Wyniki 1-4 spośród 4 dla zapytania: authorDesc:"Wojciech Balcerzak"

Use of nanometric zirconia for removing arsenic compounds from water Zastosowanie nanometrycznego tlenku cyrkonu do usuwania związków arsenu z wody DOI:10.15199/62.2016.8.13


  A review, with 62 refs., of methods for synthesis of nanosized ZrO2 and its use for adsorption of As compds. from their aq. solns. Omówiono zastosowanie nanometrycznego tlenku cyrkonu w kontekście ograniczenia zawartości związków arsenu w wodzie powierzchniowej i gruntowej, analizując wpływ zmian pH i obecności jonów obcych na pojemność adsorpcyjną materiałów. Pokrótce scharakteryzowano wybrane metody otrzymywania nanocząstek ZrO2. Z punktu widzenia składu chemicznego nanometryczny tlenek cyrkonu należy do grupy ceramicznych materiałów nanokrystalicznych. Występuje w trzech odmianach alotropowych. Odmiana jednoskośna czystego tlenku cyrkonu występuje w temperaturze pokojowej do ok. 1170°C. W temp. 1170-2370°C tlenek cyrkonu jest w fazie tetragonalnej, a w temp. powyżej 2370°C znajduje się w fazie kubicznej. Dodanie na etapie syntezy 3-6% mol. tlenku itru do tlenku cyrkonu powoduje stabilizację fazy tetragonalnej jako fazy podstawowej1). Budowa chemiczna tlenku cyrkonu determinuje jego szczególne właściwości fizykochemiczne, wśród których wyróżnić można m.in. wysoką stabilność chemiczną i termiczną, odporność na zmiany pH i ciśnienia, niską rozpuszczalność i wysoką selektywność, a także niską zdolność adsorpcji promieniowania jonizującego2, 3). Wyjątkowe właściwości fizykochemiczne tlenku cyrkonu sprawiły, że znalazł on zastosowanie w wielu dziedzinach, m.in. w dentystyce, a także w produkcji różnego rodzaju materiałów, począwszy od biżuterii i kosmetyków, aż po elementy obudowy reaktorów jądrowych lub statków kosmicznych4-6). Związek ten znajduje również zastosowanie w ochronie środowiska, gdyż jest stosowany jako adsorbent zanieczyszczeń wody7-9), ścieków10, 11) i powietrza12, 13). Szerokie zastosowanie nanometrycznego tlenku cyrkonu sprzyja badaniu i modyfikowaniu metod jego syntezy. Metody syntezy nanometrycznego tlenku cyrkonu Nanometryczny tlenek cyrkonu może być otrzymywany zarówno z fazy gazowej, ciekłej, jak i z cia[...]

Contrast agents in wastewater and aquatic environment Środki cieniujące w ściekach i środowisku wodnym DOI:10.15199/62.2016.8.20


  A review, with 26 refs., of contrast agents and their occurrence in aquatic environment. Przedstawiono i scharakteryzowano najczęściej stosowane środki cieniujące. Substancje te z założenia powinny być niegroźne dla zdrowia człowieka, lecz mogą one stanowić zagrożenie dla organizmów wodnych. Dokonano przeglądu literatury dotyczącej występowania tych związków w ściekach oraz środowisku naturalnym. Efektywne oczyszczenie ścieków szpitalnych i komunalnych jest niezbędne w ochronie wód powierzchniowych i podziemnych przed zanieczyszczeniami organicznymi, w szczególności farmaceutykami. Jednakże, jak wynika z danych literaturowych, środki kontrastujące nie są usuwane w procesach oczyszczania ścieków w stopniu wystarczającym i dochodzi do ich emisji do środowiska wodnego. Obecność farmaceutyków w ściekach i środowisku jest przedmiotem badań na świecie od wielu lat. Głównym celem wydaje się być możliwie najefektywniejsze oczyszczanie ścieków m.in. z substancji farmakologicznie czynnych, co pozwoliłoby uniknąć zanieczyszczania środowiska naturalnego. Pełna skuteczność eliminacji wszystkich farmaceutyków obecnych w ściekach surowych nie jest jednak możliwa, czego powodem może być ich natura i właściwości. Mimo względnie wysokiej skuteczności eliminacji ibuprofenu w procesach oczyszczania ścieków1), efektywność usuwania leków cytostatycznych, nie wykazujących skłonności ani do biodegradacji, ani do adsorpcji, jest bardzo niska, a niekiedy bliska zeru2). Z drugiej jednak strony czynniki ekonomiczne skutecznie powstrzymują wprowadzenie takich rozwiązań, które docelowo mogłyby spowodować, że leki i inne substancje organiczne nie trafiałyby do rzek, do których odprowadzane są ścieki oczyszczone. Wykorzystanie niektórych metod stosowanych w uzdatnianiu wody mogłoby zapewnić eliminację farmaceutyków w procesach oczyszcza-nia ścieków, ale wiązałoby się to ze znaczącym podwyższeniem kosztów oczyszczania ścieków miejskich. Z tego względu z[...]

Zanieczyszczenie wód i osadów dennych związkami WWA i ich pochodnymi. Przegląd literaturowy DOI:10.15199/62.2017.8.14


  Zanieczyszczenie wód opadowych jest wynikiem składu jakościowego powietrza atmosferycznego. Spływy powierzchniowe, jakie powstają w czasie opadów mogą zawierać zanieczyszczenia rozpuszczone, takie jak azotany, chlorki, fosforany i siarczany oraz związki nierozpuszczone. Na cząstkach pyłów zwłaszcza o średnicy poniżej 10 μm są sorbowane związki o charakterze toksycznym, mutagennym i kancerogennym, takie jak metale ciężkie, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), nitrowe pochodne WWA (NWWA), dioksyny i BTEX (benzen, toluen, ksyleny). Zanieczyszczenia te wraz z wodami opadowymi przedostają się do środowiska wodnego, gdzie mogą być w nim deponowane w osadach dennych albo wraz z zawiesiną transportowane na dalsze odległości. Z badań prowadzonych nad właściwościami mutagennymi pyłów wynika, że największe znaczenie mają WWA i ich pochodne, np. NWWA. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne WWA stanowią trwałe zanieczyszczenia organiczne o charakterze rakotwórczym. Przyczyną ich powszechnego występowania są ich źródła powstawania. Źródła emisji tych związków do środowiska naturalnego można podzielić na trzy główne rodzaje: pirogeniczne (WWA powstające podczas spalania węgla, ropy, gazu, koksu, drewna, śmieci lub innego materiału organicznego), petrogeniczne (WWA tworzą się w ziemi podczas procesów geologicznych, w warunkach niskiej temperatury, wysokiego ciśnienia i ewentualnie w długim czasie; procesy te są podstawą do tworzenia się ropy naftowej, węgla, paku węglowego i asfaltów) i biogeniczne (WWA powstają w wyniku przemian biochemicznych z takich prekursorów, jak terpeny roślinne, oraz w osadach)1-5). WWA występujące w środowisku naturalnym najczęściej są pochodzenia pirogenicznego. W największym stopniu do zanieczyszczenia przyczynia się intensywny ruch drogowy6). Do środowiska wodnego przedostają się wraz z opadami atmosferycznymi, wyciekami ropy naftowej, spływami powierzchniowymi z asfaltów i ze smoły węglowe[...]

Wpływ wód deszczowych na zanieczyszczenie wybranych rzek Południowej Polski wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi i ich nitrowymi pochodnymi DOI:10.15199/62.2019.9.14


  Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) stanowią zanieczyszczenia, które są wszechobecne w środowisku. Ich obecność stwierdzono w powietrzu1-21), gdzie znajdują się w postaci zaadsorbowanej na cząstkach stałych oraz w fazie gazowej, a także w wodach powierzchniowych18, 22-28) i gruntowych26, 29) oraz osadach dennych27, 28, 30-32). Również w glebie stwierdza się obecność WWA32-38). Do gleby WWA dostają się wraz z opadami atmosferycznymi, spływami powierzchniowymi39), a także w wyniku nawożenia gleby osadami ściekowymi38, 40-42). Związki te są środowiskowo bardzo istotne i nieobojętne dla zdrowia, ponieważ wykazują właściwości genotoksyczne, mutagenne oraz kancerogenne43). Źródłami związków z grupy WWA mogą być procesy spalania i niepełnego spalania węgla, gazu, koksu, drewna, śmieci lub innego materiału organicznego (źródła pirogeniczne), a także procesy geologiczne, w warunkach niskiej temperatury, wysokiego ciśnienia i ewentualnie w długim czasie, które były podstawą tworzenia się ropy naftowej i węgla oraz paku węglowego i asfaltów, a także procesy przetwarzania i spalania ropy naftowej (źródła petrogeniczne) i wreszcie procesy związane z przemianami biochemicznych z takich prekursorów, jak terpeny roślinne, a także z przemianami w osadach i glebach30, 35, 44-46).Pod względem chemicznym WWA są układami sprzężonych ze sobą pierścieni aromatycznych, formowanych przez atomy węgla i wodoru, bez obecności heteroatomów i podstawników. Amerykański National Institute of Standards and Technology47) wyróżnił ponad 660 wzorów strukturalnych WWA, przy czym najczęściej w środowisku oznaczane jest 17 z nich43, 48). Szerokiemu rozprzestrzenieniu się WWA w środowisku towarzyszy również rozprzestrzenianie się ich nitrowych pochodnych. Nitro-WWA (NWWA) również występują we wszystkich sferach środowiska39, 49, 50) i stanowią poważniejsze zagrożenie dla zdrowia organizmów żywych, również i ludzi51, 52). Obecność NWWA stwierdza się w powie[...]

 Strona 1