Wyniki 1-3 spośród 3 dla zapytania: authorDesc:"Ewa Białecka-Florjańczyk"

Rozpuszczalniki przyszłości ciecze jonowe i płyny nadkrytyczne


  Ciecze jonowe i płyny nadkrytyczne są obecnie zaliczane do nowej klasy rozpuszczalników (tzw. neoteric solvents) o niespotykanych dotychczas właściwościach. Często są nazywane rozpuszczalnikami XXI w., ponieważ umożliwiają opracowanie czystych i bardziej przyjaznych środowisku naturalnemu technologii chemicznych. W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie zieloną chemią, czyli chemią przyjazną środowisku. Zielona chemia dotyczy nowego podejścia do zagadnienia syntezy, przeróbki i wykorzystania związków chemicznych, co ma na celu zmniejszenie zagrożenia dla środowiska i zdrowia człowieka. Założenia zielonej chemii odnoszą się także do przemysłu spożywczego. Jego rozwój jest związany z wieloma trudnymi do rozwiązania zagadnieniami dotyczącymi m.in. zaspokojenia potrzeb surowcowych oraz zużycia substancji pomocniczych (rozpuszczalników, katalizatorów, związków syntetycznych), a także rosnącej wraz z wielkością produkcji ilością odpadów i produktów ubocznych. Duży nacisk kładzie się obecnie na zastąpienie procesów - głównie ekstrakcji - z udziałem tradycyjnych rozpuszczalników technologiami bez ich udziału lub wykorzystującymi płyny w stanie nadkrytycznym oraz ciecze jonowe [6]. PŁYNY NADKRYTYCZNE Stan nadkrytyczny jest specyficznym stanem materii, w którym gaz i ciecz mają identyczne właściwości. Występuje wtedy, gdy temperatura i ciśnienie przekroczą określoną wartość krytyczną charakterystyczną dla danej substancji (tabela). Stan nadkrytyczny łączy niską lepkość i łatwość penetracji typową dla gazów z charakterystyczną dla cieczy możliwością rozpuszczania substancji stałych. Dzięki zdolnościom rozpuszczającym, płyny (gazy) w stanie nadkrytycznym są wykorzystywane przede wszystkim do ekstrakcji (supercritical fluid extraction) [10], ale mogą również pełnić funkcję środowiska reakcyjnego [4]. W przypadku ekstrakcji gazami w stanie nadkrytycznym proces prowadzi się w warunkach ciśnienia i temperatury wyższych od parametrów kr[...]

Biotransformacje z udziałem drożdży


  Biokatalizatory (zarówno enzymy, jak i produkujące je mikroorganizmy) odgrywają coraz większą rolę w syntezie organicznej. Omówiono wybrane przykłady zastosowania drożdży jako katalizatorów w syntezie dodatków do żywności, związków biologicznie czynnych a także paliwa typu biodiesel. Zasygnalizowano także możliwości wykorzystania drożdży w ochronie środowiska. A review, with 32 refs., of uses of yeasts for synthesis of food additives and biolog. active comps. Some ecolog. aspects (prodn. of biodiesel, soil bioremediation) were also taken into consideration. Drożdże od lat, a nawet od tysiącleci używane są w browarnictwie, winiarstwie, gorzelnictwie, piekarnictwie i mleczarstwie. Jednak mogą one odgrywać pożyteczną rolę również w innych dziedzinach związanych z żywieniem, a także w ochronie środowiska i w syntezie chemicznej. Zastosowania te wynikają z metabolizmu (przede wszystkim z produktów metabolizmu), a także po części z budowy tych organizmów. W przeglądzie są omówione wybrane przykłady wykorzystania drożdży w dziedzinach związanych z żywieniem, ochroną środowiska, syntezą chemiczną i biotechnologią, ze szczególnym uwzględnieniem prac własnych w tym zakresie. Preparaty białkowo-mineralne i probiotyki Drożdże, najczęściej drożdże piekarskie (Saccharomyces cerevisiae), są ważnym suplementem diety wegańskiej, ponieważ stanowią znakomite źródło protein i witamin (przede wszystkim z grupy B). W otrzymywaniu preparatów stanowiących suplementy żywności oprócz Saccharomyces cerevisiae są również stosowane drożdże Candida utilis, które odznaczają się dobrą strawnością, dużą zawartością białka (45-75%) oraz zbilansowanym składem aminokwasowym. Zawierają one aminokwasy egzogenne, np. lizynę, w ilości 7,1 g/100 g białka w Candida utilis i 8,2 g/100 g białka w Saccharomyces cerevisiae. Ponadto ich zaletą jest duża elastyczność w odniesieniu do warunków hodowli, akceptują takie media hodowlane, jak m.in. wywar melasowy, ścieki z [...]

Chemical and biotechnological synthesis of gamma-decalactone Chemiczna i biotechnologiczna synteza gamma-dekalaktonu DOI:10.15199/62.2016.7.25


  A review, with 47 refs. and with particular emphasis on biotransformation of ricinoleic acid or its esters to gamma- decalactone in presence of various yeast strains. Yarrowia lipolytica yeasts were used for cyclization of castor oil-contained 4-hydroxydecanoic acid (oil content 10%) to gamma-decalactone at 28°C for 8-9 days. The product was recovered from the reaction mixt. by steam distn. (yield 91% at pH 2). Przedstawiono ważniejsze chemiczne i biotechnologiczne metody syntezy gamma-dekalaktonu, ze szczególnym uwzględnieniem reakcji biotransformacji kwasu rycynolowego lub jego estrów, prowadzonych z udziałem różnych rodzajów drożdży. Założeniem prac badawczych była optymalizacja warunków biosyntezy gamma-dekalaktonu z oleju rycynowego przy zastosowaniu szczepu drożdży Yarrowia lipolytica W29 oraz opracowanie metody wydzielenia laktonu z mieszaniny poreakcyjnej. Laktony są cyklicznymi estrami hydroksykwasów dość powszechnie występującymi w przyrodzie. Najczęściej spotykanymi laktonami są związki zawierające pierścień pięcio- lub sześcioczłonowy, ale znane są zarówno mniejsze, jak i większe struktury (np. awermektyna - makrocykliczny lakton, którego odkrycie uhonorowano w 2015 r. nagrodą Nobla). W małocząsteczkowych laktonach wielkość pierścienia oznaczana jest w nazwie związku grecką literą alfabetu, w zależności od liczby atomów węgla pomiędzy grupą karbonylową i hydroksylową - gamma i delta, w przypadku pierścieni odpowiednio pięcio- i sześcioczłonowych. Gamma i delta-laktony mają atrakcyjne właściwości sensoryczne. Ich obecność determinuje zapach kwiatów oraz zapach i smak owoców lub warzyw. Dlatego też są one powszechnie wykorzystywane w przemyśle perfumeryjnym, kosmetycznym, farmaceutycznym i spożywczym1). Można je znaleźć m.in. w detergentach, preparatach do włosów, kremach, balsamach, w tabletkach na gardło, syropach oraz w ponad 120 produktach żywnościowych, m.in. w produktach mlecznych, mięsnych oraz w wyrobach[...]

 Strona 1