CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE ›
OCHRONA PRZED KOROZJĄ ›
2010-4-5 |
| |
|
|
Prenumerata
|
100-lecie urodzin Marsa G. Fontany (1910-1988)
|
|
Jan Mańkowski 
|
Mars G. Fontana urodził
się w 1910 r. w stanie Michigan.
W tamtejszym Uniwersytecie
Stanowym otrzymał
wykształcenie w zakresie
inżynierii chemicznej i metalurgii
(doktorat w 1935 r.).
W 1945 r. uzyskał stanowisko
profesora na Wydziale
Metalurgicznym Uniwersytetu
Stanu Ohio w Columbus
(OSU). W 1948 r. został dziekanem
tego Wydziału i dyrektorem Centrum Korozyjnego
utworzonego w ramach tego Wydziału. Dał się poznać
jako znakomity wykładowca, badacz i organizator
nauki. Prof[...]
|
|
|
|
Adhezja powłok lakierowych do powierzchni metali
|
|
|
MARIAN GŁUSZKO
|
Podano rodzaj sił działających na granicy faz polimer-metal, odpowiedzialnych
za adhezję powłok lakierowych do powierzchni stali i cynku. Zbadano
wpływ grubości powłok lakierowych oraz grubości stalowego podłoża
na wartość adhezji wyznaczanej metodą odrywową. Zmierzono kąty zwilżania
θ dla kropli farby epoksydowej nanoszonych na płytki stalowe o różnej
grubości. Poprzez porównanie widm IR i ATR zbadano charakter działania
międzycząsteczkowych sił na granicy faz powłoka lakierowa - cynk. Wyznaczono
minimalną grubość stalowego podłoża, przy której mierzona metodą
odrywową wartość adhezji powłok lakierowych, przekracza wymaganą normą
PN-EN ISO 12944-5:2001 wielkość 5,0 MPa. Ustalono, że wyznaczona
metodą odrywową wartość adhezji powłok lakierowych nałożonych na powierzchni
stali o różnej grubości stabilizuje się przy grubości metalowego
podłoża 12 mm.
Słowa kluczowe: powłoki lakierowe, adhezja, podłoże stalowe i cynkowe
Adhesion of paint coating to metallic substrate
There are given types of the adhesive acting on the metal-polymer interface for
paint coatings on the zinc and steel substrates. The effect of paint coating as well
as thickness of metallic substrates on the pull off determined coatings adhesion was
studied. The wetting angles θ of epoxy paint droplets were measured on the steel
plates with different thickness. The characteristic of molecular interactions on the
paint coating-zinc substrate interface was studied through comparison of IR and ATR
spectra. There was determined the lowest thickness of steel substrate for which pulloff
determined adhesion of paint coatings exceed the minimal allowable by PN-EN
ISO 12944-5:2001 standard value of 5 MPa. It was stated that pull-off determined
value of paint coatings adhesion stabilizes for 12 mm thickness of steel substrate.
Keywords: paints coatings, adhesion, steel and zinc substrate
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYS[...]
|
|
|
|
Badania zachowania się stali Crofer 22APU w atmosferze H2/H2S
|
|
|
ZBIGNIEW ŻUREK ARTUR JAROŃ
|
W pracy przedstawiono badania siarkowania stali Crofer 22APU przeznaczonej
do budowy interkonektorów w ogniwach typu SOFC. Badania prowadzono
na próbkach wstępnie utlenianych i nieutlenianych w atmosferze
powietrza. Siarkowanie prowadzono w zakresie temperatur pracy ogniwa
paliwowego (600-900oC) w atmosferach o różnym ciśnieniu parcjalnym
siarki - pS2 od 10-7 do 10-1 Pa. Stwierdzono, że proces siarkowania przebiega
zgodnie z prawem wykładniczym o zmiennym wykładniku "n". Przeprowadzono
badania kinetyki siarkowania oraz fi zykochemiczne badania utworzonej
zgorzeliny z wykorzystaniem metod XRD, EDX i SEM. Przeprowadzone
analizy wykazały, że głównym składnikiem wytworzonej zgorzeliny były
siarczki żelaza i chromu, a przy niższych ciśnieniach parcjalnych siarki w
zgorzelinie występowały jedynie siarczki chromu.
Słowa kluczowe: Crofer 22APU, utlenianie, siarkowanie
The behavior of Crofer 22APU steel in H2/H2S atmosphere
In this paper authors present results of sulfi dation of Crofer steel in H2/H2S. The
high temperature corrosion behavior of Crofer 22APU and preoxidized Crofer steel
were studied in the temperatures range 600-900oC in H2/H2S atmospheres. Sulphur
partial pressures (pS2) was in the range 10-7 to 10-1 Pa. The kinetics show that the sulfi
dation process of preoxidized samples was going slower. Morphology of the scales
(surface and cross section) have been observed by SEM. Phase and chemical composition
have been studied by EDX and XRD methods. It was found that scale formed on
Crofer steel was built with porous sulphides and in some case (pS2, temperature) the
internal sulfi dation of steel was observed. The phase analysis of the scale reveled that
it is composed mainly of a sulphides of iron and chromium but in low sulfur partial
pressure only chromium sulfi de was detected.
Keywords: Crofer 22APU, oxidation, sulfi dation
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - [...]
|
|
|
|
Certyfi kacja personelu ochrony katodowej – droga do podniesienia poziomu technicznego tej technologii oraz znacznych oszczędności
|
|
|
WOJCIECH SOKÓLSKI
|
W grudniu 2006 roku zatwierdzona została w Europejskim Komitecie
Normalizacyjnym (CEN) norma EN 15257 "Ochrona katodowa - poziomy
kompetencji i certyfi kacja personelu ochrony katodowej". Dokument
ten plasuje technologię ochrony katodowej na innej pozycji w stosunku do
innych technologii ochrony przeciwkorozyjnej, podnosi jej rangę oraz nobilituje
zajmujące się nią środowisko zawodowe. Omówiono podstawowe
wymagania tej normy, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki ochrony
katodowej rurociągów eksploatowanych w ziemi. Wskazano na potrzebę,
wynikającą z wymagań normy, konsekwentnego przeprowadzenia nowelizacji
szeregu polskich przepisów, której celem powinno być przypisanie wymaganych
kompetencji zawodowych do prowadzenia różnego rodzaju odpowiedzialnych
czynności, takich jak badanie, projektowanie, wykonawstwo
i eksploatacja systemów ochrony katodowej. Opisano przyjętą wspólnie
przez Zarząd Główny Stowarzyszenia Elektryków Polskich i Urząd Dozoru
Technicznego koncepcję wdrożenia tej normy, która obejmować będzie
wszystkie wymagane etapy podnoszenia kwalifi kacji zawodowych w formie
szkoleń, kursów i praktyk personelu oraz ocenę posiadanej wiedzy
i doświadczenia przez bezstronną Jednostkę Certyfi kującą UDT-CERT.
Słowa kluczowe: ochrona katodowa, personel, certyfi kacja
Certifi cation of cathodic protection personnel - a way to improve the technical
level of this technology and signifi cant savings
In December 2006 the standard EN 15257 "Cathodic protection — Competence
levels and certifi cation of cathodic protection personnel" was approved by the European
Committee for Standardization (CEN). This document places cathodic protection
technology in another position in relation to other anticorrosion protection technologies,
it raises its rank and ennobles the engaged professionals. Basic requirements of
the standard have been described, with special consideration of cathodic protection of
underground pipelines. The need ha[...]
|
|
|
|
Efektywność procesów ładowania/rozładowania kompozytowych elektrod wodorkowych na bazie LaNi5 w 6 M KOH
|
|
|
IWONA KUKUŁA HENRYK BALA
|
Za pomocą impulsowej (-i/+i) metody galwanostatycznej scharakteryzowano
zdolność pochłaniania wodoru katodowego przez lity i kompozytowy
materiał na bazie LaNi5 w środowisku 6 M KOH. Elektrody kompozytowe
przygotowano z proszku LaNi5 (granulacja 35 􀁐m), stosując parafi nę (10%
mas.) jako spoiwo. Zbadano również wpływ dodatku 10% mas. proszków
czystych metali: Ni lub Cu do proszku LaNi5 na efektywność pochłaniania
wodoru. Zastosowana metoda galwanostatyczna umożliwiła ocenę szeregu
parametrów opisujących proces ładowania/rozładowania wodoru dla badanych
materiałów, w tym gęstości prądów wymiany układów H2O/H2 i O2/
OH-. Spośród badanych kompozytów proszkowych najkorzystniejsze właściwości
jako materiał anodowy dla ogniw NiMH wykazał kompozyt z dodatkiem
proszku Cu.
Słowa kluczowe: absorpcja/desorpcja wodoru, kompozyt LaNi5, prąd wymiany
Effi ciency of charge/discharge processes on composite LaNi5-based hydride electrodes
in 6 M KOH solution
Cathodic hydrogen absorption ability in 6 M KOH solution of solid- and composite
powder LaNi5 - based materials have been investigated using galvanostatic, pulse
(-i/+i) method. The composite electrodes have been prepared of LaNi5 powder (35 􀁐m
grit) with a use of paraffi n (10 mass %) as a binder. Effect of 10 mass % of pure Ni or
Cu powder additions into LaNi5 powder on hydrogen absorption effi ciency has also
been tested. The galvanostatic method applied made it possible to determine a number
of parameters describing hydrogen charge/discharge process for the tested materials,
including exchange current densities of H2O/H2 and O2/OH- systems. The powdered
compositie material containing Cu appeared to have got the most advantageous properties
as the anodic material for NiMH type batteries.
Keywords: hydrogen absorption/desorption, LaNi5-composite, exchange current
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N[...]
|
|
|
|
Elektrochemiczne techniki skaningowe w badaniach odporności korozyjnej elektrolitycznych powłok Zn-Ni oraz Zn-Ni+Ni
|
|
|
JULIAN KUBISZTA L ANTONI BUDNIOK EUGENIUSZ ŁĄGIEWKA JOLANTA NIEDBAŁA
|
Otrzymywano elektrolityczne powłoki stopowe Zn-Ni i kompozytowe Zn-
Ni+Ni z kąpieli alkalicznej. Stwierdzono, że w zakresie gęstości prądu osadzania
od 10 do 30 mA·cm-2 otrzymuje się powłoki zawierające od 17 do
30% wag. niklu. Odporność korozyjna otrzymanych powłok była badana
w 5% roztworze NaCl przy zastosowaniu techniki polaryzacji potencjodynamicznej,
elektrochemicznej spektroskopii impedancyjnej (EIS) oraz za pomocą
elektrochemicznych metod skaningowych. Charakterystyki lokalnych
zmian parametrów korozyjnych dokonano przy użyciu sondy Kelvina (SKP)
oraz metody zlokalizowanej elektrochemicznej spektroskopii impedancyjnej
(LEIS). Stwierdzono, że niezależnie od rodzaju powłoki, wraz ze wzrostem
zawartości niklu rośnie ich odporność korozyjna. Ponadto wykazano, że
powodem zwiększonej odporności korozyjnej badanych powłok stopowych
Zn-Ni i kompozytowych Zn-Ni+Ni jest polepszenie właściwości ochronnych
warstewki pasywnej spowodowane obecnością niklu. Wykazano także, że
niejednorodność powierzchni powłoki wymusza lokalne zmiany wartości
impedancji nawet kilku kΩ.
Słowa kluczowe: powłoki Zn-Ni, powłoki kompozytowe Zn-Ni+Ni; odporność
korozyjna; SKP; LEI
Corrosion resistance of Zn-Ni and Zn-Ni+Ni coatings studied by means of electrochemical
scanning techniques
Zn-Ni and Zn-Ni+Ni coatings have been deposited under galvanostatic conditions
from an alkaline bath. It was stated, that chemical composition of obtained coatings
depends on the galvanic conditions under which the coatings were obtained. The content
of nickel in Zn-Ni and Zn-Ni+Ni coatings was in the range from 17 to 30 wt.%. The
corrosion resistance of all investigated coatings was examined in 5% NaCl solution.
In order to compare corrosion properties of obtained coatings the potentiodynamic
technique, electrochemical impedance spectroscopy (EIS) and electrochemical scanning
techniques, namely scanning Kelvin probe (SKP) and localized electrochemical
impedance spe[...]
|
|
|
|
Galwaniczne wytwarzanie antykorozyjnych powłok stopowych cynk-kobalt
|
|
|
GINTER NAWRAT ARTUR MACIEJ JERZY PIOTROWSKI
|
W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących galwanicznego wytwarzania
powłok stopowych cynk - kobalt na podłożu stalowym. Przeprowadzono
badania wpływu parametrów prowadzenia procesu na skład chemiczny
powłok. Przedstawiono morfologię otrzymanych powłok oraz określono ich
twardość, chropowatość oraz odporność korozyjną. Stwierdzono, że powłoki
stopowe Zn-Co zawierające mniej niż 5,5% mas. kobaltu charakteryzują się
relatywnie wysokim współczynnikiem chropowatości Ra oraz wysoką odpornością
korozyjną, lepszą od powłoki cynkowej.
Słowa kluczowe: powłoka stopowa, powłoka anodowa, powłoka cynkkobalt,
stop Zn-Co
Electrowinning of anticorrosive zinc-cobalt alloy coatings
Results of investigations applying to electrowinning of zinc - cobalt alloy coatings
on steel substrate have been showed in this work. Infl uence of the process parameters
on chemical composition of the coatings was examined. Morphology of received coatings
was illustrated, moreover their hardness, roughness and corrosion resistance
were determined. It was found that Zn-Co alloy coatings containing less than 5,5 wt.%
cobalt are characterized by relatively high Ra roughness parameter and high corrosion
resistance, better than simple zinc coating.
Keywords: alloy coating, anodic coating, zinc-cobalt coating, Zn-Co alloy
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wstęp
Wśród antykorozyjnych powłok o charakterze
anodowym dotychczas bardzo duże
znaczenie miały powłoki kadmowe. Jednak
ze względu na kancerogenne, mutagenne
oraz toksyczne właściwości kadmu powstają
obecnie liczne ograniczenia i zakazy prawne
dotyczące jego stosowania, co zmusiło do poszukiwania
powłoki alternatywnej o porównywalnych
właściwościach antykorozyjnych.
Aktualnie istnieje tendencja do rozwijania
metod otrzymywania powłok stopowych zawierających
cynk (głównie z żelazowcami).
Charakteryzują się one wy[...]
|
|
|
|
Hybrydowe ceramiczne powłoki kompozytowe CMCs dla złożonych warunków zużycia korozyjnego
|
|
|
BOLESŁAW FORMANEK BARTOSZ CHMIEL KRZYSZTOF SZYMAŃSKI GRZEGORZ MOSKAL
|
W artykule przedstawiono materiałową i technologiczną koncepcję otrzymywania nanokompozytoych powłok
z wysoką dyspersją faz ceramicznych. Metoda wytwarzania powłok jest kombinacją metody sol-żel, sposobu wytwarzania
powłok typu ormocer - organically modifi ed ceramic oraz wytwarzania właściwości wiążących fosforanów.
Kompozytowe powłoki są hybrydowe, nieorganiczno-ceramiczne, w których nanometryczne fosforany wiążą zaprojektowany
skład chemiczny i fazowy mieszanin proszków. Scharakteryzowano grupę zestawów specjalnych farb
przeznaczonych do wytwarzania powłok odpornych na zużycie korozyjne i ścierne w podwyższonej temperaturze.
Przedstawiono schemat wariantów kompozycji, uwzględniający rodzaj wiązania oraz wypełnienia w postaci wybranych
tlenków. Scharakteryzowano strukturę, skład chemiczny powłok metodami mikroskopii skaningowej i mikroanalizy
rentgenowskiej - EDX (energy dispersive X-ray analysis). Powłoki o wysokiej odporności na korozję
wysokotemperaturową zawierają wysoką zawartość tlenku chromu Cr2O3. Przedstawiono strukturę wielofazowych
powłok z powierzchnią modyfi kowaną powłoką fosforanowo-ceramiczną. Powłoki mogą być podstawowym zabezpieczeniem
przed zużyciem lub stanowią modyfi kację powierzchni wielostrefowych powłok.
Słowa kluczowe: hybrydowe powłoki , CMCs, fosforany, odporność korozyjna, zużycie
Hybride ceramic matrix composite coatings for folded corrosion environments
The material and technology conception of manufacture nanocomposite coatings with high dispersion ceramic phases are presented.
The obtained method is combination of sol-gel and ormocer organically modifi ed ceramic coatings and chemically bind
properties of phosphate. The composite coatings are hybrid inorganic-ceramic, where anemometric phosphates connection designed
chemical and phase composition of powder mixture. The special combination of group paints for the obtained resistance
coatings worked in corrosion and wear at elevated temperature are charact[...]
|
|
|
|
Kinetyka utleniania stali stosowanych do wyrobu zaworów w silnikach spalinowych
|
|
|
ZBIGNIEW GRZESIK STANISŁAW MROWEC ZBIGNIEW JURASZ KRZYSZTOF ADAMASZEK
|
Zbadano kinetykę utleniania trzech gatunków stali zaworowych
(X50CrMnNiNbN21-9, X53CrMnNiN20-8 i X55CrMnNiN20-8) w funkcji
temperatury (973-1273 K) i ciśnienia tlenu (1-105 Pa). Wykazano, że proces
degradacji stali w tych warunkach determinowany jest dyfuzją reagentów w
zgorzelinie, której skład fazowy i budowa morfologiczna zależy głównie od
zawartości chromu, niklu i manganu. Najwyższą odporność na agresywne
działanie tlenu w wysokich temperaturach wykazuje badana wcześniej stal
X33CrNiMn23-8 [7], zawierająca najwięcej chromu (23,4% wag.) i niklu
(7,8 % wag.). Pozostałe trzy stale o praktycznie takiej samej zawartości chromu
(≈ 20% wag.) różnią się nieco odpornością korozyjną, co wiązać można
z różną zawartością niklu i manganu. Stwierdzono również, że szybkość
korozji wszystkich badanych stali po ustaleniu się stanu stacjonarnego nie
zależy w szerokich granicach od prężności tlenu.
Słowa kluczowe: stal, kinetyka utleniania, żaroodporność
Oxidation kinetics of steel utilized for the production of valves in car engines
The oxidation kinetics of three X50CrMnNiNbN21-9, X53CrMnNiN20-8 and
X55CrMnNiN20-8 steels have been studied as a function of temperature (973-1273
K) and oxygen pressure (1-105 Pa). It has been shown that the degradation process
of these steels under such conditions is determined by the diffusion of the reagents
through the scale, which the phase composition and the morphology structure depends
fi rst of all on the content of chromium, nickel and manganese. The highest
oxidation resistance at high temperatures is observed in the case of previously studied
X33CrNiMn23-8 steel [7], containing 23.4% wt. Cr and 7.8% wt. Ni. The remaining
three steels with virtually the same chromium content (≈ 20% wt.) show comparable
oxidation resistance, small differences in the oxidation rates may be related to different
nickel and manganese contents. It has been found also that the rate of corrosion of
all steels under[...]
|
|
|
|
Kinetyka utleniania stopów magnezu w atmosferze N2-1%O2-1%H2O
|
|
|
ROMAN PRZELIORZ JANUSZ ADAMIEC
|
Badano kinetykę utleniania stopów magnezu ZRE1 i WE43 w atmosferze
N2+1%O2 bez i z dodatkiem 1%H2O. Pomiary kinetyki prowadzono metodą
termograwimetryczną w zakresie temperatury 350-480oC. Produkty korozji
analizowano metodami SEM- BSE, SEI, EDS. Stwierdzono, że na stopie
ZRE1 tworzy się dwuwarstwowa, porowata zgorzelina. Słaba przyczepność
do podłoża powoduje łatwe odpadanie warstwy tlenkowej. Powyżej temperatury
350oC zgorzelina traci właściwości ochronne. Na stopie WE43 tworzy
się cienka warstwa tlenkowa o dobrej odporności na utlenianie. Dobre
właściwości ochronne warstwy tlenkowej utworzonej na stopie WE43 należy
wiązać z obecnością itru. W gazie suchym przyrost masy próbki jest mniejszy
niż w gazie nawilżonym.
Słowa kluczowe: stopy magnezu, utlenianie, para wodna
The kinetics of magnesium alloys oxidation in atmosphere N2-1%O2-H2O
The thermodynamic and kinetic conditions of forming scale on ZRE1 and WE43
magnesium alloys in N2+1%O2+1%H2O atmosphere. The oxidation kinetics was measured
by means of gravimetric method at temperatures ranging from 350 to 480oC.
The corrosion products were analysed with microscopy SEM-BSE, SEI, EDS. Heterophase
multilayered scale was confi rmed to have formed on the ZRE1 alloy. Poor base
adherence of the oxide layer results in its fl aking. The scale loses all its protective
properties. Good protective properties of the scale formed on the WE43 alloy are
related to the presence of yttrium The sample mass change in the dry gas is smaller
than in the humid gas.
Keywords: magnesium alloys, oxidation, water vapour
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wstęp
Stopy magnezu charakteryzują się wyjątkowo
korzystnym stosunkiem wytrzymałości do
masy, dużym modułem Younga (E = 45 GPa)
oraz dobrą skrawalnością. Wadą jest mała odporność
na korozję i złożony proces technologiczny,
wymagający stosowania inhibito[...]
|
|
|
|
Kompozytowe, wielofazowe powłoki o wysokiej odporności na zużycie korozyjne i erozyjne w podwyższonej temperaturze
|
|
|
BOLESŁAW FORMANEK KRZYSZTOF SZYMAŃSKI
|
Problemy zużycia erozyjnego i korozyjnego są ważnym zagadnieniem ze
względu na trwałość i dyspozycyjność instalacji energetycznych. Określono
obszary intensywnego zużycia występującego w kotłach energetycznych oraz
typowe przykłady uszkodzeń spowodowanych zużyciem erozyjnym i korozyjnym.
Scharakteryzowano powszechnie stosowane metody zabezpieczenia
elementów kotłów z ich krótką charakterystyką. Opisano technologie wytwarzania
warstw, które pozwalają wytwarzać powłoki ochronne o wysokiej
twardości i korzystnych własnościach użytkowych w szczególności odporności
na zużycie ścierne i korozyjne w podwyższonych temperaturach na
dużych powierzchniach. Do tej grupy technologii należą metody napawania
i natryskiwania cieplnego. Scharakteryzowano wybrane metody natryskiwania
cieplnego powłok oraz typowe stosowane w tych metodach materiały
powłokowe. Przedstawiono krótką charakterystykę i przykłady struktury powłok
przeznaczonych do pracy w warunkach zużycia erozyjno-korozyjnego
lub korozyjnego w podwyższonej temperaturze wytworzonych metodą łukowego
i naddźwiękowego natryskiwania cieplnego. Powłoki tego typu mogą
być stosowane do zabezpieczenia wybranych elementów instalacji kotłowych.
Przedstawiono wybrane informacje i doświadczenia autorów związane z wytwarzaniem
kompozytowych powłok o wysokiej dyspersji faz odpornych na
złożone warunki zużycia erozyjno-korozyjnego na elementach kotłów energetycznych
(klasycznych pyłowych i fluidalnych) i innych urządzeń stosowanych
w przemyśle energetycznym.
Słowa kluczowe: zużycie erozyjne i korozyjne, powłoki ochronne, natryskiwanie
cieplne
Composite, multi-coatings with high resistance to corrosion and erosion wear at
high temperature
In the paper the problem of protecting elements in power industry has been discussed.
Method of thermal spraying was proposed to address the problem. Major
parts of the boilers which are in danger of erosion and corrosion have been pointed
out, along with examples of[...]
|
|
|
|
Korozja lokalna azotowanej stali 42CrMo4 w zakwaszonym roztworze zawierającym chlorkowe jony
|
|
|
KARINA JAGIELSKA-WIADEREK HENRYK BALA JACEK RUDNICKI ARKADIUSZ ONYSZKO
|
W pracy przedstawiono potencjokinetyczne krzywe polaryzacyjne stali
42CrMo4 oraz żelaza Armco po procesie azotowania jarzeniowego w atmosferze
N2/H2 w temperaturze 520°C. Badania potencjokinetyczne wykonano
w zakwaszonym (pH = 4) 0,5M roztworze siarczanowym zawierającym jony
Cl- o stężeniu 0,02M. Wykorzystując tzw. metodę postępującego ścieniania
analizowano kolejne warstwy stali posuwając się od zewnętrznej powierzchni
w głąb materiału. Zastosowanie tego typu metody pozwoliło wykreślić głębokościowe
profi le wartości potencjałów nukleacji wżerów.
Słowa kluczowe: azotowanie jarzeniowe, stal niskostopowa, korozja wżerowa,
profi l głębokościowy
Pitting corrosion of glow-discharge nitrided AISI 4140 steel in acidifi ed solution
containing chloride anions
Electrochemical polarization characteristics of glow-discharge, high-temperature
(520°C) nitrided AISI 4140 type steel and Fe-Armco are presented in the paper. The
potentiokinetic tests were carried out in acidifi ed, 0.5M sulphate (pH = 4) solution
containing 0.02M of chloride ions. A method of consecutive thinning of surfacial layers
of the treated steel has been applied to determine the depth profi les of its pitting
potentials.
Keywords: glow-discharge nitriding, low-alloyed steel, pitting corrosion, depth
profi le
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wstęp
Azotowanie jest jedną z ważniejszych technologii
istotnie podwyższających właściwości
eksploatacyjne elementów maszyn [1]. Azotowanie
powierzchni stopów żelaza przyczynia
się do wzrostu ich właściwości użytkowych
takich jak: twardość, odporność na zużycie
przez tarcie czy wytrzymałość zmęczeniowa
[2]. Jednak warstwy azotowane mają nie tylko
korzystne właściwości mechaniczne, zapewni[...]
|
|
|
|
Możliwości modyfi kacji chemicznej obróbki powierzchniowej powierzchni stopu AA2024-T3 w celu podwyższenia właściwości ochronnych amorfi cznych powłok fosforanowych
|
|
|
ANNA ZYCH LECH KWIATKOWSKI
|
Celem pracy było uzyskanie poprawy właściwości ochronnych amorfi cznych
powłok fosforanowych na powierzchni stopu Al 2024-T3 przez modyfi
kację całej technologii procesu. Przeprowadzone badania woltamperometryczne
i impedancyjne wykazały, że elektrochemiczna obróbka powierzchni
stopu AA2024-T3 powodująca w pewnym stopniu usunięcie Cu z powierzchni
przed procesem fosforanowania amorfi cznego, wpływa na podwyższenie
właściwości ochronnych wytworzonej powłoki. Jednakże dopiero fi nalne
uszczelnienie powłoki fosforanowej, hybrydową warstwą związków Si z wbudowanym
inhibitorem korozji Cu, uzyskane w procesie zol-żel prowadzi do
porównywalnych z chromianowaniem wyników.
Słowa kluczowe: stop aluminium, amorfi czna powłoka fosforanowa, odporność
korozyjna
Modifi cation of chemical surface treatment of AA2024-T3 alloy to increase protective
properties of amorphous phosphate coating
The aim of the work was a modifi cation of phosphating technology of AA 2024-T3
for the improvement of the protective properties of amorphous phosphate coatings.
From the results of voltammetric and impedance measurements it is indicated that
electrochemical de-smutting along with partial Cu removal from the surface prior to
phosphating increases corrosion resistance of the coating. However, only a combination
of electrochemical pre-treatment and phosphating with a sealing post-treatment
by means of hybrid coating formed in sol-gel process provided a corrosion protection
assessed by electrochemical methods similar to chromate coatings.
Keywords: aluminium alloy, amorphous phosphate coating, corrosion resistance
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wstęp
Obowiązujący w wielu gałęziach przemysłu
zakaz stosowania obróbki powierzchniowej
w roztworach zawierających Cr(VI) wygenerował
szereg nowych preparatów i rozwiązań
technologicznych wprowadzających
tzw. bezchrom[...]
|
|
|
|
Naprężenie a odkształcenie w kruchości wodorowej metali
|
|
|
URSZULA HADAM TADEUSZ ZAKROCZYMSKI
|
Stosując technikę powolnego odkształcania ze stałą szybkością, zbadano
kruchość wodorową próbek żelaza Armco i stali wysokowytrzymałej AISI
1095, ładowanych wodorem wydzielanym katodowo z 0,1 M roztworu NaOH.
Określono udział wodoru w niszczeniu próbek oraz rolę dynamicznego odkształcania
na przebieg kruchości wodorowej.
Słowa kluczowe: żelazo, stal wysokowytrzymała, odkształcanie, naprężenie,
kruchość wodorowa
Stress and strain in hydrogen embrittlement of metals
Hydrogen embrittlement of Armco iron and high-strength AISI 1095 steel specimens,
cathodically charged with hydrogen in 0.1 M NaOH solution, was studied using
the slow constant strain rate technique. The share of hydrogen in the damage of specimens
and the role of the dynamic straining in the progress of hydrogen embrittlement
were determined.
Keywords: iron, high-strength steel, straining, stress, hydrogen embrittlement
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wstęp
Wpływ wodoru na właściwości użytkowe
materiałów konstrukcyjnych, w szczególności
stopów żelaza, przyciągał uwagę użytkowników
materiałów jak i badaczy od wielu lat
[1-3] i nadal pozostaje przedmiotem intensywnych
badań. Jak wiadomo, wpływ ten
jest zwykle szkodliwy, a jego skutki bywały
niekiedy nawet katastrofalne. Metale pod
wpływem wodoru stają się mniej plastyczne
i wytrzymałe, a zarazem bardziej kruche. Stąd
ten rodzaj korozji metali określa się często
mianem kruchości wodorowej.
Kruchość wodorowa metali jest zjawiskiem
bardzo złożonym i ze względu na różnorodność
stosowanych materiałów metalicznych
i źródeł wodoru niemożliwa do opisania jednym
mechanizmem. Na jej zapoczątkowanie
i przebieg wpływa wiele czynników, z których
w odniesieniu do danego metalu, największe
znaczenie mają niewątpliwie stężenie wodoru
oraz stan naprężeń w metalu.
Powszechnie wiadomo, że im większe jest
stężenie wodoru w meta[...]
|
|
|
|
Nowe N-podstawione kwasy 1-aminometylenobisfosfonowe jako inhibitory korozji i odkładania osadów w układach wodnych
|
|
|
IZYDOR DRELA PIOTR FALEWICZ KINGA BUBERNAK
|
Przeprowadzono badania inhibitowania korozji stali węglowej oraz wytrącania
osadów w wodzie modelowej, zawierającej nowe związki z grupy
N-podstawionych kwasów 1-aminometylenobis fosfonowych. Najwyższą
skuteczność ochrony przed korozją, zwłaszcza przy niskich stężeniach w wodzie
(do 20 mg/dm3) uzyskano dla kwasu 3,4-dikarboksyfenyloaminometylenobisfosfonowego,
która w metodzie potencjodynamicznej osiągała wartość
90%, a w metodzie grawimetrycznej ok. 82%, przy szybkości korozji 0,065
mm/rok. Związek ten wykazuje również wysoką skuteczność w zapobieganiu
wytrącania się osadu CaCO3 w wodzie przy stężeniach powyżej 10 mg/dm3.
Stosunkowo dobre właściwości antykorozyjne stwierdzono w pomiarach potencjodynamicznych
dla kwasów 4-hydroksyfenylo- i 3-karboksyfenylo-aminometylenobisfosfonowych,
zwłaszcza dla ich wyższych stężeń w wodzie.
Słowa kluczowe: stal węglowa, korozja, wytrącanie osadu
New N-substituted 1-aminomethylenebisphosphonic acids as corrosion and scale
inhibitors for water systems
Investigations under corrosion inhibition of carbon steel and precipitation of
deposits in model water containing compounds of N-substituted 1-aminomethylenephosphonic
acids was performed. The best corrosion effi ciency, especially
with low concentration in water (up to 20 mg/dm3), was achieved for 3,4-dicarboxyphenylaminomethylenebisphosphonic
acid, which in potentiodynamic method
reached 90% and in gravimetric method 82%, while corrosion rate was 2,6 mpy.
This compound exhibits also advantageous results in prevention of CaCO3 deposit
formation in water when its concentration is above 10 mg/dm3. Potentiodynamic
measurements revealed relatively good anticorrosive properties for the
4-hydroxyphenyl- and 3-carboxyphenyl-aminomethylenebisphosphonic acids, especially
for their higher concentration in water.
Keywords: carbon steel, corrosion, deposit precipitation
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY [...]
|
|
|
|
Ocena korozyjnego zachowania się stali 304 w środowisku betonu skarbonatyzowanego i skażonego jonami chlorkowymi
|
|
|
RENATA ZAJĄCZKOWSKA PAWEŁ LOCHYŃSKI MAGDALENA KLAKOČAR-CIEPACZ
|
W pracy przedstawiono wyniki badań potencjodynamicznych stali nierdzewnej
typu 304 w środowiskach modelujących ciecz porową betonu skarbonatyzowanego
oraz zawierającego jony chlorkowe.
W wyniku przeprowadzonych badań oszacowano wpływ stężenia jonów
chlorkowych na szybkość korozji stali 304 oraz potencjał tworzenia wżerów.
Słowa kluczowe: stal 304, szybkość korozji, jony chlorkowe
Estimation of corrosion rate for steel 304 in modeling water pore solutions of
carbonated concrete and with Cl- ions
Results of corrosion rate for steel 304 in solutions modeling water pore solutions of
carbonated concrete and with Cl- inos were presented.
Pitting potential vesus Cl- inons concentration for steel 304 in investigation solutions
was estimated.
Keywords: steel 304, corrosion rate, chloride inos
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1.Wstęp
Tradycyjnym materiałem stosowanym
w budownictwie jako zbrojenie w konstrukcjach
żelbetowych jest stal węglowa. Jednakże
z uwagi na rosnące zanieczyszczenie środowiska
substancjami agresywnymi ,następuje
destrukcja betonu, a w konsekwencji korozja
zbrojenia. Na skutek korozji otuliny betonowej
następuje rozszczelnienie i wzrost porowatości,
które powodują ułatwienie wnikania
do powierzchni zbrojenia substancji agresywnych.
Substancje te, a szczególnie jony chlorkowe,
powodują przerwanie warstewki pasywnej
na powierzchni stali i inicjują korozję
wżerową. W tym celu prowadzone są badania
umożliwiające przedłużenie czasu trwałości
konstrukcji żelbetowych. W ostatnich latach
rozpoczęto badania nad zastosowaniem jako
zbrojenia stali typu 304 [1, 2].
Stal 304 znalazła szerokie zastosowanie
nie tylko w budownictwie i architekturze, ale
również w przemyśle chemicznym, spożywczym
do produkcji maszyn i wyrobów domowego
użytku. Jest również odporna na korozję
w środowisku atmosferycznym, wody naturalnej,
roztwor[...]
|
|
|
|
Odporność korozyjna anodowo utlenianego stopu aluminium AW-7075
|
|
|
PIOTR MOSZCZYŃSKI MARIA TRZASKA
|
W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości korozyjnych stopu
aluminium AW-7075 z warstwą tlenkową wytworzoną metodą elektrochemicznego
utleniania. Badano wpływ parametrów procesu utleniania na
strukturę i właściwości korozyjne wytworzonych warstw Al2O3. Morfologię
wytworzonych warstw analizowano za pomocą elektronowej mikroskopii
skaningowej. Badania korozyjne realizowano elektrochemicznymi metodami
potencjodynamiczną oraz spektroskopii impedancyjnej w środowisku
0,5M NaCl. W pracy przedstawiono charakterystyki prądowe j = f(E) oraz
parametry korozyjne badanych materiałów. Wyniki pomiarów impedancyjnych
przedstawiono w postaci amplitudowych i fazowych charakterystyk
częstotliwościowych. Wyznaczono elektryczny obwód zastępczy, stanowiący
model fi zyczny procesów występujących w badanych układach korozyjnych.
Przeprowadzone badania wykazały, że warstwy Al2O3 wytworzone metodą
anodowego utleniania przy określonym potencjale dobrze chronią przed korozją
stop AW-7075.
Słowa kluczowe: anodowe utlenianie aluminium, stop aluminium AW-
7075, EIS, krzywe polaryzacji, mikrotwardość
Corrosion resistance of anodized aluminum alloy AW 7075
The aim of our study was to show the corrosion properties of oxide layers produced
on aluminum alloy AW 7075 by electrochemical anodized methods. The microstructure
and corrosion properties of prepared Al2O3 layers at different potentials are presented.
Surface of Al2O3 layers were characterized using scanning (SEM) techniques.
The polarization and EIS studies of produced layers were realized in 0.5M NaCl solution.
The polarization curves j = f(E) and corrosion parameters were determined.
The impedance measurements and corresponding equivalent electrical circuit models
were represented in the form of phase and amplitude frequency characteristics. The
equivalent electric circuit of the corrosion systems is also presented. The performed
investigations showed signifi cant infl uences of potential value chan[...]
|
|
|
|
Odporność korozyjna bimetalowych prętów żebrowanych otrzymanych metodą zgrzewania wybuchowego
|
|
|
ANNA PIETRUSIAK HENRYK BALA HENRYK DYJA SEBASTIAN MRÓZ SYLWESTER SAWICKI PIOTR SYGUT
|
W pracy przedstawiono wyniki badań nad odpornością korozyjną bimetalowych
prętów żebrowanych, w których rdzeń wykonany był ze stali węglowej
C45E natomiast warstwa platerująca ze stali austenitycznej X2CrNi18-10.
Żebrowane pręty bimetalowe otrzymano metodą zgrzewania wybuchowego
i walcowania na gorąco w wykrojach. Badania korozyjne żebrowanych prętów
bimetalowych obejmowały testy w zakwaszonej mgle solnej oraz pomiary
polaryzacyjne w siarczanowych roztworach zawierających jony chlorkowe.
W celu określenia wpływu procesu wytwarzania bimetalowych prętów żebrowanych
na mikrostrukturę stali platerującej oraz jakości połączenia pomiędzy
rdzeniem a warstwą platerującą przeprowadzono analizę mikroskopową
przekrojów poprzecznych bimetalowych prętów żebrowanych.
Słowa kluczowe: bimetalowe pręty żebrowane, korozja elektrochemiczna,
mikrostruktura
Corrosion resistance of bimetallic ribbed bars produced by the explosive cladding
method
This work summarizes the results of corrosion resistance of bimetallic ribbed bars
produced of C45E type mild steel plated with X2CrNi18-10 austenitic stainless steel.
Bimetallic ribbed bars were obtained by the explosive cladding method and hot rolling.
Corrosion tests included tests in acidifi ed salt spray and polarization measurements
in sulphate solution with addition of chloride ions. In order to determine the
impact of production process of bimetallic ribbed bars for microstructure of cladding
bars and the quality of the joints between the core and a clad layer the microscopic
observations in cross-section of bimetallic ribbed bars were carried out.
Keywords: bimetallic ribbed bars, electrochemical corrosion, microstructure
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wprowadzenie
Żelbet, z powodu swoich cennych właściwości,
takich jak odporność na znaczne obciążenia
statyczne i dynamiczne, ogniotrwałość
czy dłu[...]
|
|
|
|
Odporność korozyjna warstw kompozytowych typu warstwa azotowana z powierzchniową powłoką fosforanów cynku
|
|
|
AGNIESZKA BROJANOWSKA EMILIA SKOŁEK-STEFANISZYN MARIA TRZASKA TADEUSZ WIERZCHOŃ
|
Metody inżynierii powierzchni, a w szczególności rozwijane w ostatnich
latach procesy hybrydowe, łączące różne obróbki powierzchniowe, pozwalają
uzyskać materiały charakteryzujące się m.in. wysoką odpornością korozyjną,
dobrymi właściwościami mechanicznymi i odpornością na zużycie
ścierne. W artykule przedstawiono wyniki badań odporności korozyjnej stali
316L poddanej obróbce hybrydowej, łączącej procesy azotowania jarzeniowego
i fosforanowania chemicznego. Wytworzone warstwy kompozytowe
typu warstwa azotowana (austenit azotowy z powierzchniową strefą azotków
żelaza i chromu) i zewnętrzna powłoka fosforanów cynku o grubości ok.
1,5 μm o strukturze grubokrystalicznej wpływają na zmianę odporności korozyjnej
stali austenitycznej.
Słowa kluczowe: stal 316L, azotowanie jarzeniowe, fosforanowanie
chemiczne, warstwy kompozytowe, powłoka fosforanu cynku, odporność
korozyjna
Corrosion resistance of composite layers nitrided layer with outer zinc phosphate
type
The surface engineering methods, especially developed in recent years hybrid process,
that combines different surface treatments, allows to produce materials characterized
by i.e. high corrosion resistance, good mechanical properties and high frictional
wear resistance. The paper presents the results of corrosion resistance of 316L
steel treated by hybrid method, combining the processes of glow discharge nitriding
and phosphating. Such produced composite type layers: nitrided layer (expanded austenite
with the surface zone of iron and chromium nitrides) and the outer layer of
large-grained structure zinc phosphate (with a thickness range about 1.5 μm) modify
the corrosion resistance of austenitic steel.
Keywords: AISI 316L, glow-discharge nitriding, phosphating, composite layers,
zinc phosphate coating, corrosion resistance
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wprowadzenie
[...]
|
|
|
|
Odporność korozyjna warstw tlenoazotowanych wytworzonych na spiekanych stalach AISI 316L
|
|
|
JANUSZ KAMIŃSKI AGNIESZKA BROJANOWSKA JAN KAZIOR TADEUSZ WIERZCHOŃ
|
W artykule przedstawiono wyniki badań korozyjnych warstw jarzeniowych
(azotowanych i tlenoazotowanych) wytworzonych na spiekach stali AISI
316L spiekanych w wodorze pod ciśnieniem 600 MPa. Porównano odporność
korozyjną warstw wytworzonych wg parametrów sugerowanych dla
spieków oraz dla stali stopowych w stanie litym. Uzyskane wyniki wskazują
na konieczność stosowania silnie zmodyfi kowanych parametrów procesu
azotowania jarzeniowego w celu polepszenia odporności korozyjnej spieków.
Warstwy tlenoazotowane, niezależnie od zastosowanych parametrów obróbki
jarzeniowej, posiadają zwiększoną odporność korozyjną w porównaniu do
materiału wyjściowego.
Słowa kluczowe: spiek stali 316L, obróbki jarzeniowe, spektroskopia impedancyjna
(EIS)
Corrosion resistance of the oxynitrided layers produced on the AISI 316L sintered
steel
The paper presents research results of the nitrided and oxynitrided layers on the
AISI 316L sintered steel produced in the glow-discharge oxynitriding and nitriding
processes.
It has been shown (in the EIS results) that the oxynitrided layers have better corrosion
resistance then sintered steel. Corrosion resistance of nitrided layer produced on
sintered steel depends on process parameters - only the nitrided layers produced at
the higher pressure (above 6hPa) show better corrosion resistance then initial state.
Keywords: 316L sintered steel, nitriding, oxynitriding, EIS
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wprowadzenie
W ostatnich latach w przemyśle motoryzacyjnym
i medycznym obserwuje się coraz
szersze zastosowanie spieków ze stali austenitycznych.
W USA stwierdzono, od początku
2000 r., 40% wzrost produkcji spieków wykonanych
ze stali austenitycznych [1]. Podobny
wzrost zaobserwowano także w Europie. Ten
silny wzrost wykorzystywania materiałów porowatych,
spieki zawdzięczają licznym, i stale
pojawiającym się nowy[...]
|
|
|
|
Przewidywanie struktury osadów tworzących się na przegrzewaczach kotłów energetycznych
|
|
|
KRZYSZTOF WACŁAWIAK KRZYSZTOF SZYMAŃSKI
|
Osady kotłowe powstające na rurach przegrzewaczy tworzone są w drodze
przylepiania się ziaren popiołu do lepkiej powierzchni utworzonej z kondensujących
soli potasu i sodu. Rozwój metod numerycznych pozwala przewidywać
strukturę osadów w zależności od parametrów cieplnych i przepływowych
w kotle energetycznym. W pracy przedstawiono wyniki symulacji tworzenia
korozyjnego osadu związanego na pojedynczej rurze przegrzewacza
dla różnych temperatur powierzchni rury, udziału chlorków i siarczanów
sodu i potasu w spalinach. Zwrócono uwagę na potrzebę dokładnego poznania
kinetyki przemiany substancji mineralnej paliwa oraz reakcji gazowych
składników osadotwórczych w spalinach.
Słowa kluczowe: osady kotłowe, substancja mineralna, kondensacja soli
alkalicznych
Prediction of structure of bonded deposits forming on superheater tubes in
boilers
Bonded deposits on tubes of superheaters in pc boilers are formed by adhesion of
impacting ash particles onto sticky layer of condensing potassium or sodium salts.
Constant progress of computational fl ow dynamics methods makes possible to assess
the deposition and predict the structure of deposits in function of thermal and fl ow
parameters of boiler operation. In this article results of modeling of deposition onto
a single superheater tube has been presented for various temperature of the tube surface,
chloride and sulfates content in the fl ue gas. It has been pointed out that precise
kinetics data for transformation of mineral matter of fuel and homegenous reactions
between deposit builiding components in the fl ue gas are missing.
Keywords: boiler deposits, mineral matter, condensation of deposit builiding salts
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wstęp
Paliwa stałe oraz ciekłe zawierają substancję
mineralną, która w procesie spalania
w kotłach energetycznych ulega szeregu przemianom
fi zykochemi[...]
|
|
|
|
Szybkość korozji oraz charakter zniszczeń korozyjnych stali węglowej i miedzi w różnych wodach użytkowych
|
|
|
PIOTR FALEWICZ IZYDOR DRELA
|
Przedstawiono wyniki badań odporności korozyjnej stali St3 i miedzi M1E
(99,9%Cu) w wodach użytkowych pochodzących z różnych rejonów Polski.
Metodą grawimetryczną wyznaczono średnie wartości szybkości korozji oraz
szybkości odkładania osadów na powierzchni badanych metali. Na podstawie
obserwacji mikroskopowych powierzchni próbek po badaniach grawimetrycznych
określono charakter zniszczeń korozyjnych i rodzaj korozji.
Słowa kluczowe: korozja, stal węglowa, miedź, woda
Corrosion rate and character of corrosion damages of carbon steel and copper in
various natural waters
The results of corrosion investigation for carbon steel (St3) and copper (M1E) in
natural waters coming from different regions of Poland are presented. The average
values of corrosion rate and scale deposition rate at the metal surface were determined
by gravimetric method. On the bases of polarisation curves obtained by potentiodynamic
method appearance of pitting corrosion was estimated. Corrosion type
and extend of corrosion damages were determined by microscopic investigations of
the metallic samples after gravimetric test.
Keywords: corrosion, carbon steel, copper, water
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wstęp
Dobór materiałów konstrukcyjnych na budowę
instalacji zimnej i ciepłej wody użytkowej
stanowi poważny problem techniczny
i ekonomiczny, lecz często jest bagatelizowany
przez projektantów oraz wykonawców.
Wynika to z rutynowego działania i mniemania,
że powszechnie występujące środowisko
wód użytkowych jest w miarę jednorodne
chemiczne i nie stanowi dużego zagrożenia
korozyjnego dla podstawowych materiałów
konstrukcyjnych (stal węglowa, miedź, stopy
miedzi).
Obojętne środowiska wodne, do których
zaliczamy też wody użytkowe, są zaliczane
do najbardziej korozyjnych środowisk w odniesieniu
do większości metali [1]. Materiały
konstrukcyjne, takie jak [...]
|
|
|
|
Właściwości ochronne powłok ceramicznych wytworzonych metodą zol–żel w środowisku płynów fi zjologicznych
|
|
|
JACEK GRZEGORZ CHĘCMANOWSKI BOGDAN SZCZYGIEŁ
|
Metodą zol-żel otrzymano pięciowarstwowe powłoki ochronne ZrO2-TiO2 na
stali 316L, spiekane w temperaturze 300°C. Powłoki ceramiczne osadzano metodą
zanurzeniową z zolu, w którym prekursorem był tetrabutanolan zyrkonu (ZrBu)
oraz tetrabutanolan tytanu (TiBu). Próbki niemodyfi kowanej stali 316L oraz stali
z powłokami ZrO2-TiO2 eksponowano w płynach ustrojowych: roztworze Hank’a,
roztworze Ringera, roztworze sztucznej krwi (SBF) oraz roztworze Tyrode’a.
Na podstawie badań potencjodynamicznych wyznaczano: potencjał korozyjny (E’);
gęstość prądu przy potencjale -750 mVNEK (iE = -750mV, obszar katodowy); potencjał
przejścia katodowo-anodowego (EK-A); opór polaryzacyjny (Rp); gęstość prądu korozyjnego
(i0) oraz przepuszczalność powłok (P). Stwierdzono, że otrzymane powłoki
ZrO2-TiO2 spełniają funkcję ochronną podłoża stali 316L, a także stanowią warstwę
aktywnej bioceramiki, na której osadza się hydroksyapatyt. Skład chemiczny płynów
ustrojowych wpływa na odporność korozyjną stali 316L.
Słowa kluczowe: zol-żel, ZrO2-TiO2, roztwór sztucznej krwi, płyny ustrojowe,
stal 316L, hydroksyapatyt, biomateriał
The protective properties of ceramic coatings obtained by sol-gel method
exposited in physiological solutions
The fi ve-layer ZrO2-TiO2 protective coatings were prepared with sol-gel method,
sintering at the temperature 300°C on stainless steel type 316L. The ceramic coatings
were deposited from sol with the dip-coating method. Zirconium(IV)butoxide
(ZrBu) and titanium(IV)butoxide (TiBu) ware used as a precursor. The samples
stainless steel 316L without coatings and steel 316L with ZrO2-TiO2 coatings were
exposition in various physiological solutions: Hank solution, Ringer solution, simulated
body fl uid (SBF) and Tyrode solution. On the basis of potentiodynamic measurements:
corrosion potential (E’); current density at potential -750 mVNEK
(iE = -750mV, cathodic area); cathodic to anodic transition potential (EK-A);[...]
|
|
|
|
Właściwości systemu duplex - wpływ rodzaju stali i składu kąpieli cynkowej
|
|
|
MARZENA NOWICKA-NOWAK MAŁGORZATA ZUBIELEWICZ ADAM TATAREK PIOTR LIBERSKI
|
Jednym z ważniejszych czynników wpływających na trwałość systemu duplex
jest dobra przyczepność powłok lakierowych do powierzchni powłok
cynkowych. Adhezja powłok lakierowych do ocynkowanej powierzchni stali
oraz długotrwała ochrona stali przed korozją przy zastosowaniu systemów
duplex uwarunkowana jest wytworzeniem jednorodnej, dobrze przyczepnej
powłoki cynkowej, zależnej od składu chemicznego stali oraz kąpieli cynkowej.
W pracy przedstawiono wyniki badania adhezji powłok lakierowych do
ocynkowanej zanurzeniowo stali w czasie narażenia na czynniki korozyjne.
Powłoki cynkowe otrzymano na różnych gatunkach stali w kąpielach cynkowych
o zróżnicowanym składzie. Stwierdzono, że zastosowane w kąpielach
dodatki stopowe nie poprawiły przyczepności powłok lakierowych, pomimo
ich pozytywnego wpływu na strukturę otrzymanych powłok cynkowych.
Słowa kluczowe: system duplex, powłoka lakierowa, powłoka cynkowa,
adhezja, ochrona przed korozją
Properties of duplex system - the effect of kind of steel and galvanizing bath
composition
One of the most important factors determining durability of duplex system is a good
adhesion of paint coatings to the surface of zinc coatings. Adhesion of paint coatings
to zinc coatings and long-term corrosion protection of steel by duplex systems is determined
by forming uniform, well-adhesive zinc coating, which is dependent on chemical
composition of the steel and galvanizing bath. Test results of adhesion of paint
coatings to galvanized steel during exposure to the corrosion environment have been
presented. Zinc coatings have been obtained on different kinds of steel in galvanizing
baths of different composition. It was found that alloy additions incorporated into
galvanizing baths did not improve adhesion of paint coatings in spite of their positive
effect on the structure of obtained zinc coatings.
Keywords: duplex system, paint coating, galvanizing coating, adhesion, corrosion
protection
ochrona przed kor[...]
|
|
|
|
Wpływ EDTA i molibdenianów w roztworze NaOH na wnikanie wodoru do żelaza podczas polaryzacji anodowej
|
|
|
IWONA FLIS-KABULSKA
|
Badano szybkość przenikania wodoru przez żelazną membranę o grubości
35 􀁐m z 0,1 M NaOH bez dodatków i z dodatkiem 0,03 M EDTA lub 0,1 M
Na2MoO4. Przejście od polaryzacji katodowej do anodowej powodowało
wzrost szybkości wnikania wodoru do żelaza, co można tłumaczyć zakwaszeniem
roztworu w wyniku anodowego utleniania żelaza. Po skokach potencjału
do polaryzacji anodowej, wnikanie wodoru w początkowym okresie
tworzenia warstwy powierzchniowej było do ok. dwóch rzędów wielkości
większe niż w warunkach stanu aktywnego. Wskazuje to, że powstająca warstwa
powierzchniowa ułatwia wnikanie wodoru do żelaza, prawdopodobnie
poprzez ograniczenie dyfuzji jonów H+ i OH- odpowiednio od i do powierzchni
elektrody. Ilości wodoru wnikające do żelaza z roztworu 0,1 M
NaOH bez i z dodatkiem Na2MoO4 były porównywalne, natomiast dodatek
EDTA znacznie zmniejszał wnikanie. Wpływ tych dodatków może być związany
z ich oddziaływaniem na warstwy powierzchniowe.
Słowa kluczowe: wnikanie wodoru, żelazo, roztwory NaOH, EDTA, molibdeniany,
polaryzacja anodowa
Effect of EDTA and molybdates in NaOH solution on hydrogen entry into iron
during anodic polarisation
Hydrogen permeation rate through a 35-􀁐m thick iron membrane was investigated
in 0.1 M NaOH without and with addition of 0.03 M EDTA or 0.1 M Na2MoO4.
Change of cathodic to anodic polarisation resulted in an increase of hydrogen entry
that can be ascribed to the acidifi cation of solution due to anodic oxidation of iron.
After potential jumps to anodic polarisation, hydrogen entry in the initial stage of the
formation of surface fi lms was up to about two orders of magnitude higher than in
the active state. This shows that the surface fi lms facilitate the hydrogen entry, probably
by hindering the diffusion of H+ and OH- ions from and to the electrode surface,
respectively. Amounts of hydrogen entering into iron from 0,1 M NaOH without and
with addition of Na2MoO4 were comparable, wherea[...]
|
|
|
|
Wpływ węgla i tytanu na korozyjne pękanie oraz pasywację stali węglowych w stężonym ługu sodowym
|
|
|
MAŁGORZATA ZIOMEK-MOROZ IWONA FLIS-KABULSKA JANUSZ FLIS
|
Badano wpływ węgla i tytanu w szybko schłodzonych stopach Fe-C (do
0,875% wag. C) na ich anodowe zachowanie w 8,5 M NaOH w 100oC, oraz
wpływ obecności węgla na korozyjne pękanie. Usunięcie węgla z żelaza
Armco radykalnie zmniejszyło szybkość jego międzykrystalicznego pękania.
Wykazano, że węgiel przy małych zawartościach utrudnia pasywowanie,
a przy zawartościach dużych sprzyja tworzeniu magnetytu. Zaproponowano,
że duża podatność na pękanie stali z małą zawartością węgla jest związana
z utrudnioną pasywacją, a mała podatność z jego dużą zawartością jest
następstwem intensywnego tworzenia magnetytu. Korzystne oddziaływanie
dodatku tytanu na odporność na pękanie wynika głównie ze związywania
węgla.
Słowa kluczowe: korozyjne pękanie, stal węglowa, ług, węgiel, pasywacja
Effect of carbon and titanium on stress corrosion cracking and passivation of
carbon steels in caustic soda
Study was performed on the effect of carbon and titanium in quenched Fe-C alloys
(up to 0.875 wt.% C) on anodic behaviour in 8.5 M NaOH at 100oC, and on the effect
of the carbon presence on intergranular stress corrosion cracking (SCC). Removal of
carbon from Armco iron effectively reduced SCC. It has been shown that carbon at
low contents deteriorates the passivation of iron, whereas at high contents it promotes
the formation of magnetite. It has been suggested that low resistance to SCC of low-C
steels is associated with poor passivation, whereas high resistance of high-C steels
can be explained by an intense formation of magnetite. Advantageous effect of additions
of titanium on the resistance to SCC is due mainly to binding of carbon.
Keywords: stress corrosion cracking, carbon steel, caustic, carbon, passivation
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wstęp
Środowiska gorących ługów powodują korozyjne
pękanie stali węglowych oraz stali
stopowych austenitycznyc[...]
|
|
|
|
Wpływ zol-żelowej powłoki ZrO2 na elektrochemiczne zachowanie się żelaza w roztworze NaOH
|
|
|
IRYNA VOLOSHCHUK TADEUSZ ZAKROCZYMSK
|
Jedną (wejściową) stronę membran żelaznych pokryto powłoką ZrO2 stosując
metodę zol-żel. Następnie za pomocą elektrochemicznej techniki detekcji
wodoru zbadano jego przenikanie przez membrany niepokryte i pokryte
ZrO2, ładowane wodorem wydzielanym katodowo z 0.1 M roztworu NaOH
w warunkach stałego prądu. Ponadto, w celu porównania elektrochemiczno-
korozyjnego zachowania się żelaza niepokrytego i pokrytego powłoką
ZrO2 oraz zbadania trwałości powłoki ZrO2, wykonano pomiary potencjodynamicznych
krzywych polaryzacji wejściowej strony membran przed i po
długotrwałym ładowaniu wodorem. Wyniki pomiarów krzywych polaryzacji
oraz szybkości przenikania wodoru wskazują, że powłoka ZrO2 blokowała
znaczną część powierzchni żelaza i tym samym utrudniała reakcję wydzielania
wodoru i jego wnikanie do metalu.
Słowa kluczowe: żelazo Armco, powłoki zol-żel, wydzielanie wodoru, krzywe
polaryzacji
The effect of ZrO2 sol-gel coating on the electrochemical behaviour of iron in
NaOH solution
One (entry) side of iron membranes was coated with ZrO2 by the sol-gel method.
Then, hydrogen permeation through the membranes, coated and uncoated, charged
with hydrogen cathodically generated from 0.1 M NaOH under constant current was
studied using the electrochemical detection technique. Moreover, the potentiodynamic
polarization curves for the membrane entry sides were performed, before and after
a long-lasting hydrogen charging, to compare the electrochemical-corrosion behaviour
of the coated and uncoated iron and to examine the stability of the ZrO2 coating.
On the basis of the polarization curves and the hydrogen permeation data it was
proved that the ZrO2 coating partially blocked the iron surface for the hydrogen evolution
reaction and, consequently, for the entry of hydrogen.
Keywords: Armco iron, sol-gel coatings, hydrogen evolution, hydrogen entry, polarization
curves
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYS[...]
|
|
|
|
Wybrane metody wytwarzania powłok ochronnych na magnezie i jego stopach
|
|
|
ALICJA STANKIEWICZ AGNIESZKA LASZCZYŃSKA JULIUSZ WINIARSKI BOGDAN SZCZYGIEŁ
|
Magnez oraz jego stopy należą do najlżejszych materiałów konstrukcyjnych.
Dzięki doskonałym właściwościom fi zycznym i mechanicznym są coraz
powszechniej stosowane w przemyśle lotniczym, samochodowym oraz
w elektronice. Magnez jest metalem reaktywnym i bardzo podatnym na korozję,
szczególnie w środowiskach zawierających jony chlorkowe, co ogranicza
obszar zastosowań stopów magnezu. Z tego względu konieczne jest
zabezpieczanie powierzchni elementów magnezowych poprzez nakładanie
dodatkowych powłok malarskich, powłok konwersyjnych czy powłok elektrochemicznych
lub stosowanie procesów anodowania oraz osadzania powłok
z fazy gazowej. W artykule opisano i porównano najczęściej stosowane
metody modyfi kacji powierzchni stopów magnezu.
Słowa kluczowe: stopy magnezu, odporność na korozję, elektroosadzanie,
powłoka konwersyjna, anodowanie, PVD, zol-żel, platerowanie laserowe
Possible methods of obtaining of protective coatings on magnesium and its
alloys
Magnesium and its alloys, which are the lightest structural metal materials with
excellent physical and mechanical properties are being used in a wide range of structural
applications in industries as aerospace, automotive, computer and electronic.
Unfortunately, magnesium is a very active metal and easy to be corroded, particularly
in chloride environment. This has hindered its widespread use in many fi elds.
Common processes used to enhance corrosion resistance include paints, conversion
coatings, anodizing, vapor deposition, electrochemical plating. This review details the
state of the art in coating and surface modifi cation technologies for magnesium-based
substrates.
Keywords: magnesium alloys, corrosion resistance, electroplating, conversion coating,
anodizing, PVD, sol-gel, laser cladding
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wprowadzenie
Magnez oraz jego stopy ze względu na swoje
w[...]
|
|
|
|
Zależność właściwości ochronnych powłok hybrydowych PEDOT/ABA wytworzonych na stali nierdzewnej od czasu ich elektroosadzania
|
|
|
ANNA PIETRUSIAK LIDIA ADAMCZYK
|
Przedstawiono badania dotyczące wpływu czasu osadzania na właściwości
ochronne powłok PEDOT/ABA. Powłoki osadzano metodą woltamperometrii
cyklicznej na powierzchni stali nierdzewnej X20Cr13 oraz węgla szklistego
przy zastosowaniu różnych czasów procesu. Właściwości ochronne
powłok oceniano w zakwaszonym roztworze siarczanowym o pH = 2 przy
użyciu techniki potencjodynamicznej. Wykonano testy przyczepności powłok
do podłoża oraz analizowano ich morfologię.
Słowa kluczowe: polimery przewodzące, poli(3,4-etylenodioksytiofen),
kwas 4-aminobenzoesowy, powłoki antykorozyjne, korozja, stal nierdzewna
Relationship between protective properties of PEDOT/ABA composite coatings
obtained on stainless steel and time of their electrodeposition
The effect of the deposition time of PEDOT/ABA coatings on their protective properties
is discussed. The respective coatings were deposited by cyclic voltammetry
method on the X20Cr13 stainless steel and glassy carbon substrates using various
electrodeposition periods of time. Protective properties of coatings were evaluated in
the acidifi ed sulphate solution with pH = 2 using potentiodynamic polarisation technique.
The adhesion of the fi lms and their morphology have also been tested.
Keywords: conducting polymers, poly(3,4-ethylenedioxythiophene), 4-aminobenzoic
acid, anticorrosion coatings, corrosion, stainless steel
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wprowadzenie
Od czasu, gdy DeBerry [1] zaproponował
wykorzystanie polianiliny w ochronie przed
korozją ogólną stali nierdzewnej, powłoki
ochronne na bazie polimerów przewodzących
cieszą się coraz większą popularnością.
Przyczyną zainteresowania są cenne właściwości
fi zyczne oraz możliwość modyfi kowania
składu i struktury powłok polimerowych
[2-4]. Obecnie, obok polianiliny, dla ochrony
przed korozją rozważane jest zastosowanie
powłok polipirolu i po[...]
|
|
|
|
Zastosowanie pomiarów polaryzacyjnych do oceny stanu zbrojenia żelbetowej podpory wiaduktu
|
|
|
MARIUSZ JAŚNIOK ANDRZEJ ŚLIWKA ADAM ZYBURA
|
Przedstawiono badania korozyjne zbrojenia żelbetowej podpory wiaduktu
pod Gubałówką w Zakopanem. W wytypowanych miejscach podpory wycięto
mechanicznie wraz ze stalowym zbrojeniem trzy walcowe rdzenie. W warunkach
laboratoryjnych, zachowując kontakt stalowych prętów z betonem
wykonano pomiary polaryzacyjne metodami EIS i LPR. W następnym etapie
pobrano warstwowo rozdrobniony beton z otuliny zbrojenia. Z rozdrobnionego
betonu wykonano zatężone wyciągi wodne, w których oznaczono stężenie
chlorków i pH. Wyniki analizy pomiarów polaryzacyjnych zbrojenia oraz
badań właściwości ochronnych betonu otuliny potwierdzono oględzinami
powierzchni prętów po rozkruszeniu rdzeni.
Słowa kluczowe: podpora wiaduktu, zbrojenie, badania korozyjne, metody
polaryzacyjne, właściwości ochronne betonu
Application of the polarization measurements to the reinforcement state assessment
of the reinforced concrete support of the viaduct
The corrosion tests of the reinforcement of the reinforced concrete support of the
viaduct under Gubałówka in Zakopane were presented. In selected points of the support
three cylindrical cores with the steel reinforcement were mechanically cut out.
In laboratory condition, keeping the contact of steel bars with concrete, polarization
measures using EIS and LPR methods were performed. In a next stage the ground
concrete from the reinforcement cover was taken by layers. From the ground concrete
condensed water extracts were prepared, in which chloride concentration and pH
were measured. The results of reinforcement polarization measurements analysis and
tests of concrete cover protective properties were confi rmed by inspection of bar surfaces
after core crushing.
Keywords: viaduct support, reinforcement, corrosion tests, polarization methods,
protective properties of concrete
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wprowadzenie
Wznies[...]
|
|
|
|
Zastosowanie powłok kompozytowych na bazie poli(3,4-etylenodioksytiofenu), kwasu krzemododekawolframowego i kwasu 4-benzopirolowego do ochrony stali X20Cr13 przed korozją
|
|
|
LIDIA ADAMCZYK
|
W pracy przedstawiono wyniki badań nad ochroną stali nierdzewnej za
pomocą powłoki kompozytowej. Powłokę składającą się z poli(3,4-etylenodioksytiofenu)
(PEDOT) kwasu krzemododekawolframowego (SiW12)
i kwasu 4-benzopirolowego (PyBA) osadzano metodą woltamperometrii cyklicznej.
Właściwości ochronne powłok oceniano w zakwa-szonych środowiskach
siarczanowych zawierających jony chlorkowe.
Słowa kluczowe: polimery przewodzące, poli(3,4-etylenodioksytiofen),
kwas 4-benzopirolowy, eter monolaurynowy glikolu polioksyetylenowego,
powłoki antykorozyjne, stal nierdzewna
Application of composite fi lms containing poly(3,4-ethylenodioxytiophene and
silicotungstic acid with 4-(pyrrole-1-yl) benzoic acid for protection of X20Cr13 steel
against corrosion
This work summarizes the results under corrosion studies describing protective
properties of composite coatings prepared on stainless steel. The coatings consisted
of poly(3,4-ethylenodioxythiophene) (PEDOT) and silicotungstic acid (SiW12) with
4-(pyrrole-1-yl) benzoic acid (PyBA) were electrodeposited using cyclic voltammetry.
Protective properties of the composite fi lms were evaluated in the acidifi ed sulphate
solutions containing chloride ions.
Keywords: conducting polymers, poly(3,4-ethylenodioxythiophene), polyoxyethylene
lauryl ether, silicotungstic acid, 4-(pyrrole-1-yl) benzoic acid, anticorrosion
coating, stainless steel
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wprowadzenie
Elektrosyntezy politiofenu (PT) oraz jego
pochodnych dokonuje się zwykle przez elektrochemiczne
utlenianie odpowiednich monomerów
w roztworach organicznych na chemicznie
obojętnych elektrodach wykonanych
z Au, Pt, grafi tu oraz szklistego węgla [1-3].
W elektrosyntezie pochodnych PT najczęściej
nie stosuje się wody jako rozpuszczalnika, jest
to konsekwencją m. in. słabej rozpuszczalności
pochodnych tiofenu w wodzie, [...]
|
|
|
|
Zastosowanie techniki szumów elektrochemicznych do oceny wpływu mikrostruktury na odporność korozyjną stopu AZ91
|
|
|
ANNA POLIS-OLEJNICZAK MARCIN A. MALIK
|
W pracy przedstawiono wyniki badań odporności stopu magnezu AZ91
o strukturze pierwotnej oraz stopu poddanego obróbce cieplnej na korozję
wżerową w 0,5 mol·dm-3 roztworze chlorku sodu o pH = 7,0. Na podstawie
analizy oporów szumów elektrochemicznych potencjału i prądu (Rn) stwierdzono,
że w omawianym środowisku większą odporność na korozję wżerową
posiada stop magnezu o strukturze pierwotnej w porównaniu ze stopem
ujednorodnionym i przesyconym. Wyniki te zostały również potwierdzone
przez wartości potencjałów przebicia warstw pasywnych obydwu badanych
stopów, określone z potencjodynamicznych krzywych polaryzacji.
Słowa kluczowe: stopy magnezu, korozja lokalna, szumy elektrochemiczne
Application of the electrochemical noise technique to evaluate the infl uence of
microstructure on the corrosion resistance of AZ91 alloy
Corrosion resistance of AZ91 magnesium alloy in two microstructural states, namely
as cast and heat-treated, has been investigated in 0,5 mol·dm-3 NaCl solution at
pH = 7,0 using the electrochemical noise technique. To evaluate corrosion resistance
of the as-cast and heat-treated AZ91 magnesium alloy, the corresponding noise resistances
(Rn) have been compared. It was shown that the heat-treated (homogenized
and quenched) AZ91 alloy has lower corrosion resistance than the as-cast state. This
conclusion was also supported by polarization measurements.
Key words: magnesium alloys, localized corrosion, electrochemical noise
ochrona przed korozja 4-5/2010
XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna
SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI
A N T Y K O R O Z J A
1. Wprowadzenie
Możliwość monitorowania różnorodnych
procesów korozji zachodzących w metalach
i ich stopach, powłokach ochronnych jak również
względnie niskie koszty aparatury oraz
możliwość prowadzenia badań bez polaryzacji
z zewnętrznego źródła prądu sprawiły, że
metoda szumów elektrochemicznych (EN)
zyskała dużą popularność w ciągu ostatnich
20 lat [1-3[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
