CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE ›
AURA ›
2009-5 |
| |
|
|
Prenumerata
|
Biogaz składowiskowy jako źródło energii odnawialnej
|
|
JÓZEF CIUŁA 
|
Jeszcze przez wiele lat w Polsce podstawowym
sposobem unieszkodliwiania
odpadów, a szczególnie odpadów komunalnych,
będzie ich składowanie.
W złożu zdeponowanych odpadów
na składowiskach zachodzą procesy fermentacji
beztlenowej w związku z tym, iż
odpady komunalne zawierają znaczną ilość
frakcji organicznej, dzięki której powstaje
gaz zwany biogazem składowiskowym.
Ustawa o odpadach wprowadza począwszy
od 2010 roku, ograniczenia w składowaniu
odpadów komunalnych zawierających
frakcję biodegradowalną i dopuszcza
składowanie do 75% masy tych
odpadów w stosunku do roku bazowego,
jakim był 1995.
Podstawowe składniki biogazu, tj. metan
i dwutlenek węgla, zalicza się do najważniejszych
gazów cieplarnianych. Zwiększenie
ich stężenia w atmosferze powoduje
pogłębienie się efekt[...]
|
|
|
|
Chrońmy doliny rzeczne - zróbmy ten pierwszy krok na rzecz ich ochrony
|
|
|
ELŻBIETA TYRALSKA-WOJTYCZA
|
Doliny rzeczne to specyficzne ekosystemy
łączące środowisko wodne
z lądowym. Trudno przecenić ich znaczenie
przyrodnicze, a nawet kulturowe
i gospodarcze. Przez wiele lat istniały
w cieniu innych cennych przyrodniczo obszarów.
Może dlatego, że wiele z nich nie
było przedmiotem szczególnego zainteresowania,
pozwoliło im przetrwać do
współczesności. Nie wszystkie jednak miały
to szczęście. Każdy z nas, w swoim najbliższym
otoczeniu, z pewnością potrafi
ocenić sytuację w tej kwestii.
Czy dzisiaj nadszedł ich czas, czas zrozumienia
potrzeby ich ochrony?
Czy wykorzystamy tę szansę, że w Polsce
są jeszcze naturalne doliny rzeczne?
Czy będziemy umieli stawić czoła agresywnej,
tak często nielogicznej zabudowie
i działaniom hydrotechnicznym nie współgrającym
z przyrodą?
[...]
|
|
|
|
Ekonomia ekologiczna i środowiskowa
|
|
|
TOMASZ ŻYLICZ
|
Ekonomiści "ekologiczni" (ecological
economists) mają się czasem za lepszych
od zwykłych ekonomistów "środowiskowych"
(environmental economists).
Istnieją osobne stowarzyszenia - International
Society for Ecological Economics
i Association of Environmental and Resource
Economists (a także jego europejska
odmiana European Association of Environmental
and Resource Economists). Istnieją
osobne miesięczniki - "Ecological" "Economics"
i "Environmental and Resource
Economics". Dla niektórych osób przynależność
do jednej lub drugiej grupy stanowi
wyróżnik głębokości spojrzenia i zaangażowania.
Uważa się nieraz, że ekonomiści
"środowiskowi" są płytcy i niewiele rozumieją
z powagi kryzysu ekologicznego;
starają się wykorzystać zasady tradycyjnej
analizy ekonomicznej do badania zw[...]
|
|
|
|
Elektrownia Opole
|
|
|
JAN SIUTA
|
Gospodarcze, ekologiczne i społeczne
aspekty rozbudowy Elektrowni
Opole przedyskutowano na konferencji
krajowej 26 marca 2009 r. w auli
Uniwersytetu Opolskiego. Konferencję
zorganizowali: Katedra Ochrony Powierzchni
Ziemi Uniwersytetu Opolskiego,
PGE Elektrownia Opole SA, Opolski
Oddział Polskiego Towarzystwa Inżynierii
Ekologicznej. Uczestniczyło w niej
ponad 200 przedstawicieli energetyki,
nauki, administracji, społeczności lokalnej.
Wiodącymi celami konferencji były:
przedstawienie osiągnięć Elektrowni
Opole w ochronie powietrza atmosferycznego
i użytkowania odpadów jako
surowców wtórnych,
omówienie wpływu budowy i eksploatacji
Elektrowni na rozwój gospodarczy
terenów przyległych,
ocena społecznego postrzegania roli
i znaczenia Elektrowni Opole w ekologicznym,[...]
|
|
|
|
Nowa polityka energetyczna Polski
|
|
|
EDWARD GARŚCIA
|
Użytkownicy energii wymagają od energetyków spełnienia
dwóch warunków. Pewności dostaw i niskiej
ceny. Życzenia te wymuszają rozpatrzenie różnych rozwiązań
nie tylko w produkcji, ale i użytkowaniu paliw i energii.
Dlatego autorzy opracowania "Polityka energetyczna Polski
do 2030 r", które firmuje Ministerstwo Gospodarki, na
pierwszym miejscu stawiają polepszenie efektywności energetycznej.
Poprawa efektywności energetycznej jest zresztą jednym
z priorytetów unijnej polityki energetycznej, a mianowicie,
zmniejszenie o 20% zużycia energii do 2020 roku.
W związku z tym w opracowanym dokumencie wyraźnie podkreślono,
że "kwestia efektywności energetycznej jest traktowana
w polityce energetycznej w sposób priorytetowy,
a postęp w tej dziedzinie będzie kluczowy dla realizacji
wszyst[...]
|
|
|
|
Ocena udatności nasadzeń zastępczych
|
|
|
WOJCIECH RADECKI
|
PYTANIE: Jak należy postępować z ustaloną
opłatą za usunięcie drzew lub krzewów,
jeżeli adresat zezwolenia na ich usunięcie
spełnił warunek w postaci nasadzenia zastępczego,
ale po upływie trzech lat okazało się,
że część nowo nasadzonych drzew lub krzewów
zachowała żywotność, część zaś żywotności
nie zachowała?
Janusz Dedio
ODPOWIEDŹ: Ustawa z 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody (DzU nr 92, poz. 880 ze
zm.) uzależnia co do zasady legalność usunięcia
drzew lub krzewów z nieruchomości
od zezwolenia wydanego przez właściwy
organ, którym z reguły jest wójt, burmistrz
lub prezydent miasta, a wyjątkowo wojewódzki
konserwator zabytków (jeżeli drzewa
lub krzewy rosną na nieruchomości wpisanej
do rejestru zabytków) lub starosta (jeżeli
drzewa lub krzewy usuwa się z nieruchom[...]
|
|
|
|
Ochrona przyrody i różnorodności biologicznej w świetle danych statystycznych
|
|
|
KAZIMIERZ GÓRKA
|
Celem ochrony środowiska naturalnego
jest przede wszystkim troska
o zdrowie i życie człowieka, natomiast
ochrona przyrody jest poniekąd pojęciem
węższym i polega na zachowaniu, racjonalnym
użytkowaniu oraz odnawianiu elementów
przyrodniczych, jak dziko występujące
- zwłaszcza rzadkie - zwierzęta,
rośliny i grzyby oraz ich siedliska zagrożone
wyginięciem, twory przyrody żywej
i nieożywionej, krajobraz, zieleń w miastach
i wsiach, zadrzewienia. Ochroną
prawną, w tym ochroną ścisłą - oznaczającą
zaniechanie bezpośredniej ingerencji
człowieka w stan ekosystemów - obejmuje
się coraz więcej obszarów, obiektów,
gatunków roślin i zwierząt. Ochrona środowiska
i ochrona przyrody na ogół ściśle
Ochrona przyrody
i różnorodności biologicznej
w świetle danych statystycznych
KAZIMIER[...]
|
|
|
|
Plany gospodarowania wodami w obszarach dorzeczy
|
|
|
MAŁGORZATA SZCZEPKA
|
Woda jest jednym z najistotniejszych
elementów środowiska przyrodniczego.
Światowe zasoby wodne oceniane
na 1,5 miliarda km3 to głównie wody słone
mórz i oceanów. Wody słodkie stanowią
zaledwie 3-5% wód kuli ziemskiej,
z czego 3/4 uwięzione są pod postacią lodowców
i śniegów. Pozostała niewielka
część tych zasobów to wody powierzchniowe
(jeziora, rzeki) i podziemne, które
mogą stanowić źródło wody nadającej się
do spożycia.
Dostęp do czystej, pitnej wody jest
potrzebą każdego z nas. Mimo to ponad
1 miliard na 6 miliardów ludności Ziemi,
nie ma do niej dostępu. Problem ten nie
dotyczy wyłącznie krajów Trzeciego
Świata, lecz również większości państw
europejskich, także Polski. Rzeki i jeziora,
będące miejscem rekreacji oraz często źródłem
wody pitnej, są bardzo zanieczys[...]
|
|
|
|
Projekt CORINE Land Cover 2006 jako źródło informacji o pokryciu terenu/użytkowaniu ziemi w Polsce
|
|
Aktualne informacje o sposobach
użytkowania ziemi i formach pokrycia
terenu są niezbędne do tworzenia, realizacji
i monitorowania polityki środowiskowej
oraz polityk sektorowych zarówno
na poziomie Unii Europejskiej, jak również
na poziomie krajowym. Jednym ze źródeł
tego typu informacji jest projekt CORINE
Land Cover, realizowany z inicjatywy
Komisji Europejskiej przez Europejską
Agencję Środowiska (EEA) we współpracy
z państwami członkowskimi UE.
W grudniu 2008 r. zakończyła się realizacja
projektu CORINE Land Cover 2006
(CLC 2006). Jest on kontynuacją zrealizowanych
uprzednio projektów CLC1990
i CLC2000, a jego podstawowym celem jest
dalsze dokumentowanie zmian w pokryciu
terenu, jak również gromadzenie i aktualizacja
porównywalnych danych w Europie.
Zakres tematyczn[...]
|
|
|
|
RECENZJE
|
|
Szlakiem Piastowskim
Autorzy zabierają nas na wędrówkę do miejsc, gdzie powstało
państwo polskie. Dzięki pięknym fotografiom oraz ciekawej
narracji, a przede wszystkim wysiłkowi "archeologicznemu"
autorów, podróż szlakiem Piastów jest nie tylko wyprawą turystyczną,
ale również ciekawą lekcją historii. Autorzy uwzględnili
nowe badania archeologiczne opublikowane po 2000 roku, które
dokładniej datują powstanie znajdujących się na tych terenach
obiektów zabytkowych. Przewodnik oprowadza czytelnika po
miastach, miasteczkach i wsiach o wielowiekowej tradycji, fascynującej
historii, cennych zabytkach oraz ujmujących krajobrazach.
Szlak Piastowski wiedzie bowiem przez równiny, tereny
morenowe, przebiega przez jeziora, przecina rzeki oraz lasy.
Pozwala on poznać takie perełki architek[...]
|
|
|
|
Rośliny motylkowe - walory estetyczne w krajobrazie
|
|
|
CZESŁAWA TRĄBA
|
Rośliny motylkowe odznaczają się
dużym zróżnicowaniem organów
wegetatywnych: łodyg, liści i przylistków.
Wśród nich występują rośliny o łodygach
płożących (koniczyna biała Trifolium repens,
koniczyna pogięta T. medium, komonica
błotna Lotus uliginosus) łukowato
wygiętych (koniczyna białoróżowa Trifolium
hybridum), wyprostowanych (koniczyna
czerwona Trifolium pratense, k. złocistożółta
T. aureum), komonica zwyczajna
Lotus corniculatus), czepnych (groszek
łąkowy Lathyrus pratensis, wyka ptasia
Vicia cracca) i oskrzydlonych (groszek
błotny Lathyrus palustris). Najczęściej
wykształcają liście nieparzysto złożone
(trój-, pięcio- i wielolistkowe) oraz parzystozłożone,
zakończone wąsami. Liście i
przylistki różnią się kształtem, wielkością,
kolorem oraz brakiem lub obecnością
[...]
|
|
|
|
Rywalizacja o bogactwa dna oceanów
|
|
|
STANISŁAW ABRAMCZYK
|
Rok temu pisałem o runie biznesu
i kilku państw na źródła ropy naftowej
i innych zasobów morza na dnie
Arktyki (AURA 2008 nr 1). Okazuje się,
że podobna rywalizacja trwa także na
różnych obszarach Atlantyku i Pacyfiku.
A narastający tam pęd do poszukiwań
i eksploatacji bogactw znajdujących się
w głębinach zagraża cennym dla ludzkości
wartościom środowiska naturalnego.
Określenie zasoby morza odnosi się
w nomenklaturze prawnomiędzynarodowej
do wszelkiego rodzaju bogactw naturalnych
wód i dna morskiego. Mogą one
- w zależności od charakteru zainteresowań
nimi - stać się przedmiotem owocnej
współpracy, jak i rywalizacji. Pierwsze
spory utrwalone w zapisach dyplomatycznych
wynikły na przełomie XIX i XX w.,
kiedy to portugalscy i szkoccy rybacy
wysunęli roszczenia do poszerz[...]
|
|
|
|
Scenariusze edukacji ekologicznej podczas lekcji wychowawczych w gimnazjum (5)
|
|
|
MAŁGORZATA ŻBIK
|
Cele ogólne: wykazanie, że każdy proces
rozwoju musi uwzględniać aspekty ochrony
środowiska. Kształtowanie potrzeby
życia w harmonii z przyrodą.
Środki dydaktyczne: duże arkusze papieru,
mazaki, odbitki ksero i foliogram -
Zasady ekologa, odbitki ksero dla uczniów
- główne zasady rozwoju zrównoważonego,
zdjęcia lub rysunki przedstawiające
zanieczyszczone i czyste środowisko.
Metody: metoda poszukująco-naprowadzająca,
oglądowa.
Przebieg zajęć:
I. Wstęp
1. Część organizacyjno-porządkowa.
2. Wprowadzenie do tematu:
- Zadanie wstępne: Nauczyciel dzieli
uczniów na cztery grupy i rozdaje każdej
grupie po dwa zdjęcia lub rysunki. Jedno
ukazuje zanieczyszczenie środowiska, np.:
ruchliwa ulica z widocznymi spalinami
samochodowymi, elektrociepłownia z kominami
i unoszącym się d[...]
|
|
|
|
Ustrój termiczny powietrza w zlewni Swędrni
|
|
|
ZDZISŁAW MAŁECKI
|
Wpływem wód zbiorników i zadrzewionych
terenów przyległych do
akwenów na ustrój termiczny powietrza zaczęto
się interesować dopiero od niedawna.
Dotychczas sporadyczne badania dotyczyły
dużych jezior oraz obszarów
roślinności. Temperatura powietrza atmosferycznego
zależy przede wszystkim od
ilości energii cieplnej dostarczonej Ziemi
przez Słońce. Zmiany temperatury powietrza
w dolnej warstwie atmosfery kształtują
się w przebiegu dobowym według
zmian promieniowania. Temperatura osiąga
swój poziom najniższy przede wszystkim
przed wschodem Słońca. Od wschodu
Słońca temperatura podnosi się do
południa. Dzienna amplituda temperatur,
tj. różnica między dziennym maksimum a
minimum zależy od stanu nieba (zachmurzenie
wpływa na obniżenie dziennego
maksimum, a podniesienie nocneg[...]
|
|
|
|
Wartość niewymierna
|
|
|
KRYSTYNA BONENBERG
|
Dalej, szybciej, więcej - słowa te
chyba najtrafniej oddają życiowe
cele wielu współczesnych ludzi, którzy
z ironią odnoszą się do idei ochrony przyrody
i jej piękna dla niego samego. Dla
tych osób działania ochronne mają sens jedynie
ze względów utylitarnych.
Współczesna tendencja do podliczania
wartości wszechrzeczy ma jednak swoje
granice, bo o ile ekonomiczne wartości
przyrody są do ustalenia, o tyle nie można
wymierzyć przyjemności obcowania z nią
i bodźców fizycznych i psychicznych, jakich
dostarcza naszemu życiu i zdrowiu.
A jeśli chodzi o wartościowanie, nie
od rzeczy będzie tu przypomnienie powiedzenia
Einsteina, że "Nie wszystko, co
policzalne, da się policzyć i nie wszystko
co da się policzyć, jest policzalne".
Co zatem? Jedyne, co nam pozostało,
to żyć zgodn[...]
|
|
|
|
Zielony Certyfikat II stopnia (3)
|
|
Jednym z głównych kierunków działania
Przedszkola Niepublicznego
"Pod Tęczą" w Inowrocławiu jest edukacja
ekologiczna. W 2005 roku uzyskaliśmy
Zielony Certyfikat I stopnia. Naszym
zadaniem była nowa aranżacja terenu
przedszkolnego, założenie oazy zieleni.
Przyczyniło się to do popularyzacji postaw
proekologicznych wśród dzieci i rodziców,
wzbogacenia ogrodu przedszkolnego oraz
kształtowania poczucia przynależności do
społeczności przedszkolnej i środowiska
lokalnego.
Pełnimy funkcję ośrodka zrównoważonego
rozwoju. Jako placówka funkcjonująca
w mieście zrzeszonym w Związku
Zdrowych Miast Polskich, współpracujemy
z Wydziałem Ochrony Środowiska
Urzędu Miejskiego od wielu lat uczestnicząc
w akcjach ekologicznych, m.in.
Sprzątanie świata, Dzień bez samochodu,
Dni Ziemi. Wsp[...]
|
|
|
|
Zwierzyniec Lainzer Tiergarten - przyrodniczą atrakcją Wiednia
|
|
|
EWA PANEK RYSZARD KOSTUCH
|
Chyba tylko bardzo nieliczni Polacy
odwiedzający Wiedeń zaglądają
w to miejsce, jakim jest zwierzyniec Lainzer
Tiergarten. Niewielu także zdaje sobie
sprawę, że na obrzeżach tętniącej
życiem ponad dwumilionowej metropolii
żyją na wolności, na stosunkowo dużym,
zachowanym w stanie naturalnym obszarze,
tysiące dzikich zwierząt.
O wyjątkowości Wiednia świadczy
również fakt, że w jego granicach administracyjnych
znajduje się kilkanaście różnych
obszarów chronionych, w tym Park
Narodowy Donau-Auen (Rozlewiska Dunaju)
oraz kilkaset pomników przyrody.
Niemal jedna trzecia powierzchni aglomeracji
miejskiej objęta jest jakąś formą
ochrony przyrody. Obszarowo największe
są ex aequo Park Narodowy i zwierzyniec
Lainzer Tiergarten.
Lainzer Tiergarten w wolnym tłumaczeniu
znaczy zwi[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
