Wyniki 1-10 spośród 10 dla zapytania: authorDesc:"Waldemar Samociuk"

Ryzyko wystąpienia poważnej awarii reaktora syntezy mocznika DOI:10.15199/62.2017.8.32


  Mocznik jest powszechnie stosowany w przemyśle jako gotowy produkt i półprodukt. Jego światowa produkcja stale wzrasta i obecnie wynosi ponad 152 mln t/r. Jest on stosowany w formie stałej i ciekłej jako nawóz azotowy (46% N) oraz dodatek do pasz w rolnictwie1, 2). Oprócz tego jest on surowcem do produkcji melaminy oraz żywic i klejów mocznikowo-formaldehydowych. Ma też zastosowanie w procesie selektywnej redukcji katalitycznej, służącej do oczyszczania spalin. Przemysłowa synteza mocznika opiera się na reakcji amoniaku z ditlenkiem węgla w warunkach wysokiego ciśnienia, którą sumarycznie można zapisać równaniem (1): 2NH3 + CO2 ↔ NH2CONH2 + H2O (1) Reakcja ma przebieg dwuetapowy. W pierwszy etapie w wyniku silnie egzotermicznej reakcji (2) powstaje karbaminian amonu: 2NH3 + CO2 ↔ NH2COONH4 (2) który w warunkach normalnych ulega rozpadowi do substratów, a w warunkach procesowych (ciśnienie ok. 20 MPa, temp. ok. 185°C) ulega dehydratacji do mocznika i wody w reakcji (3), która wymaga dostarczenia ciepła: NH2COONH4 ↔ NH2CONH2 + H2O (3) W reakcji wytwarzania karbaminianu amonu (2) wydziela się ciepło. Reakcja ta w warunkach przemysłowych przebiega praktycznie do końca2-5). Reakcja dehydratacji karbaminianu (3) przebiega wolniej, jest reakcją endotermiczną i nie zachodzi do końca. Konwersja CO2 w mocznik wynosi 50-80%. Szybkość dehydratacji karbaminianu rośnie wraz ze wzrostem temperatury i wzrostem stosunku NH3/CO2, a zmniejsza się przy wzroście stosunku H2O/CO2. Roztwór mocznika pochodzący z reaktora zatęża się w celu otrzymania granulatu1). Proces produkcji mocznika, podobnie jak inne procesy występujące w zakładach azotowych, jest realizowany w warunkach, w których występują liczne zagrożenia awariami, także mającymi znamiona poważnych awarii6, 7). W produkcji mocznika wykorzystywane są niebezpieczne dla ludzi oraz środowiska media pod wysokim ciśnieniem, toksyczne, posiadające wysoką temperaturę oraz zubożaj[...]

Effect of poly(vinyl alcohol) and keratin on stress relaxation course in thermoplastic starch Wpływ poli(alkoholu winylowego) i keratyny na przebieg relaksacji naprężeń w termoplastycznej skrobi DOI:10.12916/przemchem.2014.364


  The thermoplastic starch, glycerol and poly(vinyl alc.) or keratin films made by blowing extrusion were tested for tensile stress relaxation under varying relative humidity conditions (50-99%). The increase of keratin content resulted in a decrease of relaxation curve asymptote value, while the increase of poly(vinyl alc.) content contributed to its increase. The 5-parameter viscoelastic Zener model was used to describe the behaviour of films under loading. At the humidity of 99%, no effect of film compn. on its mech. properties was obsd. Przeprowadzono testy relaksacji naprężeń w próbkach folii termoplastycznej wytworzonej ze skrobi ziemniaczanej i glicerolu z dodatkiem keratyny i/lub PVAL. Określono wpływ tych dodatków na przebiegi krzywych relaksacji naprężeń. Stwierdzono, że wzrost zawartości keratyny powoduje obniżenie położenia asymptoty krzywej relaksacji naprężeń natomiast wzrost zawartości PVAL przyczynia się do jego wzrostu. Do opisu zachowania się folii pod obciążeniem użyto pięcioparametrowego modelu Zenera. Oszacowano także wkład poszczególnych składników modelu na zachowanie się próbek podczas relaksacji naprężeń. Przeprowadzono ponadto badania wpływu wilgotności względnej powietrza na parametry lepkosprężystego modelu Zenera. Wartości trzech parametrów E0, E1 i η1 dla różnych zawartości keratyny i PVAL wykazują znaczne rozbieżności przy względnej wilgotności powietrza wynoszącej 50%. Różnice te zanikają dla względnej wilgotności powietrza równej 99%. Całkowita biodegradowalność, łatwa dostępność surowca i urządzeń do produkcji, a także niski koszt wytwarzania czyni folię ze skrobi termoplastycznej materiałem mogącym w przyszłości zastąpić materiały opakowaniowe pochodzenia petrochemicznego1). Uniknięcie problemu gromadzenia i utylizacji zużytych opakowań jest najlepszą propozycją realizacji ostatniego etapu cyklu życia opakowania jako produktu2). Możliwości zastosowania produktów skrobiowych do wytw[...]

Effect of some properties of hydrocarbon fuels on self-ignition delay Wpływ wybranych właściwości paliw węglowodorowych na opóźnienie ich samozapłonu w silniku o zapłonie samoczynnym DOI:10.15199/62.2017.5.30


  Mixts. of rapeseed oil with n-hexane (up to 20% by vol.) were tested in Diesel engine for applicability as motor fuels. Ignition delay angle increased with increasing the drive shaft rotational speed but did not depend on the n-hexane content in the rapeseed oil. Przeprowadzono badania wpływu właściwości fizykochemicznych oleju rzepakowego oraz jego mieszanin z n-heksanem na czas opóźnienia samozapłonu. Wyniki porównano z danymi dla oleju napędowego. Podjęto również próbę weryfikacji tezy, że wraz ze wzrostem liczby atomów węgla w cząsteczce paliwa zmniejsza się opóźnienie jego samozapłonu. Od prawie półtora wieku powszechne środki transportu są wyposażone w silnik spalinowy zasilany paliwem ciekłym, najczęściej węglowodorowym. Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej społeczeństw i zaostrzaniem norm emisji spalin konieczne staje się udoskonalanie konstrukcji silnika oraz poprawa właściwości stosowanych paliw. Mają one bowiem bezpośredni wpływ na przebieg procesu wtrysku oraz spalania1, 2). Kolejne wymagania związane są z bezpieczeństwem użytkowania instalacji chemicznych, a więc dotyczą obszaru inżynierii bezpieczeństwa procesowego3, 4). Ropa naftowa, jako naturalne paliwo ciekłe, poddawana jest przeróbce, w wyniku której otrzymuje się gaz płynny LPG (liquefied petroleum gas), paliwa silnikowe (benzyny, oleje napędowe, nafta) oraz oleje opałowe. Coraz większy udział w rynku paliw do silników o zapłonie samoczynnym (ZS) mają węglowodorowe paliwa alternatywne nie pochodzące z przeróbki ropy naftowej, takie jak gaz naturalny CNG (compressed natural gas), alkohole (metanol, etanol, butanol), oleje roślinne (rzepakowy, sojowy, słonecznikowy, palmowy, z orzeszków ziemnych) oraz estry metylowe oleju rzepakowego (EMKOR) i palmowego (CPO, CPS). Stosuje się również dodatki do oleju napędowego lub olejów roślinnych, które mają poprawić przebieg procesu spalania i przyczynić się do zmniejszenia liczby składników toksycznych w spalinac[...]

Analiza międzynarodowego transportu produktów chemicznych w państwach Grupy Wyszehradzkiej DOI:10.15199/62.2018.6.2


  Przedstawiono analizy dotyczące bezpieczeństwa międzynarodowego transportu towarowego produktów chemicznych w państwach Grupy Wyszehradzkiej (V4) (Republika Czeska, Rzeczpospolita Polska, Republika Słowacka i Republika Węgierska). Przeprowadzono wstępną analizę międzynarodowego transportu towarowego w tych państwach, w odniesieniu do poszczególnych rodzajów transportu. Analizy skupiały się na porównaniu infrastruktury transportowej w poszczególnych państwach V4 oraz ilości i rodzaju przewożonych towarów w międzynarodowym transporcie towarowym, ze szczególnym uwzględnieniem Polski. Omówiono też środki umożliwiające poprawę bezpieczeństwa w zakresie transportu produktów chemicznych. Ze względu na zagrożenia występujące podczas transportu produktów chemicznych1-4), niezbędne jest przeprowadzanie analiz występującego ryzyka, na podstawie których zastosuje się różne warstwy zabezpieczeń5, 6). Zabezpieczenia mogą mieć charakter rozwiązań technicznych, takich jak systemy ostrzegawcze i blokadowe, jak również organizacyjnych (zarządzanie ryzykiem)7-10). Dla bezpieczeństwa systemów transportowych istotna jest także diagnostyka tych systemów i obiektów11). Omówiono infrastrukturę transportową z uwzględnieniem natężenia przepływu materiałów w państwach grupy V412, 13) , które zacieśniając współpracę handlową i polityczną między sobą, muszą również wypracować wspólną strategię transportową, uwzględniającą ich szczególne położenie geopolityczne12). Strategia ta powinna być oczywiście spójna ze strategią wynikającą z projektu TEN-T (Transeuropejska Sieć Transportowa), zakładającego stworzenie interoperacyjnej multimodalnej sieci transportowej o ujednoliconych, wysokich parametrach technicznych w ramach całej Unii Europejskiej (UE)10). Rozwój infrastruktury transportowej powinien wpisywać się w globalne planowanie przestrzenne, zapewniając odpowiednią jakość sieci drogowej i kolejowej, łączącej poszczególne regiony14, 15). [...]

Analiza transportu produktów chemicznych w Unii Europejskiej DOI:10.15199/62.2019.8.25


  Transport odgrywa kluczową rolę w dostarczaniu towarów i usług do klientów, a także przemieszczaniu pasażerów do pracy lub w celach turystycznych1). Poza niewątpliwymi zaletami powoduje duży wzrost natężenia ruchu w sieci drogowej i stale rosnące zapotrzebowanie na przejazdy oraz wpływa na bezpieczeństwo drogowe2). Bezpieczeństwo na drodze zależy od wielu czynników, w tym od wydajności systemu technicznego i zachowania kierowcy pojazdu3). Transport jest jednym z podstawowych sektorów gospodarki, mającym istotny wpływ na wykorzystanie wszystkich regionów Unii Europejskiej (UE) oraz wsparcie rynku wewnętrznego i rozwój gospodarczy. Obejmuje złożoną sieć przedsiębiorstw publicznych i prywatnych dostarczających towary i świadczących usługi, za które pobierane są opłaty. Transport odgrywa ważną rolę dla konkurencyjności handlu, gdyż dostępność aUniwersytet Przyrodniczy, Lublin; bŽilinská Univerzita, Žilina (Słowacja) Anna Pecynaa, Zbigniew Krzysiaka,*, Jacek Cabana, Waldemar Samociuka, Eva BrumercíkovÁb, Bibiana Bukovab, Agnieszka Buczaja Analysis of transport of chemical products in the European Union Analiza transportu produktów chemicznych w Unii Europejskiej DOI: 10.15199/62.2019.8.25 Dr inż. Waldemar SAMOCIUK w roku 1993 ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lubelskiej. Stopień doktora nauk technicznych uzyskał w 2006 r. Pracuje na stanowisku adiunkta w Katedrze Inżynierii Mechanicznej i Automatyki Wydziału Inżynierii Produkcji Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Specjalność - sterowanie i modelowanie procesów przemysłowych. Katedra Inżynierii Mechanicznej i Automatyki, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, ul. Głęboka 28, 20-612 Lublin, tel.: 508-099-964, (81) 531-97-55, e-mail: zbigniew.krzysiak@wp.pl Dr inż. Anna PECYNA - notkę biograficzną i fotografię Autorki wydrukowaliśmy w nr 6/2019, str. 946. Dr hab. inż. Zbigniew KRZYSIAK, prof. UP - notkę biograficzną i fotografię Autora drukujemy w bieżącym [...]

Modernization of the control system to reduce a risk of severe accidents during non-pressurized ammonia storage Modernizacja układu sterowania w celu redukcji ryzyka poważnych awarii bezciśnieniowego przechowywania amoniaku DOI:10.15199/62.2016.5.29


  Methodology of the risk assessment was presented on the basis of the failure of the control system of a tank with 1 or 2 liq. level sensors. Przeprowadzono analizę zmniejszenia ryzyka wystąpienia awarii w instalacji przechowywania bezciśnieniowego amoniaku przez modernizację układu sterowania w zakładzie zobowiązanym do spełnienia kryteriów ZDR (zakład dużego ryzyka). Zaprezentowano metodę obejmującą analizę ryzyka awarii oraz ocenę jej występowania. Jako zagrożenie uwzględniono niekontrolowany wypływ ciekłego amoniaku spowodowany awarią układu sterowania. Omówiono modyfikacje w układzie sterowania poprawiające bezpieczeństwo funkcjonowania instalacji. Synteza amoniaku była jednym z epokowych dokonań przemysłu chemicznego w XX w.1). Rozpoczęła się jego "kariera" jako medium chłodzącego lub substratu w licznych syntezach (nawozy sztuczne, kwas azotowy, syntetyczne żywice i włókna oraz materiały wybuchowe i hydrazyna)1, 2). Jednakże wielkotonażowe, przemysłowe wykorzystanie amoniaku niesie ze sobą zagrożenia, ponieważ jest on substancją trującą, żrącą i palną, i z tego powodu stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, a także dla środowiska przyrodniczego3, 4). W związku z tym pojawiła się konieczność wypracowania takich mechanizmów (prawnych, technicznych i logistycznych), które zabezpieczą przed tym zagrożeniem. Projektowanie i wykonywanie instalacji przemysłowych wykorzystujących amoniak musi uwzględniać warunki zapewniające ich bezpieczne funkcjonowanie5, 6). Dotyczy to w szczególności tych procesów przemysłowych, w których występują zagrożenia awariami z istotnym negatywnym oddziaływaniem na zdrowie i życie ludzi oraz na środowisko. Aby zminimalizować liczbę awarii opracowany został system prawny (składający się z przepisów krajowych i międzynarodowych), który muszą stosować przedsiębiorstwa. Jedną z krajowych regulacji jest rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości [...]

Analiza zagrożenia bezpieczeństwa przeciwwybuchowego na stacji paliw ciekłych DOI:10.15199/62.2017.2.5


  Analiza bezpieczeństwa przeciwwybuchowego pozwala ocenić, czy stan bezpieczeństwa na danym stanowisku ma poziom akceptowalny, czy niezbędne jest podjęcie dodatkowych działań umożliwiających jego zwiększenie. Dokonano analizy bezpieczeństwa z uwzględnieniem wymagań dyrektywy1) oraz oceny ryzyka zawodowego dotyczącego pracownika stacji paliw na przykładzie małej stacji paliw. Przedstawiono również zagrożenia występujące na wybranej stacji paliw oraz zaproponowano zmiany poprawiające stan w zakresie bezpieczeństwa technicznego. Propozycje poprawiające system bezpieczeństwa technicznego mogą być odwzorowane i wdrożone na podobnych stacjach paliw. W ostatnich latach ze względu na dostosowywanie prawa polskiego do wymagań przepisów Unii Europejskiej duże znaczenie mają kwestie bezpieczeństwa technicznego w przemyśle, a w szczególności w przedsiębiorstwach przemysłu chemicznego1). Sprawy bezpieczeństwa zawsze były bardzo ważne w każdej dziedzinie produkcji i usług2, 3). Obecnie rola systemów bezpieczeństwa i procedur z nimi związanych została uwypuklona z uwagi na konieczność posiadania przez przedsiębiorców stosownej dokumentacji, która jest podstawą wszelkich kontroli i audytów4). Niezmiernie ważne są zagrożenia jakie mogą stwarzać przedsiębiorstwa produkujące substancje chemiczne lub pośrednio uczestniczące w ich obrocie5). Należy tu szczególnie dbać o urządzenia i systemy zabezpieczeń technicznych, aby nie doszło do poważnych awarii6, 7). Takie awarie mogą mieć fatalne skutki dla ludności i środowiska naturalnego. Stacje paliw też stwarzają podobne zagrożenia, szczególnie ze względu na ich usytuowanie w aglomeracjach miejskich lub na ich obrzeżach. Jednak najbardziej narażeni na ciągłe niebezpieczeństwo i zagrożenia są pracownicy stacji paliw. Obowiązkiem każdego właściciela stacji paliw jest zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków swoim pracownikom i klientom. Realizację tego obowiązku określają przepi[...]

Analysis of explosion hazard on propane-butane liquid gas distribution stations during self tankage of vehicles Analiza zagrożeń wystąpienia wybuchu dla stacji dystrybucji gazu płynnego propan-butan podczas samodzielnego napełniania pojazdów DOI:10.15199/62.2017.4.29


  Risk anal. of the liq. pressurized gas (LPG) tankage was performed by using particular cases. Some measures for increasing the safety (gas detectors, double level gauges, computer monitoring) were recommended. Przeprowadzono analizę ryzyka oraz przedstawiono wybrane scenariusze awaryjne dla stacji dystrybucji gazu propan-butan (LPG). Uwzględniono nowe przepisy dotyczące samodzielnego napełniania przez kierowców zbiornika samochodowej instalacji gazowej. Zaproponowano rozwiązania podnoszące bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń do napełniania samochodów gazem propan-butan. Gaz propan-butan jest powszechnie stosowany zarówno w przemyśle, jak i gospodarstwach domowych. Polska zaś jest krajem przodującym w jego użyciu w transporcie przemysłowym i publicznym. W 2015 r. zajmowała ona czwartą pozycję1), a w 2008 r. trzecią2) (rys. 1). Użytkowane w Polsce instalacje do dystrybucji gazu LPG często pochodzą sprzed wielu lat i od dawna nie były modernizowane. Ze względu na właściwości gazu muszą być jednak zachowane rygorystyczne zasady bezpieczeństwa, zarówno przy wydobyciu gazu i jego transporcie, jak również przy produkcji gazu z różnych materiałów, np. z biomasy3). Gaz ten jest cięższy od powietrza i w przypadku awarii łatwo zalega w kanałach i szczelinach, co prowadzi do sytuacji potencjalnie niebezpiecznych. Podczas magazynowania i dystrybucji LPG występują zagrożenia, w wyniku których może wystąpić awaria powodująca straty ludzkie, finansowe oraz środowiskowe. System prawny oraz kontrole Urzędu Dozoru Technicznego (UDT) wymuszają na właścicielach stacji LPG zachowanie odpowiedniego stopnia bezpieczeństwa. Nie zwalnia to ich jednak z ciągłego podnoszenia poziomu bezpieczeństwa, szczególnie w ostatnim czasie, kiedy do tankowania samochodów zostali dopuszczeni kierowcy bez przeszkolenia. Samoobsługa podczas tankowania pojazdów podnosi ryzyko wystąpienia awarii, ponieważ zmniejszony został nadzór obsługi stacji nad sytuacjami, w k[...]

Dokumentowanie spełniania wymagań w obszarze bezpieczeństwa technicznego na przykładzie dystrybucji paliw ciekłych DOI:10.15199/62.2017.5.18


  Zachowanie bezpieczeństwa technicznego każdego obiektu przemysłowego niesie ze sobą obowiązek spełnienia wielu wymogów formalnych, także w zakresie dokumentacji. Zaproponowano narzędzia wspomagające dokumentowanie planowania i wdrażania procesów związanych z utrzymaniem bezpieczeństwa technicznego. Wskazano podstawowe systemy zarządzania jakością, bezpieczeństwem i higieną pracy (BHP) oraz środowiskiem do tworzenia i uporządkowania dokumentacji związanej z uruchomieniem i utrzymaniem stacji paliw. Przedstawiono koncepcję systemowego tworzenia powiązań pomiędzy wymaganiami zintegrowanego systemu zarządzania a przygotowywaniem dokumentacji wymaganej przy budowie i eksploatacji obiektów w przemyśle chemicznym na przykładzie stacji paliw. Inżynieria bezpieczeństwa technicznego zajmuje się projektowaniem, budową, eksploatacją oraz likwidowaniem obiektów technicznych w taki sposób, aby zminimalizować możliwość i zasięg ich negatywnego oddziaływania na otoczenie, ludzi, środowisko naturalne oraz inne obiekty techniczne, w szczególności w przypadku ich poważnych awarii1). Zagadnienie to od wielu lat jest przedmiotem badań i regulacji prawnych. Obszarem badawczym są m.in. zagadnienia oddziaływania i biodegradacji benzyn i oleju napędowego w glebie2, 3), pojawiają się też publikacje na temat regulacji Safety and Quality Assessment System SQAS (system badania i oceny bezpieczeństwa i jakości)4) oraz liczne prace na temat bezpieczeństwa pracowników i klientów na stacjach paliw płynnych. Przy projektowaniu i budowie systemu bezpieczeństwa technicznego wykorzystywana jest metodologia zawierająca procedury wywodzące się z metodologii projektowania układów funkcjonalnych: (i) zarządzania jakością, (ii) zapewnienia kontrolowalności układu funkcjonalnego oraz układu bezpieczeństwa danego obiektu technicznego i (iii) zapewnienia bezpieczeństwa obiektu zawartego w jego istocie. Jednym z ważniejszych etapów budowania systemu be[...]

Testy linii technologicznej do produkcji paliwa alternatywnego DOI:10.15199/62.2018.7.9


  Zwiększająca się ilość odpadów należy do najistotniejszych problemów cywilizacyjnych. Jednym z bezpiecznych ekologicznie sposobów zagospodarowania odpadów jest wykorzystanie ich palnych frakcji jako paliw w procesach wysokotemperaturowego spalania. Zrównoważona gospodarka odpadami i jej rozwój wpływają istotnie na rozwój recyklingu, a co za tym idzie, i na koniunkturę produkcji paliw1). Podstawowym działaniem mającym na celu zmniejszenie wydatków na produkcję jest obniżenie kosztów energii poprzez zastąpienie części paliw konwencjonalnych paliwami alternatywnymi2, 3). Dla paliwa alternatywnego, wytworzonego zarówno z odpadów przemysłowych, jak i komunalnych stosowana jest nazwa RDF (refused derived fuel). Paliwo to jest określane jako odpowiednio przygotowane odpady spełniające wymagania stawiane przez odbiorców, głównie w zakresie zachowania dużej wartości opałowej. W skład paliwa RDF wchodzą m.in. palne frakcje odpadów, łatwo palne odpady z handlu i przemysłu, niebezpieczne odpady przemysłowe oraz odpady biomasy2-5). Wraz z wejściem nowych uwarunkowań prawno-ekonomicznych dotyczących posługiwania się odpadami wysokokalorycznymi (RDF) pojawiło się zapotrzebowanie na technologie umożliwiające przetwarzanie tego surowca w pełnowartościowe paliwo spełniające kryteria kwalifikujące je do wykorzystania w energetyce zawodowej (granulat) 3-7). Według Krajowego planu gospodarki odpadami8) mechaniczno- biologiczne przetwarzanie odpadów jest lub będzie preferowane w regionach obejmujących powyżej 120 tys. mieszkańców7, 9, 10). Szacuje się, że polskie cementownie wykorzystują ok. 1000 Gg paliw alternatywnych rocznie i mogą zwiększyć ich ilość o ok. 400 Gg11). Możliwości współspalania odpadów w tym sektorze są ograniczone. Cementownie nie będą w stanie zagospodarować wszystkich wytworzonych w kraju paliw alternatywnych. Można postawić tezę, że część wytwórców RDF w kraju nie znajdzie odbiorców na wyprodukowane paliwo, chyba że otworzą się[...]

 Strona 1