Wyniki 1-2 spośród 2 dla zapytania: authorDesc:"Joanna Matuska-Łyżwa"

Nicienie jako wskaźnik zanieczyszczenia gleb ołowiem na terenach uprzemysłowionych DOI:10.15199/62.2019.6.24


  Gleba jest biologicznie czynną warstwą powierzchniową skorupy ziemskiej, powstałą w procesie glebotwórczym ze skały macierzystej. Jest najcenniejszym odnawialnym bogactwem ziemi i stanowi podstawę funkcjonowania wszystkich ekosystemów lądowych. Gleba jest naturalnym siedliskiem rozwoju wielu organizmów warunkującym rozkład i produkcję biomasy. Środowisko glebowe zapewnia obieg materii i przepływ energii w ekosystemie, a także filtruje wody podziemne. Gleba jest również miejscem buforującym, filtrującym i akumulującym szkodliwe substancje. Na wzrost zanieczyszczenia gleb wpływa wiele czynników, takich jak rozwój przemysłu, transport czy niewłaściwa gospodarka ściekowo-odpadowa1). Dotychczasowe badania dotyczące możliwości utylizacji ścieków wykazały, że z osadów ściekowych można uzyskać czysty biometan, a z odcieków przefermentowanych osadów substancje humusowe do nawożenia gleb2). W przypadku odpadów poważnym problemem są materiały z tworzyw sztucznych, gdyż zajmują dużą powierzchnię składowisk oraz mają długi proces rozkładu3, 4). Jednym z rozwiązań wykorzystania odpadowych tworzyw sztucznych typu PET jest produkcja materiałów termoizolacyjnych5). Potencjalnym źródłem zanieczyszczeń antropogenicznych są metale ciężkie6). Trafiają one do środowiska z różnych źródeł7). Zanieczyszczenia te są bardzo szkodliwe dla biologicznie czynnej warstwy gleby, gdyż metale są mało podatne na wymywanie, długo utrzymują się w środowisku glebowym, ograniczając przydatność rolniczą gleb. Nadmierne nagromadzenie się metali ciężkich w glebie niekorzystnie wpływa na zdolności adaptacyjne organizmów. W wielu przypadkach związki te kumulują się w organizmach, doprowadzając do zaburzeń w metabolizmie oraz zmian w budowie i funkcjonowaniu komórek i tkanek8-10). Toksyczność metali ciężkich oraz ich biologiczna przyswajalność zależą od wielu czynników, takich jak ilość zanieczyszczenia i forma chemiczna, a także od właściwości środowiska glebowego: temper[...]

Zasady zielonej chemii w preparatyce eterów 4,4'-bifenolu DOI:10.15199/62.2019.4.7


  Nowoczesne podejście do syntezy organicznej wymaga dążenia nie tylko do jak najlepszych wydajności reakcji, selektywności oraz skrócenia ich czasu, ale także wiąże się ze zmniejszeniem uciążliwości prowadzonych reakcji dla środowiska przyrodniczego. Priorytetem nowoczesnej syntezy organicznej jest ograniczenie zużycia rozpuszczalników, energii oraz zmniejszenie ilości wytwarzanych odpadów. Niekonwencjonalne źródła energii, takie jak promieniowanie mikrofalowe, ultradźwiękowe czy świetlne sprzyjają prowadzeniu reakcji w znacznie krótszym czasie niż w warunkach konwencjonalnych, jednocześnie zmniejsza się zużycie rozpuszczalników, a powstające produkty są mniej zanieczyszczone. Podobne efekty osiąga się stosując w reakcjach niekonwencjonalne rozpuszczalniki, takie jak ciecze jonowe oraz płyny w stanie nadkrytycznym To nowe podejście do chemii, uwzględniające jej wpływ na środowisko jest domeną zielonej chemii. Ciekłe kryształy są znane i badane od lat osiemdziesiątych XIX w. Właściwości ciekłokrystaliczne posiadają związki o różnej budowie cząsteczek. Kluczowym parametrem, który uwzględnia się w syntezach nowych ciekłych kryształów jest znajomość zależności między budową chemiczną i geometryczną związku. Umożliwia ona programowanie syntez tego typu połączeń o cechach najbardziej korzystnych dla określonych licznych zastosowań praktycznych. Rozwój przemysłu, który w wielu gałęziach wykorzystuje ciekłe kryształy sprawia, że poszukiwanie nowych związków ciekłokrystalicznych jest wciąż aktualnym tematem. Fakty te stały się zachętą do podjęcia badań nad syntezą związków ciekłokrystalicznych na bazie 4,4’-bifenolu i sprawdzenie jej zgodności z zasadami zielonej chemii. Zielona chemia definiowana jest jako "projektowanie produktów i procesów chemicznych, dzięki czemu zmniejsza się zużycie substancji niebezpiecznych lub całkowicie eliminuje ich powstawanie"1, 2). Termin ten został użyty po raz pierwszy w 1991 r. przez Paula T. An[...]

 Strona 1