Wyniki 1-10 spośród 10 dla zapytania: authorDesc:"Ewa Golisz"

Wybrane korzyści wynikające ze stosowania biopaliw transportowych w Polsce Cz. 2. Aspekty budżetowe i środowiskowe DOI:10.15199/64.2015.11-12.7

Czytaj za darmo! »

Przedstawiono wybrane aspekty budżetowe i środowiskowe wynikające z wykorzystania biopaliw transportowych w Polsce. Omówiono podstawowe regulacje prawne dotyczące wykorzystania biopaliw transportowych w Polsce i UE, które wpływają na atrakcyjność omawianych sektorów. Przeanalizowano scenariusze redukcji emisji, w których zostały odwzorowane różne warianty realizujące politykę klimatyczną. Wprowadzenie W ciągu ostatnich kilku lat, biopaliwa cieszyły się ogromnym zainteresowaniem na całym świecie. Były postrzegane jako potencjał redukcji emisji gazów cieplarnianych, poprawy bezpieczeństwa energetycznego oraz rozwoju obszarów wiejskich. Biopaliwa transportowe mimo pewnych wad [8] wykazują przede wszystkim szereg zalet. Do bezpośrednich korzyści możemy zaliczyć: redukcję emisji gazów cieplarnianych (głównie dwutlenku węgla), poprawę wydajności pojazdów, dywersyfikacje w sektorze paliwowym, biodegradowalność, rozwój rynku produktów rolnych. Paliwa produkowane na ich bazie wykazują większą redukcję emisji CO2, co korzystnie wpływa na środowisko. W przypadku zastosowania surowca drzewnego z celowej uprawy roślin wieloletnich oszczędza się na powierzchni uprawowej (nawet do 40%) w porównaniu z uprawami roślin jadalnych. Bioetanol lignocelulozowy jako paliwo transportowe może stać się źródłem znacznych, a w wielu przypadkach niepowtarzalnych, środowiskowych, ekonomicznych i strategicznych korzyści [6]. Rośliny jadalne są zazwyczaj bardziej wymagające co do stanowiska i nawożenia od roślin energetycznych wieloletnich. Biopaliwa krajowego pochodzenia dają oszczędność środków wydatkowanych na zakup ropy naftowej, są też źródłem przychodu budżetowego (akcyza, podatki). Ważnym aspektem i cechą charakterystyczną obecnych paliw transportowych jest możliwość ich substytucji innymi paliwami, wytwarzanymi z roślin w prostych procesach transestryfikacji czy fermentacji i odwodnienia (biopaliwa 1. generacji), a w niedalekiej przyszłości w procesach fi[...]

Sukces bioetanolu produkowanego w Brazylii DOI:


  Przedstawiono zagadnienia dotyczące bioetanolu produkowanego w Brazylii, w szczególności wielkość produkcji w latach 2008-2012 oraz prognozę na lata 2013-2014. Opisano krótką historię biopaliw w Brazylii. Pokazano schemat procesu produkcji bioetanolu z trzciny cukrowej. Przedstawiono koszty produkcji etanolu w zależności od surowca. Omówiono strukturę eksportu brazylijskiego bioetanolu. Porównano wybrane aspekty sektora bioetanolu produkowanego w Brazylii i Polsce.Brazylia jest - obok USA - największym potentatem w dziedzinie produkcji i międzynarodowego handlu bioetanolem na świecie. Jest drugim na świecie największym producentem etanolu, a do 2010 r. była największym na świecie eksporterem. W 2010 r. produkcja przemysłowa etanolu USA i Brazylii stanowiła 87,8% światowej produkcji tego paliwa, a w 2011 r. 87,1% [6]. Strategia dotycząca tego biokomponentu jest zmienna, zależna od sytuacji na światowym rynku cukru i biopaliw. Historia biopaliw w Brazylii rozpoczęła się w 1905 r., a badania nad bioetanolem w 1925 r. [16]. W 1931 r. brazylijski rząd uchwalił dekret, który nakazywał mieszanie 5% alkoholu w benzynie importowanej do kraju, a 7 lat później dekretem z mocą ustawy nr 737 rozszerzono ten obowiązek do mieszania 5% alkoholu również w benzynie produkowanej w Brazylii [7]. W latach 60. odkrycie wielkich złóż ropy naftowej na Bliskim Wschodzie zmniejszyło zainteresowanie biopaliwami aż do pierwszego kryzysu naftowego na świecie w 1973 r., kiedy to zaczęto poszukiwać nowych, alternatywnych źródeł energii. W efekcie tego, w 1975 r. Brazylia zainicjowała tzw. Narodowy Program Alkoholowy (Proálcool). Był to największy program mający na celu wykorzystanie biomasy do celów energetycznych. W latach 90. rząd brazylijski zdecydował się na realizowanie systemu wsparcia dla bioetanolu, zniesiono dotacje bezpośrednie i uregulowanie ceny na etanol. Kontynuowano działania składające się z dwóch elementów, tj. wymogu stosowania domieszek i za[...]

Problemy otoczenia konkurencyjnego i globalnego sektora bioetanolu w Polsce Cz. 1. Otoczenie zewnętrzne


  Zgodnie z przewidywaniami sprzed prawie 20 lat głównym zastosowaniem etanolu w Polsce jest jego wykorzystanie na cele paliwowe, jako bioetanol, dodatek benzyny. Mała konkurencyjność polskich producentów bioetanolu oraz brak ochrony polskiego rynku, zawiłości uwarunkowań prawnych spowodowały, że wytworzone po 2005 r. zdolności produkcyjne wykorzystujemy w niewielkim stopniu, zaś bioetanol, którego mogliśmy być czołowym producentem i eksporterem w UE, importujemy. Jeszcze Polska dobrze nie rozwinęła 1. generacji biopaliw, a już świat zmierza w kierunku biopaliw 2. generacji, produkowanych z odpadów i roślin niejadalnych. Znane są obecnie dwa główne kierunki wykorzystania etanolu: na cele spożywcze i na cele paliwowe jako biokomponent paliw i biopaliw transportowych. W połowie lat 90. prof. dr hab. Kazimierz Jarosz z IBPRS, bazując na przewidywaniach pochodzących z rynków międzynarodowych i własnych obserwacjach, wskazał, że w Polsce wystąpi ilościowa tendencja ok. 25-procentowego wykorzystania etanolu na cele spożywcze (tendencja w miarę ustabilizowanego popytu) i docelowo 75-procentowego na cele paliwowe, w biopaliwach (stopniowy wzrost popytu). Prognoza ta okazała się bardzo trafna, jednak jej realizacja w naszym kraju niestety o[...]

Problemy z redukcją emisji CO2 biopaliw transportowych w Polsce Cz. 1. Uwarunkowania prawne a atrakcyjność sektora biopaliw transportowych Problems with Redution of CO2 Emission of Transport Biofuels in Poland Part I. Legal Conditions and the Attractiveness of Transport Biofuels Sector

Czytaj za darmo! »

Issues of transport biofuels sector in Poland in the period 2006-2012 were presented, in particular volume and capacity of production. The current status and proposed regulations in Poland and the EU on biofuels were discussed. Sustainability criteria for biofuels were described. Analysis and assessment of the attractiveness of the biofuel sector in Poland in the period 2007-2013 were conducted. Przedstawiono problematykę sektora biopaliw transportowych 1. generacji, w Polsce w latach 2006-2012, w szczególności wielkość produkcji oraz zdolności produkcyjne. Omówiono stan obecny oraz projektowane regulacje prawne w Polsce i UE dotyczące biopaliw. Opisano kryteria zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do tych biopaliw. Przeprowadzono analizę i ocenę atrakcyjności sektora biopaliw w Polsce w okresie 2007-2013. Aktualnie zdaniem wielu ekspertów głównym problemem sektora biopaliw transportowych w Polsce są uwarunkowania prawno-środowiskowe [8]. Po wejściu do UE Polska miała stać się potentatem europejskim w wielkości produkcji i dostarczaniu na rynek wspólnotowy bioetanolu. Rozpoczął się szybki rozwój zakładów wytwarzających biokomponenty, ich zdolności produkcyjne wynoszą obecnie do 2 mld l łącznie bioetanolu i estrów, jednak potencjał ten wykorzystywany jest w niewielkim stopniu. W szczególnie trudnej sytuacji znajduje się zwłaszcza sektor bioetanolu, którego zdolności produkcyjne wykorzystane są od wielu lat zaledwie w ok. 20-28%. Lepiej wygląda sytuacja estrów, których wykorzystanie dochodzi do 60% (tab. 1) [9, 12]. Aspekty prawne Otoczenie prawne jest jednym z kluczowych składników makrootoczenia [4] kształtujących funkcjonowanie firm wszystkich sektorów, również biopaliw transportowych. Może być ono jednocześnie narzędziem stymulującym i hamującym rozwój nowych technologii, popytu i podaży, czy też postrzegania społecznego. We współczesn[...]

Problemy z redukcją emisji CO2 biopaliw transportowych w Polsce Cz. III. Badania redukcji emisji CO2 bioetanolu


  Omówiono kryteria zrównoważonego rozwoju dotyczące biopaliw transportowych. Przedstawiono metodykę obliczania emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia biopaliw na podstawie Dyrektywy 2009/28/EC. Opisano kalkulator Biograce jako narzędzie służące do kalkulacji emisji GHG. Przedstawiono wyniki obliczeń własnych redukcji emisji CO2 dla bioetanolu. Jednym z głównych wymagań Dyrektywy 2009/28/EC [1] jest wprowadzenie tzw. kryteriów zrównoważonego rozwoju biopaliw oraz minimalnych wymaganych poziomów redukcji emisji gazów cieplarnianych dzięki ich wykorzystaniu (art. 17). Przyjęcie oraz wprowadzenie w życie niniejszych zapisów służyć ma ograniczeniu niekontrolowanej eksploatacji środowiska naturalnego i ograniczyć destrukcyjny wpływ przemysłu paliwowego na środowisko [4]. Kryteria zrównoważonego rozwoju można podzielić na dwa obszary: pozyskiwanie surowców do produkcji biopaliw przy zz jednoczesnym zachowaniu ochrony obszarów o dużym znaczeniu przyrodniczym, zz osiągnięcie minimalnych poziomów redukcji emisji gazów cieplarnianych powstających podczas produkcji biopaliw w porównaniu z paliwami konwencjonalnymi. Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych dzięki wykorzystaniu biopaliw i biopłynów zgodnie z zapisami Dyrektywy 2009/28/EC wynieść ma obecnie co najmniej 35%; począwszy od 1 stycznia 2017 r., ograniczenie emisji gazów cieplarnianych wynikających z wykorzystania biopaliw i biopłynów ma wynieść co najmniej 50%. Od 1 stycznia 2018 r. ograniczenie emisji gazów cieplarnianych wynosić ma co najmniej 60% dla biopaliw i biopłynów wytworzonych w instalacjach, które rozpoczęły produkcję 1 stycznia 2017 r. lub później. W tabeli 1 przedstawiono typowe i standardowe wartości ograniczenia emisji gazów cieplarnianych dla etanolu produkowanego z różnych źródeł wg dyrektywy PE [1]. Emisję gazów cieplarnianych w cyklu życia biopaliw oblicza się zgodnie z metodyką określoną w Załączniku V do Dyrektywy 2009/28/EC ze wzoru: E = eec + el + ep + etd +[...]

Zatrudnienie w sektorach OZE w Polsce. Cz. 1 DOI:10.15199/64.2016.12.4


  Przedstawiono zagadnienia związane z zatrudnieniem w sektorach odnawialnych źródeł energii w Polsce oraz Unii Europejskiej w kontekście Dyrektywy 2009/28/ WE. Określono możliwości tworzenia miejsc pracy w sektorach OZE w Polsce. Rozwój rynków OZE stwarza możliwości powstania nowych zawodów wynikających zarówno z tradycyjnych, jak i z innowacyjnych działań. Omówiono krajowy rynek produkcji urządzeń dla OZE w kontekście nowych miejsc pracy.Wprowadzenie Do odnawialnych źródeł energii, których wykorzystywanie nie wiąże się z długotrwałym ich deficytem (ponieważ ich zasób odnawia się w krótkim czasie), należą m.in.: wiatr, promieniowanie słoneczne, opady, fale morskie i geotermia. Według BP odnawialne źródła energii zaspokajały w 2015 roku 9,6% zapotrzebowania ludzkości na energię. W Polsce odnawialne źródła energii zaspokajają ok. 5,3% zapotrzebowania na energię. Głównymi źródłami są: wiatr (2,5%), biomasa (2,3%) oraz hydroenergetyka (0,4%) [2]. Inne opracowania podają bardziej optymistyczne wartości związane z ilością energii z OZE w Polsce. Według ostatniego opracowania statystycznego GUS "Energia ze źródeł odnawialnych w 2014 r." [1] oraz analizy "Wykonanie Celu OZE 2020…", w 2014 r. udział energii z OZE w końcowym zużyciu energii w Polsce wynosił 11,45% [8]. Zgodnie z przyjętą przez rząd Polityką Energetyczną Polski 20301 odnawialne źródła energii do 2030 r. mają stanowić 20% całości wytwarzanej w Polsce energii [7]. Od początku XXI w. światowe inwestycje w odnawialne źródła energii rosną w sposób wykładniczy. Jest to spowodowane z jednej strony spadkiem ich cen, a z drugiej strony dopłatami wprowadzanymi przez wiele państw. Inwestycje te są przedmiotem toczącej się debaty. Zwolennicy odnawialnych źródeł energii wskazują na problemy związane ze spalaniem paliw kopalnych, stanowiących źródło ponad 85% energii dla ludzkości: zanieczyszczenie środowiska, globaln[...]

Analiza barwy suszonej cebuli DOI:10.15199/64.2018.12.1


  Warzywa i owoce są jednym z głównych składników diety człowieka, stanowią źródło witamin, składników mineralnych oraz błonnika. W ostatnich latach obserwuje się wzrost ich spożycia na całym świecie. Powodem tego jest docenianie przez konsumentów wartości odżywczych tych produktów oraz dbałość o właściwą dietę. Sezonowość plonów sprawia, że ich dostępność poza okresami zbioru jest związana z posiadaniem odpowiedniego zaplecza przechowalniczego i przetwórczego. Najbardziej znane metody przetwórstwa produktów rolniczych to: zamrażanie, suszenie, utrwalanie termiczne, zagęszczenie, marynowanie, kwaszenie, solenie oraz kombinacje tych metod. Pozwalają one na utrwalanie produktów zachowując ich zapach, smak, barwę i wartość odżywczą. Owoce i warzywa można przetwarzać także na syropy, soki, koncentraty i przeciery. Cebula jest jednym z najczęściej uprawianych warzyw w Polsce (tabela 1), w 2018 r. jej plony szacowane są na 585 tys. t (spadek w porównaniu z rokiem 2017) [13]. Strojewska [17] podaje, że spożycie cebuli w 2014 r. w Polsce na jednego mieszkańca wynosiło 5,76 kg. Cebula jest ceniona głównie ze względu na łatwość uprawy oraz mnogość zastosowań kulinarnych. Na rynku można ją nabyć w postaci świeżej lub przetworzonej, jako składnik mrożonek, w daniach gotowych, konserwach oraz w postaci suszu. Cebula znalazła także zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym. W aptece można znaleźć bazujące na wyciągu z niej m.in. syropy i tabletki. W przekazach ludowych jest uważana za cudowny lek na wszystkie choroby. I nie bez powodu, ponieważ posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne, odkażające i wzmacniające. W tabeli 2 przedstawiono zestawienie wybranych składników odżywczych zawartych w cebuli. Późniejsze odmiany cebuli mogą być przechowywane w domach przez cały okres zimowy, co powoduje, że można ją wykorzystywać przez cały rok. Niestety, nieprawidłowe przechowywanie (zbyt wysoka i niska temperatura, brak przepływu [...]

Historia, stan aktualny i perspektywy gorzelni rolniczych w Polsce Cz. 1. Trudna sytuacja gorzelni rolniczych i walka o przetrwanie w UE


  Liczba gorzelni rolniczych w Polsce stale się zmniejsza. Według oficjalnych danych obecnie jest ich 175, w tym prawdopodobnie są wśród nich gorzelnie otwarte tylko przez krótki czas w roku. Od wielu lat właściciele gorzelni rolniczych ulegają presji silnych, skoncentrowanych odbiorców z sektora wyrobów spirytusowych i paliwowego na ciągłe obniżanie cen. Już w 1999 r. zwracano uwagę, że na walce konkurencyjnej w agrobiznesie zazwyczaj traci najsłabsze ogniwo, którym w przypadku produkcji spirytusu są rozdrobnione gorzelnie rolnicze. W 2002 r. Andrzej Paszota z gorzelni Podole zwrócił uwagę na złą sytuację na polskim rynku, gdyż ceny spirytusu są bardzo niskie, a popyt jest niewielki. W latach 2005-2007 dokonano modernizacji krajowych gorzelni. Powstało także wiele nowoczesnych zakładów, w których produkcja destylatu i odwadnianie zachodziły w jednym miejscu, w energooszczędnej technologii, metodą zacierania na zimno. Zdolności produkcyjne zmodernizowanej gorzelni rolniczej są ok. 100 razy mniejsze od zdolności produkcyjnych największych uczestników rynku przemysłowego. Gorzelnie rolnicze przez ponad cztery stulecia były niezawodnym dostawcą wódki i spirytusu na polski rynek, a od 20 lat również surówki do odwodnienia, na cele paliwowe. Nie ma jakiejś wyraźnie sformułowanej definicji gorzelni rolniczej. Podczas konferencji w Sękocinie w 2008 r. Związek Gorzelni Polskich podał, na własny użytek, że gorzelnia rolnicza to obiekt o zdolnościach produkcyjnych do 10 mln l/rok, wykorzystujący w procesach fermentacji surowce rolnicze. Później wielkość graniczną zawartą w definicji gorzelni rolniczej obniżono do 5 mln l/rok. Surowce wykorzystane w 2011 r. w Polsce do produkcji bioetanolu przedstawiono w tabeli 1.kształtowała się liczba gorzelni rolniczych w Polsce na przestrzeni ostatnich 17 lat. Należy dodać, że są to liczby szacunkowe, zaś gorzelnie uznane za czynne mogą być otwierane w danym roku zaledwie na krótki okres.Jakie są przyczyn[...]

Historia, stan aktualny i perspektywy gorzelni rolniczych w Polsce Cz. 2. Koszty produkcji bioetanolu, aspekt ekonomiczny i społeczny


  Gorzelnie rolnicze przez ponad cztery stulecia były niezawodnym dostawcą wódki i spirytusu na polski rynek, a od 20 lat również destylatu rolniczego do odwodnienia na cele paliwowe. Niestety już w latach 90. ubiegłego wieku były obiektami pomijanymi przez decydentów; Ministerstwo Przekształceń Własnościowych (od 1997 r. Ministerstwo Skarbu Państwa) w podjętej strategii prywatyzacji Polmosów także nie było skłonne do zajęcia się gorzelniami. Krajowi biznesmeni zdawali sobie sprawę z tego, że biopaliwa transportowe mogą stanowić dobry interes, tym bardziej, że zapowiadało się ich wsparcie dodatkowymi środkami. Powstały grupy zainteresowania i wsparcia w dwóch podstawowych partiach politycznych. Na początku nowego stulecia w gronie osób działających na rzecz gorzelni rolniczych znalazł się m.in. były minister rolnictwa (gorący zwolennik biopaliw transportowych) dr Marek Sawicki oraz firma Godraks Gdynia z innowacyjnym biopaliwem Eko-mix 20. Ponadto było silne wsparcie ze strony samych gorzelników i producentów surowców służących do produkcji bioetanolu. Przed 2004 r. temat biopaliw transportowych (głównie bioetanolu) był uważany za temat przyszłościowy, dający gorzelnikom nadzieję, tym bardziej, że miał wsparcie prawne w nieobligatoryjnej Dyrektywie 2003/30/EC [1], ważnej do końca 2010 r. Jednak w kolejnych latach nadzieje te nikły, krajową produkcję bioetanolu zastępował niekontrolowany import. Zmniejszenie szans naszych gorzelni nastąpiło po wejściu w życie Dyrektywy 2009/28/EC [2]. Trudną sytuację gorzelni rolniczych przed oraz po wejściu Polski do UE przedstawiono w cz. 1. artykułu w nrze 1/2013 [3]. Problemy gorzelni rolniczych produkujących na rzecz biopaliw transportowych związane są z czynnikami ekonomicznymi, ekologicznymi i społecznymi, które wystąpiły z różnym natężeniem w rożnych okresach działalności. W drugiej dekadzie obecnego stulecia problemy te ogniskują się, a bariera ekologiczna staje się barierą trudną do pokona[...]

Wybrane korzyści wynikające ze stosowania biopaliw transportowych w Polsce Cz. I. Surowce odpadowe i uboczne do produkcji biopaliw transportowych DOI:10.15199/64.2015.3.6


  Przedstawiono problematykę biopaliw transportowych, w szczególności korzyści wynikające z ich stosowania. Przemysł cukrowniczy czy mięsny wytwarzają co roku znaczące ilości odpadów, które w przypadku niewłaściwego zagospodarowania mogą być uciążliwe dla środowiska i niebezpieczne dla ludzi. Skutkiem tego jest poszukiwanie skutecznych i opłacalnych metod zamiany odpadów w inne produkty. Melasa, tłuszcze zwierzęce oraz oleje posmażalnicze mogą być z powodzeniem wykorzystywane do produkcji biopaliw. Wprowadzenie Zgodnie z definicją zawartą w Dyrektywie 2009/28/EC biopaliwa oznaczają ciekłe lub gazowe paliwa dla transportu produkowane z biomasy [3]. Oprócz wielu wad (np. wysokie koszty produkcji) wykazują one wiele korzyści. Dają możliwość zagospodarowania surowców odpadowych i ubocznych przemysłu rolno-spożywczego w procesie produkcji oraz wykazują większą redukcję emisji CO2, której minimalne progi określa wspomniana wcześniej Dyrektywa (w przypadku biopaliw transportowych ma wynosić: po I kwartale 2013 r. - nie mniej niż 35%, a od 2017 r. - nie mniej niż 50%, natomiast od 2018 r. - nie mniej niż 60%, dotyczy to nowych inwestycji). Korzyści oferują także biopaliwa 2. generacji wytworzone z odpadów, niespożywczego materiału celulozowego czy materiału lignocelulozowego [3, 1]. Wykorzystanie surowców pochodzenia rolniczego (nawóz pochodzenia zwierzęcego czy mokry obornik oraz inne odpady zwierzęce i organiczne) do wytwarzania biogazu dzięki wysokiemu potencjałowi oszczędności w emisji gazów cieplarnianych daje korzyści dla środowiska zarówno przy wytwarzaniu energii ciepła i elektrycznej, jak i stosowaniu jako biopaliwo [3]). Korzyścią wynikającą z wykorzystania biopaliw transportowych są także wpływy do budżetu (akcyza, podatki). Odpady z sektora rolno-spożywczego powstają głównie w: cukrowniach, browarach, gorzelniach, mleczarniach, ubojniach, zakładach przetwórstwa mięsnego, chłodniach, gospodarstwach rolnych, ogrodniczych i hodowla[...]

 Strona 1