» Zastosowanie wymieniaczy jonowych do usuwania związków arsenu z wód
|
|
Daniel Ociński  Elżbieta Kociołek-Balawejder
Przedstawiono możliwości i praktyczne aspekty
zastosowania wymieniaczy jonowych do
usuwania z wód związków arsenu, wykazujących
właściwości toksyczne i kancerogenne,
stanowiących w skali świata wielkie zagrożenie
ekologiczne. Omówiono wpływ na reakcję
wymiany jonowej takich czynników, jak stopień
utlenienia arsenu (arseniany(III)/arseniany(
V)), obecność innych jonów w oczyszczanej
wodzie, sposób prowadzenia regeneracji
złoża. Wskazano kierunki badawcze w syntezie
nowych typów wymieniaczy jonowych
o podwyższonej selektywności wobec arsenu
oraz możliwości otrzymywania tanich jonitów
na bazie celulozowych materiałów odpadowych.
A review, with 44 refs., of methods for sorption of As-contg.
ions on com. available anion-exchange resins, hydrophilic
polymers with primary NH2 groups and chem. modified
agricultural by-products.
Związki arsenu pochodzenia naturalnego i antropogenicznego,
wykazujące silne właściwości toksyczne i kancerogenne, stanowią
jeden z największych problemów środowiskowych w skali
świata. W Azji (m.in. Bangladesz, Indie, Pakistan, Chiny, Tajwan),
w Ameryce Południowej (Chile, Argentyna), w Ameryce Północnej
(USA, Meksyk), a także w Europie (Węgry, Słowacja, Rumunia,
Chorwacja, Grecja) arsen występuje w wysokich stężeniach
w wodach naturalnych (podziemnych, gruntowych i powierzchniowych),
stanowiących potencjalne źródło wody pitnej1-9). W Polsce
problem arsenu występuje na Dolnym Śląsku i związany jest
z eksploatacją i przerobem przez KGHM siarczkowych rud miedzi
zawierających duże ilości arsenu, a także istnieniem nieczynnej
już kopalni złota i rud arsenu w Złotym Stoku. Z procesów wydobywczych
i hutniczych rud miedzi pochodzą odpady i roztwory
przemysłowe zawierające związki arsenu w dużych stężeniach.
Szczególnie wiele uwagi poświęca się usuwaniu arsenu z kwaśnych
roztworów pochodzących z procesów odsiarczania gazów odlotowych
powstających podczas pirometalurgicznego wytopu miedzi
(tzw. kwasy płuczkowe; [...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2011/4
|
|
|
|
|
|
|
|
|
» Przegląd metod usuwania siarkowodoru z biogazu
|
|
Elżbieta Kociołek-Balawejder Łukasz J. Wilk
Jednym z perspektywicznych, wysokoenergetycznych
paliw pozyskiwanych z odpadowej
biomasy jest biogaz. Gaz ten zawiera głównie
metan (50-70% obj.) i ditlenek węgla (30-40%
obj.), ale także pewne ilości innych domieszek,
w tym związków siarki (przeważnie siarkowodoru),
które znacznie ograniczają jego zastosowanie
i mogą stanowić zagrożenie dla środowiska
naturalnego. W celu optymalnego wykorzystania
biogazu jako nośnika energii lub surowca do
syntez chemicznych należy go odsiarczyć. Ze
względu na specyfikę produkcji biogazu (dużo
małych, rozproszonych instalacji) większość tradycyjnych
metod, wykorzystywanych do odsiarczania
gazu naturalnego, nie znajduje w tym
przypadku zastosowania. W pracy scharakteryzowano
najważniejsze reagenty i metody wykorzystywane
do usuwania siarkowodoru z biogazu.
Przedstawiono usuwanie siarkowodoru
z biogazu z wykorzystaniem tlenku żelaza(III)
(w tym rudy darniowej i handlowych adsorbentów
zawierających Fe2O3), niemodyfikowanych
i zmodyfikowanych węgli aktywnych, sit molekularnych
i krzemionki, roztworów związków żelaza(
III), alkaliów, utleniaczy, a także proces biologicznego
usuwania siarkowodoru z biogazu.
A rewiev, with 72 refs., of the methods for purifn. of biogas
by sorption of H2S with Fe2O3, activated C and other sorbents,
mol. sieves, synthetic SiO2, solns. of FeCl3 and
NaOH or oxidants as well as by biochem. processes.
Biogazem określa się mieszaninę gazową otrzymywaną w wyniku
kontrolowanego, biologicznego rozkładu naturalnej materii organicznej
w procesie fermentacji metanowej prowadzonym w warunkach beztlenowych.
Fermentacji metanowej można poddawać substancje zarówno
pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego lub też ich połączenia
o różnym składzie ilościowym i jakościowym. Zgodnie z dyrektywą
Parlamentu Europejskiego w sprawie użycia w transporcie biopaliw
lub innych paliw odnawialnych, biogaz jest paliwem gazowym otrzymywanym
z biomasy i/lub ulegającej biodegradacji części od[...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2011/3
|
|
|
» Polimery hybrydowe zawierające tlenki żelaza w usuwaniu arsenu z wód
|
|
|
Daniel Ociński Agnieszka Ciechanowska Elżbieta Kociołek-Balawejder
Przedstawiono grupę sorbentów hybrydowych,
otrzymywanych poprzez trwałe wprowadzenie
aglomeratów tlenków żelaza do
struktury organicznych kopolimerów o właściwościach
kationo- i anionowymiennych.
Dokonano przeglądu literatury dotyczącej
badań nad syntezą hybrydowych wymieniaczy
jonowych i możliwości praktycznego ich
wykorzystania w procesach usuwania arsenu
z wód. Omówiono wpływ budowy chemicznej
i fizycznej bazowych polimerów, a także
warunków syntezy na właściwości otrzymanych
sorbentów. Omówiono wpływ warunków
prowadzenia procesu sorpcji oraz składu
uzdatnianej wody na skuteczność usuwania
związków arsenu. Przedstawiono przykłady
praktycznego wykorzystania omawianych sorbentów
w uzdatnianiu wód oraz wskazano na
istniejące niedogodności i problemy z tym
związane.
A review, with 68 refs., of hybrid sorbents, consisting of
org. polymeric ion-exchange resins and Fe oxides dispersed
within pores of the polymeric matrix, used for removal
of As from aq. media.
Tlenki żelaza (pochodzenia naturalnego, otrzymywane syntetycznie,
a także stanowiące produkty uboczne różnych procesów)
to reagenty o wielkich perspektywach aplikacyjnych, zarówno
w przemyśle chemicznym, jak i w inżynierii ochrony środowiska.
Tlenki żelaza stanowią podstawowy składnik tzw. materiałów
hybrydowych, których nazwa związana jest z ich mieszaną,
nieorganiczno-organiczną budową1). Przykładem takiego wyrobu
może być farba, będąca połączeniem organicznej substancji błonotwórczej
i nieorganicznego, zdyspergowanego w niej pigmentu.
Zastosowanie materiałów hybrydowych determinowane jest właściwościami
składników, dzięki czemu możliwe jest otrzymywanie
m.in. nowoczesnych materiałów medycznych, tkanin o właściwościach
dezynfekcyjnych lub sorbentów2-4). Ważną grupę tych
materiałów stanowią tzw. polimery hybrydowe, w których częścią
organiczną jest naturalny lub syntetyczny polimer, a nieorganiczną
metal, tlenek lub wodorotlenek metalu. Poprzez wprowadzenie do
str[...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2011/4
|
|
|
» Siarczki w instalacjach przemysłowych. Problemy techniczne i środowiskowe
|
|
Elżbieta Kociołek-Balawejder Łukasz J. Wilk
Siarczki należą do najbardziej niepożądanych
składników wód naturalnych i roztworów
wodnych. Wpływają one negatywnie
na smak i zapach wód oraz nadają im właściwości
korozyjne. Ponadto mogą ulegać
emisji w postaci szkodliwego siarkowodoru,
przyczyniając się do licznych problemów
technicznych i środowiskowych (w tym odorowych).
Przedstawiono właściwości siarczków
w roztworach wodnych oraz skutki ich
obecności w wodach naturalnych, ściekach
komunalnych i przemysłowych oraz biomasie
i produktach jej przetwarzania.
A review, with 55 refs., of the occurrence of sulfides in
natural waters, industrial and municipal wastewaters, as
well as in biomass and products of its processing.
Siarczki zawarte w roztworach wodnych wykazują szczególne
właściwości w porównaniu z innymi anionami. Pogarszają właściwości
organoleptyczne wody przeznaczonej do celów komunalnych,
uniemożliwiają wykorzystanie jej do celów przemysłowych,
wywołują korozję instalacji wykonanych ze stali. Ich podatność
na utlenienie powoduje zmniejszenie ilości tlenu rozpuszczonego
w wodzie, a produkty utlenienia stanowią przyczynę siarczanowej
korozji elementów betonowych (np. zbiorników i rur kanalizacyjnych).
Mogą ulegać emisji z wodnych roztworów w postaci
siarkowodoru, który jest wysoce toksyczny i wywołuje problemy
odorowe. Specyficzne właściwości siarczków sprawiają, że ich
zawartość w wodzie stanowi poważny problem i zagrożenie w obrębie
różnych instalacji przemysłowych.
Celem pracy było dokonanie charakterystyki właściwości
siarczków w roztworach wodnych, a także przeglądu problemów
technicznych i środowiskowych jakie mogą stanowić te roztwory.
Scharakteryzowano zagrożenia związane z ich obecnością w wodach
naturalnych, ściekach komunalnych i przemysłowych oraz w biomasie
i produktach jej przetwarzania.
Właściwości siarczków w roztworach wodnych
W roztworach wodnych, w zależności od pH, związki siarki
dwuwartościowej (ZSD) mogą występować w formie cząsteczkowej[...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2011/5
|
|
|
» Pasta do zębów. Cz. I. Składniki podstawowe
|
|
Elżbieta Kociołek-Balawejder Marta K. Żebrowska
Pasta do zębów jest produktem wieloskładnikowym
zawierającym związki organiczne
i nieorganiczne, naturalne i otrzymywane syntetycznie.
W ostatnich latach skład past do
zębów stale jest doskonalony i coraz większe
znaczenie w ich recepturze mają składniki
aktywne (nawet do 70% wg deklaracji producentów).
W niniejszej pracy scharakteryzowano
podstawowe składniki tradycyjnych,
uniwersalnych past do zębów: środki czyszczące
i polerujące, środki powierzchniowo
czynne, substancje nadające postać fizyczną
(wiążące i zagęszczające, utrzymujące wilgoć,
słodzące, konserwujące), barwniki oraz środki
aromatyzujące.
A review, with 29 refs., of cleaning, polishing, surfaceactive,
binding, thickening, humectanting, sweetening,
preservating, colouring, taste and odouring agents used
in tooth pastes.
Pasta do zębów jest podstawowym środkiem stosowanym w higienie
jamy ustnej, tak więc jest produktem chemicznym codziennego
użytku. Zgodnie z Ustawą z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach1)
oraz wprowadzonym niedawno Rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego (WE) Nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.
dotyczącym produktów kosmetycznych2), pasta do zębów należy do
grupy wyrobów klasyfikowanych jako kosmetyki. W rozumieniu tych
aktów prawnych produktem kosmetycznym jest każda substancja lub
mieszanina przeznaczona do kontaktu z zewnętrznymi częściami ciała
ludzkiego […] lub z zębami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej, którego
wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości,
perfumowanie, zmiana ich wyglądu, ochrona, utrzymywanie w dobrej
kondycji lub korygowanie zapachu ciała3).
Pasta do zębów pod względem składu chemicznego jest mieszaniną
związków organicznych i nieorganicznych, naturalnych
i otrzymywanych syntetycznie. Początkowo najbardziej istotne
funkcje jakie pełniła tradycyjna pasta do zębów polegały na usuwaniu
z powierzchni zębów oraz dziąseł tworzących się osadów, tzw.
płytki nazębnej (miękkiego, ściśle przylegaj[...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2011/6
|
|
|
» Pasta do zębów. Cz. II. Składniki aktywne
|
|
|
Elżbieta Kociołek-Balawejder Marta K. Żebrowska
Coraz większe znaczenie w recepturze
past do zębów mają składniki aktywne
(nawet do 70% wg deklaracji producentów).
Scharakteryzowano składniki aktywne: środki
przeciwpróchnicze i remineralizujące, środki
przeciwdziałające powstawaniu kamienia
nazębnego, środki wybielające, środki przeciwdziałające
nadwrażliwości zębów, substancje
antybakteryjne oraz wybrane środki o właściwościach
profilaktycznych.
A review, with 38 refs., of anticaries, remineralizing, antoplague,
bleaching, desensitiving, antibacterial and preventive
agents used in tooth care.
W pracy1) przedstawiono podstawowe składniki występujące
w pastach do zębów ogólnego zastosowania. Na podstawie analizy
składu produktów dostępnych w handlu stwierdzono, że coraz większe
znaczenie mają pasty specjalnego przeznaczenia kierowane do określonych
odbiorców. Zawarte w nich składniki aktywne nadają paście
szczególne właściwości, m.in przeciwpróchnicze i remineralizujące,
przeciwdziałające tworzeniu się kamienia nazębnego, wybielające,
zwalczające nadwrażliwość zębów i nieświeży oddech oraz profilaktyczne.
Celem pracy jest przedstawienie, na podstawie przeglądu literatury
i analizy składu produktów handlowych, składników aktywnych
zawartych w pastach przeznaczonych do przeciwdziałania określonym
dolegliwościom występującym w obrębie jamy ustnej.
Środki przeciwpróchnicze i remineralizujące
Zęby są materiałami złożonymi, składają się z korony (w jamie
ustnej) oraz korzenia (w kościach szczęki). Zbudowane są z trzech
różnych tkanek twardych: szkliwa, zębiny i cementu. Podstawową
masę tkanek twardych stanowi zębina, która pokryta jest szkliwem
zębowym (w obrębie jamy ustnej) oraz cementem korzeniowym
(w obrębie korzenia). Twarde tkanki otaczają przestrzeń w zębie tzw.
jamę zęba, wewnątrz której znajduje się miazga złożona z tkanki
łącznej włóknistej, nerwów i naczyń krwionośnych. Wpływa ona
na odżywianie i przemianę materii zębów oraz na ich regenerację2).
Głównym składnikie[...]
więcej»
w zeszycie
PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2011/6
|
|
|
|
« Poprzednia strona
Strona 2
|
Twój Profil
Twój koszyk
