Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"Monika Szpringer"

Postępowanie służb ratunkowych w przypadku skażenia chemicznego DOI:10.15199/62.2017.12.15


  Rozwój współczesnego przemysłu chemicznego ma olbrzymie znaczenie dla obecnego postępu cywilizacyjnego. Produkcja różnego rodzaju substancji chemicznych pozwala na zaopatrzenie poszczególnych gałęzi gospodarki w produkty wykorzystywane przez współczesnego konsumenta w każdej sferze jego życia, co narzuca opracowywanie coraz bardziej zaawansowanych technologii chemicznych. Dynamiczny postęp przemysłowy i rozwój technologii produkcyjnych wiąże się z ryzykiem niekontrolowanego bądź kontrolowanego wydostania się związków toksycznych do środowiska naturalnego, powodując tym samym skażenie chemiczne. Skażenie chemiczne środowiska (zamierzone bądź niezamierzone) wiąże się z ryzykiem ekspozycji organizmu człowieka na środki toksyczne z jednoczesnym wywołaniem u niego objawów chorobowych. W takich przypadkach niezbędne jest podjęcie przez właściwe służby ratunkowe odpowiednich działań w zakresie ewakuacji i właściwego leczenia osób poszkodowanych oraz minimalizowanie niekorzystnego wpływu powstałego skażenia na środowisko naturalne. Celem artykułu jest przedstawienie zasad postępowania służb ratunkowych na miejscu wypadku masowego lub katastrofy w przypadku wystąpienia skażenia chemicznego. Analizie poddane zostały kwestie dotyczące procedur związanych z segregacją medyczną poszkodowanych, z jednoczesnym uwzględnieniem możliwości narażenia na szkodliwe substancje chemiczne. Ponadto autorzy przedstawili zasady podejmowania właściwej dekontaminacji poszkodowanych jako kluczowego elementu działania na miejscu skażenia oraz standardy postępowania ratunkowego na etapie przedszpitalnym. Istota skażenia chemicznego Według jednej z najbardziej powszechnych definicji przez skażenie chemiczne należy rozumieć każde zanieczyszczenie powietrza, wody, gleby, ciała ludzkiego oraz przedmiotów substancjami szkodliwymi dla ludzi i zwierząt1). Skażenia mogą powstawać m.in. w wyniku awarii w zakładach przemysłowych czy też podczas wypadków drogowych z ud[...]

Aspekty zdrowotne w krótkookresowym narażeniu na ołów DOI:


  Przewlekłe narażenie na ołów było przedmiotem wielu badań, jednak nie obejmowały one przypadków narażenia ostrego. Z uwagi na rozwój mechanizmów adaptacyjnych w narażeniu przewlekłym, analiza parametrów układu antyoksydacyjnego oraz wartości morfologii krwi w narażeniu ostrym jest uzupełnieniem obecnej wiedzy w tym zakresie. Ołów jest jednym z lepiej poznanych metali ciężkich pod względem zagrożenia, jakie stanowi na stanowisku pracy oraz dla środowiska aInstytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, Sosnowiec, bŚląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Wydział Lekarski z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu, cInstytut Ochrony Środowiska-Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa, dSzkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa, eŚląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, fSamodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej, Staszów, gUniwersytet Jana Kochanowskiego, Kielce Health aspects of an acute exposure to lead Aspekty zdrowotne w krótkookresowym narażeniu na ołów DOI: 10.15199/62.2018.4.22 Dr hab. n. med. Michał DOBRAKOWSKI ukończył studia lekarskie, a następnie doktoranckie na Wydziale Lekarskim z Oddziałem Lekarsko- -Dentystycznym w Zabrzu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. W 2017 r. uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk medycznych oraz specjalisty radiologii i diagnostyki obrazowej. Pracuje na stanowisku adiunkta w Katedrze i Zakładzie Biochemii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Specjalność - toksykologia, biochemia, radiologia i diagnostyka obrazowa. Dr n. o zdr. Jarosław CHMIELEWSKI - notkę biograficzną i fotografię Autora drukujemy w bieżącym numerze na str. 562. Prof. dr hab. Barbara GWOREK - notkę biograficzną i fotografię Autorki drukujemy w bieżącym numerze na str. 562. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, ul. Kościelna 13, 41-200 Sosnowiec, tel.: (32) 634-12-95, e-mail: marta.boron@wp.pl Dr n. med. Marta BOROŃ[...]

Oleje odpadowe jako źródło zagrożeń środowiskowych i zdrowotnych DOI:10.15199/62.2019.8.24


  Gospodarka odpadami jest szczegółowo uregulowana prawnie. Jednak jak pokazuje codzienne życie uregulowanie prawne tego zagadnienia nie jest gwarantem prawidłowego postępowania z odpadami. Należy przypuszczać, że zestawienie przepisów prawa z właściwą ich realizacją przez podmioty do tego zobowiązane w połączeniu ze świadomością ekologiczną oraz zmianą mentalności pojedynczych członków społeczeństwa przyniosą zamierzony efekt działań prośrodowiskowych i zdrowotnych, u podstaw których legło wprowadzenie przepisów prawa w tym zakresie. Prezentowane treści artykułu odnoszą się do zagadnień związanych ze zużytymi olejami kwalifikowanymi jako odpadowe i przepracowane. aInstytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa; bUniwersytet Pedagogiczny, Kraków; cUniwersytet Jana Kochanowskiego, Kielce; dInstytut Medycyny Wsi, Lublin Waste oils as a source of environmental and health risks Oleje odpadowe jako źródło zagrożeń środowiskowych i zdrowotnych DOI: 10.15199/62.2019.8.24 Dr hab. Alicja WALOSIK w roku 1979 ukończyła studia na kierunku biologia na Wydziale Geograficzno-Biologicznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. KEN w Krakowie. W 1994 r. uzyskała stopień doktora na tym samym wydziale. Jest biologiem i dydaktykiem biologii, profesorem Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, kierownikiem Zakładu Dydaktyki Nauk Przyrodniczych. Zainteresowania i badania naukowe koncentrują się na tematyce związanej z edukacją ekologiczną i środowiskową oraz problemach dydaktyki biologii, przyrody i ochrony środowiska na wszystkich szczeblach kształcenia przyrodniczego i biologicznego. Jest współautorką programów nauczania, podręczników przyrody i biologii w szkole podstawowej, gimnazjum i liceum, poradników metodycznych dla nauczycieli oraz podręcznika akademickiego z dydaktyki biologii i ochrony środowiska. Specjalność - biologia, przyroda, dydaktyka biologii, edukacja ekologiczna oraz ochrona śr[...]

Emisja amoniaku do atmosfery. Przyczyny, zagrożenia zdrowotne, procedury ratownicze DOI:10.15199/62.2019.10.16

Czytaj za darmo! »

Amoniak (NH3) odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu całego ekosystemu. Szacuje się, że w skali rocznej w przyrodzie krąży 1-3 mld t naturalnego amoniaku1). Związek ten znalazł również dość szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Dane Głównego Urzędu Statystycznego wykazują, że aż 98% emitowanego w Polsce amoniaku pochodzi z rolnictwa2). Z szacunkowych danych Departamentu Spraw Wewnętrznych Stanów Zjednoczonych wynika, że w skali przemysłowej rocznie na całym świecie wytwarza się ok. 140 mln t amoniaku. Największymi światowymi producentami tego związku są Chiny (44 mln t/r), Rosja (14 mln t/r) i Stany Zjednoczone (12,5 mln t/r). W Polsce w 2018 r. Arkadiusz Rutkowskia, Dorota Karkowskab, Małgorzata Czarny-Działakc, Halina Królc, Monika Szpringerc, Karol Bielskid, Igor Kondzielskie, Barbara Gworeke, Jarosław Chmielewskie,* 98/10(2019) 1609 Dr Igor KONDZIELSKI w roku 2000 uzyskał stopień doktora nauk chemicznych na Wydziale Chemii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od 2003 r. pracuje jako adiunkt w Instytucie Ochrony Środowiska - Państwowym Instytucie Badawczym w Warszawie. Specjalność - ocena ryzyka dla środowiska w zakresie losu i zachowania w środowisku środków ochrony roślin. Dr n. o zdr. Karol BIELSKI jest adiunktem na Wydziale Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego, radcą prawnym, członkiem Rady Ochrony Pracy przy Sejmie RP IX i X kadencji, dyrektorem Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego SPZOZ w Warszawie. Specjalność - zdrowie oraz prawo. Dr hab. Monika SZPRINGER, prof. nadzw. - notkę biograficzną i fotografię Autorki wydrukowaliśmy w nr. 1/2019, str. 42. Table 1. Ammonia gas emissions from terrestrial sources4) Tabela 1. Emisja amoniaku (N-NH3) do atmosfery ze źródeł lądowych4) Źródło Emisja, mln t/r Udział w emisji całkowitej, % Chów zwierząt 21,6 48,6 Nawozy sztuczne 9,0 20,3 Uprawa roślin 2,6 5,9 Odchody ludzkie 2,6 5,9 Gleby naturalne 2,4 5,4 Spalanie bioma[...]

Procedury ochrony personelu narażonego w pracy na działanie czynników chemicznych w postaci leków cytostatycznych DOI:10.15199/62.2019.10.19

Czytaj za darmo! »

Wzrastająca liczba zachorowań na nowotwory sprawia, że w procesie leczenia chorób nowotworowych coraz częściej są stosowane leki cytostatyczne (cytostatyki, leki cytotoksyczne). Leki te ze względu na swój skład chemiczny, jak i sposób oddziaływania istotnie wpływają na stan zdrowia człowieka. W odniesieniu do osób chorych są one stosowane w celu poprawy stanu zdrowia, zaś w odniesieniu do osób, które zawodowo są narażone na ich działanie mogą one negatywnie wpływać na stan zdrowia. Biorąc pod uwagę fakt, że na świecie jest ponad 5 mln pracowników zawodowo narażonych na działanie cytostatyków, zagadnienie to jest istotnym obszarem działania sytemu ochrony zdrowia pracowników1). Jak wykazują badania naukowe, grupami zawodowymi najbardziej narażonymi na negatywne oddziaływanie leków cytostatycznych są lekarze i pielęgniarki oddziałów onkologicznych, farmaceuci zatrudnieni w aptekach przygotowujących leki cytostatyczne oraz pracownicy koncernów farmaceutycznych zatrudnieni przy produkcji tych leków2, 3). Celem chemioterapii stosowanej w leczeniu chorób nowotworowych jest w pierwszej kolejności zahamowanie szybkiego rozrostu komórek nowotworowych, a następnie ich zniszczenie4). Leki cytostatyczne są stosowane przede wszystkim w terapii nowotworów, ale także w leczeniu niektórych chorób dermatologicznych i reumatologicznych o podłożu autoimmunologicznym. Leki te nie działają w sposób celowany (nie niszczą tylko chorych komórek), stąd ich bardzo duża toksyczność dla całego organizmu5). Cytostatyki zaliczane są do leków niebezpiecznych, o potencjalnym działaniu rakotwórczym, teratogennym lub mutagennym. Działanie to wykazują nie tylko w stosunku do leczonych pacjentów, ale także w stosunku do personelu medycznego mającego z nimi kontakt4). Ponadto cytostatyki są używane jako leki immunosupresyjne w leczeniu chorób z autoagresji, jak również w celu 1624 98/10(2019) Instytut Ochrony Środowiska-Państwowy Instytut Badawczy, ul. Krucza 5[...]

Uwalnianie ftalanów do środowiska i związane z tym zagrożenia zdrowotne DOI:10.15199/62.2019.1.2


  Postęp cywilizacyjny związany nierozerwalnie z tworzeniem i rozwojem nowych technologii warunkuje powstawanie dóbr konsumpcyjnych, do produkcji których wykorzystywane są nowe materiały powstałe z różnego rodzaju związków chemicznych. Obecnie w przetwórstwie tworzyw sztucznych szerokie zastosowanie mają również środki pomocnicze, pozwalające na otrzymywanie materiałów o wymaganych, zróżnicowanych parametrach przetwórczych i użytkowych. Do takich środków należą ftalany, związki będące solami i estrami kwasu ftalowego (benzeno- 1,3-dikarboksylowego). Stosowanych jest 7 ftalanów oznaczanych skrótami: DEHP (ftalan di(2-etyloheksylu)), DPB (ftalan dibutylu), BBP (ftalan butylobenzylu), DiBP (ftalan diizobutylu), DiDP (ftalan diizodecylu), DiNP (ftalandiizononylu) i DnOP (ftalan di-n-oktylu), które obecnie stanowią najbardziej rozpowszechnione organiczne plastyfikatory, używane głównie przy produkcji poli(chlorku winylu) (PVC), poli(chlorku winylidenu) (PVDC) oraz poli(octanu winylu) (PVA)1, 2). Na początku XXI w. produkcja ftalanów szacowana była na ok. 2,7 mln t/r3), dlatego też na ich działanie narażeni są nie tylko pracow- Jarosław Chmielewskia,*, Arkadiusz Rutkowskib, Bożena Wójtowiczc, Ilona Żeber-Dzikowskad, Monika Szpringerd, Małgorzta Czarny-Działakd, Barbara Gworeka, Magdalena Florek-Łuszczkie, Małgorzata Dziechciażf 42 98/1(2019) Dr hab. Ilona ŻEBER-DZIKOWSKA, prof. nadzw., jest przewodniczącą Ogólnopolskiej Sekcji Dydaktyki Biologii Polskiego Towarzystwa Przyrodniczego im. Mikołaja Kopernika, współpracuje z Państwową Wyższą Szkołą Zawodową w Płocku oraz od wielu lat jest związana z Uniwersytetem Jana Kochanowskiego w Kielcach. Zajmuje się współczesnymi problemami nauk pedagogicznych, społecznych, biologicznych i środowiskowych, zrównoważonego rozwoju, lokalnymi działaniami środowiskowo-edukacyjnymi wśród szerokiego spektrum wiekowego dzieci, młodzieży i dorosłych. Ponadto w przestrzeni jej zainteresowań znajduje się p[...]

Substancje chemiczne w żywności jako zagrożenie zdrowotne DOI:10.15199/62.2019.10.17

Czytaj za darmo! »

Kluczowe znaczenie dla naszego zdrowia ma bezpieczna i odpowiednia pod względem jakości i wartości odżywczej żywność. Żywność zawierająca substancje chemiczne stanowi globalne zagrożenie dla zdrowia,przyczyniając się do powstawania wielu chorób - począwszy od biegunek, aż po nowotwory. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 57) ustawy1) zanieczyszczenia to substancje zanieczyszczające, zanieczyszczenia biologiczne oraz ciała obce, szkodniki lub ich części. Substancją zanieczyszczającą jest każda substancja nieumyślnie dodana do żywności, która jest obecna w niej jako rezultat produkcji (w tym działalności związanej z gospodarką roślinną i zwierzęcą oraz działaniami w zakresie weterynarii), wytwarzania, przetwarzania, przygotowywania, obróbki, pakowania, opakowywania, transportu lub przechowywania takiej żywności, lub jako wynik skażenia środowiska2). Z punktu widzenia jakości zdrowotnej żywności ważną rolę odgrywa Komisja Kodeksu Żywnościowego działająca przy Światowej Organizacji Zdrowia, WHO (World Health Organization) oraz Organizacji ds. Żywności i Rolnictwa (Food and Agriculture Organization)3, 4). Do składników, które występują w żywności, a jednocześnie stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia człowieka należą antybiotyki i hormony, środki ochrony roślin, produkty obróbki technologicznej, substancje konserwujące, polepszacze smaku i zapachu. Substancje chemiczne dodawane do żywności, dopuszczone przez Unię Europejską, oznaczone są specjalnymi kodami i rozpoczynają się od wielkiej litery "E". Zagrożenia chemiczne występujące w żywności można podzielić na naturalnie występujące w surowcach, np. aflatoksyny, patulina, oraz obecne na skutek zabiegów agro- i zootechnicznych, np. pozostałości pestycydów, azotany( V), azotany(III), pozostałości leków weterynaryjnych - antybiotyki i metale ciężkie5). Do zagrożeń chemicznych żywności zalicza się również pozostałości środków myjących i dezynfekcyjnych, substancje dodatkowe dozwolone - dodaw[...]

Wpływ środowiskowej i zawodowej ekspozycji na rtęć na poszczególne układy organizmu człowieka DOI:10.15199/62.2019.11.16


  Rtęć jest metalem barwy srebrzystobiałej o liczbie atomowej 80, masie molowej 200,59 g/mol, gęstości 13,55 g/cm3, który w warunkach normalnych występuje w ciekłym stanie skupienia. W naturalnym środowisku rtęć występuje głównie w postaci siarczku rtęci (cynober), rtęci elementarnej oraz w połączeniu ze srebrem (amalgamat)1). W przemyśle otrzymuje się ją z siarczku rtęci poprzez ogrzewanie w obecności powietrza2). Rtęć jest słabym przewodnikiem ciepła i zarazem dobrym przewodnikiem prądu elektrycznego3). Dzięki tym właściwościom metal ten stanowi katodę w procesie elektrolizy stosowanej np. przy produkcji chloru4). Rtęć nie reaguje z większością kwasów, chociaż takie kwasy, jak stężony kwas siarkowy, azotowy czy woda królewska rozpuszczają ją i są używane do produkcji soli tego pierwiastka5). Wiele metali, takich jak złoto lub srebro, rozpuszcza się w rtęci, tworząc amalgamaty. Wyjątek stanowi żelazo wykorzystywane do produkcji kolb, w których przechowywana jest rtęć6). Wiele badań wskazuje, że zarówno poprzez działalność człowieka, jak i w wyniku naturalnych procesów zachodzących w przyrodzie rtęć jest redystrybuowana w atmosferze, glebie oraz wodzie. Podstawowymi procesami prowadzącymi do uwalniania rtęci do atmosfery są: parowanie wody zanieczyszczonej rtęcią, emisje wulkanów, gnicie roślin, uwalnianie gazów z materiałów geologicznych oraz rozprzestrzenianie się pyłów z udziałem wiatru. Według raportu Programu Monitorowania i Oceny Regionu Arktyki oraz Programu Środowiskowego Organizacji Narodów Zjednoczonych AMAP/UNEP (Arctic Monitoring and Assessment Programme/United Nations Environment Programme)7) globalna emisja rtęci do atmosfery w 2005 r. wyniosła 1930 t. Według danych z 2007 r. z terytorium Polski do atmosfery przedostało się ok. 15,9 t rtęci8, 9). Ważnym źródłem zanieczyszczenia jest emisja rtęci w wyniku wietrzenia skał i uwalniania się tego pierwiastka ze złoży znajdujących się w opuszczonych kopalniach. W Europie [...]

 Strona 1