profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
ELEKTRONIKA - KONSTRUKCJE, TECHNOLOGIE, ZASTOSOWANIA › 2010-1
 

2010-1

 
  DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma ELEKTRONIKA - KONSTRUKCJE, TECHNOLOGIE, ZASTOSOWANIA i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 397,08 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 357,37 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 352,80 zł
prenumerata papierowa półroczna - 176,40 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 88,20 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

Analiza możliwości wykorzystania sygnałów GSM w radiolokacji pasywnej opartej na metodach natychmiastowego pomiaru fazy i częstotliwości
 
ADAM KONRAD RUTKOWSKI  
Radar pasywny, określany również mianem radaru typu PCL (ang. Passive Coherent Location) jest systemem wykrywającym i lokalizującym obiekty przy użyciu sygnałów mikrofalowych emitowanych przez nadajniki, przede wszystkim innego "nie radiolokacyjnego" przeznaczenia [6]. Z punktu widzenia radaru pasywnego, tego rodzaju sygnały są emisjami nieintencjonalnymi. Urządzenia emitujace te sygnały nazywa się nadajnikami niewspółpracującymi. Radar pasywny nie posiada własnego nadajnika, a jedynie jeden lub więcej odbiorników sprzegniętych z blokami przetwarzania sygnałów i wizualizacji informacji radiolokacyjnej. W radarze pasywnym wyróżnia się tak zwany kanał referencyjny służący do monitorowania sygnału niewspółpracującego nadajnika oświetlającego, oraz kanał obserwacyjny (echa) przezn[...]
 
Analiza widma błędów pomiarowych specjalizowanych cyfrowych systemów predykcyjnych
 
WIESŁAW MADEJ  
W urządzeniach pomiarowych stosowanych do śledzenia i predykcji celu, podstawowym źródłem błędów są fluktuacje współrzędnych celu oraz błędy dynamiczne układu śledzącego [1]. Błędy te można opisać za pomocą funkcji autokorelacji: gdzie: σ2 - wariancja błędu pomiarowego odpowiedniej współrzędnej [D,ε,β]; αz, βz - współczynniki funkcji autokorelacji odpowiedniej współrzędnej. We współczesnych specjalizowanych cyfrowych systemach predykcyjnych aktualne są następujące wartości powyższych współczynników [2]: - przy błędach odległości: βz = π - przy błędach pomiaru współrzędnych kątowych: βz = 2 π Algorytm symulacji błędów Do symulacji błędów wykorzystuje się następujący algorytm [3,4]: - Na podstawie znanej funkcji autokorelacji Kz([...]
 
Badanie warunków procesów trawienia i polerowania mechaniczno-chemicznego podłoża GaSb o orientacjach [100] i [111]
 
ANNA BAŃKOWSKA  ALEKSANDRA MIROWSKA    
W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie przyrządami opartymi na monokryształach GaSb, tj. fotodiodami, diodami elektroluminescencyjnymi (LED’s) oraz laserami. Stosowane są one m.in. w lampach medycznych i czujnikach śladowych ilości gazu [1]. Materiał GaSb należy do grupy materiałów charakteryzujących się niską temperaturą topnienia (GaSb - 710oC czy InSb - 525oC), znaczną kruchością i niską twardością. Odznaczają się także stosunkowo dużą podatnością na utlenianie. Właściwości te sprawiają, że procesy obróbki mechanicznej wymagają specjalnych warunków, w których obrabiany materiał nie będzie pod wpływem czynników mechanicznych i termicznych ulegał destrukcji na znaczną głębokość (cięcie, szlifowanie, krawędziowanie). Również specjalnych warunków wymagają procesy pole[...]
 
Czujniki i system do pomiaru naturalnych pól elektromagnetycznych ekstremalnie niskiej częstotliwości na powierzchni Ziemi
 
ANDRZEJ KUŁAK  
Pola naturalne ekstremalnie niskiej częstotliwości ELF (ang. Extremely Low Frequency) obserwuje się na powierzchni Ziemi w zakresie częstotliwości 0,005…1500 Hz. Pola o najniższych częstotliwościach są związane z rezonansami fal Alfvena w magnetosferze ziemskiej i w najgęstszej warstwie F jonosfery, pola powyżej 6 Hz powstają głównie w wyniku wyładowań atmosferycznych CG (Cloud to Ground) wzbudzających fale elektromagnetyczne TEM (Transverse Electro- Magnetic) w falowodzie Ziemia - jonosfera (Z-J). Propagacja fal aż do częstotliwości 1500 Hz jest jednomodowa, tzn. falowód Z-J zachowuje się jak dwuwymiarowa linia transmisyjna [1-4]. Tłumienność w zakresie częstotliwości 6…50 Hz jest na tyle mała (0,3 dB/1 Mm/10 Hz), a częstotliwość występowania wyładowań ujemnych CG[...]
 
Epitaksja warstw GaSb, InGaSb oraz InGaAsSb na podłożach GaSb metodą MOCVD
 
MAREK WESOŁOWSKI  WŁODZIMIERZ STRUPINSKI  
Warstwy epitaksjalne zawierające antymon na podłożach GaSb stają się podstawowym elementem całej grupy przyrządów elektronicznych i optoelektronicznych [1]. Głównym atrybutem tych warstw wykorzystywanym w aplikacjach jest wąska przerwa energetyczna umożliwiająca wytwarzanie przyrządów o emisji (lub absorpcji) dla długości fali powyżej 2 μm. Opracowane i opracowywane są obecnie detektory oraz lasery półprzewodnikowe, których zakres wypełnia wcześniejszą lukę w podczerwieni, wykonywane są także ogniwa fotowoltaiczne i termowoltaiczne wykorzystujące warstwy antymonków. Obok technologii MBE do otrzymywania warstw epitaksjalnych stosuje się technologię epitaksji ze związków metaloorganicznych MOCVD [2-5], która odznacza się pewnymi przewagami nad MBE, między innymi w postaci [...]
 
Estymacja współrzędnych kątowych przemieszczających się obiektów za pomocą metody ESPRIT
 
WOJCIECH ROSŁONIEC  
Jednym z urządzeń, które w istotnym stopniu przyczyniło się do rozwoju radioelektroniki, radiolokacji i radionawigacji jest niewątpliwie radar (ang. Radio Detection And Ranging). Od chwili powstania na początku lat trzydziestych poprzedniego stulecia jego rozwiązania konstrukcyjne, ulegały ciągłym zmianom dzięki rozwojowi techniki mikrofalowej, techniki antenowej, teorii sygnałów i doskonaleniu metod ich przetwarzania. Przykładem zmian jakie dokonały się w ostatnich dekadach może być zastąpienie anten reflektorowych - rys. 1a, wieloelementowymi sterowanymi elektronicznie szykami, nazywanymi potocznie antenami ścianowymi - rys. 1b [13,5]. Do ważnych osiągnięć tego okresu należy zaliczyć także wdrożenie różnych metod radiolokacji monoimpulsowej oraz rozwój technik emisji i odbio[...]
 
Fractionally delaying special filters of multifunctional capability
 
EWA HERMANOWICZ  
The aim of this paper is to present the results of recent work in the field of designing digital special filters. Discrete-time fractional delay filter, differentiator, half-band filter, a complex Hilbertian "analytic" filter, as well as its differentiating counterpart, among the others, represent a family of linear digital special filters here. A common feature is that all these filters are capable of introducing a fractional delay (FD), which generally is non-integer. Such filters find applications in numerous DSP systems for: space navigation, automatics, control and robotics, measurement, radar and sonar, telecommunication, simulation of musical instruments, image resizing, etc. The most important are special filters of multistage performance, capable of substituting for a [...]
 
Grubowarstwowe kompozyty polimerowe zawierające nanorurki węglowe w zastosowaniach elektroniki drukowanej
 
MAŁGORZATA JAKUBOWSKA  MARCIN SŁOMA  ANNA MŁOŻNIAK  
W ostatnich latach obserwowany jest wzrost zainteresowania technologią wytwarzania obwodów i układów elektronicznych wykonywanych z zastosowaniem powszechnie znanych metod drukarskich. Wykorzystanie takich technik jak sitodruk, offset, czy druk strumieniowy, stwarza się tanią i łatwą do wdrożenia alternatywę dla powszechnie stosowanych obwodów trawionych czy układów półprzewodnikowych. Stosując techniki wykorzystywane w przemyśle drukarskim, możliwe jest wytwarzanie obwodów elektronicznych na podłożach elastycznych [1], obwodów jednorazowego użytku, czy krótkich serii na bieżąco niedostosowywanych do potrzeb klienta. Obwody wykonywane technikami drukarskimi charakteryzują się wyższą wytrzymałością mechaniczną. Umożliwiają wytwarzanie struktur takich jak "elektroniczny papier",[...]
 
Implementacja programowa odbiornika RAKE dla potrzeb nawigacyjnych
 
RYSZARD J. KATULSKI  JACEK STEFAŃSKI  WOJCIECH SIWICKI  
Wsystemie radiokomunikacji ruchomej mamy na ogół do czynienia z propagacją wielodrogową sygnałów wskutek odbić, ugięć i rozpraszania sygnałów od przeszkód naturalnych i zabudowy. Wrezultacie sygnały docierają do odbiornika różnymi drogami. Przenoszą tę samą informację nadchodzącą z różnymi tłumieniami, opóźnieniami i przesunięciami fazowymi, wskutek czego są "rozmyte" w czasie, a ponad to są zniekształcone wskutek szumu, interferencji i zaników. Technika rozpraszania widma DS-CDMA stwarza nowe możliwości odbioru takich sygnałów. Jeżeli bowiem maksymalne różnice opóźnień między różnymi drogami są większe niż czas trwania jednego chipu, wówczas czasowy odbiór zbiorczy pozwala niemal niezależnie odbierać poszczególne składowe sygnału. Taka właściwość odbiornika pozwoli w niesprzy[...]
 
Koncepcja stanowiska do badań rozkładu przestrzennego czułości widmowej detektorów
 
JANUSZ MIKOŁAJCZYK  RAFAŁ RAKOWSKI  BEATA RUTECKA  
Promieniowanie z zakresu skrajnego nadfioletu oraz miękkiego promieniowania X jest stosowane w wielu technologiach opracowanych dla potrzeb wojska. Dzięki zastosowaniu promieniowania EUV możliwe jest m.in. zmniejszenie wymiarów struktur przestrzennych w układach scalonych wywarzanych za pomocą najnowocześniejszych technologii litograficznych. Mimo dużych kosztów tych technologii, produkowane są ultraszybkie układy elektroniczne oraz monolityczne układy mikrofalowe. Znalazły one swoje zastosowanie w wojsku m.in. w systemie wykrywania LONGBOW umieszczanym na pokładach śmigłowców Apache, w systemach łączności satelitarnej MILSTAR oraz w radarach będących na wyposażeniu najnowszych samolotów (np. F-22 Raptor, jak również F-35 - projekt Joint Strike Fighter) [2]. Zastosowanie promi[...]
 
Książki
 
Polacy zasłużeni dla elektryki. Początki elektrotechnicznego szkolnictwa wyższego, pionierzy elektryki. Praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Hickiewicza, PTETiS, Warszawa - Gliwice - Opole 2009 Staraniem Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej ukazała się książka poświęcona zagadnieniom kultury materialnej Polski w XX w. Jest to rodzaj leksykonu polskich inżynierów elektryków od początku istnienia tej dyscypliny do czasów najnowszych, który podsumowuje osiągnięcia polskiej elektryki w XX w. - wieku elektryczności. Otwierają go rozdziały poświęcone początkom polskiego szkolnictwa elektrycznego na pierwszych polskich politechnikach - Lwowskiej i Warszawskiej. W kolejnych rozdziałach przedstawiono biogramy 87 najwybitniejszych polskich elektryków poc[...]
 
Metoda funkcji Greena w modelowaniu nanoelektronicznych struktur warstwowych
 
ANDRZEJ KOLEK  GRZEGORZ HAŁDAŚ  IGOR TRALLE  
Jedną z metod modelowania przyrządów nanoelektronicznych jest metoda funkcji Greena [1,2]. Funkcja ta G(r,r’,Z) opisuje odpowiedź układu w punkcie r na zaburzenie powstałe w punkcie r’. Dla układów (przyrządów) 3D funkcja Greena jest funkcją zespoloną 7 argumentów. Dla nanostruktur warstwowych symetria translacyjna w kierunku prostopadłym do kierunku z, wzrostu struktury, pozwala ograniczyć liczba argumentów funkcji. W najprostszym przypadku, gdy rozważania można ograniczyć do nośników ładunku w jednym paśmie, np. przewodnictwa, 4-argumentowa funkcja Greena jest rozwiązaniem równania [3-7]: w którym H jest jednowymiarowym (1D) Hamiltonianem masy efektywnej zależnym od wartości wektora pędu k|| w płaszczyźnie prostopadłej do z (równoległej do warstw struktury): m [...]
 
Metody wykrywania, lokalizacji i śledzenia obiektów kamerami termowizyjnymi
 
GRZEGORZ BIESZCZAD  TOMASZ SOSNOWSKI  MIROSŁAW DĄBROWSKI  
Wnowoczesnych systemach bezpieczeństwa i ochrony coraz częściej stosuje się kamery termowizyjne wykorzystujące promieniowanie podczerwone w celu obserwacji terenu, gdy wymagana jest obserwacja w ograniczonej widoczności lub w zupełnej ciemności. Zastosowanie kamery powoduje, że operator systemu bezpieczeństwa otrzymuje bardzo dużą ilość informacji. System przetwarzania obrazu termowizyjnego może wspomóc operatora systemu bezpieczeństwa poprzez uwydatnienie istotnych informacji na obrazie, przez co pozwala człowiekowi dostrzec istotne szczegóły obrazu [1,2]. Bardziej zaawansowane systemy zobrazowania wykrywają zagrożenia w sposób automatyczny i przedstawiają informację o takim fakcie operatorowi. Do wykonywania takich zadań stosuje się specjalne algorytmy detekcji oraz śledzeni[...]
 
Mobilny system pasywnej nawigacji w scenie trójwymiarowej
 
PAWEŁ PEŁCZYŃSKI  DARIUSZ RZESZOTARSKI  BARTOSZ OSTROWSKI  
Istnieje wiele dziedzin techniki, w których wymagane jest automatyczne śledzenie ruchu systemów pomiarowych, systemów akwizycji lub nawet rekonstrukcji sceny. Przykładowe zastosowania nawigacji w scenie trójwymiarowej obejmują tworzenie map na podstawie zdjęć lotniczych i satelitarnych, robotykę lub mobilne systemy prezentacji syntetycznej informacji w kontekście lokalizacji ich użytkowników w scenie (tzw. systemy augmented reality). Rozróżnia się nawigację globalną, polegającą na wyznaczeniu pozycji geograficznej oraz nawigację lokalną. Ten drugi rodzaj może polegać na wyznaczeniu własnej pozycji względem lokalnego układu odniesienia związanego ze sceną lub na wyznaczeniu ruchu sceny w układzie odniesienia związanym z systemem realizującym zadanie nawigacji. Ostatni rodzaj n[...]
 
Modelowanie liniowego stabilizatora napięcia w programie SPICE przy uwzględnieniu samonagrzewania
 
KRZYSZTOF GÓRECKI  JANUSZ ZARĘBSKI  JERZY KRUPA  
Obecnie w układach zasilających stosuje się dwie grupy stabilizatorów napięcia: stabilizatory o działaniu ciągłym oraz stabilizatory impulsowe. Stabilizatory impulsowe znajdują zastosowanie przede wszystkim w układach zasilających urządzenia dużej mocy.Wukładach małej mocy wykorzystuje się zwykle stabilizatory o działaniu ciągłym, które cechują się m.in. krótkim czasem odpowiedzi na skokową zmianę napięcia wejściowego lub prądu obciążenia oraz niskim poziomem tętnień napięcia wyjściowego [1,2]. Do uniwersalnych stabilizatorów napięcia o działaniu ciągłym należy m.in. stabilizator 723 produkowany obecnie przez wielu producentów pod różnymi nazwami, np. LM723, μA723, MAA723, UL7523. Stabilizator ten umożliwia stabilizację napięcia wyjściowego w zakresie 2…37 V przy pr[...]
 
Mody laserów złączowych z poprzecznym rezonatorem (typu VCSEL)
 
WŁODZIMIERZ NAKWASKI  ROBERT P. SARZAŁA  MACIEJ KUC  
Prawie we wszystkich zastosowaniach laserów złączowych z poprzecznym rezonatorem typu VCSEL (Vertical-Cavity Surface-Emitting Diode Laser), niezbędna jest jego stabilna praca na pojedynczym modzie podstawowym LP01. Dzieje się tak wówczas, gdy laser wykazuje dobrą selektywność modową, tj. progi akcji laserowej wszystkich innych modów są znacząco wyższe od analogicznego progu modu podstawowego. Jednakże okazuje się, że warunek ten jest spełniony tylko w przypadku małych średnic laserowego obszaru czynnego, tj. stosunkowo niskich mocy emitowanej przez laser wiązki promieniowania. W niniejszej pracy zajmiemy się analizą przyczyn takiego stanu. Model Do opisu działania lasera VCSEL zastosowaliśmy nasz dokładny model [1], przygotowany zgodnie z zasadami sformułowanymi w [2], a skł[...]
 
Monokryształy antymonku galu (GaSb) otrzymane metodą Czochralskiego
 
ALEKSANDRA MIROWSKA  WACŁAW ORŁOWSKI  ANNA BAŃKOWSKA  
Szybki rozwój technologii w ostatnich latach spowodował wzrost zapotrzebowania na materiały odpowiednie dla układów pracujących na długościach fali powyżej 1,55 μm. Duże nadzieje pokłada się w rozwoju badań nad układami opartymi na GaSb, gdyż związki wieloskładnikowe (potrójne i poczwórne) o dobrym dopasowaniu sieciowym do GaSb wydają się być obiecującymi dla szybkich przyrządów elektronicznych i fotonicznych dla długich fal. Obecny stan technologii GaSb wymaga jeszcze wielu badań zanim będzie możliwe zastosowanie tego materiału do produkcji przyrządów na szerszą skalę. Prowadzone są ciągle zarówno prace badawcze o charakterze badań podstawowych, jak i dotyczące zastosowań tego materiału. Niedomieszkowany antymonek galu niezależnie od metody otrzymywania i warunków techn[...]
 
NSS - Narodowy System Steganograficzny jako strategiczna platforma aktywnej walki informacyjnej w sieciach telekomunikacyjnych
 
ZBIGNIEW PIOTROWSKI  
W dokumencie "Wizja Sił Zbrojnych RP-2030" [1], opracowanym przez Departament Transformacji MON stwierdza się, że: "systematycznie rosnący poziom uzależniania społeczeństwa od systemów teleinformatycznych spowoduje, że realnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa państwa stanie się cyberterroryzm". Jako istotę cyberterroryzmu wymienia się: "atak i zniszczenie zasobów informacyjnych system obronnego państwa oraz zasadniczych elementów systemu informatycznego". W tym samym dokumencie czytamy: "obok tradycyjnych, fizycznych geoprzestrzeni jak ląd, morze, przestrzeń powietrzna do prowadzenia walki będzie wykorzystana wirtualna przestrzeń cybernetyczna i sfera informacyjna. Obszary te będą się na siebie nakładać i wzajemnie uzupełniać, tworząc jednolitą, nieznaną do tej pory przestrzeń w[...]
 
Optoelektroniczny system przestrzennego monitoringu wzbudzenia plazmy w procesach syntezy optycznych warstw diamentopodobnych
 
ROBERT BOGDANOWICZ  
Warstwy diamentopodobne DLC (ang. Diamond Like-Carbon) syntezowane są w próżniowych procesach plazmowych PA CVD (ang. Plasma Assisted Chemical Vapour Deposition). Przeciętna szybkość wzrostu tych warstw nie przekracza około 1 μm/h [1]. Z tego względu technologia wytwarzania powłok DLC jest kosztowna. Uzyskiwane warstwy mają budowę amorficzno-polikrystaliczną i wykazują duży stopień zdefektowania niepożądanymi fazami węgla i wodorem. Wymienione wady znacznie zawężają obszary potencjalnych zastosowań powłok DLC [2]. Do wydajnej syntezy warstw diamentopodobnych niezbędna jest wysoka gęstość wzbudzonych cząstek sprzyjających wzrostowi fazy diamentowej. Efektywnym ich źródłem jest niskotemperaturowa plazma nierównowagowa, wzbudzana na częstotliwości mikrofalowej 2,45 GHz, w u[...]
 
Optymalizacja wielokryterialna odbiorników optycznych dla linii światłowodowych
 
MARIUSZ OWCZAREK  KATARZYNA ZNAJDEK  
Jednym z głównych problemów, przed którymi stoi współczesna mikroelektronika, a który znacząco ogranicza dynamikę rozwoju układów VLSI jest problem generowania i odprowadzania dużej gęstości mocy. Rozwój systemów elektroniki jest związany w istotnym stopniu ze wzrostem mocy obliczeniowej kolejnych generacji układów scalonych, które stają się coraz bardziej złożone i pracują z coraz większymi częstotliwościami przełączania, sięgającym obecnie kilku GHz. Przy postępującej miniaturyzacji pojedynczych elementów i jednoczesnym wzroście całkowitej powierzchni układów scalonych, lawinowo wzrasta długość ścieżek połączeń metalicznych, które mogą osiągać długość mierzoną w kilometrach przy szerokości pojedynczej ścieżki poniżej 1 μm na najniższym poziomie metalizacji. W efekcie, s[...]
 
Performance tests of SLPB polymer-lithium batteries for energy storage system cooperating with photovoltaic source
 
ROBERT A. SAMBORSKI  
Peak power of the PV source is typically greater than the power of a load in photovoltaic (PV) systems. This makes it possible to prolong the working time of a load from photovoltaic sources. Daily duty cycle of photovoltaic source is depicted in Fig. 1. The picture shows two power curves. One of amplitude 2*Pload, and the second of amplitude 5*Pload. Pload is the constant level of power required by the load. Time periods t1 and t2 show periods in which the load is fully powered from photovoltaic sources. The graph in Fig. 1 shows that a further increase of peek power of photovoltaic source does not increase significantly the time of work of the load from the photovoltaic source. Selected area shows the overproduction of energy over level of power required by the load. Energy [...]
 
Pomiary spektralne materiałów wybuchowych w pasmie terahercowym
 
NORBERT PAŁKA  MIECZYSŁAW SZUSTAKOWSKI  WIESŁAW CIURAPIŃSKI  RADOSŁAW RYNIEC  PRZEMYSŁAW ZAGRAJEK  STANISŁAW CUDZIŁO  MAŁGORZATA MOŻDŻONEK  
Zagrożenie bezpieczeństwa ze strony zorganizowanych grup przestępczych i terrorystycznych stymuluje rozwój technik zabezpieczeń i wykrywania środków zagrożenia w postaci materiałów wybuchowych, środków chemicznych, biologicznych i radioaktywnych. Szczególnie dotyczy to środków transportu lotniczego i miejskiego. Formacje wojskowe, zwłaszcza w działaniach w obrębie zabudowy miejskiej również są narażone na działanie ww. środków zagrożenia oraz ataku z ukrycia w budynkach itp. Poszukując bardziej skutecznych środków wykrywania ukrytych materiałów, ludzi, opakowanych środków chemicznych czy biologicznych zwrócono uwagę na dotychczas nie wykorzystywane pasmo fal elektromagnetycznych leżące między krótkimi mikrofalami (falami milimetrowymi), a daleką podczerwienią. Obecnie pasmo t[...]
 
Prądowy, potokowy przetwornik a/c małej mocy
 
KRZYSZTOF WAWRYN  ROBERT SUSZYŃSKI  BOGDAN STRZESZEWSKI  
W ostatnich latach opracowano wiele rozwiązań układowych, szybkich analogowo-cyfrowych przetworników potokowych o dużej rozdzielczości [1-7]. Struktura potokowa jest bardzo atrakcyjna, ponieważ pozwala ominąć ograniczenia struktur fleszowych dotyczące zarówno liczby komparatorów, jak i poboru mocy ze źródła zasilania. Z uwagi na zapewnienie małej mocy pobieranej ze źródła zasilania zastosowano przetworniki prądowe, umożliwiające obniżenie napięcia zasilania. Przetwornik potokowy używa tych samych struktur w każdym stopniu przetwarzania. Struktura N-bitowego konwertera jest dość złożona jak na układ z przełączanymi prądami (SI)), dlatego zaprojektowaliśmy układy funkcjonalne konwertera, tak aby można pomierzyć nie tylko charakterystyki wejściowo-wyjściowe, lecz także poszczegól[...]
 
Przetwarzanie sygnałów w polarymetrycznointerferometrycznych systemach radiolokacyjnych z syntetyczną aperturą (Pol-InSAR)
 
WITOLD CZARNECKI  
Ciągły rozwój techniki przejawia się między innymi w tworzeniu zaawansowanych systemów radioelektronicznych, których funkcjonowanie opiera się na wykorzystywaniu różnorodnych procesów fizycznych. Mechanizmy tych procesów są coraz bardziej złożone, a stopień ich złożoności wpływa na niezbędny stopień technicznego zawansowania wykorzystujących je systemów. Ich skuteczne funkcjonowanie jest możliwe dzięki odwzorowywaniu wybranych efektów przebiegania wspomnianych procesów fizycznych w odpowiadające im sygnały elektryczne. Przetwarzanie tych sygnałów jest podstawą analizy właściwości zjawisk fizycznych i podejmowania decyzji o stanie środowiska, w którym zjawiska te zachodzą, bodźców, którym podlegają i skutków, jakie bodźce te wywołują. Systemy radiolokacyjne z syntetyczną apert[...]
 
Sprzętowa implementacja algorytmu dekompozycji σIRD w układzie FPGA
 
BERNARD WYRWOŁ  
Technika dekompozycji zaproponowana przez Guptę [4] oparta została na operacji projekcji globalnej relacji rozmytejℜ, opisującej zachowanie się relacyjnego systemu wnioskującego FATI [2]. Pozwala ona zrealizować system w postaci struktury hierarchicznej i obniżyć nakłady sprzętowe, charakteryzuje się jednak znacznymi nakładami obliczeniowymi, związanymi przede wszystkim z koniecznością wyznaczania globalnej relacji rozmytej ℜ [11,13,16]. Można uniknąć jej wyznaczania, jeżeli operacja projekcji zostanie przeniesiona na poziom lingwistyczny, a dekompozycji zostanie poddana baza wiedzy regułowego systemu wnioskującego FITA o K wejściach i jednym wyjściu KB[Y,XK,...,X1], gdzie: Y, XK, ..., X1 są odpowiednio wyjściową i wejściowymi zmiennymi lingwistycznymi, w oparciu o[...]
 
Szkło dla fotoniki. Część 16. Synteza szkła światłowodowego metodą hydrolizy płomieniowej
 
RYSZARD ROMANIUK  
Metoda hydrolizy płomieniowej syntezy szkła krzemionkowego czystego i słabo domieszkowanego polega na rozkładzie halogenku krzemu w wysokiej temperaturze przez parę wodną i poprzez stadia pośrednie reakcji, utworzenie amorficznego tlenku krzemu [1]. Reakcje przebiegają w relatywnie niskim zakresie temperatur 800…1000oC w następujący sposób [4]: SiCl4 + 2H2O→SiO2 + 4HCl, GeCl4 + 2H2O→GeO2 + 4HCl, a produktami pośrednimi są: np. Si(OH)4, SiHCl3, itp. Produkty reakcji hydrolizy płomieniowej, nukleowane początkowo w fazie gazowej, osadzają się w postaci małych cząstek szkła na powierzchni bocznej pręta ceramicznego (metoda OVD - Outside Vapor Deposition) lub na powierzchni początkowo bocznej i następnie czołowej trzpienia kotwiącego początek preformy porowatej ([...]
 
Teraherce - aktualnie wdrażane pasmo promieniowania elektomagnetycznego
 
MIECZYSŁAW SZUSTAKOWSKI  NORBERT PAŁKA  WIESŁAW CIURAPIŃSKI  MACIEJ MROCZKOWSKI  JANUSZ WRÓBEL  
Pasmo fal terahercowych zajmuje przedział częstotliwości od 0,1 do 10 THz, co odpowiada długości fal 300...30 μm i leży między pasmami dalekiej podczerwieni i fal milimetrowych. Zarówno pasmo mikrofal, jak i podczerwieni zostało bardzo szeroko wykorzystane technicznie zwłaszcza w systemach bezpieczeństwa. Natomiast pasmo terahercowe zostało "odkryte" dla systemów bezpieczeństwa zaledwie dekadę temu. W ciągu 10 lat przebadano na tyle właściwości fal terahercowych, że można przewidywać ich techniczne zastosowania. Charakterystyka promieniowania terahercowego Naturalnym źródłem promieniowania terahercowego jest promieniowanie termalne ciał, którego maksimum przypada w zakresie fal podczerwieni ze zanikającym natężeniem sięgającym fal milimetrowych (rys. 1). Promieniowanie t[...]
 
Wirtualne środowisko inkubacji przedsiębiorstw dla współpracy z eAdministracją
 
ARTUR KOŚMIDER  WOJCIECH STANIKOWSKI  
Wielkiej Brytanii dominuje system zcentralizowany, gdzie jedna Platforma przejmuje kontrolę nad świadczeniem usług elektronicznych zarówno dla przedsiębiorców, jak i osób fizycznych. Oznacza to, że większość usług e-administracji jest realizowanych za pomocą Centralnej Platformy Publicznej. Zupełnie odmiennie temat został rozwiązany u naszych zachodnich sąsiadów, gdzie nie istnieje jedno centralne miejsce, a usługi administracji realizowane są w oparciu o regionalne platformy, głównie oparte o podział kraju na landy. Polska dotychczas nie wypracowała jednolitego systemu współpracy administracji z przedsiębiorcami, a system funkcjonujący w naszym kraju możemy nazwać mieszanym. I o ile systemy mieszane kojarzą się nam zazwyczaj z wyborem najlepszych cech dwóch przeciwstawnych ro[...]
 
Właściwości cieplne wybranych konstrukcji laserów kaskadowych
 
MICHAŁ WASIAK  ROBERT P. SARZAŁA  WŁODZIMIERZ NAKWASKI  
Lasery kaskadowe są ważnymi (a w często jedynymi) półprzewodnikowymi źródłami promieniowania z zakresu średniej i dalekiej podczerwieni. Ich zasada działania, zasadniczo odmienna niż w przypadku laserów złączowych, pozwala projektować, w dość dużym stopniu niezależnie od użytych materiałów, struktury przystosowane do emisji bardzo różnych długości fal. Obszar czynny laserów kaskadowych musi być silne spolaryzowany, co powoduje, że moce wydzielającego się ciepła są duże. Z tego powodu optymalizacja struktury pod kątem odprowadzania ciepła jest jednym z kluczowych zagadnień, zwłaszcza jeśli celem jest uzyskanie ciągłej akcji laserowej. Struktura kwantowa obszaru czynnego Obszar czynny lasera kaskadowego składa się z kilkudziesięciokrotnie powtórzonych segmentów zbudowanych ze st[...]
 
Woltomierz cyfrowy z 24-bitowym przetwornikiem AD7731
 
TOMASZ RUDNICKI  SZYMON KŁO  
Pierwszym krokiem przy budowie woltomierza cyfrowego jest wyznaczenie założeń projektowych. Przyjęto następujące założenia projektowe: - rozdzielczość 6 cyfr, - duża rezystancja wejściowa (powyżej 1 MΩ), - pomiar napięcia w dwóch zakresach ±1 V oraz ±10 V, - możliwość zmiany parametrów przetwornika (częstotliwości granicznej filtru cyfrowego), - możliwość zmiany liczby uśrednianych próbek mierzonych napięć, - wyświetlenie wyniku pomiaru napięcia oraz parametrów przetwornika. Projektując woltomierz cyfrowy o dokładności rzędu pojedynczych mikrowoltów należy dokładnie zapoznać się z budową zastosowanego przetwornika analogowo-cyfrowego, aby maksymalnie wykorzystać jego możliwości pomiarowe. Pomocne przy projektowaniu woltomierza może okazać się doświadczenie n[...]
 
Wpływ sprzężenia elektrotermicznego na szumy materiałów niejednorodnych
 
ADAM W. STADLER  
Rezystory grubowarstwowe RuO2-szkło dzięki ich wyśmienitym cechom użytkowym zdobywają coraz szersze pola zastosowań. Dzieje się tak za sprawą małej wartości TWR w temperaturze pokojowej, dużej stabilności rezystancji, szerokiego zakresu rezystancji powierzchniowej. Natomiast w temperaturze ciekłego helu i mniejszej, rezystory grubowarstwowe służą jako kriogeniczne czujniki temperatury [1,2], i bolometry [3], wykazując dużą czułość temperaturową rezystancji, dużą odporność na pole magnetyczne i dobrą powtarzalność charakterystyki. Czujniki kriogeniczne wykonane na bazie dwutlenku rutenu są skalowane aż do 50 mK. Ostatnio przeprowadzone badania eksperymentalne pokazują, że szum niskoczęstotliwościowy w rezystorach grubowarstwowych RuO2-szkło gwałtownie rośnie, gdy temperatura sp[...]
 
Wspomaganie projektowania masek technologicznych oprogramowaniemISE-TCAD
 
ARTUR KALINOWSKI  ŁUKASZ RUTA  
W dzisiejszych czasach bardzo ważnym narzędziem w procesie projektowania przyrządów elektronicznych są programy komputerowe. Zawierają one w sobie wieloletnie doświadczenia badaczy prowadzących różnorodne eksperymenty. Dzięki takim rozwiązaniom możliwe jest znaczne zaoszczędzenie czasu, a przede wszystkim środków, podczas prowadzonych prac. Podobnie też było podczas opisywanego projektowania, którego celem było otrzymanie masek fotolitograficznych pozwalających wykonać założony przyrząd. Można to było rozwiązać na wiele sposobów: - wykonując komputerowe symulacje poszczególnych procesów technologicznych, - dokonując przeglądu literatury i na podstawie doświadczeń innych osób, dobrać tak parametry procesów i rozmiary masek, żeby uzyskać pożądane efekty, - metodą eksperymental[...]
 
Wzmacniacz fazoczuły typu lock-in do zastosowań w mikroskopii bliskich oddziaływań
 
DANIEL KOPIEC  MIROSŁAW WOSZCZYNA  TEODOR GOTSZALK  KLAUDIUSZ WOŹNIAK  PAWEŁ ZAWIERUCHA  KRZYSZTOF SOJKA  
Do pomiaru właściwości geometrycznych oraz właściwości fizycznych powierzchni w skali pojedynczych nanometrów wykorzystuje się wysokorozdzielczą mikroskopię bliskich oddziaływań. W technice tej, aby mierzyć właściwości powierzchni w trybie bezkontaktowym NC AFM (ang. NonContact Atomic Force Microscopy), tzn. w trybie, w którym sonda nie naciska statycznie na próbkę, a drga rezonansowo nad powierzchnią. Siły wzajemnych oddziaływań sonda-próbka powodują zmianę drgań rezonansowych. W ogólnym przypadku zmianie ulega amplituda, częstotliwość rezonansowa oraz faza. Zmiana amplitudy niesie informacje o wartości siły oddziaływań, natomiast pomiary zmian fazy pozwalają charakteryzować powierzchnię pod względem różnic materiałowych. Zmiana częstotliwości rezonansowej pozwala na jakości[...]
 
Z działalnści stowarzyszeniowej
 
U podstaw powstania SEP leżał wątek patriotyczno-pozytywistyczny. Dominował on i dominuje obecnie w pracy stowarzyszenia - co zaw - sze stanowi o sile SEP. Trzeba przypomnieć, że polscy inżynierowie związani z elektryką zaczęli organizować się jeszcze w drugiej połowie XIX wieku. Ogólnopolska organizacja powstała zaraz po odzyskaniu niepodległości - na zjeździe w czerwcu 1919 r. w Warszawie. W ciągu 9. dekad odbyło się wiele zjazdów, na których zajmowano się ważkimi sprawami szeroko rozumianej elektryki; podejmowano decyzje, występowano z inicjatywami, które nierzadko miały duże znaczenie dla gospodarki Polski, dla rozwoju krajowego przemysłu. I Kongres Elektryki Polskiej odbył się w dniach 2-4 września 2009 r. w gmachu głównym Politechniki Warszawskiej. Wzięło w nim udział pon[...]
 
Zastosowanie dalmierza laserowego 2-D do budowy mapy trójwymiarowej otoczenia pojazdu bezzałogowego
 
ANDRZEJ TYPIAK  
Rozpoznanie otoczenia bezzałogowego pojazdu lądowego (BPL), klasyfikacja obiektów w jego bezpośrednim sąsiedztwie, ocena zagrożeń i wybór bezkolizyjnych korytarzy do przejazdu jest naczelnym zadaniem dla układu sterowania pojazdem. Jednym z podstawowych czynników prawidłowego wykonania zadania przez układ rozpoznania pojazdu bezzałogowego jest dobór czujników postrzegania obserwacji otoczenia. Należy przy tym uwzględnić następujące prawidłowości: - dobór czujników o pokrywających się możliwościach zapewni redundantność systemu, zwiększając dopuszczalną tolerancję błędu pomiarowego oraz zwiększy wymagany stosunek sygnał/szum poprzez wykorzystanie kilku czujników, - minimalizacja liczby rodzajów stosowanych czujników ułatwi ich obsługę i opracowywanie wyników pomiarów. Korzyst[...]