Wyniki 11-20 spośród 44 dla zapytania: authorDesc:"Jarosław Markowski"

Use of renewable raw materials for improving petroleum products Zastosowanie surowców odnawialnych do uszlachetniania produktów naftowych DOI:10.15199/62.2015.7.4


  A review, with 43 refs., of fatty acid derivatives used in prodn. of fuel additives. Przedstawiono przegląd wybranych zastosowań pochodnych kwasów tłuszczowych jako surowców odnawialnych do otrzymywania dodatków do uszlachetniania produktów naftowych. Problemy wynikające z braku tradycyjnych surowców oraz skażenie środowiska spowodowane emisją zanieczyszczeń stały się inspiracją dla rozwoju "zielonej chemii", której głównym celem jest poszukiwanie nowych produktów i procesów chemicznych, które zmniejszają lub eliminują wytwarzanie i wykorzystanie niebezpiecznych substancji i technologii. W ramach tej dziedziny podejmowane są działania mające na celu rozważny dobór metod prowadzenia procesów chemicznych, stosowanie wysokoselektywnych reakcji, wykorzystywanie jako reagentów mniej toksycznych odczynników, eliminowanie rozpuszczalników oraz dążenie do stosowania surowców odnawialnych. Surowcami odnawialnymi nazywa się wszystkie te surowce, których odnowienie jest bieżące albo trwa bardzo krótko. Jednym z najbardziej spektakularnych zastosowań surowców odnawialnych jest ich wykorzystanie w postaci biopaliw ciekłych w przemyśle motoryzacyjnym oraz stałych paliw biogennych stosowanych w przemyśle energetycznym. Biomasę do ich produkcji otrzymuje się zarówno z upraw rolniczych (rzepak, zboża, kukurydza lub szybko rosnące drzewa lub krzewy), jak również z odpadów przemysłu drzewnego, spożywczego i rolnictwa. Wykorzystanie surowców odnawialnych w przemyśle motoryzacyjnym i energetycznym pozwala na wypełnienie rekomendacji przyjętych przez Unię Europejską1). Zagadnieniem szczególnie interesującym w aspekcie wykorzystania surowców odnawialnych w przemyśle rafineryjnym jest wykorzystanie dodatków otrzymanych m.in. z tych właśnie surowców, np. dodatków podwyższających liczbę cetanową, dodatków detergentowych i przeciwkorozyjnych do uszlachetniania paliw i innych produktów naftowych. Dokonano przeglądu metod otrzymywania i wykorzystania ró[...]

Soki i napoje w zaleceniach żywieniowych różnych krajów DOI:10.15199/64.2016.4.2

Czytaj za darmo! »

W zaleceniach żywieniowych różnych państw w ramach ochrony zdrowia publicznego zwraca się szczególną uwagę na zmniejszenie spożycia produktów o wysokiej gęstości energetycznej. Nie pozostaje to bez wpływu na branżę owocowo- warzywną, szczególnie wtedy, gdy w zaleceniach nie uwzględnia się całościowej diety, a raczej poszczególne pokarmy, czy składniki. Istnieją znaczące rozbieżności w zaleceniach różnych krajów, jeśli chodzi o soki. Traktowane są one jako produkty pochodzenia roślinnego (np. w Niemczech i Szwajcarii) albo jako napoje, szczególnie po rozcieńczeniu wodą. W niektórych państwach narzuca się ograniczenia w konsumpcji soków ze względu na zawartość cukrów naturalnego pochodzenia i zerową lub małą zawartość błonnika, ale np. w USA w żywieniu dzieci i młodzieży mogą one stanowić ilościowo do 50% spożywanych warzyw i owoców. Porcja soku (200 ml) jako jedna z pięciu porcji w ramach kampanii 5 x dziennie dostarcza zaledwie 80-100 kcal, a przecież zalecenia dopuszczają, aby cukry (chodzi o cukry dodane) stanowiły do 10% spożywanej energii w codziennej diecie. Biorąc pod uwagę narzucane ograniczenia (w tym legislacyjne) być może w przyszłości należy rozszerzyć produkcję soków przecierowych i ograniczyć konsumpcję o małej wartości żywieniowej słodyczy i napojów. Wstęp Zalecenia żywieniowe są opracowywane przez gremia ekspertów, różne instytucje, organizacje i stowarzyszenia, pojedynczych ekspertów, czy też osoby uważające się za specjalistów. Jako przykład można by wymienić nazwy wielu diet, mniej lub bardziej znanych1. Została nawet opracowana dieta "strukturalna" oparta na "smoothies", które nazywane są coraz częściej koktajlami. W wielu krajach (np. Australia, Austria, USA) zalecenia żywieniowe firmowane są przez centralną administrację rządową, co ma tę zaletę, że są obiektywne na miarę swoich czasów. W niektórych krajach, jak np. w Polsce, są w gestii instytutów badawczych. Do zaleceń żywieniowych opracowanych w ramach prog[...]

Społeczna odpowiedzialność producenta DOI:10.15199/65.2016.5.2


  W artykule poruszono kilka zagadnień dotyczących społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), odwołując się do dokumentów międzynarodowych. Szczególną uwagę zwrócono na normę ISO 26000 uwzględniając zagadnienie uczciwych praktyk operacyjnych, w tym przeciwdziałania korupcji. Polska od wejścia do Unii Europejskiej zrobiła ogromne postępy w zwalczaniu korupcji, na co wskazuje statystyka Transparency International. Na przykładzie przemysłu sokowniczego pokazano postęp w zakresie dostosowywania się biznesu do wymagań CSR, w tym zwłaszcza jeśli chodzi o uczciwą konkurencję. Konsekwentne działania (w tym np. wycofanie produktu z rynku) umożliwiły prawie całkowite wyeliminowanie zafałszowań na rynku soków i nektarów..Na świecie od wielu lat funkcjonuje pojęcie społeczna odpowiedzialność biznesu (Corporate Social Responsibility - CSR). Według Światowej Rady Biznesu ds. Zrównoważonego Rozwoju CSR to stałe zaangażowanie przedsiębiorstw w przyczynianie się do rozwoju gospodarczego przy jednoczesnej poprawie jakości życia siły roboczej i ich rodzin, a także społeczeństwa jako takiego. O historii CSR i innych definicjach informuje Sznajder [8]. Nowa, najbardziej syntetyczna definicja przyjęta przez Komisję UE w 2012 r. określa CSR jako odpowiedzialność przedsiębiorstw za ich wpływ na społeczeństwo1. Wiele informacji na temat społecznej odpowiedzialności biznesu - CSR znaleźć można w internecie, np. w Wikipedii2, gdzie udostępniono m.in. informacje o normie SA 80003 dotyczącej kwestii pracowniczych i niektórych zagadnień związanych z prawami człowieka oraz o normie AA 10004, w której zdefiniowano wiele zasad dotyczących CRS. Interesująca jest strona Forum Odpowiedzialnego Biznesu, która to organizacja opracowała m.in. encyklopedię CSR i przygotowuje raporty eksperckie dotyczące różnych dziedzin związanych z biznesem. Odpowiedzialność społeczna biznesu5 była i jest przedmiotem szczególnego zainteresowania ONZ. Już w 2000 r. ONZ opr[...]

Autentyczność i kontrola rynku soków w Polsce DOI:10.15199/65.2017.2.2


  W opracowaniu przytoczono ogólną definicję autentyczności oraz podano interpretację zafałszowania w odniesieniu do produktu spożywczego. Zwrócono uwagę na główne przyczyny fałszowania produktów, w tym uwarunkowania rynkowe. Podano przykłady oszustw dotyczących jakości produktów przemysłu sokowniczego, mających miejsce w okresie przed wejściem Polski do UE, i omówiono obecną sytuację. Podano też przykłady stosowanych procedur i metod analitycznych wykorzystywanych w ocenie jakości produktów w celu zwalczania nieuczciwej konkurencji i zapewnienia efektywności kontroli. Wspomniano także o znaczeniu organizacji producenckiej w tej dziedzinie i zasadach współpracy z państwowymi jednostkami kontrolnymi. W konkluzji stwierdzono, że problemy z fałszowaniem produktów spożywczych znikną tylko wtedy, gdy zastosowane zostaną restrykcje eliminujące opłacalność fałszerstw.Praktyki w zakresie fałszowania różnego rodzaju artykułów, w tym produktów przemysłu spożywczego w warunkach gospodarki wolnorynkowej, mają miejsce na całym świecie - są one popełniane w celu osiągnięcia dodatkowych zysków i uzyskania przewagi konkurencyjnej. Fałszowanie żywności jest coraz częstsze, a rynek obrotu fałszowaną żywnością w Polsce ocenia się na 50 mld zł rocznie. Nie pomagają kary pieniężne nakładane na nieuczciwych producentów (w latach 2012-2015 IJHARS podjął 1358 decyzji administracyjnych dotyczących zafałszowań), gdyż - jak można przypuszczać - są niewspółmierne do zysków osiąganych z tytułu fałszerstw. Kontrola to niezbędny warunek utrzymania jakości produktów spożywczych, ale kontrole będą skuteczne tylko wtedy, gdy fałszerstwa przestaną się opłacać. Wysoka jakość, w tym autentyczność produktów spożywczych, zależy m.in. od sieci handlowych, które nawet w warunkach ostrej konkurencji, świadome możliwych zafałszowań, mogą prowadzić projakościową politykę w celu ochrony interesów swoich klientów. Wprowadzenie ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o[...]

Industrial use of ferrofluids Przemysłowe zastosowanie cieczy ferromagnetycznych DOI:10.15199/62.2017.2.33


  A review, with 29 refs., of methods for prepn. and uses. Przedstawiono przegląd literatury na temat sposobu otrzymywania oraz przemysłowego zastosowania cieczy ferromagnetycznych. Pomimo potencjalnych możliwości szerokiego zastosowania ciekłych substancji o właściwościach ferromagnetycznych nie ma możliwości wykonania takich materiałów, wykorzystując stałe ferromagnetyki. Związane jest to z wyższą temperaturą topnienia wszystkich znanych stałych ferromagnetyków od temperatury Curie, czyli takiej wartości temperatury, po przekroczeniu której następuje zanik właściwości ferromagnetycznych materiałów. Substancje ciekłe o właściwościach ferromagnetycznych odkryto w latach 40. XX w.1, 2). Od tamtego czasu przeprowadzono wiele prac nad syntezą oraz badań struktury i właściwości różnego typu cieczy ferromagnetycznych. Otrzymywanie ferrocieczy Ciecze ferromagnetyczne składają się z cząstek paramagnetycznych zawieszonych w cieczy dyspersyjnej. Istnieje kilka różnych metod otrzymywania ferrocieczy. Sposób otrzymywania takiej cieczy bardzo często zależy od jej przyszłego zastosowania. Inną metodą otrzymuje się te ciecze, w których nośnikiem jest woda, a inną, gdy jako ciecz dyspersyjną wykorzystuje się substancję organiczną. Najprostszą metodą otrzymywania ferrocieczy jest dyspergowanie cząstek paramagnetycznych. W pierwszym etapie takiego procesu rozdrabnia się cząstki magnetytu do uzyskania jednolitego proszku o wielkości cząstek poniżej 10 nm, a w kolejnym mechanicznie lub ultradźwiękowo dysperguje się cząstki w ciekłym nośniku3). Taką metodą otrzymuje się głównie ferrociecze zawierające wodę jako ciecz dyspersyjną. Duże rozdrobnienie oraz monodyspersyjność cząstek magnetytu są tu niezbędne, ale ich osiągnięcie wymaga dużych nak[...]

Aktualne możliwości uzyskania wsparcia finansowego dla rozwoju przetwórstwa owoców i warzyw DOI:


  Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (nazywana dalej Strategią lub SOR), przyjęta przez Radę Ministrów 14 lutego 2017 r., jest kluczowym dokumentem państwa polskiego w obszarze średnio- i długofalowej polityki gospodarczej. W ramach tej Strategii, wśród szeregu priorytetów uwzględniono zapis o konieczności stworzenia optymalnych warunków rozwoju i zwiększania konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw, w tym gospodarstw rolnych oraz producentów rolno-spożywczych, zaś sektor żywności wysokiej jakości wskazano jako jeden z sektorów strategicznych, które mają szansę stać się motorami polskiej gospodarki. W obszarze związanym z żywnością, Strategia przewiduje między innymi wsparcie na rzecz rozwoju rolnictwa ekologicznego oraz rynku żywności ekologicznej, a w ramach projektu rozwoju branż szczególny nacisk położono na rozwój innowacyjnych przetworów owocowo-warzywnych. Jako cel działań branży przetwórczej w tym obszarze wskazano (cyt.): zwiększenie intencjonalnego spożycia produktów owocowych i warzywnych w oparciu o informacje dotyczące ich właściwości prozdrowotnych i żywieniowych. Projekt zakłada rozwinięcie segmentu rynku przetworzonych produktów owocowo-warzywnych, dedykowanych określonym grupom społecznym (np. osobom starszym) z wykorzystaniem zaawansowanych lub innowacyjnych technik produkcyjnych (jak. np. ultradźwięki). Zapisy tego aktualnego i ważnego dla rozwoju kraju dokumentu stawiają branżę przetwórstwa owoców i warzyw w korzystnej sytuacji podkreślając jej znaczenie zarówno dla rozwoju gospodarczego, jak i poprawy jakości życia społeczeństwa. Daje to branży unikalną szansę, aby - sięgając po środki w ramach oferty dofinasowania innowacji, o których mowa poniżej, należycie podkreślić jej rolę w budowaniu nowoczesnej i konkurencyjnej gospodarki żywnościowej. Skuteczność pozyskiwania środków będzie oczywiście zależała w pierwszej kolejności od samych przedsiębiorstw przemysłu owocowo-warzywnego, ich kreatywnośc[...]

Mieszanki etanolu z olejem napędowym jako paliwo dla silników wysokoprężnych DOI:10.15199/62.2017.10.15


  Pierwsza fala zainteresowania wykorzystaniem paliwa powstałego ze zmieszania oleju napędowego i alkoholu, którym zazwyczaj jest etanol, nadeszła w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w.1, 2), tuż po tym, jak nastał kryzys paliwowy. Kolejna fala pojawiła się dopiero po dwóch dekadach, na początku XXI w., i spowodowana była naciskami na wykorzystanie paliw odnawialnych oraz zmniejszenie emisji substancji niebezpiecznych w spalinach silników wysokoprężnych. Porzucenie tej koncepcji na kilkadziesiąt lat można wyjaśnić za pomocą wykresu porównującego ceny ropy i etanolu (rys. 1), na którym widać stały spadek cen etanolu o ok. 60%3) i olbrzymie wahania cen ropy naftowej, która była w pewnej chwili nawet o ok. 600% wyższa niż w latach osiemdziesiątych XX w.4). Cena etanolu była wówczas zbyt wysoka, aby (pomijając wszystkie problemy techniczne) nadać ekonomiczny sens wytwarzaniu paliwa z jego wykorzystaniem. Obecnie są dwie podstawowe przyczyny, dla których w ogóle badacze interesują się tym tematem. Z jednej strony jest to problem dywersyfikacji źródeł zaopatrzenia w paliwa lub uniezależnienia się od importowanej ropy naftowej i paliw przez kraje, które nie posiadają wystarczających zasobów tego surowca, a z drugiej konieczność obniżenia emisji substancji szkodliwych w postaci cząstek stałych PM (particulate matter) i tlenków azotu NOx przez samochody wyposażone w silniki z zapłonem samoczynnym5, 6). Etanol może być produkowany lokalnie, co jest ważne w przypadku państw, które same nie zaspokajają swoich potrzeb na paliwa węglowodorowe, takich jak np. Polska, w której w 2015 r. wydobyto niecałe 0,9 mln t ropy naftowej7), podczas gdy jej import wyniósł 29 mln t8). Należy również zaznaczyć, że olbrzymia część ropy jest importowana z jed-nego kraju (rys. 2), a jej dostępność lub nie, może stanowić formę nacisku gospodarczego i ekonomicznego na polski rząd. Oprócz tych dwóch głównych powodów etanol przyciąga uwagę producentów [...]

Metoda i stanowisko do badania skuteczności mycia filtrów cząstek stałych DOI:10.15199/62.2017.10.16


  Począwszy od 1993 r., gdy zaczęła obowiązywać norma Euro I, do dzisiaj, gdy obowiązuje norma Euro VI, dopuszczalna ilość cząstek stałych w spalinach zmniejszyła się z 0,36 do 0,01 g/km1). Aby spełniać wymagania normy emisji spalin Euro VI, wszystkie samochody z silnikiem wysokoprężnym muszą być wyposażone w filtr cząstek stałych DPF (diesel particulate filter). Działanie tego filtra powoduje obniżenie w spalinach silnika zawartości cząstek stałych PM (particulate matter), a także szkodliwych substancji gazowych, takich jak tlenek węgla oraz węglowodory2-6). Przed filtrem DPF zawsze montowany jest katalizator utleniający silnika wysokoprężnego DOC (diesel oxidation catalyst). Moduł ten (umieszczony w obudowie filtra DPF po stronie wlotu spalin) powoduje wzrost temperatury gazów spalinowych. Podczas ich kontaktu z warstwą powierzchniową kanalików zachodzą reakcje katalityczne, w wyniku których powstaje ditlenek węgla oraz woda. Odfiltrowywanie cząstek stałych odbywa się podczas przepływu gazów spalinowych przez porowate, kanalikowe ścianki filtra. Kanaliki wlotowe są zawsze na końcu zamknięte, spaliny przepływają więc w sposób wymuszony przez warstwę znajdującą się na powierzchni kanalików oraz przez cienkie ścianki działowe (o grubości ok. 0,4 mm). Dzięki dużej liczbie kanalików uzyskano bardzo dużą powierzchnię filtracyjną, a tym samym dużą zdolność wychwytywania cząstek stałych. Nowoczesne filtry DPF wykorzystujące ceramiczne monolity filtrujące typu Cordieryt, SiC lub Sintermetal charakteryzują się sprawnością 95-99% w zakresie całkowitej liczby zatrzymanych PM i 90-95% w zakresie całkowitej masy zatrzymanych PM, w tym 95-99,9% w zakresie zatrzymywania cząstek węgla elementarnego (sadzy), 60-90% w zakresie zmniejszania emisji rozpuszczalnej frakcji organicznej SOF (soluble organic fraction) oraz 50-70% w zakresie ograniczenia emisji wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych PAH (polycyclic aromatic hydrocarbons)7). Jednak[...]

Znakowanie żywności - systemy i kontrowersje dotyczące znakowania produktów spożywczych Cz. 2. Kontrowersje dotyczące znakowania produktów DOI:10.15199/64.2018.5-6.2


  Ogólne zasady znakowania produktów spożywczych zostały określone przez Komisję Kodeksu Żywnościowego WHO [4], ale w ramach tych zasad na świecie stosuje się aż 158 różnych systemów znakowania produktów żywnościowych [13]. Brak jest systemu, który mógłby zyskać powszechną akceptację. Analizując systemy znakowania żywności, należy zastanowić się, kto je opracowuje i kto oraz w jakim wymiarze przyczynia się do ich ostatecznego kształtu. W części pierwszej niniejszego cyklu opisano systemy znakowania żywności w USA, Europie i Australii, wskazując na różnice podejścia w ich opracowaniu. W Zjednoczonym Królestwie kluczową rolę odgrywa Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (Food Safety Authority - FSA) przy współpracy z kilkoma innymi instytucjami państwowymi. W przypadku Stanów Zjednoczonych jest to Urząd ds. Żywności i Leków (Food and Drug Administration - FDA). FDA zmienia swoje przepisy dotyczące etykietowania środków spożywczych i suplementów diety w celu dostarczenia informacji żywieniowych - etykieta ma bowiem zachęcić konsumentów do stosowania zdrowych praktyk żywieniowych, tak aby przeciwdziałać występowaniu chorób przewlekłych, dietozależnych. Jedną z reguł jest to, aby na etykiecie pojawiały się zaktualizowane informacje na temat składników odżywczych, które są wymagane bądź dozwolone do zadeklarowania, z uwzględnieniem referencyjnych wartości spożycia1. Należy podkreślić fakt, że FDA nie ogranicza się jedynie do informacji o kaloryczności, zawartości tłuszczu (w tym kwasów tłuszczowych nasyconych), cukru (w tym cukru dodanego) i soli, ale uwzględnia także najbardziej deficytowe składniki w żywieniu, jakimi są witamina D, wapń, żelazo i potas. Obowiązkowo musi być również podawana zawartość błonnika - zalecana ilość dziennego spożycia (DV) to ok. 28 g. Według przyjętych przez FDA zasad nie dopuszcza się do manipulowania wielkością spożywanej porcji. Podobne zasady obowiązują również w Kanadzie [10]. W Unii Europejskiej kluczową ro[...]

Znakowanie żywności - systemy i kontrowersje dotyczące znakowania produktów spożywczych Cz. 3. Znakowanie produktów - pomiędzy marketingiem a promocją zdrowego odżywiania DOI:10.15199/64.2018.8-9.3


  Jednym ze strategicznych celów znakowania produktów żywnościowych jest chęć wsparcia działań mających za cel poprawę zdrowia społeczeństw i ograniczenie występowania chorób cywilizacyjnych, poprzez dostarczenie konsumentowi rzetelnej informacji o produkcie i umożliwienie mu dokonania świadomego wyboru zdrowszego produktu - można więc powiedzieć, że właściwe oznakowanie produktów to inwestycja w zdrowie społeczne. Samo znakowanie niestety nie jest wystarczające. Muszą być także prowadzone ukierunkowane kampanie, na poziomie międzynarodowym, krajowym, regionalnym i lokalnym, w których wykorzystuje się wszelkie możliwe kanały informacyjne w celu uświadomienia społeczeństwu problemów dotyczących prewencji chorób dietozależnych, które w Europie i na świecie są główną przyczyną zgonów. Kampanie, często ukierunkowane np. na określone grupy wiekowe, uwzględniają różne czynniki ryzyka i działania prewencyjne. Jak podkreślono w dokumencie Komisji Europejskiej poświęconym tej tematyce, zdefiniowanie grupy docelowej i dostosowanie do niej przekazu jest jednym z najważniejszych warunków osiągnięcia sukcesu [6]. W jednych przypadkach usiłuje się wpływać na zmianę zachowania konsumenta, w innych stara się podnosić jego świadomość. Jednakże świadomy wybór może być dokonywany przez osoby dorosłe, mające wiedzę o skutkach złego odżywiania, ale nie przez dzieci, które są bardzo podatne na reklamę. Dlatego, jeżeli chodzi o przekaz ukierunkowany na dzieci, istnieją zalecenia organizacji międzynarodowych i agend rządowych w różnych krajach nakładające ograniczenia w treści, jak i formie przekazu. Komisja Europejska w dokumencie dotyczącym marketingu żywności i napojów bezalkoholowych odróżnia termin "marketing" zdefiniowany przez WHO [14] od terminu "advertising" (reklama, promocja). Jako marketing określa się: "dowolną formę komunikatu handlowego lub przekazu, który ma na celu lub zwiększa efekt rozpoznawania, oddziaływania i/lub konsumpcji określonyc[...]

« Poprzednia strona  Strona 2  Następna strona »