Wyniki 1-8 spośród 8 dla zapytania: authorDesc:"Ewa Nowakowska-Bogdan"

Optymalizacja warunków prowadzenia reakcji kondensacji fenolu z pirogronianem metylu w środowisku kwaśnej chloroglinianowej 1-n-butylo-3-metylo-imidazoliowej cieczy jonowej


  Zbadano przebieg reakcji kondensacji fenolu z pirogronianem metylu w środowisku kwaśnej 1-n-butylo-3-metylo-imidazoliowej chloroglinianowej cieczy jonowej. Określono wpływ dodatku tradycyjnego rozpuszczalnika oraz wykazano zależność wydajności głównego produktu od temperatury i czasu prowadzenia reakcji. Stwierdzono, że zastosowanie cieczy jonowej nie zwiększyło wydajności reakcji w stosunku do klasycznych katalizatorów, umożliwiło jednak złagodzenie warunków i skrócenie czasu jej prowadzenia. PhOH was condensed with MeOCOCOMe to MeOCO(Me) C(p-C6H5OH)2 (yield 31.9-53.1%) in N-butyl-N-methylimidazolium AlCl4 - ionic liq. (optionally after addn. of CHCl3) at 20-60°C for 1-20 h. Neither CHCl3 addn. nor increasing the product yield reaction temp. or time resulted in substantial increasing the product yield and reaction selectivity. The main reaction by-products were m-OHC6H4C(Me)(OH) COOMe and 3-methyl-3-hydroxycumaranon-2. Reakcje kondensacji związków karbonylowych z fenolami są reakcjami przebiegającymi wg mechanizmu karbokationowego. Wadą takich reakcji jest względnie niska selektywność, a w konsekwencji złożoność mieszaniny poreakcyjnej, mała wydajność i liczne problemy z wydzieleniem i oczyszczeniem produktu. W reakcjach takich wytwarza się jednak wiele powszechnie stosowanych produktów. Jednym z nich jest Bisfenol A, popularny półprodukt do wytwarzania wielu polimerów. W tego samego typu reakcji powstają również kwasy bis(hydroksyfenylo)alkilokarboksylowe (lub ich estry), które coraz częściej zastępują Bisfenol A w tworzywach sztucznych do specjalnych zastosowań. Wpływają one na polepszenie właściwości tworzyw a dzięki dodatkowej grupie karboksylowej lub estrowej, eliminują konieczność stosowania dodatkowych związków sieciujących. Dotychczasowe badania wskazują, że istotny wpływ na skład mieszaniny poreakcyjnej ma proporcja substratów, stosowanie rozpuszczalnika, temperatura i czas reakcji oraz rodzaj katalizatora. Ot[...]

Condensation of phenols with methyl pyruvate in 1-n-butyl-3-methylimidazolium aluminium chloride ionic liquid medium. Reakcje kondensacji fenoli z pirogronianem metylu w środowisku kwaśnej chloroglinianowej 1-n-butylo-3-metyloimidazoliowej cieczy jonowej


  PhOH, PhOMe and m-MeC6H4OH were condensed with MeOCOCOMe in 1-n-butyl-3-methylimidazolium aluminum chloride optionally in CHCl3 or in presence of AlCl3 to resp. bisphenols. Use of the ionic liq. medium resulted in an increase in the bisphenol yields except for m-MeC6H4OH where no formation of bisphenol was obsd. Zbadano przebieg reakcji kondensacji fenolu, anizolu i m-krezolu z pirogronianem metylu w środowisku kwaśnej 1-n-butylo-3- metyloimidazoliowej chloroglinianowej cieczy jonowej. Określono wpływ dodatku tradycyjnego rozpuszczalnika oraz wykazano wpływ struktury reagenta fenolowego na skład mieszaniny poreakcyjnej. W wyniku reakcji kondensacji fenoli ze związkami karbonylowymi prowadzonych w obecności kwaśnego katalizatora powstają związki o bardzo różnorodnej budowie. O strukturze głównego produktu decydują reagent fenolowy i karbonylowy, ale także warunki w jakich przebiega reakcja. Prowadzenie reakcji w stopie, a nie w rozpuszczal-niku, wykorzystanie innego katalizatora, podwyższenie lub obniżenie temperatury oraz wydłużenie czasu trwania reakcji powoduje spore zmiany w składzie mieszaniny poreakcyjnej. Pojawiają się w niej nie tylko różne ilości poszczególnych produktów, ale również z tych samych substratów można otrzymać związki o zupełnie odmiennych strukturach. Zazwyczaj reakcję kondensacji prowadzi się tak, aby głównymi jej produktami były pochodne kumaryny lub bisfenole. Jednym z najpopularniejszych bisfenoli jest bisfenol-A (BPA), stanowiący półprodukt do wytwarzania wielu tworzyw polimerowych i kompozytowych. Według prowadzonych w wielu krajach badań BPA nie jest jednak obojętny dla naszego zdrowia. Stanowi on formę syntetycznego estrogenu (tzw. ksenoestrogenu), modulatora wydzielania wewnętrznego, a jego obecność wywołuje negatywne skutki w organizmie człowieka1-3). [...]

Badanie procesu biodegradacji oleju estrowego


  Wyznaczono podatność na biodegradację estrowej bazy olejowej mogącej służyć do komponowania środków smarnych. Otrzymano ją w wyniku transestryfikacji estrów metylowych kwasów tłuszczowych 2-etyloheksanolem. Wykorzystano chromatografię gazową sprzężoną ze spektrometrem mas (GC/MS) do prześledzenia przebiegu procesu biodegradacji. Zidentyfikowano metabolity głównego składnika, oleinianu 2-etyloheksylu powstałe w wyniku przyłączenia tlenu w pozycji C9 łańcucha alkilowego reszty kwasowej. A synthetic lubricating oil basis was prepd. by transesterification of fatty acid Me esters with BuCHEtCH2OH and studied for biodegradability (inoculum from a sewage treatment plant) at 25°C under air bubbling for 21 days. The biodegrdn. degree was 96,65%. Fourteen metabolites were identified. Podstawą przepisów Unii Europejskiej jest zrównoważony rozwój, który w Polsce jest obowiązkiem konstytucyjnym, a w UE ujęty został w Europejskiej Polityce Ekologicznej. Ma on na celu stworzenie takich warunków rozwoju, które pozwolą na zaspokojenie potrzeb obecnych oraz nie utrudnią ich zaspokajania przyszłym pokoleniom. Do tego celu prowadzi kilka zasad, m.in. zasada zintegrowanego ujęcia ochrony środowiska uwzględniająca wpływ wszystkich aspektów funkcjonowania na różne segmenty środowiska, jak ziemia, woda i powietrze. Zmiany prawa pociągają za sobą wiele następstw widocznych bezpośrednio w zmianie dotychczas stosowanych technologii. Termin "najlepsza dostępna technologia" oznacza obecnie technologie i metody działania, które wskazują na praktyczną zasadność ich stosowania dla zapobiegania lub zredukowania ilości zanieczyszczeń. Wzrost zainteresowania skutkami oddziaływania na środowisko spowodował konieczność charakteryzowania chemikaliów pod względem oddziaływania ekologicznego, co wymaga przedstawienia informacji o ich podatności na biodegradację i toksycznym oddziaływaniu na organizmy oraz o zdolności do bioakumulacji w środowisku. Ocena podatn[...]

Badanie procesu biodegradacji epoksydowanego oleju estrowego


  Wyznaczono podatność na biodegradację epoksydowanego oleju estrowego mogącego służyć do komponowania środków smarnych. Otrzymano go w reakcji epoksydacji 2-etyloheksylowych estrów kwasów tłuszczowych. Wykorzystano chromatografię gazową sprzężoną z detektorem spektrometrometrii mas (GC/MS) do prześledzenia przebiegu procesu biodegradacji. An epoxidized 2-ethylhexyl C16-C24 fatty acid ester was biodegraded under aeration at 25°C for 21 days in presence of inoculum taken from a com. sewage treatment plant. Full biodegrdn. was achieved after 14 days. Degradacja substancji organicznych jest naturalnym procesem ich rozkładu zachodzącym w środowisku naturalnym. Proces ten może przebiegać pod wpływem różnych czynników fizycznych, chemicznych lub biologicznych (biodegradacja). W środowisku naturalnym odbywa się przy udziale mikroorganizmów. Wynikiem tego procesu jest albo całkowita degradacja struktury związku, prowadząca do tworzenia się wody, ditlenku węgla i soli mineralnych, albo tylko częściowa zmiana struktury określonych fragmentów substancji (np. grup funkcyjnych). Biologiczny rozkład związków organicznych jest jednym z najważniejszych i najefektywniejszych sposobów usuwania ich ze środowiska, ograniczających stopień jego zanieczyszczenia. Wiedza na temat oceny podatności związku organicznego na biodegradację, a także toksycznego oddziaływania na organizmy żywe oraz zdolności do bioakumulacji w środowisku, dostarcza niezbędnych informacji, umożliwiających określenie skutków oddziaływania na środowisko przedostających się do niego chemikaliów. Preparaty chemiczne współcześnie stosowane w wielu dziedzinach życia są najczęściej Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia", Kędzierzyn-Koźle Ewa Nowakowska-Bogdan*, Magdalena Badura, Iwona Szwach Badanie procesu biodegradacji epoksydowanego oleju estrowego Study on biodegradation of an epoxidized ester oil Mgr Magdalena BADURA w roku 2011 ukończyła studia na Wydziale Che[...]

Substances of very high concern in commonly used goods. An analytical approach Substancje wzbudzające szczególne obawy w wyrobach codziennego użytku. Podejście analityczne DOI:10.12916/przemchem.2014.1928


  Eleven various com. goods were extd. with CH2Cl2 at 80°C and analyzed for content of 10 org. substances of very high concern (SVHC) by gas chromatog. mass spectrometry. The presence of SVHC in the studied goods was excluded (detectability level 0.1%). Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych pozwalających określić obecność substancji wzbudzających szczególne obawy w wyrobach handlowych z tworzyw sztucznych (w tym przeznaczonych do kontaktu z żywnością), tekstyliach, meblach i materiałach budowlanych, dostępnych na rynku konsumenckim. Od 1 czerwca 2007 r. obowiązuje unijne rozporządzenie1) w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów REACH (Regulation for registration, evaluation, authorization and restriction for chemicals). Jest to jeden z najważniejszych aktów prawnych Unii Europejskiej regulujących zasady wytwarzania i wprowadzania do obrotu substancji i mieszanin chemicznych. Podstawowym jego celem jest zwiększenie ochrony ludzkiego zdrowia oraz środowiska naturalnego przed ryzykiem związanym z substancjami chemicznymi, jak również zwiększenie poziomu kompetencji w tym zakresie w krajach Unii. Art. 57 rozporządzenia1) identyfikuje i oznacza pewne substancje jako substancje wzbudzające szczególne obawy SVHC (substance of very high concern). Zgodnie z zapisami tego artykułu SVHC to substancje kategorii 1A lub 1B spełniające kryteria klasyfikacji w klasie zagrożenia rakotwórczością, działaniem mutagennym na komórki rozrodcze oraz działaniem szkodliwym na rozrodczość, płodność lub na rozwój, a także substancje trwałe, wykazujące zdolność do bioakumulacji i toksyczne (PBT), substancje bardzo trwałe i wykazujące bardzo dużą zdolność do bioakumulacji (vPvB) oraz inne substancje, np. zaburzające gospodarkę hormonalną lub te, w odniesieniu do których istnieją naukowe dowody prawdopodobnych poważnych skutków dla zdrowia ludzkiego lub dla środowiska lub dające powody do takich[...]

Zastosowanie metody GC/MS do oceny procesu biodegradacji oleju estrowego


  Zastosowano chromatografię gazową sprzężoną z detekcją spektrometrii mas (GC/MS) do śledzenia przebiegu procesu biodegradacji oleju estrowego otrzymanego w wyniku transestryfikacji estrów metylowych kwasów tłuszczowych glikolem neopentylowym. Zidentyfikowano metabolity estrów kwasu oleinowego. Powstały one w wyniku przyłączenia tlenu do łańcucha alkilowego reszty kwasowej w pozycji C9. Podatność na biodegradację badanego oleju estrowego wyznaczono wykorzystując test CEC-L-33-A-93. Fatty acid Me esters were transesterified with CMe2(CH2OH)2 and studied for biodegradability by a std. test. The biodegradn. degree was 94,67%. Thirteen metabolites were identified in the biodegradn. product by gas chromatog. with mass spectrometric detection. Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat pod kątem ekologicznego zagrożenia dla środowiska oceniano głównie technologiczne procesy wytwórcze. Obecnie coraz częściej zainteresowanie to kierowane jest na produkt, gdzie szczególną uwagę poświęca się zagadnieniom jego oddziaływania na człowieka i środowisko, nie tylko podczas bezpośredniej eksploatacji, ale również w okresie unieszkodliwiania poużytkowych odpadów, zużytych wyrobów i opakowań. Coraz powszechniej mówi się o tzw. ekoprojektowaniu. Wymaga ono wypracowania kompromisu pomiędzy wymaganiami użytkowymi i ekologicznymi, a możliwościami technicznymi. Konieczne jest więc, uwzględnienie zużycia zasobów surowcowych i energetycznych, określenie oddziaływania procesów wytwarzania na środowisko i człowieka, zarówno samych materiałów, jak i produktów, w czasie eksploatacji oraz w czasie ich likwidacji poużytkowej. Ocenie takiej poddawane są również środki smarne. Oprócz podstawowych celów zmniejszenia tarcia i ścierania, oleje smarowe pełnią wiele innych funkcji, przyczyniają się do usuwania ciepła, zapobiegania korozji, przeniesienia mocy, zapewniają płynną uszczelkę w ruchu kontaktowym i zmniejszają zużycie pracujących części. Optymalnie dobran[...]

Temperature and solvent effect on the thermodynamic equilibrium in the intramolecular transesterification process of ethyl 4-(4-hydroxyphenyl)-4-(2-hydroxyphenyl)-pentanoate. Wpływ temperatury i polarności środowiska na termodynamiczną równowagę procesu wewnątrzcząsteczkowej transestryfikacji 4-(4-hydroksyfenylo)-4- -(2-hydroksyfenylo)-pentanianu etylu


  Enthalpy, entropy, free energy, equil. consts., and conversion degrees of the intramol. transesterification of the title compd. to resp. lactone in gas phase and in polar media at 0–100°C were calcd. from thermodynamic properties of the raw material and product by using a commonly used com. available algorithm. The reaction equil. const. and conversion degree increased strongly with the increasing temp. Polarity of the environment showed a less significant effect on the reaction equil. and conversion degree. Korzystając z wyników zaawansowanych teoretycznie obliczeń na gruncie teorii funkcjonałów gęstości DFT (density functional theory), przeanalizowano termodynamiczne aspekty procesu wewnątrzcząsteczkowej transestryfikacji 4-(4-hydroksyfenylo)-4- (2-hydroksyfenylo)-pentanianu etylu. Okazało się, że równowaga procesu silnie zmienia się wraz ze zmianą temperatury reakcji. Polarność środowiska ma mniej istotny wpływ na równowagowy stopień konwersji. Głównymi produktami reakcji kondensacji fenolu z kwasem lewulinowym lub odpowiednim lewulinianem w obecności kwaśnego katalizatora jest kwas 4,4-bis(4-hydroksyfenylo)pentanowy (DPA) lub jego ester. 1, 2) (1). 92/10(2013) 1877 Dr inż. Radomir JASIŃSKI w roku 2000 ukończył studia na wydziale Materiałoznawstwa i Technologii Obuwia Politechniki Radomskiej, a w 2004 studia doktoranckie przy Instytucie [...]

Environmental safety as an indicator of lubricant innovativeness Bezpieczeństwo środowiskowe jako wyznacznik innowacyjności środków smarnych DOI:10.15199/62.2016.11.45


  Mineral and ester lubricant samples were studied for the biodegradability by a std. method. The addn. of ester oil to the mineral one resulted in a significant increase in its susceptibility for biodegrdn. For tracking the biodegrdn., the gas chromatog. linked with mass spectrometry was used. Wyznaczono podatność na biodegradację próbek olejów mineralnych i estrowych oraz oleju rzepakowego wykorzystując test CEC- -L-33-A-93. Wykazano, że dodatek oleju estrowego do mineralnego znacząco zwiększa jego podatność na biodegradację. Stwierdzono, że chromatografia gazowa sprzężona z detekcją spektrometrii masowej (GC/MS) może jako uzupełnienie standardowych testów być wykorzystana do śledzenia procesu biodegradacji. Prace badawcze i rozwojowe w zakresie środków smarnych prowadzone są w dwóch kierunkach. Z jednej strony opracowywane są rozwiązania mające na celu udoskonalenie istniejących technologii umożliwiających m.in. ograniczenie energochłonności i/lub surowcochłonności stosowanych rozwiązań, poszukiwanie alternatywnych surowców, w tym efektywne wykorzystanie produktów ubocznych i odpadów produkcyjnych na potrzeby produkcji chemicznej, jak również opracowanie innowacyjnych, specjalistycznych technologii. Z drugiej strony prowadzi się badania zmierzające do rozwiązania najbardziej palących problemów z zakresu ochrony środowiska, obejmujące ograniczenie ilości nowych ładunków toksycznych wprowadzanych do środowiska naturalnego. Stąd też w ostatnich latach tematyka toksykologii środowiska stała się pierwszoplanowym zagadnieniem w tej dziedzinie. Rozstrzygającym kryterium bezpieczeństwa środowiskowego jest wszechstronna ocena możliwych zagrożeń dla żywych organizmów w różnych fragmentach środowiska. Zagrożenie dla środowiska spowodowane obecnością określonej substancji chemicznej można uważać za funkcję narażenia środowiska, toksyczności substancji chemicznej i czasu trwania narażenia. W celu właściwego oszacowania zagrożenia środo[...]

 Strona 1