Wyniki 11-20 spośród 46 dla zapytania: authorDesc:"Andrzej Żarczyński"

Alternatywne źródła energii na znaczkach pocztowych DOI:


  Źródła energii można podzielić na dwie zasadnicze grupy, tj. odnawialne (OZE), których zasoby w przyrodzie ulegają odtworzeniu, i nieodnawialne - eksploatowane znacznie szybciej niż postępuje ich naturalna odbudowa, jeśli ta w ogóle jest możliwa. Energię ze źródeł odnawialnych, nazywanych też alternatywnymi, uzyskuje się stosując urządzenia i technologie wykorzystujące zjawiska naturalne lub odtwarzalne zasoby surowcowe: zz promieniowanie słoneczne, zz siłę wiatru, zz energię geotermalną, zz potencjał pływów prądów morskich, fal, różnic temperatury lub zasolenia mórz i oceanów, zz energię przepływu wód śródlądowych, zz biomasę bezpośrednio spalaną, zz biogaz wysypiskowy, zz biogaz powstający w procesach oczyszczania ścieków, zwykle z osadów nadmiernych, zz biogaz rolniczy powstały z rozkładu szczątek roślinnych lub zwierzęcych. Do nieodnawialnych (konwencjonalnych) źródeł energii zalicza się przede wszystkim paliwa kopalne jak: węgiel kamienny, węgiel brunatny, gaz ziemny i ropę naftową.W strukturze dostaw ciepła i prądu elektrycznego odnawialne źródła energii odgrywają coraz większą rolę na świecie, w tym i w Polsce. Niektóre techniki OZE osiągnęły już poziom konkurencyjności zbliżony do metod opartych na nieodnawialnych surowcach kopalnych. Już w "Zielonej Księdze" z 2006 r. pt. "Europejska strategia na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii" zaakcentowano aktualność wyczerpywania się surowców kopalnych i wzrastających cen ropy naftowej i gazu ziemnego, a następnie konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego i stworzenia konkurencyjnych wewnętrznych rynków energii z OZE [1, 2]. W celu zmniejszenia zapotrzebowania na nieodnawialne surowce energetyczne, 23 kwietnia 2009 r. przyjęto w Unii Europejskiej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych [3]. Trzy i pół roku później przyjęto dyrektywę Parlament[...]

Grzyby ponownie na znaczkach Poczty Polskiej DOI:


  W styczniu 2013 r. przedstawiłem na łamach AURY polskie znaczki pocztowe dotyczące grzybów, wydane w latach 1959-2012 [1]. Uprzednio informacje o grzybach na znaczkach polskich i zagranicznych pojawiały się tylko sporadycznie w artykułach dotyczących ochrony środowiska w filatelistyce [2, 3]. Ponadto w 2002 r. wydano kartkę pocztową, na której można było zobaczyć grzyby rosnące w Parku Narodowym Borów Tucholskich [4]. W kilkudziesięciu latach grzybom poświęcono w AURZE kilka prac niezwiązanych z filatelistyką [np. 5-7], a także wiele publikacji w innych czasopismach, z których odnotowałem tylko nieliczne przykłady [8-12]. Przez lata na rynku księgarskim można było znaleźć sporo wydawnictw dotyczących tej tematyki [13-15]. Dużo miejsca poświęcono także rozpoznawaniu gatunków grzybów jadalnych oraz wykorzystaniu ich zalet kulinarnych na specjalistycznych portalach w Internecie [16-18]. Tematyka grzybów na znaczkach pocztowych okazała się interesująca nie tylko dla filatelistów, bo walory wydane w sierpniu 2012 r. cieszyły się dużym powodzeniem. W związku z tym Poczta Polska SA uznała za celowe kontynuowanie tej tematyki, co nastąpiło po dwóch latach od emisji z 2012 r. Druga seria pt. Grzyby w polskich lasach 29 sierpnia 2014 r. do obiegu wprowadzono cztery znaczki pocztowe z przywieszkami, przy czym, podobnie jak w wydaniu z 2012 r., na walorach mających nominały przedstawiono grzyby jadalne, a na przywieszkach gatunki trujące. I pierwsze, i drugie wydanie Grzyby w polskich lasach, to próba połączenia w celach edukacyjnych emisji filatelistycznej i atlasu grzybów dla kształtowania umiejętności odróżniania gatunków jadalnych od trujących. Na pierwszym znaczku wydania z 2014 r. wartości 1,75 zł ukazano pieprznika jadalnego (Cantharellus cibarius), a na przywieszce lisówkę pomarańczową (Hygrophoropsis aurantiaca), natomiast na drugim walorze wartości 2,35 zł - pieczarkę łąkową (Agaricus campestris), a na p[...]

Sowy na znaczkach Poczty Polskiej DOI:


  Znaczki pocztowe przedstawiające różne gatunki ptaków, mieszczące się w ogólnym temacie fauna, były wydawane przez Pocztę Polską wielokrotnie od czasu pierwszej emisji w 1960 r. pt. "Ptaki chronione w Polsce", liczącej 12 pozycji. Zarządy pocztowe większości krajów świata także mają znaczny dorobek w tej dziedzinie polityki emisyjnej. Przykłady wydań krajowych i zagranicznych sygnalizowano już w przeszłości na łamach AURY [1-4]. Tematyka ptasia na znaczkach pocztowych przez lata była atrakcyjna nie tylko dla młodocianych filatelistów i wciąż taką pozostaje. Zbiory dotyczące tej części fauny, zwłaszcza w aspekcie ochrony środowiska, były i są dość często prezentowane na krajowych oraz międzynarodowych wystawach filatelistycznych, zwłaszcza przez wystawców młodzieżowych [5]. Znaczki z podobiznami ptaków zawsze cieszyły się dużym powodzeniem także u zwykłych klientów okienek pocztowych. Zapewne w związku z tym Poczta Polska SA uznała za celowe kontynuowanie tej tematyki w postaci kilkuletniego cyklu emisyjnego pt. "Polskie ptaki". Pierwsze dwa wydania objęły znaczki w formie bloków, przedstawiające w 2013 r. zimorodka zwyczajnego (Alcedo atthis) o nominale 4,55 zł oraz żołnę zwyczajną (Merops apiaster) wartości 5,50 zł w 2014 r. Sowy na znaczkach Poczty Polskiej 23 października 2015 r. wprowadzono do obiegu cztery znaczki pocztowe prezentujące głowy sów na wartościach walorów po 2,35 zł, natomiast na przywieszkach - po jednej parze dorosłych osobników danego gatunku. Na pierwszym znaczku ukazano głowę puchacza (Bubo bubo), na drugim włochatkę (Aegolius funereus), na trzecim płomykówkę (Tyto alba), natomiast na ostatnim puszczyka mszarnego (Strix nebulosa). Znaczki wydrukowano techniką offsetową, połączoną z suchym tłoczeniem, na papierze fluorescencyjnym w nakładzie 240 tys. sztuk w aspekcie ochrony środowiska, były i są dość często prezentowane na krajowych oraz międzynarodowych wystawach filatelistyc[...]

Drogi wodne w Polsce na kartach pocztowych Część I DOI:


  W latach 2012-2015 Poczta Polska SA, propagując żeglugę śródlądową, wydała cztery serie kart pocztowych pt. "Drogi wodne w Polsce", każdą liczącą po cztery pozycje. Emisja z: 2012 r. dotyczyła Wisły, 2013 - Odry, 2014 - Wielkiej Pętli Wielkopolski, 2015 - dróg wodnych na Bugu i Narwi. W skrócie scharakteryzowano obiekty hydrotechniczne oraz jednostki żeglugi śródlądowej użytkowane na szlakach wodnych, współczesne lub historyczne, przedstawione na kartkach. Artykuł jest częścią I pracy obejmującej opisy pierwszych dwóch wydań kartek pocztowych, tj. dróg wodnych Wisły i Odry.O prócz znaczków pocztowych Poczta Polska SA wydaje kartki pocztowe (Cp) i koperty (Ck) ze znakami opłaty (całostki), koperty pierwszego dnia obiegu (FDC), kartki beznominałowe nazywane formularzami pocztowymi, wydawnictwa pamiątkowe i inne, a także stosuje ozdobne stemple okolicznościowe [3, 11, 25]. Jak dotąd tematy i aspekty filatelistyczne [1, 17, 20, 39] oraz hobbystyczne [34, 35] stosunkowo rzadko gościły na łamach czasopism i materiałów naukowo-technicznych o profilu niekolekcjonerskim. Wśród nich wyjątkiem jest miesięcznik "Aura" [6-9, 21-24, 40], który oprócz funkcji naukowych realizuje także cele edukacyjne - czyta to czasopismo m.in. młodzież. Na podkreślenie zasługuje fakt, że w ostatnich 23 latach w "Aurze" ukazało się kilkanaście prac dotyczących ochrony środowiska, przedstawiających w różnych aspektach znaczki i kartki pocztowe z tej dziedziny, z których wybrane zacytowałem [6-9, 21-24, 40]. Jako przykłady wymienię drukowane w tym miesięczniku opisy serii wydawniczych kart pocztowych autorstwa Lucjana Piekarza z lat 2002-2006, zaczynające się tytułami: "Polskie parki narodowe …" [21, 22], "Piękno ziemi polskiej …" [23] i "Krajobrazy polskie …" [24], a także opracowanie własne na temat ogrodów zoologicznych z 2013 r. [40]. Kartki pocztowe emisji wymienionej jako druga ukazują się i obecnie [11, 25]. Ze względu na ory[...]

Ryby zagrożone wyginięciem na znaczkach Poczty Polskiej DOI:


  Znaczki pocztowe, przedstawiające różne gatunki ryb, najczęściej propagujące ochronę środowiska wodnego, jego racjonalne użytkowanie lub akwarystykę, były wydawane przez Pocztę Polską wielokrotnie. Pierwszą emisją była seria z 1958 r. zatytułowana Szlachetne gatunki ryb, ukazująca sandacza - 40 gr, łososia - 60 gr, szczupaka - 2,10 zł, pstrąga - 2,50 zł i lipienia - 6,40 zł. W późniejszych latach wydawano znaczki poświęcone wyłącznie rybom, jak i jednocześnie ukazujące inną faunę wód, np. mięczaki, ssaki wodne czy owady [1, 2]. Zarządy pocztowe większości krajów świata także mają znaczny dorobek w tej polityce emisyjnej. Przykłady wydań znaczków oraz kart pocztowych, krajowych jak i zagranicznych, sygnalizowano już w przeszłości na łamach Aur y [3-8]. Poniżej krótko przedstawiono ważniejsze emisje znaczków dotyczące ryb, zwłaszcza żyjących w krajowych wodach słodkowodnych i w Bałtyku. Ryby na znaczkach Poczty Polskiej Dla całościowego ujęcia zagadnienia należy jednak wspomnieć o dwóch emisjach dotyczących ryb egzotycznych, najczęściej spotykanych w akwariach morskich, a także na filmach dotyczących ichtiofauny, bytującej w wodach znacznie cieplejszych niż typowe dla strefy klimatu umiarkowanego. Pierwsza to emisja 1967 r. pt. Ryby egzotyczne , licząca dziewięć barwnych znaczków. Z kolei druga to atrakcyjne wydanie ośmiu znaczków z przywieszkami, towarzyszące XXI Ogólnopolskiej Wystawie Filatelistycznej 12-19 października 2014 r. w Warszawie. Na znaczkach wydrukowanych w formie ozdobnych arkuszy sprzedażnych przedstawiono ryby bytujące wśród raf koralowych. Poczta Polska statystycznie częściej prezentowała ryby wód krajowych niż gatunki egzotyczne, chociaż w wielu przypadkach nie stanowiły one całości wydania. Przykładem emisji całkowicie poświęconej rybom była seria o[...]

Drogi wodne w Polsce na kartach pocztowych Część II DOI:


  W części I artykułu przedstawiono dwie serie kart pocztowych wydania zatytułowanego "Drogi wodne w Polsce", każdą liczącą po cztery pozycje, od 2012 r. wprowadzanych raz w roku do obiegu przez Pocztę Polską SA ("GW" nr 7/2016). Były to walory propagujące żeglugę śródlądową na Wiśle (2012) i Odrze (2013). Część druga artykułu obejmuje opisy wydań kartek pocztowych z lat 2014 i 2015. Dotyczą one odpowiednio drogi wodnej Wielka Pętla Wielkopolski (2014 r.) oraz obiektów hydrotechnicznych na rzekach Bug i Narew (2015 r.), a także jednostek żeglugi śródlądowej, w tym stylizowanych na historyczne, ale użytkowanych współcześnie na Bugu.W latach 2012-2015 Poczta Polska SA, propagując żeglugę śródlądową, wydawała co roku serie kart pocztowych pt. "Drogi wodne w Polsce", każdą liczącą po cztery pozycje. Emisja z: 2012 r. dotyczyła Wisły, 2013 - Odry [31], 2014 - drogi wodnej Wielka Pętla Wielkopolski, natomiast z 2015 r. była poświęcona żegludze na rzekach Bug i Narew. Przewidywane są kolejne wydania kart w tej tematyce w następnych latach. Celem artykułu jest prezentacja chronologiczna wydawanych kart pocztowych, ze szczególnym zwróceniem uwagi na stałe obiekty hydrotechniczne i jednostki pływające ukazane na kartkach, z uwzględnieniem ważniejszych danych z historii ich powstania, minionego i aktualnego znaczenia w gospodarce wodnej rzek oraz specyfiki ich infrastruktury technicznej. EMISJA Z 2014 R. 31 marca 2014 r. wprowadzono do obiegu kartki pocztowe z nadrukowanym znakiem opłaty pocztowej o wartości 2,35 zł każda (Cp 1663-1666) trzeciej części emisji pt. "Drogi wodne w Polsce", na których przedstawiono uroki Wielkiej Pętli Wielkopolski. W prawym górnym rogu strony adresowej kartek nadrukowano znaki opłaty pocztowej z przywieszką Priorytet, w jej lewym dolnym rogu umieszczono napis: Polska. W części ilustracyjnej każdej kart-ki umieszczono właściwe fotografie oraz wkomponowane notatki z podróży z mapą, różą wiatrów i nap[...]

Ryby zagrożone wyginięciem na znaczkach Poczty Polskiej (2) DOI:


  Krótka charakterystyka ryb ukazanych na nowych znaczkach pocztowych1 Karaś pospolity to słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), występująca w wodach powierzchniowych większej części terytorium Europy oraz dorzeczach niektórych rzek syberyjskich. Gatunek preferuje małe i płytkie zbiorniki wodne, tj. starorzecza, śródleśne i śródpolne oczka, a także miejsca po wydobyciu torfu i gliny. W Polsce jest powszechnie spotykany w nizinnych wodach śródlądowych, stojących i wolno płynących, w miejscach o miękkim i mulistym dnie oraz porośniętym podłożu. Karaś pospolity bywa także hodowany w gospodarstwach rybackich [1, 2]. Opisywana ryba rośnie powoli, osiągając na ogół długość 15-20 cm i wagę 20-30 dkg. Jednak w korzystnych warunkach karaś może znaczniej urosnąć, bo rekordowy okaz złowiony w Polsce miał 49 cm długości i ważył ponad 2 kg. Gatunek ten toleruje niską zawartość tlenu w wodzie, ale jednak w niedotlenionych zbiornikach o wysokiej zwartości dwutlenku węgla i związków siarki z czasem tworzy formę karłowatą. Ta charakteryzuje się wydłużonym ciałem i słabo przyrasta, osiągając w wieku 8-10 lat zaledwie 9-10 cm długości [2]. Obserwacje wskazują, że karasie pospolite są wypierane z dotychczasowego środowiska przez gatunek obcy, karasia srebrzystego (Carassius gibelio), nazywanego japończykiem lub japońcem. Jako przykład może służyć Zbiornik Goczałkowicki, do którego spłynęły ławice tych ryb podczas powodzi w 1997 r. [3]. Karaś pospolity miejscami krzyżuje się właśnie z karasiem srebrzystym. Ponadto na populację opisywanego karasia niekorzystnie wpływa ogólny zanik wód preferowanych przez ten gatunek, co już wyżej sygnalizowałem. Ryba ma ciało z wyraźnym grzbietem, pokryte dużymi, równo ułożonymi łuskami, a jej płetwa grzbietowa sięga niemal do nasady trzonu ogonowego. Głowa karasia jest niewielka, otwór gębowy także mały i ustawiony nieco skośnie ku górze. Grzbiet oraz boki gatunku są brunatno-złoci[...]

RECENZJE DOI:

Czytaj za darmo! »

Jeremi Naumczyk Chemia środowiska Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 2017. Wyd. 1, Objętość 303 s. ISBN 978-83-01-19431-4.Książka o powyższym tytule ukazała się na rynku wydawniczym w drugiej połowie sierpnia 2017 r. Jest to kolejna monografi a w ostatnich dwudziestu latach w języku polskim poświęcona chemii środowiska, będącej przedmiotem zainteresowania licznych nauk jak: ekologia, biochemia, biologia, toksykologia środowiska, hydrologia, meteorologia, geologia, mineralogia, gleboznawstwo, a także technologie ochrony środowiska, co już we wstępie zasygnalizował jej Autor. Z wcześniejszych prac monografi cznych o tym samym tytule należy wymienić tłumaczenia z języka angielskiego dwóch książek pt. Chemia środowiska w wykonaniu Władysława Boczonia i Leszka Wachowskiego, tj.: pierwszej Petera O’Neilla, (Environmental Chemistry, Chapman & Hall, UK 1993) Warszawa 1997 oraz drugiej Garego W. vanLoona i Stephena J. Duffy’ego (Environmental Chemistry: A Global Perspective, Oxford University Press, USA 2000, 2005) Warszawa 2007, obydwie wydane przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Tej samej tematyki dotyczy praca zbiorowa Chemia środowiska: ćwiczen[...]

Sowy ponownie na znaczkach Poczty Polskiej DOI:


  W kwietniu 2016 r. przedstawiłem na łamach AURY polskie znaczki pocztowe emisji "Ptaki Polski" z października 2015 r., dotyczące czterech ich gatunków z rzędu sów (Strigiformes). Były to sowy pospolicie występujące w naszym kraju, jak puchacz (Bubo bubo), włochatka (Aegolius funereus) i płomykówka (Tyto alba), i rzadko spotykane, których przykładem był puszczyk mszarny (Strix nebulosa). Wymieniłem także wcześniejsze wydania znaczków Poczty Polskiej z sowami z lat 1960-2001 [1]. Przykłady wydań krajowych i zagranicznych dotyczących ptaków, w tym sów, sygnalizowano już w publikacjach zamieszczanych w przeszłości na łamach AURY [2-6]. Tematyka ornitologiczna na znaczkach pocztowych nie tylko przed laty była atrakcyjna dla młodocianych filatelistów, ale wciąż taką pozostaje. Zbiory dotyczące tej części fauny, zwłaszcza w aspekcie ochrony środowiska, były i są dość często prezentowane na krajowych oraz międzynarodowych wystawach filatelistycznych, zwłaszcza przez wystawców młodzieżowych [6]. Piękna sowa uszata (Asio otus) ozdobiła okładkę AURY w kwietniu 2014 r. [7], z kolei inną okazałą sowę można było zobaczyć na okładce marcowego numeru pisma w 2011 r. [8]. Opisywane ptaki stanowią składnik fauny ornitologicznej występującej we wszystkich parkach narodowych w Polsce, w tym również w Drawieńskim Parku Narodowym [9]. Sowy na znaczkach pocztowych okazały się atrakcyjne nie tylko dla filatelistów, walory wydane w 2015 r. cieszyły się dużym powodzeniem u klientów okienek pocztowych. W związku z tym Poczta Polska uznała za celowe kontynuowanie sowiej tematyki, co nastąpiło po upływie dwóch lat od poprzedniej emisji, należącej do wieloletniego cyklu wydawniczego pt. "Polskie ptaki" [10[...]

Sowy ponownie na znaczkach Poczty Polskiej (2) DOI:


  30 listopada 2017 r. wprowadzono do obiegu cztery znaczki pocztowe, prezentujące głowy sów (Strigiformes) na walorach wartości po 5.00 zł, natomiast na przywieszkach zamieszczono po jednej parze dorosłych osobników danego gatunku, z których jeden ptak siedzi na gałęzi, a drugi jest w locie [1]. Na pierwszym znaczku ukazano głowę sowy śnieżnej (Bubo scandiacus), na drugim pójdźkę (Athene noctua), które opisałem w części pierwszej artykułu [2]. Sowa jarzębata jest średniej wielkości ptakiem drapieżnym, długości ciała około 40 cm i rozpiętości skrzydeł około 80 cm. Sylwetkę ma smukłą z długim ogonem i stosunkowo małą głową. Prowadzi zazwyczaj osiadły tryb życia, a wędrówki odbywa wówczas, gdy występuje niedobór pokarmu - kierując się zwykle na południe. Obie płcie gatunku mają podobne upierzenie, ale samica jest większa od partnera. Szlara tej sowy jest duża i wyraźna, w pobliżu dzioba szara, dalej biała z ciemnym obramowaniem. Oczy są niewielkie, z żółtą tęczówką. Upierzenie ptaka jest niezbyt puszyste i poprzecznie pręgowane, obecne także na palcach. Z kolei na karku sowa ma jasny rysunek imitujący oczy i sprawiający wrażenie "drugiej twarzy" [3-5]. Sowa jarzębata dzięki sterówkom może z łatwością manewrować podczas lotu między zaroślami. Ponadto ptak alarmuje inną awifaunę cienkim głosem, podobnym do kwilenia sokoła. Śpiew samca tego gatunku na wiosnę, zarówno w dzień jak i w nocy, stanowią dźwięczne trele, przypominające bulgotanie lub ćwierkanie. Sowa ta nie jest płochliwa, a przy tym jest czujna. Poluje także w dzień z tzw. zasiadki, czatując pochylona do przodu, kręcąc miarowo ogonem. Pokarm tego gatunku stanowią gryzonie, ale zimą przy ich braku także drobne ptaki. Doskonały słuch pozwala sowie upolować gryzonie poruszające się pod pokrywą śnieżną. Wyjątkowo także chwyta płazy i ryby. Sowa jarzębata lubi samotność, nie przebywa w większych grupach, ale akceptuje towarzystwo swojego partnera lęgowego [4, 5][...]

« Poprzednia strona  Strona 2  Następna strona »