadzanych do gleby produktów konieczne jest monitorowanie zawartości zanieczyszczeń obecnych w ekstrakcyjnym kwasie fosforowym. Zanieczyszczenia te przedostają się w dalszych procesach produkcji do nawozów, a w konsekwencji do gleby. Metoda strąceniowa usuwania zanieczyszczeń z ekstrakcyjnego kwasu fosforowego polega na przeprowadzeniu obecnych w kwasie jonów metali w postać trudno rozpuszczalnych soli. Poprzez dodanie odczynników zawierających w swoim składzie siarkę można otrzymać trudno rozpuszczalne osady siarczków metali (głównie metali ciężkich, takich jak As, Cd)4, 5). W metodzie tej konieczne jest zastosowanie dużego nadmiaru jonów S2- względem strącanych zanieczyszczeń. Nieprzereagowane jony S2- można łatwo usunąć poprzez odparowanie lotnego siarkowodoru. Jest to metoda bardziej kosztowna niż współstrącanie zanieczyszczeń z fosfogipsem, ale pozwala na otrzymanie skoncentrowanych, stosunkowo łatwych do zagospodarowania osadów6).[...]

 Strona 1