Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"Magdalena Turkowska"

Ion exchange methods in separation of niobium and tantalum. Metody jonowymienne w rozdzielaniu niobu i tantalu


  A review, with 33 refs., of methods based on HF, its mixts. with other mineral acids, H2SO4, HCl and its mixt. with oxalic acid. Przedstawiono przegląd metod jonowymiennego rozdzielania niobu i tantalu oraz omówiono ich skuteczność w wydzielaniu tych pierwiastków z różnych materiałów niobowo-tantalowych. Zbliżone właściwości chemiczne niobu i tantalu, ich nierozpuszczalność w kwasach mineralnych (z wyjątkiem HF), silne tendencje hydrolityczne oraz częste występowanie z innymi pierwiastkami (Zr, Ti, W, Fe i Mn) stanowią poważny problem zarówno w ich otrzymywaniu jako czystych metali, jak i w analizie. W obu przypadkach konieczne jest rozdzielenie Nb i Ta1). Z tych względów wciąż poszukuje się nowych sposobów separacji tych metali, zwłaszcza w układach niobu (makroskładnik) z tantalem (mikroskładnik). Oba pierwiastki, jak również ich stopy, związki międzymetaliczne oraz kompozyty charakteryzują się znakomitymi właściwościami i są wykorzystywane w wielu dziedzinach. Jakość i funkcjonalność urządzeń elektronicznych determinowana jest zawartością zanieczyszczeń w związkach niobu stosowanych w tych urządzeniach, a obecność tantalu o znacznym przekroju czynnym na wychwyt neutronów termicznych w materiałach używanych w energetyce jądrowej powoduje tworzenie się niekorzystnych długożyciowych izotopów radioaktywnych. Konieczne jest więc możliwie największe obniżanie zawartości Ta oraz innych domieszek w materiałach niobowych, przy czym oddzielenie niobu od tantalu stanowi największy problem. Niob(V) i tantal(V) tworzą rozpuszczalne kompleksy fluorkowe, szczawianowe, winianowe i nadtlenkowe. Opierając się na niewielki różnicach trwałości tych kompleksów, można wydzielić oba pierwiastki metodami strąceniowymi, ekstrakcyjnymi lub jonowymiennymi1). Efektywność metod strąceniowych (wykorzystujących kupferon, N-benzoilo-N-fenylohydroksyloaminę, pirogalol, taninę, pirokatechinę, 8-hydroksychinolinę i in.) zmniejsza współstrącanie niobu i tantalu [...]

Przegląd metod ekstrakcyjnego oddzielania tantalu od niobu DOI:10.15199/62.2017.6.40


  Niob, jak również jego stopy, związki międzymetaliczne oraz kompozyty, charakteryzuje się znakomitymi właściwościami fizycznymi oraz chemicznymi (wysoka temperatura topnienia, duża odporność chemiczna, wysoka przewodność cieplna i elektryczna) i są wykorzystywane w wielu dziedzinach, m.in. do wytwarzania kondensatorów, nadprzewodzących cewek magnetycznych stosowanych w akceleratorach cząstek, reaktorach termojądrowych, jak również do produkcji węglików spiekanych, cermetali, materiałów na narzędzia do obróbki, materiałów na implanty. Parlament Europejski w swoim opracowaniu na temat dostępu do surowców mineralnych na terenie Unii, aż 14 spośród nich, w tym surowce mineralne niobu i tantalu, określił mianem "kluczowe"1). W wykorzystywanych surowcach niob występuje zawsze z tantalem oraz kilkoma innymi pierwiastkami (m.in. Ti, W, Zr, Hf, Mo, Y). Obecność tych pierwiastków wpływa na właściwości mechaniczne metalicznego niobu, a w przypadku specjalistycznych nierdzewnych stali niobowych stosowanych jako tworzywa konstrukcyjne reaktorów jądrowych, obecność tantalu charakteryzującego się ponad dwudziestokrotnie większym od niobu przekrojem czynnym na wychwyt neutronów termicznych (181Ta:21.3 barn) może być przyczyną tworzenia się niekorzystnych długożyciowych izotopów radioaktywnych. Z tego względu konieczne jest obniżenie zawartości Ta oraz innych domieszek w materiałach niobowych do zawartości poniżej 100 ppm (tzw. czystość reaktorowa). Największy problem stanowi jednak oddzielenie niobu od tantalu, gdyż oba pierwiastki należące do V grupy mają (wskutek kontrakcji lantanowcowej) niemal identyczne promienie atomowe oraz jonowe i dlatego na ogół zachowują się podobnie2). W niektórych przypadkach wykazują jednak subtelne różnice właściwości, które można wykorzystać do ich rozdzielenia różnymi metodami. Ze względu na wysoką selektywność oraz dobre właściwości recyklingowe ekstrakcja rozpuszczalnikowa w układzie ciecz-ciecz LLE (liquid[...]

Selection of analytical methods used for the assessment of hazardous substances in electrical and electronic equipment Dobór metod analitycznych do oceny zawartości substancji niebezpiecznych w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym DOI:10.12916/przemchem.2014.1532


  Electric and electronic wastes (computer and television set elements) were disintegrated, ground (grain size below 1 mm) and analyzed for Cr(VI), total Cr, Cd, Hg, Pb and Br by optical emission spectrometry with inductive-coupled plasma, UV-visible spectrophotometry and cold vapor at. absorption spectrometry. To test applicability of the methods, 3 com. certified reference materials (a total Cr, Cd, Pb, Br and Hg-contg. acrylonitrile-butadiene-styrene copolymer and 2 polyethylenes) and 2 house-made ref. materials (Cr(VI)-contg. polyethylenes) were used. The anal. methods used were applicable for studying the content of inorg. impurities in the waste. Only Pb content was higher than the permissible one according the European Union requirements. Opracowano metody badania sprzętu elektrycznego i elektronicznego (SEE) pod kątem oceny na ich zgodność z wymaganiami dyrektywy RoHS. Przedstawiono procedury oznaczania zawartości substancji niebezpiecznych objętych dyrektywą RoHS w złomie elektronicznym oraz scharakteryzowano uzyskane wyniki badań. Poprawność opracowanej metodyki analitycznej zweryfikowano przy użyciu materiałów odniesienia o deklarowanej zawartości Instytut Nowych Syntez Chemicznych Oddział "IChN", Gliwice Bożena Hala*, Magdalena Turkowska, Karolina Kowalska Selection of analytical methods used for the assessment of hazardous substances in electrical and electronic equipment Dobór metod analitycznych do oceny zawartości substancji niebezpiecznych w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym DOI: dx.medra.org/10.12916/przemchem.2014.1532 Mgr inż. Magdalena TURKOWSKA w roku 1999 ukończyła studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Jest kierownikiem Laboratorium Analitycznego w Oddziale Chemii Nieorganicznej "IChN" Instytutu Nowych Syntez Chemicznych w Gliwicach. Specjalność - chemia analityczna, analiza instrumentalna. Instytut Nowych Syntez Chemicznych, Oddział Chemii Nieorganicznej "IChN" w[...]

Bezhalogenowe retardanty palenia o strukturze nano i mikro


  Przedstawiono wyniki badań procesu syntezy polikondensatów fosforanu melaminy i ich modyfikacji glinokrzemianem warstwowym. Postęp kondensacji fosforanu melaminy badano technikami termograwimetrycznymi DSC i DTG-TG w zakresie temp. 20-600°C oraz za pomocą analizy spektrometrycznej w podczerwieni FTIR. Wykazano istnienie korelacji pomiędzy czasem kalcynacji a poprawą stabilności termicznej preparatu. Badania skuteczności działania otrzymanych retardantów w polipropylenie wykazały palność UL-94 V-O dla czystego i modyfikowanego montmorylonitem polifosforanu melaminy (PM), przy indeksie tlenowym na poziomie 22,5% dla czystego i 21,0% modyfikowanego PM. Melamine polyphosphate (I) was prepd. by reaction of melamine with aq. H3PO4, optional filling with montmorillonite, and following thermal treatment at 330°C in presence of CO(NH2)2 and then studied for thermal stability, structure and capacity of fire retarding polypropylene. Addn. of the I fire retardant (25%) resulted in increasing the O2 index and decreasing flammability of the polymer. Ostatnie dziesięciolecia charakteryzuje coraz szersze zastosowanie tworzyw sztucznych w różnych dziedzinach techniki. W związku z tym obserwuje się ciągły rozwój rynku tzw. opóźniaczy palenia FR (flame retardant). Niezależne prognozy rynkowe przewidują, że w XXI w. będzie następował wzrost zużycia FR o 3-5% rocznie, a w Europie powyżej 5%1, 2). Tworzywa sztuczne są uważane za materiały przyszłości i problem ich łatwopalności musi zostać rozwiązany w skali masowej. Zużycie FR zależy od typu środka, zakresu stosowania i pochodzenia. Prawie 90% tych środków wykorzystuje się w procesach wytwarzania tworzyw sztucznych stosowanych w takich dziedzinach, jak elektrotechnika, elektronika, telekomunikacja (obudowy telewizorów, komputerów, złącza, wtyczki, przekładki, osłony kabli), budownictwo, meblarstwo (obicia, kleje), transport (wyposażenie wnętrz środków masowej komunikacji) czy górnictwo (taśm[...]

Badania wpływu karboksylanów metali przejściowych na przebieg procesu oksydegradacji folii polietylenowej PE-LD


  Zbadano wpływ stearynianów Fe(III) i Mn(II) oraz ich mieszaniny na szybkość oksydegradacji folii polietylenowych (PE-LD). W wyniku starzenia atmosferycznego i przyspieszonego zaobserwowano zmniejszenie masy cząsteczkowej, obniżenie parametrów wytrzymałościowych, wzrost indeksu karbonylowego oraz podatność utlenionych folii na atak mikrobiologiczny. Fe(III) and Mn(II) stearates were added to low-d. polyethylene films to increase their degradability under atm. conditions and UV irradn. The addn. resulted in a decrease in mol. mass, tensile strength and elongation at break of the polymer and in an increase of the carbonyl index and microbial degrdn. rate. Globalne zagrożenia środowiskowe związane z produkcją i stosowaniem tworzyw polimerowych skłaniają do poszukiwania nowych kierunków zarówno w technologii wytwarzania polimerów ulegających biodegradacji po określonym czasie użytkowania, jak i w obszarze ich aplikacji w przemyśle opakowaniowym. Obecnie coraz większy wpływ na pozycję rynkową tworzywa polimerowego ma wizerunek ekologiczny, który zależy od stosowanych technologii i surowców, a w jeszcze większym stopniu od możliwości recyklingu lub biodegradacji i wykorzystania surowców odnawialnych do jego produkcji1). Znaczną część tworzyw masowych wykorzystuje się do produkcji opakowań. Kraje członkowskie Unii Europejskiej wytwarzają rocznie ok. 1,3 mld t odpadów, z czego 14% stanowią odpady komunalne, a dużą ich część zużyte opakowania. Obecnie produkuje się w skali świata 20 razy więcej tworzyw niż 50 lat temu, a 90% wszystkich produktów staje się odpadem po 6 miesiącach od zakupu2). Jednym ze sposobów złagodzenia problemu narastających ilości odpadów jest rozwój tworzyw biodegradowalnych, stosowanych przede wszystkim do wytwarzania opakowań jednorazowych, które po użyciu powinny podlegać przyspieszonemu rozkładowi pod wpływem warunków naturalnych, nie stanowiąc zagrożenia dla otoczenia3-5). Największe znaczenie praktyczne s[...]

An analytical method for precious metal content determination in the components of waste electrical and electronic equipment Metodyka oznaczania zawartości metali szlachetnych w komponentach zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego DOI:10.15199/62.2016.2.21


  Known test methods were used for detn. of Ag, Au, Pd, Pt in the title waste materials. Model solns. of the precious metals and waste matrix elements (Al, Cu, Fe, Zn) were used for confirmation of the method efficiency. The analytes were sepd. from the matrix model solns. by copptn. on Ni and Te substrates and ion exchange with strongly basic anion exchange resins. The pptn. with dimethylglyoxime was effective for sepn. of Pd only. The inductively coupled plasma optical emission spectroscopy was used as anal. tool. Opracowano metody oznaczania zawartości metali szlachetnych (PGM) w komponentach zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE). W tym celu wykorzystano modelowe roztwory o deklarowanej zawartości PGM (Ag, Au, Pd, Pt) oraz pierwiastków matrycowych elektrozłomu (Al, Cu, Fe, Zn). Wydzielanie analitów z matrycy WEEE przeprowadzano metodami współstrącenia na nośnikach (Ni, Te) oraz wymiany jonowej z wykorzystaniem silnie zasadowego anionitu. Uzyskano obie-cujące wyniki badań oddzielenia PGM od pierwiastków matrycowych. Pozwolą one na dalsze doskonalenie efektywnej metodyki oznaczania śladowych zawartości PGM w matrycy WEEE, z wykorzystaniem próbek rzeczywistych. Zapotrzebowanie na metale szlachetne jest generowane przez intensywny rozwój zaawansowanych technologii i elektroniki oraz głównych gałęzi przemysłu: motoryzacyjnego, petrochemicznego i chemicznego. Metale szlachetne PGM (precious group metals) to metale strategiczne, mają bowiem kluczowe znaczenie ze względu na swoje unikatowe właściwości oraz brak możliwości zastąpienia ich innymi metalami. Ich ograniczone zasoby, rzadkość występowania, systematyczny wzrost popytu, wysoka cena rynkowa oraz duża energochłonność wydobycia z surowców pierwotnych, np. z rud, wraz ze znaczną ilością generowanych przy tym bezużytecznych odpadów powodują, że coraz większą uwagę skupia się na odzyskiwaniu PGM z surowców wtórnych1). Obecnie odzysk PGM stał się koniecznośc[...]

Direct method for production of zirconyl nitrate from zirconium silicate Bezpośrednia metoda otrzymywania azotanu cyrkonylu z krzemianu cyrkonu DOI:10.15199/62.2016.4.22


  ZrSiO4 was treated under lab. conditions with concd. HNO3 optionally after addn. of H2SO4, HCl or HF at 150°C under 0.3-0.65 MPa for 1-3 h to produce ZrO(NO3)2 sepd. then from reaction mixt. by evapn., centrifugation, crystn. and filtration. The Zr recovery was up to 90%. Use of pure HNO3 was recommended to avoid formation of other salts. Opracowana metoda polega na otrzymywaniu azotanu cyrkonylu bezpośrednio z krzemianu cyrkonu w warunkach podwyższonego ciśnienia i temperatury. Pozwala to na otrzymanie produktu końcowego z pominięciem wysoce energochłonnych etapów, stosowanych w znanych metodach kwaśnych i alkalicznych. Przebadano wpływ warunków prowadzenia procesu na jego wydajność i wyznaczono optymalne warunki procesu. Związki cyrkonu znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach przemysłu. Azotan cyrkonylu jest szeroko wykorzystywany w syntezie związków cyrkonowych, stosowanych następnie m.in. w układach katalitycznych, medycynie, farbiarstwie, przemyśle garbarskim, celulozowo- papierniczym oraz w ceramice. Ponadto znajduje on zastosowanie w syntezie materiałów o nanodrobnych cząstkach, np. ZrO2 metodą zol-żel1-3). Opisano sposób otrzymywania azotanu cyrkonylu w wyniku reakcji tetrachlorku cyrkonu lub chlorku cyrkonylu z kwasem azotowym lub tlenkami azotu w obecności wody4). Proces można przedstawić za pomocą reakcji (1) i (2): Z rOCl2 + 2HNO3 → ZrO(NO3)2 + 2HCl (1) Z rCl4 + 2HNO3 + H2O → ZrO(NO3)2 + 4HCl (2) Tworzący się chlorowodór, wraz z wodą i nadmiarem kwasu azotowego, jest odpędzany z mieszaniny przez ogrzewanie. Po odparowaniu otrzymuje się biały krystaliczny proszek azotanu cyrkonylu. Uzyskiwanie soli cyrkonowej tą metodą wiąże się z koniecznością wcześniej[...]

Technology for production of drill cuttings, drilling fluids and waste residues-based agents for improving soil properties Technologia otrzymywania środków poprawiających właściwości gleby na bazie zwiercin, płuczek i osadów ściekowych DOI:10.15199/62.2016.6.7


  Spent drilling fluids and drill cuttings from the extn. of shale gas were mixed with waste residues, sewage sludges and burnt lime and used for prodn. of mixts. improving soil properties. The mixts. were studied for chem. compn. and then recommended for agricultural use. Przedstawiono wyniki badań nad możliwością wykorzystania odpadowych płuczek i zwiercin z procesu wydobywania gazu z łupków oraz osadów ściekowych do wytwarzania środków poprawiających właściwości gleby. Uzyskane dane doświadczalne pozwoliły na opracowanie technologii wytwarzania środków o projektowanych właściwościach poprawiających właściwości gleby. Produkty odpadowe powstające w wyniku eksploatacji gazu z formacji łupkowych stanowią w Polsce znaczący strumień odpadów. Pojawienie się szansy na uniezależnienie krajowej gospodarki od dostaw energii z zagranicy doprowadziło do wzrostu zainteresowania niekonwencjonalnymi złożami gazu. W ostatnich latach specjalistyczne firmy poszukiwawcze otrzymały koncesje na prace udostępniające i wydobywcze. Mimo że obecnie niektóre z nich ograniczają działalność, to w konsekwencji podjętych prac wiertniczych, w obrębie obszarów górniczych, na powierzchni terenu powstały składowiska odpadów, głównie osadniki dla zużytych płuczek wiertniczych. W wieloletniej perspektywie ilość i jakość zgromadzonych odpadów stanowić będzie zagrożenie dla środowiska naturalnego, prowadząc do pogorszenia jakości życia człowieka. Kierując się zasadami zrównoważonego rozwoju i spełniając zapisy dokumentów normatywnych1-3), należy podejmować działania zmierzające m.in. do poszukiwania coraz skuteczniejszych metod unieszkodliwiania, zagospodarowania i utylizacji odpadów wiertniczych. Według katalogu odpadów płuczki wiertnicze należą do grupy 01 i podgrupy 05. Zgodnie z tą klasyfikacją mogą one być poddawane odpowiednim procesom odzysku i recyklingu "R" oraz unieszkodliwiania "D", zdefiniowanym w ustawie o odpadach. Zgromadzone odpady stanowią mi[...]

 Strona 1