Wyniki 1-1 spośród 1 dla zapytania: authorDesc:"Ryszard Rząd"

Młyn i kolekcja zabytków techniki w Muzeum Zamkowym w Malborku DOI:


  Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stanowi że ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, m.in. zabytki ruchome będące wytworami techniki, a zwłaszcza urządzeniami, środkami transportu oraz maszynami i narzędziami świadczącymi o kulturze materialnej, charakterystycznymi dla dawnych i nowych form gospodarki, dokumentującymi poziom nauki i rozwoju cywilizacyjnego1. Muzeum Zamkowe w Malborku gromadzi w swoich zbiorach różnorakie zabytki zgrupowane w dwudziestu kolekcjach. Jedną z nich, najmłodszą, są Zabytki Techniki. Powołano ją Zarządzeniem Dyrektora z dnia 22 stycznia 2004 r.2 W jej skład wchodzi m.in. wyposażenie Młyna na Zamku Wysokim, pozostałości jednego z żuławskich wiatraków odwadniających i zespół kamieni żarnowych. Niniejszy tekst opowiada ich krótką historię. Młyn na Zamku Wysokim Młynarstwo było jednym ze strategicznych działów gospodarki państwa krzyżackiego w Prusach. Warunki przemiału zboża ściśle określała tzw. ordynacja młyńska wydana przez wielkiego 1 http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download. xsp/WDU20031621568/T/D20031568L.pdf 2 Zarządzenie nr 2/2004 Dyrektora Muzeum Zamkowego w Malborku w sprawie powołania kolekcji muzealnej - Zabytki Techniki, Malbork, 22 stycznia 2004 r. mistrza Dietricha von Altenburg (zm. 1341). Zgodnie z nią Zakon zastrzegał sobie monopol w tej dziedzinie produkcji i przewidywał surowe kary za posiadanie i używanie prywatnych żaren w domach. Jak ponad pięć wieków później pisał Henryk Sienkiewicz: A gdzie żarna w chałupie znajdą, tam chłopa skatują, dobytek zagarną, ba! dzieciom i babom nie przepuszczą ("Krzyżacy", Warszawa 2001). W zależności od warunków terenowych mąkę produkowano w wiatrakach, młynach wodnych, zwierzęcych lub łodnych (pływających). Z reguły były to budowle dobrze chronione, położone w pobliżu zamków lub strażnic. Do największych należały obiekty w Szestnie koło Mrągowa i, zachowany do d[...]

 Strona 1