HUTNICTWO, GÓRNICTWO ›
INŻYNIERIA MATERIAŁOWA ›
2009-2 |
| |
|
|
Prenumerata
|
Czy konieczne są zmiany w kształceniu na kierunku Inżynieria Materiałowa w Polsce?
|
|
JERZY SZAWŁOWSKI 
|
Obowiązujący w Polsce system szkolnictwa wyższego zapisany
w ustawie "Prawo o szkolnictwie wyższym" z dnia 25 lipca 2005
uwzględnia zapisy Deklaracji Bolońskiej z roku 1999, której Polska
jest sygnatariuszem. Deklaracja ta zapoczątkowała ogólnoeuropejskie
przedsięwzięcie zmian w systemach szkolnictwa wyższego
znanych pod nazwą Procesu Bolońskiego. Ostatecznym celem tych
zmian jest utworzenie, po uzgodnieniu ogólnych zasad organizacji
kształcenia do roku 2010, Europejskiego Obszaru Szkolnictwa
Wyższego. Realizacja tego celu wymaga przede wszystkim podjęcia
działań prowadzących do osiągnięcia porównywalności i uznawalności
programów studiów. Zapewni to porównywalność dyplomów,
a tym samym uznawalność wykształcenia w obrębie całej
Europy. Jako rozwiązanie systemowe przyjęto realiz[...]
|
|
|
|
Inżynieria materiałowa - zagadnienia edukacji, badań i rozwoju w obserwacjach i doświadczeniach prowincjonalnych
|
|
|
JAN R. DĄBROWSKI
|
Wieloletnia praca naukowo-dydaktyczna autora w niewielkich
uczelniach wyższych (w Kielcach, Radomiu i Białymstoku) wywarła
decydujący wpływ na optykę widzenia zagadnień kształcenia,
badań i rozwoju w różnorodnych dziedzinach, w tym również
związanych z inżynierią materiałową. Wiedza ta wsparta jest doświadczeniami
dużych ośrodków akademickich krajowych i zagranicznych
(m.in. Moskwy, Stuttgartu, Berlina).
Niewątpliwie najwięcej doświadczeń zawodowych Autora wiąże
się z pracą (od 1992 roku) w Politechnice Białostockiej (PB)
w Białymstoku - stolicy regionu Polski północno-wschodniej.
W kategoriach geograficznych, przyjętych stereotypów i wskaźników
statystycznych przyjmuje się, że jest to uczelnia prowincjonalna
(pomijam zasadność takiej klasyfikacji). Zatrudnia ponad 2 tys.
osób[...]
|
|
|
|
Inżynieria materiałowa a biotechnologia
|
|
|
LUDOMIR ŚLUSARSKI
|
Przedmiotem badań oraz nauczania na poziomie akademickim
w obszarze nauki o materiałach oraz inżynierii materiałowej są
tradycyjnie trzy rodzaje materiałów: metale, ceramika i szkło oraz
polimery, a ponadto sporządzane z nich kompozyty. Z reguły, zarówno
w programach badawczych, jak i edukacyjnych, są one
traktowane oddzielnie. W pracach projektowych, poprzedzających
zastosowanie materiałów w praktyce, brane są pod uwagę ich właściwości
i aktualne ceny, natomiast na ogół nie są uwzględniane
przewidywane, w dalszej perspektywie, zmiany sytuacji w zakresie
dostępności surowców, problemy ekologiczne oraz rozwój nowych
technologii. Wyjątek stanowi nanotechnologia, której osiągnięcia
stopniowo znajdują zastosowanie w odniesieniu do tradycyjnych
materiałów. Natomiast nie zwrócono uwa[...]
|
|
|
|
Inżynieria materiałowa a proces kształcenia polskiego inżyniera
|
|
|
JOLANTA BARANOWSKA BOGDAN PIEKARSKI MIECZYSŁAW WYSIECKI
|
Rozwój nowych technologii oraz szerokie stosowanie nowoczesnych
materiałów jest podstawą rozwoju współczesnej gospodarki
wysoko rozwiniętych krajów. Temu też celowi służą narodowe, europejskie
i światowe programy rozwoju nauki i technologii.
Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych [1]
definiuje 5 priorytetowych obszarów badawczych, wśród których
znajdują się Nowoczesne Technologie dla Gospodarki, w ramach
których określono jeden temat strategiczny: Zaawansowane Technologie
Materiałowe. Badania materiałowe dominują również w tematyce
programów badawczych 7. Programu Ramowego [2], gdzie
IV Temat Nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie
produkcyjne, jeden z dziewięciu podstawowych obszarów badawczych,
nie jest jedynym skupiającym w sobie wszystkie tematy[...]
|
|
|
|
Inżynieria materiałowa jako kierunek kształcenia w Wielkiej Brytanii
|
|
|
STEFAN WOJCIECHOWSKI
|
W pierwszej połowie lat 70. ubiegłego stulecia pojawiły się w Polsce
możliwości kształcenia w nowej dyscyplinie o nazwie "Inżynieria
Materiałowa", która miała wzorować się na powstałej w Stanach
Zjednoczonych na przełomie lat 1959/60 dyscyplinie "Materials
Science and Engineering" (w skrócie MSE). Dyscyplina ta
okrzepła w Stanach Zjednoczonych właśnie w tym czasie, kiedy
w Polsce podjęto prace przygotowawcze do uruchomienia studiów
na nowym kierunku. Nie można tu pominąć inicjatywy profesora
Stanisława Jaźwińskiego, przedwojennego dyplomanta prof. Jana
Czochralskiego, który miał nadal żywe kontakty z kolegami ze Stanów
Zjednoczonych z okresu wieloletniej pracy w tym kraju. Jako
pierwsze zatwierdzono studia na kierunku Inżynieria Materiałowa
w Politechnice Warszawskiej i w Polit[...]
|
|
|
|
Jakościowe aspekty kształcenia inżynierów materiałowców
|
|
|
HENRYK DYBIEC
|
Specyfiką inżynierii materiałowej, jako samodzielnej dyscypliny
naukowej i technicznego kierunku kształcenia, jest jej interdyscyplinarność
i stosunkowo niewielkie zakorzenienie się w świadomości
inżynierów praktyków działających w szeroko pojętej sferze
gospodarczej. Rzeczywiście, trzydzieści kilka lat, jakie upłynęło od
rozpoczęcia kształcenia na kierunku Inżynieria Materiałowa, jest
okresem niezbyt długim w porównaniu z ugruntowanymi w świadomości
i tradycji dyscyplinami technicznymi, ale wydaje się, że
przyczyn pewnych trudności adeptów i absolwentów tego kierunku
należy upatrywać w bardziej złożonych procesach i interakcjach
zachodzących na styku systemu edukacyjnego i realnego życia gospodarczego.
Poświęcenie nieco uwagi tym zagadnieniom wydaje
się być wskazane, zwłaszcza[...]
|
|
|
|
Kierunek kształcenia Inżynieria Materiałowa w Polsce
|
|
|
LEOPOLD JEZIORSKI
|
Utworzenie w Polsce kierunku kształcenia Inżynieria Materiałowa
nastąpiło w 1971 roku. Kierunek ten uruchomiony został początkowo
na dwóch uczelniach: Politechnice Śląskiej na Wydziale Metalurgicznym
i w Akademii Górniczo-Hutniczej na Wydziale Ceramicznym,
a w 1973 roku w Politechnice Warszawskiej, gdzie najpierw
powstał Instytut Inżynierii Materiałowej, a następnie w 1992
Wydział Inżynierii Materiałowej.
Obecnie kierunek studiów Inżynieria Materiałowa prowadzony
jest w naszym kraju w 21 uczelniach na 27 wydziałach, w tym w 13
Politechnikach, 4 Uniwersytetach, 1 Wyższej Szkole Zawodowej
i 2 niepublicznych szkołach. Wykaz uczelni i wydziałów, które prowadzą
ten kierunek studiów przedstawiono w tabeli 1.
Uprawnienia do nadawania stopni naukowych z dyscypliny Inżynieria
Materiało[...]
|
|
|
|
Kształcenie na kierunku Inżynieria Materiałowa na Wydziale Inżynierii Materiałowej i Ceramiki AGH
|
|
|
JAN CHŁOPEK JERZY LIS
|
Problem kształcenia jest jednym z podstawowych problemów i wyzwań
dla naszego środowiska skupionego wokół nauki o materiałach
i inżynierii materiałowej. Pytania te są aktualne od początku
powstania inżynierii materiałowej w naszym kraju w latach 70. Odpowiadając
na apel profesora Krzysztofa Kurzydłowskiego i kontynuując
dyskusję rozpoczętą opracowaniem profesora Stefana Wojciechowskiego
pragniemy dołożyć głos na przykładzie Wydziału
Inżynierii Materiałowej i Ceramiki AGH. W naszym podejściu inżynieria
materiałowa umieszczona jest ideowo bardzo blisko technologii
materiałów. Jesteśmy przecież przykładem inżynierii materiałowej,
powstałej na bazie wydziału technologicznego (chemicznego),
podobnie jak ma to często miejsce w ośrodkach zajmujących
się materiałami polimerowymi czy me[...]
|
|
|
|
Kształcenie na kierunku Inżynieria Materiałowa na Wydziale Politechniki Śląskiej w Katowicach
|
|
|
MAREK HETMAŃCZYK
|
Przyjmując zaproszenie profesora Krzysztofa J. Kurzydłowskiego
do napisania tekstu do zeszytu specjalnego "Inżynierii Materiałowej"
poświęconego kwestiom edukacyjnym postanowiłem przedstawić
swój macierzysty Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii
Politechniki Śląskiej, jeden z pierwszych, na którym uruchomiono
na początku lat 70. minionego stulecia kierunek Inżynieria
Materiałowa. Zdecydowałem się również na przypomnienie ekspertyzy
pt. "Systemy kształcenia w szkołach wyższych w obszarze
nauki o materiałach i inżynierii materiałowej" opracowanej w 1993
roku przez Komitet Nauki o Materiałach PAN.
NASZE TRADYCJE
1 października 1971 roku na Wydziale Metalurgicznym Politechniki
Śląskiej w Katowicach został utworzony Instytut Inżynierii
Materiałowej, który przejął opiekę nad [...]
|
|
|
|
Kształcenie w inżynierii materiałowej: spojrzenie po latach
|
|
|
ROMAN PAMPUCH
|
Odnosząc się do tekstu autorstwa S. Wojciechowskiego [1], redaktor
tego specjalnego numeru "Inżynierii Materiałowej",
K. J. Kurzydłowski napisał, że "aby [ten] artykuł zyskał odpowiednią
wymowę i siłę oddziaływania zrodził się pomysł specjalnego zeszytu
w całości poświęconego sprawie edukacji w zakresie inżynierii
materiałowej w naszym kraju" z tekstami "osób o różnych zainteresowaniach
badawczych, z różnych ośrodków akademickich oraz
z różnych uczelni", co pozwoli na "zróżnicowanie prezentowanych
doświadczeń". Autor niniejszego tekstu należy do osób zaangażowanych
od lat w badania i kształcenie w Inżynierii Materiałowej, ale
obecnie już nie bezpośrednio. Stąd niniejszy tekst jest spojrzeniem
na ten problem z pozycji nieco oddalonej od bieżących spraw, dla
dobra dyskusji nieuni[...]
|
|
|
|
Materiały węglowe jako sondy tlenometryczne
|
|
|
BARBARA PILAWA SYLWIA BARTŁOMIEJCZYK
|
Większość materiałów węglowych wykazuje właściwości paramagnetyczne
[1÷10]. Paramagnetycznymi są węgle naturalne
[1÷10], macerały węglowe [11÷18], fulereny [19÷22], karbonizaty
węgli [15, 23÷26], macerałów [15, 27÷28] oraz karbonizaty
materiału roślinnego [29÷31]. Centra paramagnetyczne materiałów
węglowych oddziałują z paramagnetycznymi molekułami
tlenu O2 [15, 16, 32, 33]. Oddziaływania te zależą od struktury
chemicznej próbki węglowej, która warunkuje dostęp tlenu do jej
centrów paramagnetycznych. Sondę tlenometryczną może stanowić
materiał węglowy silnie oddziałujący z tlenem, a takimi
próbkami węglowymi są materiały o dużej koncentracji centrów
paramagnetycznych oraz o dużej zawartości wielopierścieniowych
struktur aromatycznych [15, 16, 32, 33]. W badaniach sond
tlenomet[...]
|
|
|
|
Metody Monte Carlo w badaniach przemian strukturalnych w stopach i związkach międzymetalicznych w skali atomowej
|
|
|
RAFAŁ KOZUBSKI
|
Zachodzące w materiałach metalicznych przemiany, polegające
na zmianach struktury krystalochemicznej, stanowią szeroką klasę
procesów wpływających w zasadniczy sposób na właściwości
tych układów. Wspólną cechą takich zjawisk jest przebudowa konfiguracji
atomowych w fazie stałej, co wiąże się zawsze z ruchem
atomów. Charakter tego ruchu daje podstawę jednej z wielu możliwych
klasyfikacji przemian strukturalnych, polegającej na rozróżnianiu
pomiędzy tzw. przemianami dyfuzyjnymi i bezdyfuzyjnymi.
W pierwszym (najpowszechniejszym) przypadku zmiana konfiguracji
atomowej jest wynikiem kooperatywnej migracji atomów na
odległości większe niż dystans pomiędzy atomami sąsiadującymi
w strukturze fazy stałej. Do grupy przemian dyfuzyjnych zalicza
się szeroki zakres zjawisk, takich jak proc[...]
|
|
|
|
Modyfikacja powierzchni cząstek proszków α-Al2O3 cząstkami ZrO2 uzyskanymi techniką chemiczną
|
|
|
JULIA FERENC JAKUB MICHALSKI HUBERT MATYSIAK KRZYSZTOF J. KURZYDŁOWSKI
|
W procesie wytwarzania części turbin silników lotniczych powszechnie
stosuje się precyzyjne odlewanie wielowarstwowych
form ceramicznych, co umożliwia powtarzalne odtwarzanie skomplikowanych
kształtów części lotniczych, z jednoczesnym uzyskaniem
właściwości gwarantujących bezpieczeństwo oraz wymagane
parametry eksploatacyjne.
W procesie odlewania precyzyjnego istotna jest budowa form
ceramicznych, a od składu chemicznego form oraz ich właściwości
fizykochemicznych zależy jakość odlanego produktu. Przykładem
wad dyskryminujących odlew jest przenikanie składników formy
ceramicznej do stopu. Powszechnie znane są dwa sposoby eliminacji
tego problemu. Jednym jest zmiana składu chemicznego materiału
formy, w opisywanym w pracy przypadku zmiana z Al2O3 na
ZrO2. Drugim, zmiana stosowa[...]
|
|
|
|
Nauczanie inżynierii materiałowej we Francji: przykład "Ecole Nationale Supérieure des Mines" w St-Etienne
|
|
|
ANNA FRĄCZKIEWICZ JAROSŁAW MIZERA
|
Francuski system kształcenia wyższego w zakresie nauk technicznych
jest wyraźnie różny od systemu polskiego i od zdecydowanej
większości innych systemów. Dlatego też, aby ułatwić czytelnikowi
zrozumienie sposobu nauczania w specyficznym obszarze
inżynierii materiałowej, należy najpierw przedstawić ogólny schemat
organizacji technicznego szkolnictwa wyższego we Francji
(rys. 1). System ten został zmodyfikowany w ostatnich latach tak,
by zapewnić jego zgodność z ogólnymi zasadami "procesu bolońskiego".
Student ma możliwość uzyskania kolejnych dyplomów
po 3, 5 i 8 latach studiów po maturze. Należy jednak wyraźnie
podkreślić, że wyższe uczelnie techniczne (grandes écoles, odpowiadające
polskim "politechnikom") stanowią znaczący wyjątek
od tej reguły - nie istnieje w nich dyplom odp[...]
|
|
|
|
Problemy kształcenia na kierunku Inżynieria Materiałowa w Polsce - własny punkt widzenia
|
|
|
KRZYSZTOF FITZNER
|
Korzystając z zaproszenia pomysłodawców dyskusji poświęconej
kwestiom edukacyjnym, a rozpoczętej artykułem profesora Stefana
Wojciechowskiego dotyczącym problemów kształcenia na kierunku
Inżynieria Materiałowa w Wielkiej Brytanii, zdecydowałem
się podzielić swoim punktem widzenia na ten temat. Rozumiem,
że celem dyskusji jest dopracowanie się wspólnego poglądu, jak
najlepiej kształcić w naszym kraju inżyniera na kierunku Inżynieria
Materiałowa. Rozwój nauki na świecie wymusza niejako taką ewolucję
procesu kształcenia, a to spowoduje, że nie będziemy zbytnio
odstawać od świata. Sprawa ta jest niewątpliwie ważna, bo z jednej
strony wyzwania czekające każdy kraj w rozpoczętym właśnie XXI
wieku wymagają rozwoju badań materiałów (bez nich nie powstaną
nowe technologie w żadnej dzied[...]
|
|
|
|
Wpływ zmiennych własności adhezyjnych powierzchni klejonych na propagację pęknięcia w złączu Al/laminat epoksydowo-węglowy
|
|
|
MICHAŁ K. BUDZIK JULIEN JUMEL KRYSTYNA IMIELIŃSKA MARTIN E. R. SHANAHAN
|
Konstrukcje klejone znajdują coraz szersze zastosowanie w wielu
gałęziach przemysłu, m.in. lotnictwie, motoryzacji, przemyśle okrętowym
czy budownictwie. Najczęściej klei się elementy z polimerów
i kompozytów polimerowych, jednak obserwuje się też rosnące
wykorzystanie połączeń polimer/metal i metal/metal. Połączenia
adhezyjne popularność zawdzięczają atrakcyjnym właściwościom,
takim jak: duża odporność na korozję, brak konieczności wprowadzania
otworów pod nity czy śruby (karbów strukturalnych), łatwość
wykonania [1].
Klejenie jest też obecnie coraz częściej stosowanym sposobem
naprawiania uszkodzeń kadłubów samolotów, jako alternatywa dla
łatek nitowanych [2]. Najczęściej przykleja się łatki aluminiowe do
aluminiowego podłoża, natomiast elementy kadłuba z kompozytu
polimerow[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
