Wyniki 11-20 spośród 21 dla zapytania: authorDesc:"Wojciech Pawlak"

Niskotarciowe powłoki MoS2(Ti, W) osadzane metodą magnetronową na azotowanej i azotonasiarczanej stali szybkotnącej Vanadis 23

Czytaj za darmo! »

Technologie multiplexowe stanowią nowoczesną grupę obróbek uszlachetniania warstwy wierzchniej elementów maszyn i urządzeń. Zwykle wykorzystuje się w pierwszej kolejności obróbkę cieplno-chemiczną (np. azotowanie) w celu znacznego utwardzenia warstwy wierzchniej oraz pokrywanie różnego rodzaju powłokami funkcjonalnymi, np. azotkiem tytanu [1]. W takiej konfiguracji warstwa azotowana zwiększa obciążalność elementu, a twarda powłoka TiN zwiększa odporność na zużycie ścierne i adhezyjne. Jednocześnie azot nasycający podłoże stalowe poprawia przyczepność powłoki azotowej. W pracy zaproponowano inny układ duplexowy - na dyfuzyjnej warstwie azotonasiarczanej osadzono niskotarciową powłokę na bazie dwusiarczku molibdenu z dodatkami tytanu oraz wolframu MoS2(Ti, W). W założeniu takie skojarzenie sposobu utwardzania z powłoką (oba zawierające siarkę) powinno poprawić adhezję osadzanej powłoki metodą magnetronową. Powłoka na bazie MoS2 z dodatkami tytanu i wolframu w ilości po 5% at. została opracowana w pierwszej fazie projektu badawczego [2]. Okazało się, że ze względu na brak podwarstwy adhezja do podłoża ze stali szybkotnącej Vanadis 23 była niska, choć współczynnik tarcia suchego był bardzo niski (około 0,04), a odporność na zużycie przez tarcie wysoka (rzędu 10-17 m3·N-1·m-1). Obecność siarki w powłoce na bazie dwusiarczku molibdenu skłoniła autorów do poszukiwania sposobu zwiększenia przyczepności powłoki na drodze popularnych obróbek cieplno-chemicznych: azotonasiarczania oraz azotowania, które miało stanowić materiał porównawczy. Powłoki niskotarciowe na bazie dwusiarczku molibdenu mają wiele zastosowań, na przykład na ceramiczne narzędzia do obróbki na sucho stali nierdzewnych i kwasoodpornych [3], wkładek skrawających do obróbki skrawaniem żeliwa szarego [4], elementów wtryskujących we wtryskarkach do formowania tworzyw sztucznych [5] oraz wybranych elementów silników spalinowych (wtryskiwacze paliwa, tłoki, pierś[...]

Wysokotemperaturowe niskotarciowe powłoki na bazie MoO3 i Ag osadzane metodą magnetronową

Czytaj za darmo! »

Rozwój w dziedzinie powłok ochronnych, w tym niskotarciowych, odpornych na zużycie na skutek tarcia, pozwala na coraz szersze ich zastosowanie w gałęziach przemysłu związanych głównie z motoryzacją i lotnictwem. Stosowane rozwiązania na bazie węgla i dwusiarczku molibdenu skutecznie polepszają właściwości tribologiczne elementów maszyn, urządzeń, czy też części silników, jednak dotyczy to pracy w temperaturze najczęściej do 300°C. W omawianych zespołach istnieje szereg węzłów tarciowych, których warunki pracy (wysoka temperatura, utleniająca atmosfera) wykluczają zastosowanie wspomnianych powłok [1] i z tego względu rozpoczęto badania nad wysokotemperaturowymi powłokami, odpornymi na zużycie tribologiczne [2]. Do rozwiązania tego problemu można zastosować powłoki z metali szlachetnych, ceramiki technicznej w postaci azotków, fluorków, a przede wszystkim tlenków metali, takich jak Zn, Ni, Pb, B, Mo lub V, które to tlenki mają w swojej strukturze krystalicznej płaszczyzny ułatwionego poślizgu [3]. Z drugiej strony powłoki na bazie czystych tlenków wymienionych metali mogą wykazywać kruchość, mieć zbyt małą twardość i przez to małą odporność na zużycie tribologiczne. Dlatego opracowano do tej pory szereg rozwiązań na bazie powłok nanokompozytowych, składających się z tlenków metali (MoO3, V2O5 i WO3) domieszkowanych wybranymi metalami szlachetnymi lub półszlachetnymi, np. Au, Ag, Cu [4÷7]. Najszerzej przebadaną grupą materiałów są kompozyty i nanokompozyty na bazie Mo i tlenku molibdenu MoO3 w połączeniu ze srebrem [1, 3, 8÷18]. OPIS PROCESÓW OSADZANIA POWŁOK Przygotowanie podłoży Powłoki osadzano na podłożach z ulepszonej stali szybkotnącej Vanadis 23 o twardości 63÷64 HRC, płytkach z tlenku glinu Al2O3 oraz monokrystalicznym krzemie. Próbki ze stali i stopu tytanu miały postać krążków o wymiarach Ø25×6 mm, podłoża korundowe były w postaci płytek o wymiarach ok. 25×25×0,5 mm i krzemowe ok. 10×10×0,5 mm. Podłoża stalowe pr[...]

Struktura i właściwości mechaniczne nanokompozytowych powłok nc-WC/a-C:H

Czytaj za darmo! »

Największe i najprężniej rozwijające się gałęzie przemysłu, takie jak przemysł motoryzacyjny, lotniczy czy AGD potrzebują niezawodnych materiałów o bardzo dobrych właściwościach użytkowych. Stawiane są przed nimi cele nie tylko wytwarzania coraz bardziej efektywnych i bezawaryjnych części maszyn i urządzeń, ale także ograniczenie działania ich niekorzystnego wpływu na środowisko naturalne. Łódzki Zakład WIFAMA-PREXER, producent odlewów ciśnieniowych głównie dla przemysłu motoryzacyjnego i AGD, bardzo żywo jest zainteresowany poprawą odporności na zużycie wybranych części maszyn wykonywanych z siluminów. Stopy te charakteryzują się słabymi właściwości tribologicznymi i jest konieczna odpowiednia modyfikacja ich powierzchni w celu nadania im odporności na ścieranie. Bardzo dużym problemem ograniczającym do tej pory zastosowanie modyfikowanych powierzchniowo siluminów była ich duża porowatość i problemy z odpowiednią przyczepnością wytwarzanych powłok przeciwzużyciowych do podłoża. Zastosowanie odpowiedniej modyfikacji i rafinacji siluminów pozwoliło na znaczące zmniejszenie ich porowatości powierzchniowej [1], a tym samym na modyfikację ich powierzchni przez wytwarzanie różnorodnych powłok poprawiających ich właściwości użytkowe. Jedną z metod zapewniających otrzymanie takich właściwości użytkowych jest pokrywanie elementów par ciernych powłokami wytwarzanymi metodami PVD. Dotyczy to w szczególności metody magnetronowej i wytwarzania powłok nanokompozytowych na bazie amorficznego węgla (w tym i uwodornionego) z wbudowanymi nanokrystalicznymi węglikami metali przejściowych MeC/a-C, np. Cr [2÷9], Ta, Zr [10], Ti, Si [8, 11, 12] oraz wolframu [10, 12, 13÷21] nc-WC/a-C. W przypadku powłok na bazie nanokompozytu węgla z wolframem substraty powłoki można uzyskiwać przez rozpylanie jonami argonu targetów z czystych materiałów, takich jak wolfram czy węgiel [13÷16]. W celu uwodornienia osadzanego węgla do atmosfery roboczej poza argon[...]

Prefabrykowana hala przemysłowa po 40 latach eksploatacji


  W artykule opisano stan techniczny prefabrykowanej hali wielonawowej po 40 latach eksploatacji. Przeprowadzono szczegółowe oględziny, badania nieniszczące i niszczące materiałów oraz pomiary geodezyjne. Podano wnioski odnośnie do dalszej eksploatacji obiektu. Słowa kluczowe: hala przemysłowa, prefabrykacja, stan techniczny.Żelbetowa hala prefabrykowana po 40 latach eksploatacjimoże być źródłemciekawych informacji o wpływie czasu na zachowanie się konstrukcji podczas procesów technologicznych odbywających się w jej wnętrzu (flotacja i wzbogacanie rudy miedzi). Hala została wzniesiona w latach 1965 - 1970 [1] głównie z żelbetowych i sprężonych elementów prefabrykowanych z fragmentami monolitycznymi żelbetowymi oraz stalowymi. Hala w rzucie ma kształt litery L (dwa prostokąty o wymiarach 76×187 m i 55×137 m stykające się ze sobą dłuższymi bokami w osi F zaznaczonej na rysunku). Ze względu na posadowienie obiektu na terenach szkód górniczych konstrukcję hali podzielono siedmioma dylatacjami poprzecznymi (7 pól po ok. 24 m + pole skrajne 12 m) i dwoma dylatacjami podłużnymi (osie DE i GH na rysunku). Konstrukcja obiektu Przekrycie dachu hal głównych zostało wykonane z prefabrykowanych płyt żebrowych typu PŻ opierających się na dźwigarach kratowych typu KBS30 [2] w rozstawie co 6,0 m. Typ p[...]

Trwałość żelbetowych prefabrykatów peronowych


  W artykule przedstawiono przypadek uszkodzeń żelbetowych prefabrykatów peronowych. Nieodpowiednia mrozoodporność i zbyt duża nasiąkliwość przyczyniły się do obniżenia trwałości elementów. Ponadto liczne błędy wykonawcze spowodowały, że elementy nie spełniają stawianych imwymagań. Słowa kluczowe: beton, trwałość, płyta, prefabrykat.Betonowe elementy nawierzchni komunikacyjnych, jako wyroby bezpośrednio narażone na działanie środowiska atmosferycznego,muszą spełniać określone kryteria dotyczącem.in. nasiąkliwości imrozoodporności [1, 2]. W normie [4] proponuje się zabezpieczenie strukturalne betonu przed agresywnym oddziaływaniem zamrażania/rozmrażania przez odpowiedni dobór składników betonu. Aprobaty techniczne [7, 8] i norma [3] określają minimalną klasę betonu, stopień mrozoodporności i dopuszczalną nasiąkliwość elementów nawierzchniowych. Wymagania dotyczące minimalnej otuliny zbrojenia podane są w [5, 6], z których przyjęto wartości w aprobatach [7, 8]. Wymagania normowe dotyczące trwałości płyt Betonowe nawierzchnie dróg i parkingów, a więc także płyt peronowych są narażone na korozję chlorkową, odpowiadającą wg [4, 5] klasie ekspozycji XD3 (środowisko cyklicznie mokre i suche narażone na działanie cieczy zawierających chlorki - tablica 1 [4] i 4.1 [5]).Wzwiązku z tym, że zimą powierzchnie te są cyklicznie zamrażane /rozmrażane, należy beton dodatkowo kwalifikować wg [4, 3] do klasy ekspozycji XF4 (środowisko silnie nasycone wodą ze środkami odladzającymi - tablica 1 [4] i 4.1 [5]). Z klas ekspozycji XD3 i XF4 wynikają zalecane wartości graniczne dot[...]

Struktura i właściwości mechaniczne nanokompozytowych powłok MoS2(Ti, W) z międzywarstwą Cr


  WPROWADZENIE Zapotrzebowanie na materiały niskotarciowe w prężnie rozwijających się przemysłach lotniczym, motoryzacyjnym czy AGD stale wzrasta. Wynika to z konieczności wytwarzania coraz bardziej efektywnych, bezawaryjnych części maszyn i urządzeń o jak najmniejszej masie. Dlatego np. producenci odlewów ciśnieniowych wykazują duże zainteresowanie poprawą odporności na zużycie wybranych elementów wykonanych z lekkich stopów na bazie aluminium. Stopy te charakteryzują się jednak niskimi właściwościami tribologicznymi i jest konieczna odpowiednia modyfikacja ich powierzchni w celu nadania im odporności na ścieranie. Materiały o takich właściwościach można uzyskać w wyniku modyfikacji ich powierzchni, stosując m.in. szereg metod CVD oraz PVD [1÷3]. Szerokie spektrum osadzanych pierwiastków i możliwość sterowania właściwościami powłok w trakcie procesu osadzania daje duże możliwości technologiczne. Można wytwarzać powłoki przeznaczone dla węzłów tarciowych pracujących w wysokiej temperaturze (powyżej 300°C) [4÷6], jak również warstwy na bazie węgla [7÷12] czy dwusiarczku molibdenu [13], dla których temperatura pracy jest niższa, a utleniająca atmosfera nie ma negatywnego wpływu na wytworzone warstwy [14]. W pracy badano mikrostrukturę, właściwości mechaniczne i odporność na zużycie nanokompozytowych powłok MoS2(Ti, W) z międzywarstwą Cr. METODYKA BADAŃ W pracy na podłożu z modyfikowanego siluminu wytworzono powłokę na bazie dwusiarczku molibdenu z dodatkami tytanu i wolframu MoS2(Ti, W) oraz międzywarstwą chromu mającą za zadanie zwiększenie adhezji głównej powłoki do podłoża [15]. Ze względu na dużą porowatość siluminu i późniejsze problemy z odpowiednią adhezją nanoszonych warstw silumin poddano zabiegowi rafinacji [16]. Skład chemiczny próbek określony metodą spektroskopii rentgenowskiej przedstawiono w tabeli 1[...]

Odporność korozyjna niskotarciowych, nanokompozytowych powłok typu MoS2Ti, MoS2(Ti,W) wytworzonych na stopie tytanu Ti6Al4V metodą rozpylania magnetronowego

Czytaj za darmo! »

W artykule przedstawiono wyniki badań korozyjnych nanokompozytowych powłok typu MoS2Ti oraz MoS2(Ti, W) otrzymywanych metodą rozpylania magnetronowego. Powłoki zostały wytworzone na stopie tytanu Ti-6Al-4V, utwardzonym dyfuzyjnie międzywęzłowymi atomami tlenu do twardości powierzchniowej ok. 33 HRC. Właściwości korozyjne badanych materiałów oszacowano na podstawie analizy krzywych woltamperometrycznych, które zarejestrowano w środowisku 0,5 M NaCl oraz w 0,5 M Na2SO4. W pracy również przedstawiono wyniki badań wykonanych techniką elektronowej mikroskopii skaningowej (SEM). Określono średni współczynnik tarcia oraz współczynnik odporności na zużycie oraz klasę adhezji metodą Daimler- Benz. Słowa kluczowe: odporność korozyjna, nanokompozyty, metody elektrochemiczne, właściwości tribologiczne, rozpylanie magnetronowe Corrosion resistance of low friction, nanocomposite Mos2Ti and MoS2(Ti, W) coatings deposited by magnetron sputtering method on Ti6Al4V alloy The paper presents the study of corrosion properties of nanocomposite coatings MoS2Ti and MoS2(Ti, W) produced by magnetron sputtering method on titanium alloy Ti6Al4V. Corrosion resistances of the coatings were performed by means of voltametric measurements (polarization curves) carried out in the sodium sulfate and sodium chlorate solutions. Surfaces of the coatings were characterized using scanning electron microscopy (SEM). The paper presents the results of tribological tests. Average coeffi cient of friction and wear resistance were determined. Class of adhesion by Daimler-Benz method were identifi ed. Keywords: corrosion resistance, nanocomposite, electrochemical methods, tribological tests, magnetron sputtering XX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERIAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wstęp Metody osadzania magnetronowego umożliwiają wytwarzanie kompozytowych nanopowłok na różnorodnych materiach takich jak stale oraz stopy metali lekkich [1, [...]

Problemy wykonawcze związane z budową zapory betonowej w Niedowie DOI:10.15199/33.2015.09.25


  W artykule przedstawiono problemy wykonawcze związane z odbudową zapory na rzece Witka w Niedowie. Skoncentrowano się na opisie realizowanych badań mieszanki betonowej oraz betonu na budowie i w laboratorium. Dodatkowo zaprezentowano główne problemy dotyczące doradztwa naukowego. Słowa kluczowe: badania, beton,Witka, zapora.W2010 r. przez stopień wodny Niedów na rzece Witce, położony w gminie Zgorzelec, przeszła fala powodziowa, która doprowadziła do zniszczenia zapory ziemnej tworzącej zbiornik o maksymalnej pojemności 5,8 mln m3 [1]. Przyczyną katastrofy zbiornika była gwałtowność i wielkość fali powodziowej, której nie były w stanie sprostać urządzenia upustowe zapory. W konsekwencji doszło do wypełnienia zbiornika, a następnie przelania się wody warstwą o maksymalnej wysokości 0,65 m przez koronę zapory, powodującego jej rozmycie - całkowite po lewej stronie bloku urządzeń upustowych i w ok. 65% po stronie prawej (fotografia 1).Zbiornik Witka jest strategicznym obiektem zaopatrującym w wodę elektrownię Turów oraz miasto Bogatynia, a dodatkowo pełni funkcję energetyczną i rekreacyjną. Odbudowa tego obiektu jest więc zadaniem priorytetowym dla regionu Bogatynia - Zgorzelec. W pierwszej fazie podjęto decyzję o wybudowaniu grodzy zapewniającej potrzebny minimalny poziom piętrzenia. Faza druga, to odbudowa rozmytej zapory ziemnej jako masywnej konstrukcji betonowej. Przyjęty wariant odbudowy to zapora półciężka filarowa. Maksymalna wysokość zapory wynosić będzie 11,90 m, licząc od poziomu posadowienia płyty fundamentowej. Płyta zostanie oparta na ścianach szczelinowych sięgających stropu skały litej. Charakterystyka konstrukcji obiektu Część lewa nowej zapory długości 120 m podzielona została na 12 sekcji po 10m, wzajemnie zdylatowanych. Część prawa zapory składa się z: 3 sekcji po 10m, za którymi znajduje się przepławka dla ryb; 3 sekcji tworzących przelew labiryntowy szerokości 17,70 m każda, oraz sekcji skrajnej szerok[...]

« Poprzednia strona  Strona 2  Następna strona »