Wyniki 1-10 spośród 11 dla zapytania: authorDesc:"Jacek JAWORSKI"

Rola systemu certyfikacji w zapewnieniu jakości wyrobów w gazownictwie

Czytaj za darmo! »

W wielu gałęziach przemysłu, w tym również przemysłu gazowniczego, powszechnie używane są sformułowanie "certyfikat", "aprobata techniczna", "deklaracja zgodności", "strona trzecia", "notyfikacja". Sformułowania te, z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, powiązane są ze sobą w złożony system, zwany systemem oceny zgodności. Ze względu na powszechność oraz ogólne zrozumienie określenia "certyfikacja", zostało ono użyte w tytule niniejszego artykułu zamiast "ocena zgodności". W systemie tym ocenę zgodności z wymaganiami dyrektywy nowego podejścia przeprowadza sam wytwórca, współpracując z jednostką notyfikowaną (tzw. stroną trzecią - niezależną od dostawcy i odbiorcy). Przy tym niektóre dyrektywy przewidują dokonanie oceny zgodności całkowicie samodzielnie przez prod[...]

Badanie gazomierzy miechowych z zastosowaniem kontroli wyrywkowej


  W artykule przedstawiono zagadnienie badania gazomierzy miechowych z zastosowaniem kontroli wyrywkowej (metoda próby losowej) w celu przedłużania ważności weryfikacji gazomierzy miechowych. Metoda ta, w przypadku jej prawnego ustanowienia, pozwoliłaby na zmniejszenie kosztów działalności Operato- *) Dr inż. Jacek Jaworski - Z-ca Dyrektora ds. Gazownictwa w Instytucie Nafty i Gazu 1. Wprowadzenie Zmiana okresu ważności legalizacji gazomierzy miechowych oraz terminów zgłaszania do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności z 15 do 10 lat, wprowadzona Rozporządzeniem [17], wiąże się ze wzrostem kosztów działalności Operatorów Systemów Dystrybucyjnych, tym bardziej iż stosowana obecnie metoda ponownej (wtórnej) legalizacji gazomierzy miechowych, polegająca na sprawdzeniu każdego egzemplarza jest metodą czasochłonną i kosztowną. Po pierwszym okresie eksploatacji gazomierz może być dopuszczony do ponownej eksploatacji, po przeprowadzeniu oględzin zewnętrznych, sprawdzeniu błędów wskazań, straty ciśnienia i po uzyskaniu nowej cechy legalizacji. W sumarycznych kosztach ponownej legalizacji należy uwzględnić koszt demontażu i montażu gazomierzy, transportu, magazynowania oraz koszt samej legalizacji, co czyni tę metodę kosztowną. Metodą, która pozwoli na zredukowanie tych kosztów, jest wprowadzenie do stosowania metody przedłużającej okres ważności legalizacji gazomierzy, bazującej na narzędziach statystycznych tj. metody próby losowej (kontroli wyrywkowej). Instytut Nafty i Gazu, podejmując działania wyprzedzające, poprzez Izbę Gospodarczą Gazownictwa zrealizował dla Operatorów Systemów Dystrybucyjnych pracę badawczą pt.: "Analiza możliwości zastosowania metody "próby losowej" w celu wtórnej legalizacji gazomierzy miechowych w polskim gazownictwie". Głównym jej celem było przeprowadzenie badań laboratoryjnych gazomierzy miechowych G4 różnych producentów, eksploatowanych 8, 10 i 15 lat oraz opracowanie projektu metody próby [...]

System Monitoringu Jakości Gazu Ziemnego

Czytaj za darmo! »

Jakość gazu ziemnego transportowanego krajowym systemem gazowym musi spełniać wymagania określone w regulacjach prawnych, normach oraz kodeksach sieci firm zajmujących się transportem gazu. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA w 2008 roku podjęło decyzję o cyklicznym przeprowadzaniu kontroli parametrów cieplnych gazu transportowanego siecią dystrybucyjną oraz stworzeniu, wspólnie z Instytutem Nafty i Gazu - Państwowym Instytutem Badawczym (INiG-PIB), Systemu Monitoringu Jakości Gazu Ziemnego (SMJG), dostarczanego odbiorcom z sieci dystrybucyjnej gazu, na terenie działania wszystkich Oddziałów Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o. Celem utworzonego SMJG jest zapewnienie klientów PGNiG SA, iż dostarczany gaz spełnia wymagania zawarte m.in. w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych w[...]

Wyzwania metrologii prawnej w gazownictwie


  Rozwój nowych technologii, w tym technologii w obszarze pomiaru paliw gazowych, powoduje konieczność dostosowywania nie tylko procedur przemysłowych, ale jest także jednym z czynników wymuszającym zmiany przepisów prawa. Również zmiany w zakresie prawa unijnego wymuszają szereg zmian w ustawodawstwie krajowym, czego przykładem może być wdrażanie postanowień Dyrektywy MID [1]. Równie istotnym czynnikiem powodującym zmiany w zakresie metrologii prawnej w gazownictwie jest wprowadzenie od 1 sierpnia br. rozliczeń gazowych w jednostkach energii.Wymagania prawne dla przyrządów pomiarowych rozliczeniowych Od pewnego czasu wśród metrologów toczą się dyskusje nt. zakresu zastosowania przyrządów pomiarowych zgodnych z Dyrektywą MID oraz przyrządów podlegających prawnej kontroli metrologicznej. Można spotkać opinie, iż w odniesieniu do przemysłowych układów pomiarowych, tj. układów stosowanych w stacjach pomiarowych rozliczeniowych w magazynach gazu, kopalniach gazu, przesyle czy w dystrybucji gazu, nie ma konieczności stosowania przyrządów zgodnych z w/w systemami prawnymi, co w opinii autora jest podejściem co najmniej dyskusyjnym. Stosowanie urządzeń pomiarowych, objętych w/w systemami prawnymi stanowi gwarancję bezstronności pomiarów, ich dokładności i zapewnia kontrole organów Państwa. W dalszej części artykułu zostaną opisane dwa podejścia, tj. Dyrektywy MID i Ustawy Prawo o Miarach w odniesieniu do zakresu ich zastosowania. Dyrektywa MID [1], należy do grupy dyrektyw tzw. nowego podejścia, wdrażających system oceny zgodności. System ten, w przypadku przyrządów pomiarowych, zastępuje dotychczasowy system prawnej kontroli metrologicznej, ale wyłącznie w zakresie zatwierdzenia typu i legalizacji pierwotnej. System ten nie zastępuje natomiast prawnej kontroli metrologicznej w zakresie legalizacji ponownej, która została pozostawiona do regulacji na poziomie krajowym. Postanowienia Dyrektywy MID zostały wdrożone do polskiego prawod[...]

Znak bezpieczeństwa i jakości "B" dla gazomierzy miechowych - narzędzie wspierające budowę rynku zaawansowanych technologii pomiarowych


  W artykule przedstawiono zasady funkcjonowania w Instytucie Nafty i Gazu-Państwowym Instytucie Badawczym (INiG-PIB) systemu certyfikacji dobrowolnej gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości "B". Dokonano też porównania tego systemu z systemem oceny zgodności wynikającym z wymagań dyrektywy MID.Wprowadzenie Wprowadzenie systemu oceny zgodności wiąże się z przejściem w Państwach Członkowskich UE od dyrektyw "starego podejścia" (określających wymagania szczegółowe) do dyrektyw "nowego podejścia" oraz z opracowaniem zasad oceny modułowej wyrobów. Zgodnie z zasadami dyrektyw "nowego podejścia" ocena wyrobów dotyczy tylko wymagań zasadniczych, przez które rozumie się wymagania w zakresie cech wyrobu, jego projektowania lub wytwarzania, określone w tych dyrektywach. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy [2], domniemywa się, że wyrób spełnia określone zasadnicze wymagania, jeżeli jest zgodny z odpowiednimi postanowieniami norm zharmonizowanych lub specyfikacji zharmonizowanych. Najprostszą metodą udowodnienia spełnienia przez wyrób zasadniczych wymagań, jest wykazanie zgodności z normą zharmonizowaną lub specyfikacją zharmonizowaną. W przypadku, gdy producent lub jego upoważniony przedstawiciel nie wykaże zgodności wyrobu z odpowiednimi postanowieniami norm zharmonizowanych lub specyfikacji zharmonizowanych, jest obowiązany wykazać zgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami na podstawie innych dowodów [4]. W przypadku gazomierzy miechowych, normą zharmonizowaną jest norma EN 1359:1998 wraz z uzupełnieniem EN 1359:1998/A1:2006 [9]. Z kolei Zalecenia Międzynarodowej Organizacji Metrologii Prawnej OIML R137-1&2 2012 są specyfikacją zharmonizowaną [11]. Pozytywny wynik oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami dokonanej przez notyfikowaną jednostkę stanowi podstawę do wydania producentowi lub jego upoważnionemu przedstawicielowi certyfikatu zgodności. Producent lub jego upoważniony przedstawiciel, który poddał wyrób lub proces[...]

Próba wytypowania potencjalnych źródeł nielegalnego poboru gazu w sieci dystrybucyjnej gazu, wśród klientów indywidualnych


  W artykule zaproponowano metodę pozwalającą na wytypowanie źródeł nielegalnego poboru gazu wśród odbiorców indywidualnych na podstawie analizy zużycia gazu. Opracowano algorytmy do obliczania zużycia gazu w interwałach czasu, z uwzględnieniem rozbioru gazu na cele grzewcze w zależności od temperatury na zewnątrz pomieszczeń. Przedstawiono również algorytmy do analizy trendu zużycia gazu i model bazy danych.Wprowadzenie Straty gazu powstałe wskutek ingerencji w gazomierze i instalację gazową stanowią istotny problem w naszym kraju, a ich wartość może osiągać nawet kilka procent przychodów pochodzących z dostawy gazu do klientów indywidualnych. Zakłady gazownicze, które podjęły się oszacowania kradzieży gazu twierdzą, że wielkość nielegalnego poboru gazu dla właścicieli domów ogrzewanych gazem (taryfa W-3) wynosi 30%. Na podstawie danych zgromadzonych i udokumentowanych przez Górnośląskiego Operatora Systemu Dystrybucyjnego Sp. z o.o. w Zabrzu w wyniku kontroli w latach 2005-2007 stwierdzono 706 przypadków kradzieży na wielkość 1 120 tys. m3 [1]. Prawdziwa wielkość strat z tego tytułu może być o wiele większa, a ich ilość zależy w dużym stopniu od skuteczności służb zajmujących się ich wykrywaniem oraz instrumentów umożliwiających prawidłowe typowanie klientów do kontroli. Zakłady Gazownicze w Polsce podejmują różnego rodzaju działania w celu wykrycia przypadków nielegalnego poboru gazu, lecz oparte są one głównie na analizie wizualnej baz danych i rutynowych kontroli pracowników Zakładów Gazowniczych u odbiorców. Działania takie z założenia nie mogą być optymalne. Metody nielegalnego poboru gazu ciągle się rozwijają i doskonalą a ingerencje w gazomierze są bardzo często tak pomysłowo ukryte, że nie można ich wykryć poprzez oględziny zewnętrzne na miejscu instalacji gazomierza. Coraz częściej takie ingerencje można stwierdzić dopiero po badaniu mechanoskopijnym lub badaniu metrologicznym w laboratorium. Jako przykład technik n[...]

Badania wpływu magnesów neodymowych na dokładność pomiaru gazomierzy miechowych DOI:10.15199/17.2016.12.1

Czytaj za darmo! »

W artykule określono wymagania dla gazomierzy miechowych dotyczące ich odporności na magnesy neodymowe, przedstawiono badania wpływu magnesów neodymowych na fałszowanie wskazań gazomierzy miechowych, oraz podano kryteria oceny wyników badań gazomierzy narażonych na odziaływanie magnesów. Pokazano również działania INiG-PIB zmierzające do potwierdzenia w warunkach laboratoryjnych oddziaływania magnesem neodymowym na gazomierze miechowe.1. Wprowadzenie Magnesy trwałe odgrywają istotną rolę w nowoczesnych urządzeniach. Pierwsze magnesy wyprodukowane ze stali węglowej miały iloczyn energii magnetycznej, (BH)max około 1 kJ/m3. Znaczący rozwój magnesów trwałych nastąpił z chwilą wprowadzenia magnesów alnico około 1940 roku, (BH)max na poziomie około 120 kJ/m3. Do tego czasu stosowanie magnesów było ograniczone do kilku zastosowań, takich jak np. kompas. Silniejsze i mniejsze magnesy pozwalają na konstruowanie mniejszych urządzeń, które pochłaniają mniej energii. Kolejną rewolucją w rozwoju magnesów trwałych było wynalezienie magnesów neodymowych w 1980 r. dla których (BH)max może wynosić nawet 420 kJ/m3 [1], kiedy to japońska fi rma Sumitomo uzyskała ochronę patentową związków metalicznych między ferromagnetycznym kobaltem (Co) i samarem (Sm), a także ferromagnetycznym żelazem (Fe) i neodymem (Nd), z dodatkiem boru (B) [2]. Magnesy te odniosły największy sukces rynkowy spośród grupy nowoczesnych magnesów. Magnesy neodymowe posiadają ogromną gęstość energii magnetycznej (BH)max i są ponad 10-krotnie silniejsze od zwykłych magnesów ferrytowych. Powyższy fakt w powiązaniu z ich niską ceną powoduje rozprzestrzenianie się zjawiska wykorzystywania magnesów do nielegalnego poboru mediów. Od 2004 r. obserwowany jest ustawiczny wzrost dostępności tych magnesów, spowodowany upływem czasu ochrony patentowej (wynoszącym 25 lat), jak i bardzo dynamicznym rozwojem produkcji w Chinach. Właśnie w tym czasie zaczęło się pojawiać wiele sygnałów o s[...]

Analiza techniczna metody doszacowywania zużycia gazu stosowanej w polskim systemie dystrybucyjnym w przypadku odbiorców grupy WS DOI:10.15199/17.2018.12.2


  Zużycie gazu ziemnego przez odbiorców rozlicznych wyłącznie z ilości dostarczonego paliwa gazowego (zwanych dalej odbiorcami typu WS), nieposiadających systemów telemetrycznych, wyznaczane jest na podstawie kolejnych odczytów gazomierzy. Gazomierze odczytywane są na ogół przez inkasentów, w różnych interwałach czasowych. Odczyty te prowadzone są, np. w przypadku PGNiG SA, w zależności od grupy taryfowej do której należy odbiorca 1, 2, 6 lub 9 razy w roku rozliczeniowym [5]. Z kolei rozliczanie odbiorców oraz systemu dystrybucyjnego realizowane jest w cyklach dobowych, miesięcznych i rocznych, tzn. w umownym okresie kończącym się dniem rozliczenia sprzedaży. Pozwala to na określenie wartości sprzedaży oraz przeprowadzenie bilansu systemu za dany okres. W związku z tym, że dzień odczytu zużycia gazu u odbiorcy bardzo rzadko pokrywa się z dniem rozliczenia sprzedaży konieczne jest określenie stanu zużycia odbiorcy na koniec danego okresu rozliczeniowego. Realizuje się to poprzez oszacowanie zużycia gazu przez odbiorcę na dzień rozliczenia (zwany z tego powodu również dniem doszacowania). Oszacowanie takie przeprowadza się na podstawie historycznych danych wielkości zużycia paliwa gazowego odbiorcy w okresie wcześniejszym (bazowym) oraz danych temperaturowych w okresie bazowym i aktualnym. W przy- padku nowego odbiorcy, zamiast danych historycznych stosuje się uśrednione dane zużycia dla jego grupy taryfowej. Danymi wspomagającymi ten proces mogą być informacje dotyczące w jakim celu używane jest paliwo gazowe (np. przygotowanie posiłków, ciepłej wody użytkowej, ogrzewania czy inne), ilość zużytego gazu w innych latach, temperatury panujące na zewnątrz. Im tych danych jest więcej tym lepiej można oddać rzeczywiste zachowanie się odbiorcy i poprawić dokładność metody doszacowywania ilości paliwa gazowego. Dodatkowym utrudnieniem związanym z określeniem ilości paliwa gazowego zużytego na dzień doszacowania jest to, że zużycie gazu[...]

Algorytm automatycznego strojenia regulatorów PI serwonapędów w maszynie frezującej CNC z wykorzystaniem metody optymalizacji rojem cząstek

Czytaj za darmo! »

Publikacja traktuje o zagadnieniu automatycznego strojenia przemysłowych regulatorów liniowych. Przedstawiono proces projektowania i implementacji systemu zarówno w środowisku symulacyjnym, jak i rzeczywistym. Przeanalizowano wyniki badań porównujących jakość działania układu sterowania przy zestawach parametrów regulatorów otrzymanych różnymi metodami. Jako metodę służącą poszukiwaniu odpowienich nastaw regulatorów wykorzystano technikę optymalizacji rojem cząstek. Abstract. The article deals with self-tuning linear industrial controllers. The processes of design and implementation of the system for both simulation model and real plant have been shown. Results of the comparison between control system performances for different controller parameters obtained using different methods have been analyzed. As a method used for searching the best controller parameters the Particle Swarm Optimization technique has been used. (Algorithm of the tuning system basing on Particle Swarm Optimization for PI controllers in the CNC milling machine). Słowa kluczowe: regulatory liniowe, automatyczne strojenia, optymalizacja rojem cząstek, sterowanie numeryczne Keywords: linear controllers, auto-tuning, particle swarm optimization, numerical control Wstęp Wraz z technologicznym postępem w dziedzinie komputerów stosowanych w procesach sterowania, a w szczególności pod względem szybkości obliczeniowej i ilości danych poddawanych analizie, wykorzystanie coraz bardziej zaawansowanych metod sterowania stało się technicznie realizowalne. Owocuje to wykorzystaniem licznych form rozbudowanych układów sterownia, takich jak sterownie predykcyjne, czy adaptacyjne oraz innych wykorzystujących w swej strukturze np. sztuczne sieci neuronowe, czy algorytmy ewolucyjne. Jednakże, znakomita część układów sterownia w przemyśle opiera się nadal o powszechnie znane regulatory PID. Wszelkie modyfikacje istniejących struktur sterowania w kierunku zastosowania nowoczesnych [...]

Gazomierze termiczne w rozliczeniach indywidualnych. Charakterystyka i perspektywy zastosowania DOI:10.15199/17.2018.11.1


  Monitorowanie, pomiar i rozliczanie zużycia gazu ziemnego zmienia się na całym świecie. Przede wszystkim w Europie obserwuje się kierunki rozwoju systemów monitoringu i zdalnego opomiarowania, co wymaga zastąpienia lub modernizacji tradycyjnych urządzeń pomiarowych pozbawionych modułów komunikacyjnych. Celem końcowym jest umożliwienie funkcjonowania bardziej wydajnych systemów zdalnego zbierania danych, większej przejrzystości zużycia, rozliczania z uwzględnieniem przeliczania do warunków bazowych i zwiększonego zaangażowania użytkowników. Wszystkie te czynniki razem, mogą doprowadzić do wzrostu świadomości zużycia energii i lepszego jej poszanowania. Przejście z "tradycyjnego" na "inteligentny" pomiar gazu ponosi za sobą wiele zmian. Z jednej strony, nowe technologie pomiaru gazu, wśród których możemy wymienić gazomierze termiczne i ultradźwiękowe, przeniosły się z laboratoriów badawczych do zastosowań komercyjnych. Po drugie, inteligentne gazomierze, które umożliwią komunikację, dostarczają duże zestawy danych, które stały się ważnymi dodatkowymi wartościami. Po trzecie, gazomierze stają się inteligentne nie tylko ze względu na zdolność komunikowania się, ale także ze względu na to, że czujniki zainstalowane w gazomierzach mogą generować nowe, wartościowe informacje o najbliższym otoczeniu gazomierza. Niektóre zaawansowane gazomierze mogą wyczuwać zmiany temperatury, potencjalną nieszczelność gazu lub nawet trzęsienia ziemi i sygnalizować lub wręcz podjąć odpowiednie działania, np. poprzez zadziałanie zaworu odcinającego gaz. Niektóre gazomierze elektroniczne mogą przeprowadzać "autodiagnozę" i zgłaszać potencjalne nieprawidłowe działanie [5]. Ciągły postęp w technologii pomiarowej doprowadził do wzrostu zainteresowania innymi możliwościami pomiaru i monitorowania ilości zużytego gazu ziemnego. Obejmują one podliczniki dla małych mieszkań. Gazomierze typowo instalowane w budynkach mieszkalnych lub w dużych wielorodzinnych b[...]

 Strona 1  Następna strona »