Wyniki 11-20 spośród 22 dla zapytania: authorDesc:"Iwona Szczepaniak"

Konkurencyjność wewnętrzna i zewnętrzna polskiego przemysłu spożywczego DOI:10.15199/65.2018.1.1


  Jednym z kryteriów klasyfikacji konkurencyjności jest zasięg konkurowania i w takim ujęciu można mówić o konkurencyjności w skali krajowej (regionalnej) lub międzynarodowej. Co prawda, w literaturze konkurencyjność częściej odnoszona jest do rynku zagranicznego lub globalnego [2], ale pojawia się również opinia, że o sukcesie na tych rynkach decyduje pozycja konkurencyjna na rynku krajowym i regionalnym. Takie podejście prezentuje m.in. definicja OECD, z której wynika, że... konkurencyjność oznacza zarówno zdolność firm, przemysłów, regionów, narodów lub ponadnarodowych ugrupowań do sprostania międzynarodowej konkurencji, jak i do zapewniania relatywnie wysokiej stopy zwrotu od zastosowanych czynników produkcji i relatywnie wysokiego zatrudnienia na trwałych podstawach [1]. Odpowiada to także koncepcji A. Wosia, wg którego konkurencyjność rolnictwa (a więc i innych działów gospodarki) można rozpatrywać z dwóch punktów widzenia. Po pierwsze - w ramach gospodarki narodowej i wtedy jest to konkurencyjność wewnętrzna tego działu gospodarki. Po drugie - w ujęciu międzynarodowym, gdy analizie poddaje się konkurencyjność potencjalną rolnictwa danego kraju i wtedy jest to jego konkurencyjność zewnętrzna [8]. Niezależnie od tego, jak ostatecznie zdefiniujemy i wg jakich kryteriów sklasyfikujemy konkurencyjność, należy podkreślić, że w warunkach gospodarki rynkowej nieodłącznym elementem funkcjonowania podmiotów gospodarczych stało się konkurowanie z innymi podmiotami, mające na celu osiąganie korzyści z tytułu działania zarówno na rynku krajowym, jak i międzynarodowym. CEL I METODA OCENY konkurencyjności polskiego przemysłu spożywczego W artykule poddano ocenie wewnętrzną i zewnętrzną konkurencyjność polskiego przemysłu spożywczego (sektora produkcji artykułów spożywczych i napojów). Konkurencyjność wewnętrzną przemysłu spożywczego, tj. jego konkurencyjność na rynku krajowym, zdefiniowano jako pozycję ekonomiczną przemysłu spożywcz[...]

Procesy koncentracji w polskim przemyśle spożywczym DOI:10.15199/65.2018.5.1


  W celu identyfikacji kierunków rozwoju procesów koncentracji w przemyśle spożywczym w Polsce w artykule poddano analizie zmiany struktury podmiotowej polskiego przemysłu spożywczego i jego najważniejszych branż (bez branży tytoniowej). W analizie tej przedstawiono udział poszczególnych klas wielkości przedsiębiorstw zarówno w całkowitej liczbie podmiotów, jak i w przeciętnym zatrudnieniu oraz w wartości produkcji sprzedanej. Omówiono zmiany struktur podmiotowych w całym przemyśle spożywczym i w poszczególnych jego branżach, dzieląc je na grupy o najwyższym, przeciętnym i najniższym poziomie koncentracji. Przedmiotem analizy były dane obejmujące lata 2003, 2007, 2011 oraz 2015 i 2016. Dobór tych okresów ilustruje stan przed wejściem Polski do UE (2003 r.), po wejściu do UE, a jednocześnie przed światowym kryzysem ekonomicznym (2007 r.), podczas spowolnienia gospodarczego (2011 r.) oraz stan aktualny (2015 r. i 2016 r.). Dodatkowo porównano strukturę podmiotową przemysłu spożywczego w Polsce i w Unii Europejskiej, zwracając uwagę na zbliżanie się tych struktur. W analizie wykorzystano publikowane i niepublikowane dane statystyczne GUS oraz Eurostat. OGÓLNE KIERUNKI ZMIAN struktury podmiotowej przemysłu spożywczego Przetwórstwo spożywcze należy do dziedzin przemysłu charakteryzujących się dużym rozproszeniem i małym poziomem koncentracji. Wynika to z niższego rozwoju technicznego tego działu (należy on do grupy tzw. działów niskiej techniki) i charakteru przedmiotu pracy, określanego przez zmienność przetwarzanych produktów rolnictwa. Do istotnych cech przemysłu spożywczego należy też jego silne powiązanie z rynkami lokalnymi i regionalnymi, duża różnorodność asortymentowa oraz dość krótkie serie produkcji, a także stosunkowo krótkie terminy przydatności produktów do spożycia. Wymienione cechy produkcji żywności sprzyjają prowadzeniu w tym sektorze działalności przez mikro, małe i średnie firmy. Przemysł spożywczy jest zatem[...]

Zróżnicowanie cen żywności między państwami Unii Europejskiej DOI:10.15199/65.2019.2.2


  Współczesne rynki są mniej lub bardziej niedoskonałe, a pod względem geograficznym bardzo duże i odległe od siebie. Z tego powodu często dochodzi do różnicowania cen. Segmentacji rynków sprzyja także istnienie granic państwowych, występowanie barier handlowych, działanie instrumentów regulacji rynków oraz brak jednolitej waluty. Nie bez znaczenia jest ponadto specyfika poszczególnych rynków, wynikająca przykładowo z historycznych czy kulturowych uwarunkowań. Często również pojedyncze firmy stosują strategie różnicowania cen, tj. w celu uzyskania dodatkowych zysków utrzymują różne ceny tych samych produktów sprzedawanych na różnych rynkach. W sytuacji, gdy rynki te reprezentują poszczególne kraje, mamy do czynienia z międzynarodowym różnicowaniem cen [6]. Zjawisko konwergencji (zbliżania się) cen pojawia się najczęściej w kontekście integracji ekonomicznej. Wynika ono ze zmian zachodzących na integrujących się rynkach, związanych z usuwaniem barier handlowych, harmonizacją systemów podatkowych, wzrostem transparentności cen oraz redukcją ryzyka kursowego. Integracja ekonomiczna rynków powinna przyczyniać się do zmniejszania różnic cen tych samych produktów. Szczególnie silna konwergencja cen na obszarze zintegrowanym występuje w zakresie dóbr handlowych w sektorach, które do tej pory charakteryzowały się wysokimi barierami handlowymi i pozahandlowymi [6]. Teoretyczne przesłanki konwergencji cen oparte są na "prawie jednej ceny", które stwierdza, że "na konkurencyjnym rynku pozbawionym kosztów transportu oraz oficjalnych barier handlowych (takich jak np. cła), identyczne dobra sprzedawane w dwóch różnych krajach muszą być sprzedawane po tej samej cenie, kiedy ceny stosowane w tych krajach wyrazimy w jednej walucie" [3]. Prawo to stwarza przesłanki do przepływu towarów z krajów, w których są one tańsze, do krajów, w których są one droższe, ale tylko do czasu, w którym ceny tych towarów w obu krajach się wyrównają. Podsta[...]

Rola importu w zaopatrzeniu surowcowym sektora produkcji żywności w Polsce DOI:10.15199/65.2019.8.1


  W artykule szczególną uwagę zwrócono na ten ostatni aspekt internacjonalizacji, tj. na wykorzystanie importowanych surowców w produkcji artykułów żywnościowych wytwarzanych w Polsce. Uznano bowiem, że postępujący proces umiędzynarodowienia polskiego sektora rolno-spożywczego, wyrażający się m.in. w rozwoju wymiany handlowej produktami tego sektora, wywiera nie tylko bezpośredni wpływ na rozwój krajowego rynku żywnościowego, ale ma również wpływ na zmiany w sferze zaopatrzenia surowcowego. SUROWCE WYKORZYSTYWANE w produkcji żywności W produkcji żywności wykorzystywane są surowce podstawowe, pomocnicze oraz różnego rodzaju materiały pomocnicze. Surowce podstawowe i pomocnicze pochodzą przede wszystkim z rolnictwa i mają charakter odnawialny. Można je podzielić na: pierwotne pochodzenia roślinnego, pierwotne pochodzenia zwierzęcego oraz wtórne, inaczej zwane uszlachetnionymi (powstałe w wyniku przetworzenia surowców pierwotnych) [3]. Surowce pochodzenia roślinnego są rezultatem uprawy ziemi, czyli powstają na poziomie rolniczej produkcji roślinnej. Większość tych surowców cechuje powszechność występowania, sezonowość produkcji i podaży oraz zależność produkcji od warunków klimatycznych. Surowce pochodzenia zwierzęcego są rezultatem chowu zwierząt oraz połowów, czyli powstają na poziomie rolniczej produkcji zwierzęcej. Zalicza się do nich zwierzęta rzeźne, jaja, mleko, miód, ryby. Surowce uszlachetnione to podstawowa grupa produktów wytworzonych w różnych branżach przemysłu przetwarzającego surowce roślin- Iwona Szczepaniak PRZEMYSŁ SPOZYWCZY tom 73 l sierpień 2019 więzi o charakterze przestrzennym, organizacyjnym, produkcyjnym i ekonomicznym. Więzi przestrzenne wynikają z lokalizacji zakładów przetwórczych blisko bazy surowcowej. Więzi organizacyjne polegają na współdziałaniu zakładów przetwórczych i gospodarstw rolnych w zakresie kształtowania wielkości i struktury produkcji surowców, rozmieszczenia ich w przestrz[...]

Konkurencyjność polskich produktów pochodzenia zwierzęcego

Czytaj za darmo! »

Umiarkowane tempo rozwoju rynku krajowego oznacza, że producenci żywności pochodzenia zwierzęcego muszą szukać swoich szans na rynkach zagranicznych. Konkurencyjność polskich produktów zwierzęcych i rzeczywiste korzyści osiągnięte w pierwszych trzech latach członkostwa Polski w UE okazały się znacznie większe od prognozowanych. Polscy producenci i przetwórcy mięsa oraz mleka nie dopuścili d[...]

Kryzys gospodarczy a inwestycje w polskim przemyśle spożywczym

Czytaj za darmo! »

Wejście Polski do Unii Europejskiej zasadniczo zmieniło warunki ekonomiczne funkcjonowania polskich producentów żywności i przyczyniło się do przyspieszenia rozwoju polskiej gospodarki żywnościowej. W ciągu ponad pięciu lat naszego członkostwa w UE znacznie wzrósł eksport polskich produktów rolno-spożywczych, który z nadwyżką zrekompensował mniejszy wzrost importu tych artykułów. W efekcie znacznie zwiększyła się wartość salda obrotów produktami rolno-spożywczymi. Polscy producenci żywności istotnie poprawili swoją pozycję konkurencyjną na rynku rozszerzonej Unii. Udział sprzedaży zagranicznej w całkowitej sprzedaży przemysłu spożywczego wzrósł w tym samym okresie do ok. 22%. Jest to wskaźnik ponad dwukrotnie wyższy niż przed wejściem Polski do UE. Tak silne proeksportowe nastawienie polskiego sektora rolno-spożywczego spowodowało jednak, że stał się on bardzo wrażliwy na wszelkie zmiany sytuacji na rynkach międzynarodowych. W ostatnim okresie na zmiany te oddziałuje przede wszystkim światowy kryzys gospodarczy. Gospodarka światowa znajduje się pod wpływem głębokiego kryzysu gospodarczego. Dotychczas kryzys ten dotyczył przede wszystkim systemu finansowego i sektora bankowego. Gwałtownie zmniejszyła się płynność systemu bankowego oraz załamało się zaufanie do tego systemu. Skutki kryzysu finansowego zaczęły ujawniać się także w sferze realnej, a jego istotną cechą jest to, że [6]:  ze względu na rozwój procesów globalizacji gospodarki światowej dotyczy zarówno krajów rozwiniętych, jak i szybko rozwijających się;  złożoność współczesnego systemu finansowego i silne powiązania poszczególnych jego elementów, a także rola tego systemu w pobudzaniu popytu i koniunktury gospodarczej powodują, że kryzys wpływa na wszystkie sfery życia gospodarczego. Załamanie systemu finansowego nie było wcześniej przewidywane i nastąpiło w okresie bardzo korzystnej koniunktury gospodarczej na świecie, w którym największe gospo[...]

Vitafoods 2012


  W dniach 22-24 maja 2012 r. odbyła się w Genewie Międzynarodowa Konferencja Naukowa Vitafoods International Conference pt. "The Global Nutraceutical Event". Międzynarodowa Konferencja Vitafoods towarzyszyła 15. edycji wystawy produktów należących do kategorii "zdrowa żywność". W wystawie uczestniczyło ok. 600 firm zajmujących się produkcją zdrowej żywności, czyli produktów określanych mianem żywności funkcjonalnej i/lub nutraceutyków (podział nie jest tu ostry), świadczących także usługi w zakresie upowszechniania technologii produkcji "zdrowej żywności". Podczas konferencji prezentowanych było ok. 50 referatów przygotowanych i wygłaszanych przez przedstawicieli ośrodków naukowych, firm doradczych z kilkunastu krajów świata, instytucji zajmujących się monitoringiem, a także przedstawicieli EFSA (European Food Standards Agency) i EUFIC (The European Food Information Council). W trakcie konferencji (i forum dyskusyjnego) omawiano m.in. następujące zagadnienia. Rola i znaczenie "zdrowej żywności" w poszczególnych krajach. Konsumpcja żywności funkcjonalnej i suplementów diety w świecie systematycznie się zwiększa. Wynika to z rosnącej świadomości konsumentów dotyczącej zasad zdrowego żywienia, a także z aktywności poszczególnych państw, firm produkcyjnych i mediów w dziedzinie upowszechniania zalet tego typu żywności i wpływu większej jej konsumpcji na zdrowie konsumentów. Na[...]

Skutki rosyjskiego embarga na import produktów rolno-spożywczych


  Celem artykułu jest ocena potencjalnych skutków wprowadzenia przez Rosję zakazu wwozu artykułów rolno-spożywczych, m.in. z państw Unii Europejskiej. Rosja jest ważnym odbiorcą żywności z państw UE, a zwłaszcza z Polski. W 2013 r. na rynek rosyjski trafiło nieco ponad 6% eksportu rolno-spożywczego Polski, a Rosja była trzecim pod względem wielkości odbiorcą polskiej żywności. Przeprowadzona analiza wykazała m.in., że wskutek wprowadzenia embarga na rynku krajowym pozostaną produkty o wartości ok. 0,8-0,9 mld euro (w skali roku), przede wszystkim pochodzące z sektora owocowo-warzywnego, mięsnego i mleczarskiego. Produkty te trudno będzie sprzedać na rynku krajowym ze względu na ograniczony wzrost jego chłonności. Proces dywersyfikacji zagranicznych rynków zbytu będzie również utrudniony, gdyż wskutek embarga zwiększy się światowa podaż produktów rolno-spożywczych. Osłabieniu może ulec także, silna dotychczas, pozycja konkurencyjna Polski w eksporcie żywności do państw UE.Wprowadzenie 6 sierpnia 2014 r. zakazu importu do Rosji dużej grupy produktów rolno-spożywczych będzie miało z pewnością wpływ na światowe rynki produktów rolno-spożywczych. Sankcje dotyczą bowiem, oprócz państw Unii Europejskiej, również USA, Kanady, Australii i Norwegii. Polska była już objęta zakazem wwozu produktów rolno-spożywczych do Rosji w latach 2005-2007 i krótko w 2011 r. [2, 9]. Wtedy jednak liczba produktów podlegających embargu była mniejsza (dotyczyło ono niektórych owoców i warzyw oraz mięsa), a sankcjami nie były objęte inne kraje. W artykule przedstawiono ogólne tendencje w polskim eksporcie produktów rolno-spożywczych do Rosji w latach 2004-2013. Na tym tle pokazano pozycję, jaką Polska zajmuje wśród państw Unii Europejskiej w eksporcie żywności na rynek rosyjski. Następnie przeprowadzono analizę konsekwencji wprowadzonych sankcji dla polskiego eksportu rolno-spożywczego ogółem. Opracowanie kończy próba oceny wpływu tych sankcji na[...]

Przetwórstwo owoców i warzyw w Polsce DOI:10.15199/65.2018.6.2


  Branża owocowo-warzywna jest jedną z ważniejszych branż polskiego przemysłu spożywczego. Jej udział w produkcji sprzedanej tego sektora gospodarki przekracza 7%, w zatrudnieniu sięga blisko 8%, w eksporcie rolno-spożywczym wynosi ponad 6%, a w saldzie handlu zagranicznego produktami rolno-spożywczymi - przeszło 9%. Należy ona jednocześnie do tych branż polskiego przemysłu spożywczego, które w największym stopniu przetwarzają surowce pochodzące z krajowego rolnictwa. Branża ta nie tylko z powodzeniem produkuje na rynek krajowy, ale również skutecznie konkuruje na wymagającym rynku międzynarodowym. Ważnym czynnikiem rozwoju branży owocowo-warzywnej od lat pozostaje popyt eksportowy, gdyż na rynku przetworów z owoców i warzyw występuje trwała nadwyżka podaży nad popytem krajowym. Ponad połowa produkcji przetworów owocowo-warzywnych jest kierowana na eksport, a saldo obrotów handlowych tymi przetworami cały czas pozostaje dodatnie. PRODUKCJA W latach 2012-2016 produkcja przetworów owocowych i warzywnych wykazywała tendencję wzrostową. W 2016 r. wyniosła ona 2,47 mln t i była większa niż w 2012 r. o ok. 14% (tabela 1). W 2017 r. produkcja była mniejsza niż w trzech poprzednich latach z powodu obniżenia zbiorów owoców i w konsekwencji spadku produkcji większości przetworów owocowych, głównie owoców mrożonych i zagęszczonych soków owocowych. Jednakże średnia produkcja owoców mrożonych w latach 2015-2017 przekraczała przeciętny poziom z lat 2012-2014. Większa była również produkcja owocowych suszy, a także konserw owocowych, wytwarzanych w dużym stopniu z importowanych owoców południowych oraz przetworów z orzechów. Produkcja soków zagęszczonych (głównie soku jabłkowego) spadła o ok. 10% do 359 tys. t. W całym okresie 2012-2017 utrzymała się tendencja wzrostowa produkcji większości grup przetworów warzywnych, w tym głównie mrożonych warzyw, dominujących w produkcji artykułów z tej grupy towarowej. Średnio w latach 2015-2017 produ[...]

« Poprzednia strona  Strona 2  Następna strona »