ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE ›
2009-4 |
| |
|
|
Prenumerata
|
90 lat działalności Oddziału Krakowskiego SEP
|
|
Jan Strzałka 
|
Około 1904 roku krakowscy elektrycy włączyli się w działalność
Krakowskiego Towarzystwa Technicznego (KTT), związaną m.in.
z budową Elektrowni Miejskiej w Krakowie. Do najbardziej aktywnych
elektryków tego okresu należeli Koledzy: Stanisław Bieliński,
Henryk Dubeltowicz, Kazimierz Gayczak i Leonard Zgliński. Z ich
inicjatywy w 1912 roku w Krakowie odbył się II Zjazd Elektrotechników,
na którym podjęto inicjatywę utworzenia ogólnopolskiego
Związku Elektrotechników Polskich.
W kwietniu 1914 roku utworzono Sekcję Elektrotechniczną KTT,
która zajmowała się pracami nad słownictwem elektrycznym, działalnością
odczytową i sprawami koncesjonowania przemysłu elektrotechnicznego.
Po pierwszej wojnie światowej działalność elektryków
krakowskich koncentrowała się na tworzeniu ogólnopolskie[...]
|
|
|
|
Debata o energetyce na Forum Nowego Przemysłu
|
|
|
Barbara Kowalska
|
Forum "Zmieniamy polski przemysł" to cykliczna impreza organizowana
przez Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości,
wraz z redakcjami miesięcznika Nowy Przemysł oraz portalu
wnp.pl, z udziałem ok. tysiąca najważniejszych osób w polskiej
gospodarce - przedstawicieli zarządów czołowych polskich przedsiębiorstw,
przedstawicieli rządu, parlamentu i mediów. W tegorocznej,
ósmej edycji tego spotkania, które odbyło się 3 lutego br.
w Warszawie, głównymi tematami były prognozy gospodarcze dla
Polski, kondycja polskich firm i konieczne działania w sferze gospodarki.
Punktem wyjścia do dyskusji podczas pierwszej sesji Forum, pt.
"Prognozy gospodarcze dla Polski", była próba oceny, w jakim
stopniu naszych przedsiębiorców dotkną skutki światowego kryzysu
finansowego i spowolnienia[...]
|
|
|
|
Działalność szkoleniowa SEP w latach 1946-1958
|
|
|
Zbigniew Lubczyński
|
Sprawy związane ze szkoleniem podjęto już na pierwszym po
wojnie XII Walnym Zgromadzeniu Nadzwyczajnym w Łodzi, które
odbyło się we wrześniu 1946 roku. Uznano szkolenie inżynierów i
techników, a także monterów, mistrzów i czeladników za konieczny
warunek skutecznej odbudowy kraju i zapewnienia jego rozwoju.
Stwierdzono, że SEP winien włączyć się do realizacji tego zadania.
W listopadzie tegoż roku Zarząd Główny SEP reaktywował działalność
Centralnej Komisji Szkolenia Elektrotechnicznego. Pierwsze
po 7 latach posiedzenie tejże Komisji odbyło się 20 listopada
1946 roku. CKSzEl ukonstytuowała się następująco: Włodzimierz
Kotelewski - przewodniczący, Wacław Fischer (w okresie późniejszym
pisownia Fiszer) - wiceprzewodniczący, S. Zagórski - sekretarz,
Aleksander Giedroyć, Jan Kadecz[...]
|
|
|
|
Eliminacja ferrorezonansu w sieciach średnich napięć Rosji
|
|
Kadomska K., Łaptiew O.: Antirezonansnyje
transformatory napriażenija. Nowosti
Elektrotechniki 2006 nr 6. Opracował
- Piotr Olszowiec.
Drgania ferrorezonansowe stanowią bardzo
groźne zjawisko w sieciach elektrycznych
średnich i wysokich napięć. Oscylacje
napięć i prądów, pojawiające się w obwodach
elektrycznych zawierających elementy
pojemnościowe i nieliniowe indukcyjności,
mogą powodować przepięcia i przetężenia
zagrażające elementom systemu, a zwłaszcza
przekładnikom napięciowym.
Wysoka uszkadzalność tych aparatów, przy
niezadowalającej skuteczności tradycyjnego
sposobu tłumienia ferrorezonansu (tj. włączania
rezystora w otwarty trójkąt uzwojeń
wtórnych), wymusiła w Rosji przejście od
tradycyjnego rozwiązania, tj. układu Y/y/d
(otwarty trójkąt) do nowej koncepcji tzw.[...]
|
|
|
|
III HOGATA
|
|
|
Paweł Mytnik
|
I stało się, i działo się… - trzecie już spotkanie pań SEP-ówek, zwane
HOGATĄ, odbyło się w połowie lutego 2009 roku na gościnnej ziemi
podlaskiej. Niektórzy mówią, że te spotkania to zloty energetycznych czarownic.
Miałem okazję z nimi obcować przez trzy dni, jako prawie jedyny
wśród trzydziestu "równych babek". Mogę więc autorytatywnie stwierdzić,
że choć wszystkie były czarujące, z czarami i sabatem nie miały nic
wspólnego. Za to potrafiły doskonale bawić się, poznawać perełki kultury,
przyrody i historii Podlasia, a także zapoznać się z przykładami miejscowych
osiągnięć w dziedzinie techniki elektrycznej i - oczywiście - wymieniać
się doświadczeniem oraz wiedzą zawodową.
Spotkanie pań członkiń Stowarzyszenia Elektryków Polskich, tym razem
w Białymstoku, zaczęło się od [...]
|
|
|
|
LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI - Roman Wiktor Janiczek (1949-2008)
|
|
|
Zygmunt Lech Warsza
|
Roman Wiktor Janiczek urodził się 9 kwietnia 1949 roku w Bytomiu,
w patriotycznej lwowskiej rodzinie inteligenckiej, zamieszkującej
od 1959 roku w Częstochowie. Tu w 1966 roku ukończył liceum
i w lutym 1972 roku - studia magisterskie na Wydziale Elektrycznym
Politechniki Częstochowskiej (w pierwszym roczniku kierunku
elektrotechnika przemysłowa). Po stażu asystenckim (śladem ojca -
nauczyciela akademickiego) związał się na stałe z tą uczelnią, podejmując
pracę w Zakładzie Elektrotechniki i Metrologii Elektrycznej.
Po obronie pracy doktorskiej Badania nad zastosowaniem pola
magnetycznego do uzdatniania wody pitnej (promotor - doc. Zygmunt
Biernacki) na Wydziale Elektrycznym Politechniki Łódzkiej,
w 1977 roku został adiunktem, a po rozprawie habilitacyjnej
na Wydziale Elektryczny[...]
|
|
|
|
Miernik rezystancji uziemień MRU-200
|
|
|
Marcin Szkudniewski
|
Firma SONEL wprowadziła do oferty nowy, unikalny
przyrząd do pomiaru rezystancji uziemień oraz rezystywności
gruntu. Jest to miernik MRU-200, umożliwiający
wykonywanie pomiarów wieloma różnymi metodami,
dzięki czemu użytkownik będzie mógł wykonać jednym
miernikiem pomiary różnych typów uziemień w różnych
warunkach, również w strefach o obostrzonych
wymaganiach (pomiary metodą udarową).
Ergonomia użytkowania
Przyrząd jest produkowany w nowej obudowie, niezwykle funkcjonalnej
i ergonomicznej. Oprócz połączenia elementów plastikowych
oraz gumowych (elastomer), obudowa charakteryzuje się
przesuwaną wokół miernika pokrywą, która może znajdować się
w czterech położeniach pracy:
 pokrywa na górze przyrządu - przyrząd nieużywany i zabezpieczony
przed uszkodzeniami mechaniczn[...]
|
|
|
|
Monitoring jakości energii elektrycznej w punktach węzłowych sieci elektroenergetycznych
|
|
|
Jacek Kiernicki Grzegorz Bałuka
|
Zapewnienie odbiorcom energii elektrycznej odpowiedniej,
zgodnej z normami i przepisami jakości energii elektrycznej
jest ważnym zadaniem przedsiębiorstw sieciowych - spółek
dystrybucyjnych. Realizacja tego zadania wymaga ciągłej
analizy i oceny parametrów jakościowych energii, a więc
zbierania danych za pomocą wyspecjalizowanych systemów
monitorowania. W artykule podano zasady tworzenia takich
systemów i uzasadniono potrzebę ich budowy.
Jedną z podstawowych cech każdego towaru, a więc i energii elektrycznej,
jest jakość. Z technicznego punktu widzenia jakość definiowana
jest (ISO 9000 - Quality management system) jako suma cech
charakterystycznych danej rzeczy (jednostki), które pozwalają na
zaspokajanie jawnych lub ukrytych wymagań użytkownika. W praktyce
przemysłowej dotrzy[...]
|
|
|
|
Nowe łączniki napowietrzne średniego napięcia - wdrożenia w sieci SN
|
|
|
Stanisław Kiszło Krzysztof Kobyliński Andrzej Frącek
|
Instytut Energetyki - Zakład Doświadczalny w Białymstoku
podjął się opracowania w latach 2005-2008 nowej serii
łączników z wykorzystaniem izolatorów kompozytowych
i ceramicznych.
Założenia techniczne - wersje rozwiązań
Podstawowe założenia projektowe były następujace:
 zaprojektować nową konstrukcję łączników średniego napięcia,
znacznie lżejszą od dotychczas produkowanych,
 zastosować w konstrukcji różne izolatory kompozytowe i lekkie
izolatory ceramiczne, zaprojektować nowe rozwiązanie styków
głównych,
 zmniejszyć do minimum zjawisko korozji elektrochemicznej
w torze prądowym, poprzez odpowiedni dobór materiałów i pokryć
galwanicznych,
 w konstrukcji rozłączników zastosować opatentowany sposób
gaszenia łuku elektrycznego w komorze powietrzne[...]
|
|
|
|
Oprawy oświetleniowe umożliwiają bezpieczną pracę malarni
|
|
MacDonald D.: Fluorescent light fittings
and switches enable safe paint production.
IEN Europe 2008 nr 12. Opracował - Witold
Bobrowski.
Praca urządzeń elektrycznych w atmosferach
wybuchowych jest poważnym problemem.
Występujące iskrzenia czy łuk elektryczny
powstający w urządzeniach elektrycznych
mogą spowodować wybuch gazów łatwopalnych
pojawiających się w otoczeniu i narazić
na utratę zdrowia lub życia pracujących tam
ludzi. Do pracy w atmosferach wybuchowych
stosuje się więc urządzenia elektryczne w wykonaniu
przeciwwybuchowym. Przykładem
mogą być specjalne oprawy oświetleniowe
oraz łączniki izolacyjne w wykonaniu przeciwwybuchowym,
produkowane m.in. przez
firmę Cooper Crouse Hinds (CEAG). Umożliwiają
one bezpieczną pracę w malarniach
oraz przy pokrywaniu proszkami n[...]
|
|
|
|
Początki rozwoju zabezpieczeń różnicowych
|
|
Schossig W.: Introduction to the history of
differential protection. PAC Summer 2008.
Opracował - Piotr Olszowiec.
Jednym z podstawowych i najbardziej rozpowszechnionych
obecnie sposobów wykrywania
zwarć w sieciach i urządzeniach
elektroenergetycznych jest zasada różnicowa,
oparta na porównywaniu prądów (rzadziej
napięć) w charakterystycznych punktach
układu. Początki idei elektrycznych
zabezpieczeń różnicowych sięgają końca
XIX wieku. Pierwsza propozycja z 1896 r.
była przeznaczona dla kontroli izolacji doziemnej
sieci prądu stałego i polegała na porównywaniu
napięć doziemnych obu biegunów
(rys. 1). Dopóki napięcia te były równe,
zwora przekaźnika o dwóch cewkach pozostawała
w równowadze, przekaźnik pobudzał
się przy naruszeniu symetrii izolacji
poszczególnych biegunów [...]
|
|
|
|
TO-PASS - urządzenia do telesterowania
|
|
Wprowadzając na rynek nową rodzinę wyrobów TO-PASS®,
WAGO oddaje użytkownikom do dyspozycji kompleksową
ofertę dla telesterowania - składają się na nią samodzielne
moduły telemetryczne w technice GSM (opcjonalnie
w obudowie ochronnej IP66) oraz sterownik wchodzący
w skład WAGO-I/O-SYSTEM (rys. 1).
Nowa grupa wyrobów TO-PASS® obejmuje autonomiczne urządzenia
do telesterowania, przeznaczone do monitorowania niewielkich,
znacznie oddalonych obiektów, przy uwzględnieniu specyficznych
warunków środowiskowych - dopuszczalny zakres temperatur
wynosi dla nich od -20 do +70 °C.
Transmisja danych odbywa się poprzez wbudowany w moduły
czteropasmowy modem GSM, co pozwala uniezależnić się od
stałej magistrali czy ograniczeń związanych z odległością między
obiektami. Możliwa jest d[...]
|
|
|
|
W przededniu 100-lecia Energetyki Białostockiej
|
|
|
Zenon Tworkowski
|
We współczesnym świecie korzystamy z osiągnięć techniki
i nie zastanawiamy się nad tym, jaki wpływ na ułatwienie
codziennego życia ma energia elektryczna. Rozwój myśli
technicznej powoduje wzrost jej zapotrzebowania. Wynika
to z faktu, że jest ona najłatwiej wykorzystywaną postacią
energii, która ma zastosowanie we wszystkich dziedzinach
życia. Z tego względu istnieje konieczność dostarczania
coraz większych ilości energii elektrycznej.
Kształtowanie się energetyki na dzisiejszych terenach
północno-wschodniego regionu kraju obrazuje rozwój
Energetyki Białostockiej, która wkrótce będzie obchodzić
jubileusz 100-lecia istnienia. Rys historyczny tego rozwoju,
w bardzo skróconym zakresie, zostanie przedstawiony
w niniejszym tekście.
Początek organizacji energetyki na Białostocczyź[...]
|
|
|
|
Wahania napięcia w urządzeniach elektroenergetycznych
|
|
|
Grzegorz Hołdyński Zbigniew Skibko
|
Podstawowym zadaniem układów elektroenergetycznych
jest dostawa energii elektrycznej odpowiedniej jakości.
Jednym z podstawowych kryteriów jakościowych
jest utrzymanie wartości i częstotliwości napięcia na
odpowiednim poziomie. Seria zmian napięcia lub ciągłe
zmiany wartości skutecznej napięcia nazywane są
wahaniami napięcia.
Przyczyny oraz wskaźniki określające wahania napięcia
Wahania napięcia wynikają przede wszystkim z występowania
w sieciach elektroenergetycznych niespokojnych odbiorników energii
elektrycznej, tzn. odbiorników, które pobierają zmienny, co do
wartości skutecznej, prąd elektryczny. Gwałtowne zmiany wartości
prądu w urządzeniach elektroenergetycznych wywołują zmienne
spadki napięcia w sieciach zasilających te odbiorniki, co powoduje
zmiany (wahania) napięci[...]
|
|
|
|
Wpływ zapadów napięcia na parametry jakości energii elektrycznej dostarczanej do odbiorcy w wybranym układzie elektroenergetycznym
|
|
|
Ryszard Skliński
|
W artykule przedstawiono wpływ zapadów napięcia
w układzie elektroenergetycznym 15 kV, powodujących
znaczące przestoje linii produkcyjnych wrażliwych na te
zapady. Przedstawiono przebiegi wartości chwilowych
oraz skutecznych napięć fazowych w czasie zapadów,
a także ustalono ich wpływ na parametry jakości
energii elektrycznej. Przedstawiono środki techniczne
umożliwiające wyeliminowanie występowania zapadów
w układzie 15 kV.
Zapad napięcia zasilającego, według normy [2], jest to nagłe
zmniejszenie się napięcia zasilającego do wartości zawartej
w przedziale od 90 do 1% napięcia deklarowanego Uc , po którym
w krótkim czasie następuje wzrost napięcia do poprzedniej wartości.
Umownie czas trwania zapadu napięcia wynosi od 10 ms do
1 minuty. Głębokość zapadu napięcia definiowana j[...]
|
|
|
|
WYDAWNICTWA - Elektroenergetyczna automatyka zabezpieczeniowa
|
|
|
Joanna Brzozowska
|
Włodzimierz Korniluk, Krzysztof Waldemar
Woliński: Elektroenergetyczna automatyka
zabezpieczeniowa. Wydawnictwo
Politechniki Białostockiej, Białystok 2008
Nakładem Wydawnictwa Politechniki Białostockiej
ukazał się podręcznik, w którym
przedstawiono rolę i zadania elektroenergetycznej
automatyki zabezpieczeniowej
w systemie elektroenergetycznym. Autorzy
przedstawili ogólną charakterystykę zakłóceń
w układach elektroenergetycznych oraz
stosowane w automatyce zabezpieczeniowej
kryteria ich identyfikacji. Podręcznik
jest adresowany do studentów wydziałów
elektrycznych politechnik, studiujących na
kierunku elektrotechnika.
W poszczególnych rozdziałach Autorzy
omawiają następujące zagadnienia:
Wprowadzenie ogólne - zadania i wymagania
stawiane EAZ, charakterystyka zakłóceń, st[...]
|
|
|
|
Zakłócenia w pracy baterii kondensatorów nn
|
|
|
Wojciech Dzienis
|
Operator systemu dystrybucyjnego (OSD) deklaruje
spełnienie wymagań parametrów jakościowych energii
elektrycznej [7] przy poborze przez odbiorcę energii czynnej
przy współczynniku tgφ ≤ 0,4. W przypadku niespełnienia
tego warunku w sposób naturalny, niezbędne jest
podejmowanie działań mających na celu kompensację
mocy biernej indukcyjnej. W artykule przedstawiono
zależności matematyczne oraz wyniki badań
przedstawiające zakłócenia podczas procesu łączeniowego
baterii kondensatorów.
Jednym ze sztucznych sposobów kompensacji mocy biernej jest
instalacja baterii kondensatorów. Obecnie, z uwagi na obciążenia
zmienne w czasie, aby zapewnić w okresie rozliczeniowym średnią
wartość współczynnika tgφ ≤ 0,4, konieczna jest instalacja regulowanej
baterii kondensat[...]
|
|
|
|
Zakłócenia w sieciach elektroenergetycznych
|
|
|
Maciej Tarasiuk
|
Przedmiotem szczególnego zainteresowania - zarówno
dostawców energii elektrycznej, jak i odbiorców
(konsumentów) energii - jest jakość energii elektrycznej
i niezawodność jej dostarczania. Prawo energetyczne
nakłada na przedsiębiorstwa zajmujące się przesyłaniem
i dystrybucją energii elektrycznej obowiązek utrzymywania
zdolności urządzeń i sieci do realizacji dostaw energii
w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu
obowiązujących wymagań jakościowych [1].
Ciągłość dostaw energii elektrycznej oznacza zdolność sieci przesyłowej
i rozdzielczej do zapewnienia niezawodnej dostawy uzgodnionej
wielkości energii elektrycznej o określonej jakości. Ciągłość
dostaw energii zależy od niezawodności i prawidłowej pracy
wszystkich elementów systemu elektroenergetycznego - zarówno
po str[...]
|
|
|
|
Zakłócenia wprowadzane do układów elektroenergetycznych przez odbiorniki nieliniowe
|
|
|
Grzegorz Hołdyński Zbigniew Skibko
|
Nieliniowe odbiorniki energii elektrycznej charakteryzują
się tym, że pobierają z sieci zasilającej prąd odkształcony
od przebiegu sinusoidalnego, powodując w tej sieci
odkształcenie napięć, przez co negatywnie wpływają
na jakość energii elektrycznej dostarczanej odbiorcom.
W artykule przedstawiono podstawowe zagadnienia
związane z mechanizmami odkształcenia prądów i napięć
w układach elektroenergetycznych oraz charakterystyki
najczęściej wykorzystywanych typów nieliniowych
odbiorników energii elektrycznej. Scharakteryzowano
także wymagania przepisów krajowych i zagranicznych
dotyczących zakłóceń wprowadzanych przez odbiorniki
do sieci zasilającej.
Jeszcze kilkanaście lat temu zjawiska odkształcenia prądów
i napięć od przebiegów sinusoidalnych nie stanowiły większego
problem[...]
|
|
|
|
Zasady ekranowania i wyrównywania potencjałów w systemach informatycznych
|
|
|
Karol Aniserowicz Mirosław Zielenkiewicz
|
Pod pojęciem "ekran elektromagnetyczny" rozumiemy
przewodzącą osłonę przeznaczoną do redukcji pola
elektromagnetycznego wewnątrz lub na zewnątrz obszaru
otoczonego tą osłoną. Ekran jest częścią sieci połączeń
wyrównawczych w danym obiekcie i nie służy
do przewodzenia prądów roboczych. W ekranie, podobnie
jak w przewodzie wyrównawczym, występują wyłącznie
prądy zaburzeń.
Od kilkunastu lat obserwujemy intensywny rozwój zastosowań
aparatury elektronicznej pracującej w szerokim paśmie częstotliwości,
do której należy również zaliczyć sprzęt do komputerowego
przetwarzania danych. Poważne problemy w jego funkcjonowaniu
mogą być spowodowane zakłóceniami o impulsowym lub długotrwałym
charakterze - powszechnie występujące zarówno w sieciach
zasilających, jak i w liniach sygnałowych. E[...]
|
|
|
|
Zastosowanie dławików równoległych sterowanych podmagnesowaniem w sieciach 110-500 kV
|
|
Na podstawie materiałów firmy ELUR
(Rosja) opracował Piotr Olszowiec.
Dławiki równoległe są od dawna stosowane
do regulacji przepływów mocy biernej
i poziomów napięć w systemach elektroenergetycznych.
Od wielu dziesięcioleci
w ZSRR i innych krajach prowadzono prace
teoretyczne i doświadczalne w zakresie
konstrukcji równoległych sterowanych
dławików trójfazowych różnych typów.
Z wielu powodów nie były one dotychczas
produkowane w większych ilościach.
Dopiero w ostatnich dwudziestu latach
urządzenia te zaczęto powszechnie wdrażać
w systemach elektroenergetycznych
- zarówno z powodu rosnącego zapotrzebowania
na proste i niezawodne urządzenia
regulowanego poboru mocy biernej, jak
i dzięki postępowi naukowo-technicznemu
w energoelektronice.
Uruchomienie rosyjskiego dławika t[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
