INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU ›
PRZEMYSŁ CHEMICZNY ›
2010-8 |
| |
|
|
Prenumerata
|
Aktualności
|
|
Grupa Boryszew otrzymała zgodę włoskiego
Ministra Rozwoju Gospodarczego
na nabycie kluczowych przedsiębiorstw
z Grupy Maflow, globalnej spółki z sektora
Automotiv. Zgoda Ministra oznacza zakończenie
procesu akwizycji rozpoczętego nabyciem
za 70 mln zł polskiej części Maflow
i obejmuje Maflow S.p.A. i Man Servizi
S.r.l we Włoszech (zakłady w Ascoli Piceno
oraz Trezzano Sul Naviglio), 100% udziałów
w spółce w Chinach i Japonii, oraz 99,9%
udziałów w spółce w Brazylii. Przejęcie
wybranych zakładów Grupy Maflow oznacza
30-40-proc. wzrost przychodów ze sprzedaży
w Grupie Boryszew oraz zatrudnienia do
poziomu 6500 osób. W 2009 r. przychody
podmiotów Grupy Maflow wyniosły ponad
800 mln zł, a zatrudnienie ponad 2500
osób. Zakończony sukcesem proces akwizycji
Grupy Maflow zarówno w Polsce jak
i poza granicami, stanowi kolejny dowód
potencjału rozwoju Boryszewa. Cieszę się,
że nasza wizja dalszego funkcjonowania
Maflow na świecie spotkała się z uznaniem
zarówno komisarzy, którzy rekomendowali
przyjęcie naszej oferty jak i samego Ministra
Rozwoju Gospodarczego - mówi Małgorzata
Iwanejko, prezes zarządu Grupy Boryszew.
Zakończona transakcja pozwoli nam nie
tylko na skokowe zwiększenie przychodów ze
sprzedaży, ale co niezwykle istotne, daje nam
możliwość dynamicznego wejścia w nowe
segmenty produktów dla motoryzacji oraz
otwarcie nowych rynków dla pozostałych
produktów Grupy Boryszew. Akwizycja
wybranych zakładów Maflow pozwoli dzięki
uzyskanym synergiom m.in. na rozpoczęcie
nowych projektów dla najnowszych modeli
samochodów, produkowanych przez czołowe
koncerny samochodowe. Boryszew zaoferował
za wybrane zagraniczne aktywa Grupy
Maflow 8,1 mln euro oraz 70 mln zł za aktywa
produkcyjne zlokalizowane w Polsce.
Nabycie włoskiej Grupy Maflow stanowi
istotny przełom w inwestycjach polskich we
Włoszech, ze względu na ich dotychczasową
wartość w ostatnich latach szacowaną na
ok. 49 mln euro. Grupa Maflow produkuje
nowoczesne i [...]
|
|
|
|
Badanie rozkładu tetrachlorometanu jako substancji modelowej w środowisku plazmy wyładowań iskrowych
|
|
Krzysztof Krawczyk  Sławomir Jodzis Andrzej Lamenta KaroL Kostka Krzysztof Schmidt-Szałowski
|
Opracowano dwa modele laboratoryjnych reaktorów
do badania przebiegu procesów zachodzących
w impulsowych wyładowaniach iskrowych
pod ciśnieniem atmosferycznym oraz
układ elektryczny, w którym wytwarza się krótkotrwałe
impulsy prądu pod wysokim napięciem.
Zbadano skuteczność tych wyładowań
w procesie rozkładu tetrachlorometanu w środowisku
obojętnym (w mieszaninie CCl4+Ar)
oraz utleniającym (w mieszaninie CCl4+O2).
W obydwóch mieszaninach głównym produktem
reakcji był chlor. Ubocznymi produktami
były C2Cl4, C2Cl6 i stały osad zawierający chlor
i węgiel (w mieszaninie CCl4+Ar) oraz niewielkie
ilości fosgenu (w mieszaninie CCl4+O2).
W obu mieszaninach uzyskano ogólny stopień
przemiany CCl4 przekraczający 90%.
CCl4 was decompd. in quartz reactor under pulsed spark
discharge condition both in Ar and in O2 (atm. pressure,
voltage 12 kV, pulse frequency 30 Hz, brass-W, duralumin
-W or Pt electrodes, initial CCl4 conc. about 2%, gas flow
rate 2.95 L/h) to Cl2 and solid C, as well as traces of C2Cl4
and C2Cl6. In presence of O2, the formation of C oxides and
COCl2 (traces) was obsd. The conversion degree higher
than 90% was achieved in all cases.
Zakłócenia spowodowane zanieczyszczaniem atmosfery lotnymi
związkami chlorowcoorganicznymi są śledzone od lat siedemdziesiątych
XX w. przez wiele ośrodków badawczych1). W 1989 r. weszły
w życie międzynarodowe uzgodnienia Protokołu Montrealskiego,
których głównym celem jest ochrona ozonu stratosferycznego. Mimo
tego, że wynegocjowano wprowadzenie zakazu lub znacznego ograniczenia
produkcji i rozpowszechniania najbardziej szkodliwych substancji,
takich jak chlorofluorowęglowodory lub tetrachlorometan,
to jednak problem emisji chloropochodnych węglowodorów nie
został ostatecznie rozwiązany. Przyczyną tego jest przydatność wielu
tych związków, które są surowcami, głównymi składnikami lub
materiałami pomocniczymi w procesach produkcyjnych, nie tylko
w przemyśle chemicznym. W Polsce, pomimo w[...]
|
|
|
|
Bartłomiej Igliński, Roman Buczkowski, Marcin Cichosz TECHNOLOGIE BIOENERGETYCZNE
|
|
|
Jerzy Polaczek
|
Historia ludzkiej cywilizacji wskazuje na
coraz większe uzależnianie się społeczeństw od
dostaw energii, niezbędnej do zapewnienia im
godnych warunków życia. Obecnie dostawy te
pochodzą głównie z (powoli) wyczerpujących
się zapasów paliw kopalnych, zgromadzonych
w trakcie ostatnich setek milionów lat historii
planety Ziemia. Coraz bardziej rośnie jednak
świadomość, że mieszkańcy tej planety tak
długo nie muszą obawiać się braku energii, jak
długo dostarczana jest ona z (praktycznie) niewyczerpalnego
źródła, jakim jest Słońce, centralna
gwiazda ziemskiego układu planetarnego.
Recenzowana monografia wskazuje na jeden ze
sposobów praktycznego wykorzystania energii
promieniowania słonecznego poprzez pierwotną
biomasę, wytwarzaną z dostępnych na Ziemi
składników (ditlenek węgla, woda) w wyniku
endotermicznej fotokatalitycznej reakcji syntezy
węglowodanów.
Autorzy recenzowanej książki, pracownicy
[...]
|
|
|
|
Hydroksyapatyt otrzymywany na drodze kalcynacji szlamów kostnych w piecu obrotowym
|
|
|
Agnieszka Sobczak Zbigniew Dobrzański Katarzyna Zygadlik
|
Przedstawiono wyniki dotyczące kalcynacji
odproteinowanej i odtłuszczonej miazgi kostnej
zwanej szlamem kostnym. Proces kalcynacji
przeprowadzono w dwóch etapach.
Obróbkę termiczną przeprowadzono w piecu
obrotowym zaopatrzonym w palnik gazowy
w temp. 600°C. Drugi etap kalcynacji prowadzono
w temp. 750-950°C. Produkty kalcynacji
scharakteryzowano przy zastosowaniu analizy
rentgenograficznej oraz spektroskopii w podczerwieni
(FT-IR). Zawartość wapnia określono
metodą miareczkową, natomiast zawartość
fosforu metodą spektrofotometryczną.
Właściwości powierzchni hydroksyapatytu
badano z zastosowaniem skaningowej mikroskopii
elektronowej oraz metody BET.
Protein and fat-free bone sludge were 2-stage calcined in
rotary kiln at 600-950°C to produce hydroxyapatite analyzed
for chem. compn., structure and sp. surface. The Ca,
total P, As, Cd, Hg, Co, Cr and Ni contents in the product
increased with increasing calcination temp. while the contents
of Pb, Cu and acid-soluble P decreased. The heavy
metal contents remained below the allowable concns. of
the elements. The sp. surface and pore size decreased
also with increasing calcination temp.
Hydroksyapatyt jest związkiem chemicznym podobnym zarówno
do mineralnej części kości, jak również do tkanek twardych
ssaków1-3). Jest on jednym z niewielu materiałów klasyfikowanych
jako bioaktywne, które wspomagają regenerację kośćca.
Hydroksyapatyt ma zastosowanie w ortopedii, stomatologii i chirurgii
twarzowo-szczękowej4, 5). Jest wiele mokrych, suchych, topnikowych
oraz zol-żelowych metod otrzymywania proszków hydroksyapatytowych6),
jednakże podstawową ich wadą jest wysoki koszt
procesu. Hydroksyapatyt można również uzyskiwać z materiałów
naturalnych, takich jak koralowce lub kości zwierzęce7, 8), co znacznie
obniża cenę produktu. Przedstawiono metodykę otrzymywania
hydroksyapatytu z półproduktów kostnych z zastosowaniem pieca
obrotowego oraz wpływ temperatury kalcynacji na jego właściwości[...]
|
|
|
|
Katalityczne wodoroodchlorowanie 2,4-dichlorofenolu w fazie ciekłej na układach Pd-Fe/Al2O3
|
|
|
Izabela WItońska StanIsław Karski Aleksandra Królak
|
Zbadano wpływ dodatku żelaza na aktywność
katalizatorów palladowych naniesionych na
Al2O3 w wodoroodchlorowaniu 2,4-dichlorofenolu
w roztworach wodnych. Katalizatory
palladowe modyfikowane żelazem naniesione
na Al2O3, zawierające powyżej 5% mas. Fe,
wykazują znacznie lepszą aktywność oraz
stabilność niż monometaliczne katalizatory
palladowe, a także charakteryzują się wyższą
selektywnością do fenolu. Badania XRD nie
wykazały występowania oddziaływań pomiędzy
obydwoma składnikami metalicznymi na
nośniku. Oddziaływań takich nie stwierdzono
również za pomocą techniki ToF-SIMS.
The effect of Fe add. on the activity and selectivity of Pd/Al2O3
catalysts in the hydrodechlorination of 2,4-dichlorophenol
in liq. phase was studied. The Fe-modified Pd showed
higher activity and stability than monometallic Pd catalysts
and higher selectivity towards PhOH. Neither XRD nor ToFSIMS
studies did evidence the presence of any interactions
between Pd and Fe on the alumina surface.
Związki chloroorganiczne COCs (chlorinated organic compounds),
szeroko stosowane w XX w., stanowią obecnie zanieczyszczenia prawie
wszystkich głównych komponentów środowiska naturalnego1, 2).
Z uwagi na fakt, że są one odporne na działanie czynników biologicznych,
zaobserwowano systematyczny wzrost ich stężenia
w środowisku. Obecność zwiększonej ilości COCs w powietrzu,
wodzie i glebie, a także w tkankach organizmów żywych, stanowić
może zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz źle wpływać na funkcjonowanie
całych ekosystemów3). Związki te, a zwłaszcza wysoko
podstawione chlorem pochodne związków aromatycznych, są toksyczne,
mutagenne i kancerogenne.
Technologie wykorzystywane obecnie do unieszkodliwiania COCs
oparte są głównie na procesach spopielania lub chemicznego utleniania,
jednak ze względu na to, że są one nie tylko wysoce energochłonne
(zachodzą w warunkach wysokiej temperatury i ciśnienia), ale również,
że w ich wyniku powstawać mogą toksyczne produkty (np. po[...]
|
|
|
|
Maria Mucha CHITOZAN. WSZECHSTRONNY POLIMER ZE ŹRÓDEL ODNAWIALNYCH
|
|
|
Dorota Kołodyńska
|
Autorka recenzowanej książki jest pracownikiem
naukowym Wydziału Inżynierii Procesowej
i Ochrony Środowiska Politechniki Łódzkiej
i znanym specjalistą w dziedzinie chemii polimerów.
Od wielu lat jej tematyka badawcza skupia
się wokół zagadnień związanych z kompozytami
i mieszaninami polimerowymi, a w szczególności
biodegradowalnymi naturalnymi polimerami
i ich zastosowaniem w ochronie środowiska.
Wyniki prac kierowanego przez nią Zespołu są
przedmiotem ok. 280 publikacji. Przykładem
tych osiągnięć jest także przekazana mi do recenzji
monografia, która powstała na bazie prowadzonych
przez autorkę badań z tej dziedziny.
Prezentowane w książce zagadnienia przedstawione
zostały w sposób przystępny i ciekawy,
odzwierciedlając obecny stan wiedzy na temat
chemii chitozanu. Autorka omawia w niej m.in.
właściwości fizykochemiczne chitozanu oraz
metody jego preparatyki, w tym również wybranych
mieszanin i kompozytów chitozanowych.
Szeroko zaprezentowane zostały także kierunki
zastosowań chitozanu, ze szczególnym uwzględnieniem
aspektów medycznych. Dodatkowymi
walorami książki są dobrze opracowana szata
graficzna oraz przejrzysty i uporządkowany
układ.
Na początek kilka słów na temat dziedziny,
której dotyczy recenzowana książka. Chemia
biodegradowalny[...]
|
|
|
|
Metody usuwania jonów Cr(VI) i Cr(III) z roztworów wodnych z wykorzystaniem naturalnych sorbentów
|
|
|
Agnieszka Gładysz-Płaska Marek Majdan
|
Przedstawiono przegląd literatury dotyczącej
usuwania jonów Cr(VI) i Cr(III) z roztworów
wodnych na różnych sorbentach pochodzenia
naturalnego (gliny, zeolity, trociny, łuski
orzechów ziemnych). Obecność jonów Cr(VI)
w środowisku stanowi poważne zagrożenie
z uwagi na ich kancerogenny, mutagenny i teratogenny
charakter. Z tego powodu konieczne
jest poszukiwanie efektywnych metod usuwania
jonów Cr(VI) ze środowiska, takich jak
ekstrakcja, wymiana jonowa, adsorpcja na
węglach aktywnych i naturalnych sorbentach.
A review, with 50 refs., of methods for removing Cr(VI)
and Cr(III) ions from aq. mediums by extn., ion exchange
and sorption on activated C, mineral or organic sorbents
(clays, zeolites, sawdust, groundnut husk) or aq. plant
material and bacteria.
Chemiczne zanieczyszczenie wody różnego rodzaju toksycznymi
związkami, w szczególności metalami ciężkimi, związkami aromatycznymi
i barwnikami jest obecnie bardzo poważnym problemem dla
środowiska i zagrożeniem dla człowieka. Metale ciężkie, zwłaszcza
chrom(VI), pojawiły się jako zanieczyszczenie środowiska w XX w.
i pochodzą głównie ze ścieków przemysłowych. Chrom(VI) pojawia
się w wyższych stężeniach w ściekach z galwanizerii, garbarni, przemysłu
papierniczego oraz z zakładów produkujących farby i barwniki.
Obecność jonów chromianowych w środowisku stanowi bardzo duże
zagrożenie ze względu na ich kancerogenny, teratogenny i mutagenny
charakter. Dopuszczalne graniczne stężenie Cr(VI) w środowisku
wodnym wynosi 0,5 ppm, a w glebie 5 ppm1).. Dawka rozpuszczalnych
chromianów(VI) śmiertelna dla człowieka wynosi 5 g, a kwasu chromowego(
VI) 1-2 g2, 3).
Z powodu dużej toksyczności jonów chromianowych konieczne
jest opracowanie skutecznych i tanich sposobów ich usuwania ze środowiska,
z wykorzystaniem takich metod, jak ekstrakcja4), wymiana
jonowa5) i adsorpcja. Wśród metod adsorpcyjnych znana jest adsorpcja
z wykorzystaniem węgli aktywnych i naturalnych adsorbentów, takich
jak [...]
|
|
|
|
Minerały ilaste w adsorpcji modelowych związków organicznych
|
|
|
Zenon Sarbak
|
Przedstawiono wyniki badań nad adsorpcyjnym
usuwaniem modelowych związków organicznych,
takich jak fenol, błękit metylenowy
i n-butyloamina, które stanowią poważne
zanieczyszczenia środowiska. Stwierdzono,
że trzy badane montmoryllonity oraz bentonit
były aktywne w adsorpcyjnym usuwaniu
wymienionych wyżej związków organicznych,
podczas gdy kaolin wykazywał niską aktywność.
PhOH, methylene blue and BuNH2 were adsorbed from liq.
or gaseous phases on kaolin, bentonite and 3 montmorillonites
to compare their adsorption ability. Kaolin showed
a low pore vol. and low adsorption capacity in all cases. The
highest adsorption capacity was obsd. for montmorillonite
balls (pore vol. 0.32 cm3/g, pore size 5.6 nm).
Adsorbenty mineralne stanowią łatwo dostępne i tanie materiały,
które do tej pory nie zostały w pełni scharakteryzowane pod kątem
usuwania zanieczyszczeń chemicznych środowiska. Obszerne badania
w zakresie poznania struktury materiałów ilastych opublikowano
w monografiach1-12) oraz w serii artykułów przeglądowych
autora13). Natomiast zagadnienia związane z wykorzystaniem adsorbentów
w ochronie środowiska są od wielu lat przedmiotem zainteresowania
wielu ośrodków naukowych na świecie. W Polsce na
ten temat opublikowano wiele prac14-19). Zagadnienia dotyczące
adsorpcyjnego usuwania związków organicznych, w tym fenolu
i jego pochodnych, na adsorbentach mineralnych były również
przedmiotem kilku prac20-26).
Przeprowadzono badania nad usuwaniem n-butyloaminy, błękitu
metylowego oraz fenolu na wybranych adsorbentach z grupy minerałów
ilastych, różniących się właściwościami fizykochemicznymi.
n-Butyloamina jest związkiem, który odoryzuje środowisko a zarazem
wykazuje właściwości silnie zasadowe. Jej adsorpcję
można wykorzystać do oceny kwasowości powierzchniowej badanych
minerałów ilastych. Błękit metylenowy zaliczany jest do
barwników a zarazem stosowany jest jako związek modelowy
w odbarwi[...]
|
|
|
|
Nauka i przemysł. Metody spektroskopowe w praktyce. Nowe wyzwania i możliwości
|
|
|
Zofia Machowska
|
W dniach 8-10 czerwca br. Wydział Chemii
Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
w Lublinie gościł ok. 150 uczestników
III Ogólnopolskiego Sympozjum na temat
praktycznego wykorzystania metod spektroskopowych,
zorganizowanego przez
Wydział Chemii UMCS i Instytut Nawozów
Sztucznych w Puławach. W Sympozjum
uczestniczyli pracownicy krajowych wyższych
uczelni, instytutów naukowo-badawczych,
instytutów Polskiej Akademii Nauk,
zakładów przemysłowych oraz firm produkujących
i zajmujących się dystrybucją odczynników
i aparatury pomiarowej, zwłaszcza
aparatury spektroskopowej.
Sympozjum otworzyli i powitali uczestników:
prof. dr hab. Ryszard Dębicki, prorektor
UMCS ds. badań naukowych i współpracy
międzynarodowej, prof. dr hab. Władysław
Janusz, dziekan Wydziału Chemii UMCS
oraz prof. dr hab. Zbigniew Hubicki, przewodniczący
Komitetu Organizacyjnego
i Naukowego Sympozjum, kierownik Zakładu
Chemii Nieorganicznej UMCS.
Obrady Sympozjum, którym przewodniczył
prof. Z. Hubicki, rozpoczęły się trzema
wykładami, wygłoszonymi przez znakomitych
znawców tematyki. Pierwszy wykład
wygłoszony przez prof. J. Datkę (Uniwersytet
Jagielloński) dotyczył badania centrów kobaltowych
w zeolitach metodą spektrometrii
IR. Poznanie natury i właściwości tych centrów
oraz powiązanie uzyskanych informacji
z aktywnością zeolitów staje się zasadniczym
problemem dla katalizy. Referent
szczegółowo omówił strukturę, właściwości
i mechanizm adsorpcji CO, tert-butylonitrylu
i NO na zeolicie CoZSM-5 zawierającym
1% Co. Wynikiem tych badań było
poznanie położenia trzech rodzajów Co(II)
i czterech rodzajów Co(III) w tym zeolicie
oraz określenie jego aktywności. Omówił
także katalizator CoY, który ma zastosowanie
przemysłowe w reakcjach krakingu. Drugi
wykład, wygłoszony przez prof. Waleriana
Arabczyka (Zachodniopomorski Uniwersytet
Technologiczny w Szczecinie), dotyczył
badania katalizatora żelazowego do syntezy
amoniaku metodami spektroskopii elektronowej,[...]
|
|
|
|
Nowe materiały poliuretanowe stosowane do uszczelniania elementów konstrukcyjnych
|
|
|
Leszek Wianowski Elwira Wianowska
|
Przedstawiono przegląd nowych osiągnięć
w zakresie technologii otrzymywania szczeliw
poliuretanowych, które stosuje się w różnych
dziedzinach gospodarki. Omówiono szczeliwa
poliuretanowe otrzymywane z izocyjanianów,
oligoizocyjanianów oraz oligoeteroli i oligodienoli,
w tym również modyfikowanych silanami,
akrylanami i epoksydami.
A review, with 38 refs., of polyurethane sealants modified
with silicone, acrylic or epoxy resins.
Szczeliwa w oknach zespolonych wiążą tafle szklane ze sobą,
z ramą okienną i z wkładką międzyokienną, zwykle aluminiową,
dlatego muszą mieć dobrą adhezję do szkła i do aluminium. Złącza
powinny być szczelne i trwałe, nie przepuszczać gazów (powietrze
i argon) oraz wilgoci (woda ciekła i w postaci pary). Powinny
być łatwe do nanoszenia (przetwórstwa). Przepuszczanie gazów
powodowałoby wymianę argonu, znajdującego się pomiędzy szybami
i źle przewodzącego ciepło, na powietrze znacznie lepiej
przepuszczające ciepło, czego wynikiem byłoby zmniejszenie
właściwości izolacyjnych szyb zespolonych. Przepuszczanie wody
lub jej par przez szczeliwo powodowałoby zaparowywanie szyb,
również pogarszające ich właściwości izolacyjne oraz wartość
estetyczną i użytkową. Ponieważ wskutek zmian temperatury
otoczenia, zarówno w przestrzeni (wnętrze - zewnętrze) jak
i w miarę upływu czasu (dzień - noc, lato - zima) zachodzi
dylatacja tafli szklanych, ram i złącz pomiędzy nimi, więc polimer
stosowany na szczeliwo musi mieć właściwości elastomeryczne,
zdolność do odkształcania ±25%, a jednocześnie dostateczną
adhezję i wytrzymałość mechaniczną, aby zapobiec przesuwaniu
się tafli szklanej.
Wymagania stawiane szczeliwom do okien spełniają poliuretany
(PUR). Mają one doskonałą adhezję do powierzchni polarnych, silnie
oddziaływując z nimi poprzez wiązania wodorowe. Mogą się
z nimi również wiązać chemicznie. PUR są polimerami segmentowymi,
składają się na przemian z segmentów sztywnych i giętkich.
Polarne segmenty sztywne, [...]
|
|
|
|
Ocena podatności wytłoczyny na zmianę koloru w procesie wytłaczania
|
|
|
Zbigniew Frąszczak Bogusław Królikowski
|
Zaproponowano metodykę oceny elastyczności
zmiany koloru podczas wytłaczania folii
i profili na przykładzie wytłaczania taśmy. Na jej
podstawie oszacowano wzajemne oddziaływanie
na styku powierzchnia narzędzia-uplastyczniony
polimer oraz zdolność do samooczyszczania
się powierzchni narzędzia w zależności
od wybranych materiałów (gatunków stali)
także pokrytych wytypowanymi powłokami
ochronnymi podczas tego procesu.
A method for assessment of flexibility of changing colors
during extrusion of films and profiles was developed. The
method was tested by extrusion of low-d. polyethylene
dyed with 4 dyes (white, green, red and yellow) through
5 steel dies to self-cleaning ability of the tool. The polished
1.2316 steel and the high PNi/P-covered steel substrates
met the quality requirements.
Konsumenci w obecnych czasach stawiają producentom coraz
większe wymagania dotyczące estetyki, a także różnorodności produktów.
Oba te czynniki dotyczą przede wszystkim wielobarwności
wyrobów. Potrzeba częstej zmiany asortymentu wyrobów, a w tym ich
koloru, np. podczas wytłaczania tworzyw polimerowych, stwarza wiele
problemów. Jednym z nich jest możliwość szybkiej zmiany koloru
wytłaczanej folii lub profilu bez zatrzymywania linii technologicznej,
przy minimalnej ilości odpadu produkcyjnego. Problem ten usiłuje
się rozwiązywać poprzez zastosowanie odpowiednich koncentratów
barwnych (rozmiary ziaren pigmentu)1), poprzez zmniejszenie chropowatości
powierzchni narzędzia (polerowanie), poprzez przepłukiwanie
układu uplastyczniającego mieszankami lub granulatami czyszczącymi,
a także poprzez zmianę konstrukcji wytłaczarek (np. rozdzielenie
tworzywa uplastycznionego od nieuplastycznionego w układach uplastyczniających
typu S-Truder lub CoAx-Extruder)2, 3). Można również
czyścić układy uplastyczniające środkami ściernymi, jednak przy
wąskich szczelinach głowic wytłaczarskich grozi to n[...]
|
|
|
|
Ocena przydatności monolitów węglowych dla układu adsorpcyjnego chłodzenia
|
|
|
Bronisław Buczek Eliza Wolak
|
Adsorbenty węglowe stosowane do magazynowania
energii w zamkniętych cyklach
termodynamicznych mogą być również wykorzystywane
w układach chłodniczych. Układy
tego rodzaju są przydatne do przechowywania
żywności i lekarstw, produkcji lodu, klimatyzacji
a także jako pompy ciepła. Przedmiotem
oceny były monolity otrzymane z prekursorów
pochodzenia węglowego, które poddawano
karbonizacji, aktywacji za pomocą wodorotlenku
potasu i formowaniu z lepiszczem polimerowym
w postaci monolitycznych pastylek.
Analiza struktury porowatej węglowych materiałów
monolitycznych a także wyznaczone
równowagi adsorpcyjne oraz ciepło ich zwilżania
metanolem wskazują, że można je wykorzystać
do magazynowania energii w systemach
chłodniczych.
Two KOH-activated semicokes (made of coal tar pitch
or coal) were pelletized with poly(vinyl alc.) and poly(vinylidene
fluoride) binders to C monoliths. The C pellets
were studied for pore structure, MeOH vapour adsorption
(adsorption and wetting heat and enthalpy) to evaluate
their applicability as adsorbents in cooling systems. The
poly(vinyl alc.)-bound pellets showed higher quality and
better properties.
Wykorzystanie adsorbentów węglowych oraz rozwój procesów
adsorpcyjnych w chłodnictwie i klimatyzacji zostały spowodowane
głównie względami ekologicznymi. Coraz bardziej restrykcyjne
przepisy dotyczące stosowania czynników chłodniczych, które
szkodliwie wpływają na warstwę ozonową, spowodowały poszukiwanie
nowych rozwiązań. W układach adsorpcyjnego chłodzenia
stosuje się czynniki chłodnicze przyjazne dla środowiska. Są to
tanie, nie wykazujące działania korozyjnego i łatwo dostępne adsorbaty
(najczęściej woda, amoniak i alkohole, a wśród nich głównie
metanol)1). W procesie regeneracji tych układów można wykorzystać
tanią energię odnawialną, np. energię słoneczną pozyskaną
z kolektorów słonecznych, odpadowe ciepło przemysłowe lub tanią
energię elektryczną. W dobie kryzysu energetycznego pozyskiwanie
i o[...]
|
|
|
|
Od redakcji
|
|
|
Andrzej Jan Szyprowski
|
Tradycyjnie o tej porze roku
komentuję dane o wartościach impact
faktorów polskich naukowych czasopism
chemicznych za 2009 r., które są
podawane do wiadomości publicznej
zawsze w końcu czerwca lub na początku
lipca. Na liście jest siedem polskich
czasopism chemicznych przy czym
Polish Journal of Chemistry i Chemia
Analityczna są notowane na liście, ale
już się nie ukazują, bowiem Polskie
Towarzystwo Chemiczne przekazało je
do konsorcjum europejskiego, wydającego
European Journal of Inorganic
Chemistry oraz European Journal of Organic Chemistry, stając się udziałowcem
tego konsorcjum. PTCh pozbyło się w ten sposób problemów
ekonomicznych z wydawaniem czasopism a zyskało dywidendę z tytułu
zysków europejskiego konsorcjum (podobno na poziomie kilku tysięcy
euro rocznie). Decyzja ta jest ciągle dyskutowana wśród chemików,
bowiem oddaliśmy do konsorcjum część polskiej kultury o tradycjach
sięgających początku polskiej niepodległości po zaborach i lat dwudziestych
XX w. Polskim pracownikom naukowym będzie też zapewne
trudniej przebić się ze swoimi publikacjami w pismach europejskich niż
wówczas, gdy tytuły te były wydawane w Polsce. Jest to trochę dziwne,
bowiem liczba polskich czasopism naukowych na liście filadelfijskiej
ze wszystkich dziedzin systematycznie rośnie i liczy już 103 pozycje,
podczas gdy jeszcze kilka lat temu było ich około trzydziestu. Inaczej
mówiąc Polskie Towarzystwo Chemiczne postąpiło odwrotnie do innych
dziedzin naukowych w Polsce, bowiem zamiast wprowadzać nowe
tytuły na listę filadelfijską, przestało wydawać tytuły z listy. Najwyżej
notowanym polskim czasopismem naukowym jest od kilku lat Acta
Astronomica, które uzyskało za 2009 r. IF równy 2,471 (miało nawet
4,019 w 2004 r.!). Jest to zapewne zasługą publikacji prof. Aleksandra
Wolszczana, odkrywcy pierwszych planet poza Układem Słonecznym
i innych polskich znakomitych astronomów. Prof. A. Wolszczan jest jednym
z najpoważniejszych kandydatów do nagrod[...]
|
|
|
|
Ogólne Zgromadzenie Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego
|
|
Dnia 22 czerwca 2010 r. w Płocku obradowało
Ogólne Zgromadzenie Polskiej Izby
Przemysłu Chemicznego na zaproszenie
Zarządu Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o.
W obradach uczestniczyli przedstawiciele
41 firm (na 66 członków Izby), którym
łącznie przysługiwały 74 głosy (na ogólną
liczbę 109 głosów). Obrady otworzył Pan
Wojciech Lubiewa-Wieleżyński, prezes
Zarządu Izby, który powitał zgromadzonych
i podziękował za możliwość zorganizowania
obrad w Płocku. Pan Karol
Sęp (Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o.)
wyraził zadowolenie, że mógł być gospodarzem
Ogólnego Zgromadzenia i życzył
uczestnikom owocnych obrad. Na wniosek
Pana W. Lubiewy-Wieleżyńskiego, przewodniczącym
Ogólnego Zgromadzenia
wybrano jednomyślnie w głosowaniu jawnym
Pana Kazimierza Zagozdę (Luvena
SA). Ogólne Zgromadzenie jednomyślnie
przyjęło porządek obrad. Na wniosek
Pana K. Zagozdy Ogólne Zgromadzenie
w głosowaniu jawnym większością głosów
(przy 1 wstrzymującym się) wybrało
Komisję Uchwał i Wniosków w składzie:
Pan Marian Gryta (Instytut Ciężkiej
Syntezy Organicznej), Pan Jacek Różycki
(Chemeko Sp. z o.o.) i Pan Andrzej
Sikora (Instytut Studiów Energetycznych
Sp. z o.o.). Na wniosek Pana K. Zagozdy
Ogólne Zgromadzenie w głosowaniu
jawnym większością głosów (przy
1 wstrzymującym się) wybrało również
Komisję Skrutacyjno-Wyborczą.
Sprawozdanie Zarządu z działalności
Izby za okres od 25 czerwca 2009 r. do 22
czerwca 2010 r. oraz sprawozdanie finansowe
za 2009 r. przedstawił Pan W. Lubiewa-
Wieleżyński. Stwierdził on, że biuro
Izby ma nadal bardzo małą obsadę. Biorąc
pod uwagę ogromną liczbę spraw, jakimi
się zajmuje potrzeba co najmniej 10
osób, ale niestety z uwagi na ograniczony
budżet (mimo realizacji projektów UE)
nie jest możliwe zwiększenie zatrudnienia.
Do najważniejszych spraw załatwianych
w okresie sprawozdawczym należały m.in.
szeroko pojęta problematyka gospodarcza,
rozwój i prywatyzacja przemysłu chemicznego,
problematyka energetyczna,
[...]
|
|
|
|
Opis procesu przemian termicznych ortofosforanów w wielofosforany
|
|
|
Barbara Cichy Stanisław Foleka Józef Hoffmann Mariusz Nowaka
|
Przedstawiono wyniki badań procesów termicznych
przemian diwodorofosforanu monopotasu,
wodorofosforanu dipotasu i ich mieszanin
o różnym stosunku molowym K/P w wielosfosforany
potasu. Badania przeprowadzono
metodami termograwimetryczną (DTG) oraz
metodą różnicowej kalorymetrii skaningowej
(DSC). Produkty przemian, w tym produkty
pośrednie reakcji, identyfikowano przy pomocy
rentgenowskiej analizy dyfrakcyjnej wspomaganej
analizą chemiczną, w tym HPLC.
Wyznaczono charakterystyczne temperatury
i związki chemiczne będące produktami przemian.
Wyniki wykorzystano do opracowania
technologii wytwarzania difosforanu tetrapotasu
i trifosforanu pentapotasu do zastosowań
spożywczych.
KH2PO4, K2HPO4 and their mixts. were thermally converted
to K polyphosphates at 225-450oC under conditions of
differential thermogravimetry and differential scanning
calorymetry. Formation of K3H3(PO4)2, K5P3O10 and their
dihydrates was evidenced. As by-products, K10P6O20, K3PO4
and K4P2O7 were formed.
Fosforany i polifosforany sodu, potasu, wapnia oraz magnezu
znajdują zastosowanie w przemysłowym przetwórstwie żywności
jako dozwolone substancje dodatkowe. Związki te pełnią wiele
technologicznie pożytecznych funkcji w przetwórstwie żywności,
a ich stosowanie zgodnie z zaleceniami jest celowe i nieszkodliwe
dla konsumentów. Prawo polskie i europejskie określa wielkości
dopuszczalnych dawek fosforanów, co wynika z konieczności
zachowania w organiźmie równowagi między jonami wapnia
a fosforanami. Szczególna rola wśród dodatków przypada polifosforanom
ze względu na ich specyficzne właściwości wynikające
z obecności kilkuczłonowego łańcucha fosforanowego.
Technologicznie wykorzystuje się takie charakterystyczne właściwości
wielofosforanów, jak ich zdolność do kompleksowania
(chelatowania) niektórych metali wielowartościowych (żelazo,
wapń, magnez), zdolności emulgowania tłuszczy i hydratacji białek
oraz zdolności buforujące.
Najbardziej popularne wśród p[...]
|
|
|
|
Optymalizacja parametrów katalitycznego utleniania dichlorohydryny propylenowej. Wpływ temperatury i stężenia
|
|
|
Andrzej Żarczyński Marek Kaźmierczak Marcin Zaborowskia Zbigniew Gorzka Tadeusz Paryjczak Diogo Ramadsab
|
Zbadano wpływ temperatury (300-600°C) oraz
stężenia (2,5-50 g/L) na skład produktów utleniania
1,3-dichloro-2-propanolu (DCHP) z użyciem
katalizatora palladowego Pd(1,0%)/γ-Al2O3
oraz dwóch katalizatorów monolitycznych platynowo-
rodowych. W gazowych produktach
reakcji oznaczano stężenie chloru, formaldehydu,
tlenku węgla oraz w wybranych warunkach
dioksyn, natomiast w kondensacie zawartość
ogólnego węgla organicznego, jonów chlorkowych
i formaldehydu. Utlenianie cząsteczek
DCHP następowało efektywnie już poniżej
temp. 300°C, ale optymalna temperatura reakcji
mieściła się w zakresie 450-550°C. Podjęto
działania optymalizujące proces utleniania
w kierunku ograniczenia emisji dioksyn do
środowiska. Równoważnik toksyczności spalin
I-TEQ podczas utleniania roztworu 50 g/L
DCHP w temp. 550°C z udziałem katalizatora
palladowego był trzykrotnie mniejszy od
wartości 0,1 ng I-TEQ/m3, obowiązującej dla
instalacji spalania odpadów w Polsce i za
granicą.
CHOH(CH2Cl)2 was oxidized in aq. soln. (conc. 2.5-50 g/L)
with air O2 on grainy Pd and 2 monolithic Pt-Rh catalysts
at 300-600°C. The gas condensate was analyzed for total
org. C, CH2O, Cl, CO and polychlorinated dibenzodioxines
and dibenzofuranes. The optimum reaction temp. was
450-550°C where the toxicity eqiv. of the combustion gases
was threefold lower than its allowed value (0.1 ng/m3).
W zakładach syntezy organicznej powstają ciekłe i gazowe
odpady chloroorganiczne1-3). Ze względu na małą podatność
na biodegradację, nie mogą być one unieszkodliwiane
z zastosowaniem klasycznych metod biologicznych. Obecnie
w Polsce zasadnicza ich część jest w przemyśle unieszkodliwiana
przez spalanie w temp. ok. 1350°C (czas reakcji 2-3 s,
szybkie schładzanie spalin). Produktami procesu są para wodna
(1,5-2 MPa), roztwór kwasu solnego (19-28%) lub suchy chlorowodór
oraz ditlenek węgla2, 3). Cząsteczki wielu związków
chloroorganicznych są trudne do utlenienia lub całkowicie niepalne.
Od[...]
|
|
|
|
Personalia
|
|
Mgr inż. Wojciech
LUBIEWA-WIELEŻYŃSKI
22 czerwca
2010 r. został w tajnym
głosowaniu jednogłośnie
wybrany prezesem
zarządu Polskiej Izby
Przemysłu Chemicznego
na nową, trzyletnią
kadencję podczas Zgromadzeniu
Ogólnego Izby w Płockim Domu
Technika. Pan W. Lubiewa-Wieleżyński jest
prezesem zarządu Polskiej Izby Przemysłu
Chemicznego od 29 czerwca 2003 r. Biografię
Pana W. Lubiewy-Wieleżyńskiego opublikowaliśmy
w nr 09/2009, str. 952.
AJS
Mgr inż. Konrad
JASKÓŁA 22 czerwca
2010 r. został wybrany
przewodniczącym Rady
Polskiej Izby Przemysłu
Chemicznego na nową,
trzyletnią kadencję
podczas Zgromadzenia
Ogólnego Izby w Płockim
Domu Technika.
Notkę biograficzną Pana K. Jaskóły opublikowaliśmy
w nr 03/2004, str. 121. Od 2004 r.
Pan K. Jaskóła jest prezesem zarządu Polimex
Mostostal SA (wcześniej od 2001 r. Polimex
Cekop SA), z której to firmy stworzył największą
grupę kapitałową w budownictwie
w Polsce o przychodach prawie 5 mld zł
w 2009 r. (15% więcej niż w roku 2008)
i 31. pozycji na liście 500 największych polskich
firm wg tygodnika "Polityka". Grupa
zatrudnia prawie 14000 osób i ma portfel
zamówień wypełniony na najbliższe dwa lata.
Firmy Grupy działają w budownictwie przemysłowym
(chemia, energetyka), budują drogi
i autostrady, linie kolejowe i tramwajowe,
obiekty inżynierskie typu mostów i wiaduktów,
stadiony (Legii Warszawa, Wisły Karków),
produkują elementy stalowe, kotły, wyroby
cynkowane i wiele innych. Pan K. Jaskóła jest
laureatem wielu prestiżowych nagród w tym
Złotego i Diamentowego Inżyniera w plebiscytach
"Przeglądu Technicznego".
AJS
Mgr inż. Remigiusz
PASZKIEWICZ od 29
czerwca 2010 r. pełni
obowiązki prezesa
zarządu i jest p.o. generalnego
dyrektora oraz
dyrektorem ds. organizacji
Grupy Kapitałowej
Anwil SA. Pan Remigiusz Paszkiewicz ma
lat 39. Jest absolwentem Wydziału Inżynierii
Środowiska na Politechnice Warszawskiej oraz
Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.
Od 1994 r. pracował[...]
|
|
|
|
Sprawozdanie z działalności Redakcji "Przemysłu Chemicznego" w latach 2006–2010
|
|
W dniach 22-24 września br. w Toruniu
odbędzie się Walny Zjazd Stowarzyszenia
Inżynierów i Techników Przemysłu
Chemicznego. Poniżej drukujemy sprawozdanie
naszej redakcji przygotowane dla
Zarządu Głównego Stowarzyszenia na ten
Zjazd.
Zespół redakcyjny, Rada
Programowa
W okresie sprawozdawczym w zespole
redakcyjnym nie zaszły istotne zmiany.
Czasopismem kierował dr Andrzej
J. Szyprowski, redaktor naczelny. W 2006 r.
zespół redakcyjny liczył 2 pracowników
etatowych, obecnie na etacie zatrudnionych
jest tylko jeden pracownik (redaktor naczelny)
a czterech pracowników ma status
redaktora ryczałtowego. Na miejsce prof.
Zbigniewa Kowalczyka, po jego śmierci
w 2008 r., jako redaktora działowego
powołano dr inż. Wiolettę Raróg-Pilecką
z Politechniki Warszawskiej. W 2009 r.
zwiększono zespół redaktorów działowych
o specjalistę z zakresu biotechnologii (prof.
dr hab. inż. Aleksander Kołodziejczyk,
Politechnika Gdańska) a w miejsce redaktora
mgr. Marka Petryki powołano doc.
dr. hab. inż. Leszka Konopskiego (Instytut
Przemysłu Organicznego, specjalność materiały
wybuchowe, środki ochrony roślin,
synteza organiczna). Odbyły się 2 posiedzenia
kolegium zespołu redakcyjnego. W listopadzie
2008 r. Stowarzyszenie Inżynierów
i Techników Przemysłu Chemicznego
powołało nową Radę Programową czasopisma,
do której weszli prezesi dużych firm
chemicznych i wybitni polscy naukowcy:
prof. Jacek A. Kijeński (przewodniczący),
prof. Walerian Arabczyk, prof. Bogusław
Buszewski, prof. Zbigniew Florjańczyk,
prof. Henryk Górecki, mgr inż. Tadeusz
Jakubas, mgr inż. Konrad Jaskółka, prof.
Bożenna Kawalec-Pietrenko, mgr inż. Jerzy
Kropiwnicki, mgr inż. Jerzy Majchrzak,
prof. Bogdan J. Marciniec, prof. Andrzej
Mianowski, dr inż. Bożenna Pisarska, dr
inż. Józef Sas, mgr inż. Mar[...]
|
|
|
|
Stan ochrony patentowej w technologii bieli tytanowej
|
|
|
Ewa Giniewska Zdzisław Jaworski
|
Rozwój nowych technologii, usprawnianie
systemów produkcyjnych, postęp w medycynie
i technice, czyli polepszanie standardów
życia w społeczeństwie informacyjnym spowodowało,
że znaczenie wiedzy znacznie
wzrosło. Wiedza to nie tylko interpretacja
surowych danych i informacji w celu nadania
im znaczenia w procesie rozwiązywania
danego problemu, ale przede wszystkim
jeden z istotnych zasobów współczesnych
przedsiębiorstw, cenniejszy czasami od liczby
maszyn, urządzeń czy własności fizycznych
firmy. Wszelkie instrukcje, systemy komputerowe,
dokumenty chroniące własności
intelektualne (np. patenty, ochrona znaków
towarowych) czy ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa
są efektami strategii zarządzania
wiedzą. Przedsiębiorstwa, które poświęcają
czas i środki na ochronę zasobów intelektualnych
zwiększają swoją konkurencyjność na
wiele sposobów, np. nie dopuszczają konkurentów
do powielania własnych produktów,
uzyskują dostęp do nowych rynków, unikają
nieekonomicznych inwestycji badawczo-rozwojowych
i marketingowych oraz kreują
wizerunek firmy za pomocą znaku towarowego.
Wymienione formy gromadzenia
wiedzy stanowią wartość dodaną do zasobów
przedsiębiorstwa. Uwagi te dotyczą również
wytwarzania bieli tytanowej1).
Biel tytanową produkuje się dwiema
metodami: (i) metodą siarczanową, której
podstawą są dwa etapy - czarny i biały, a jako
surowców w procesie używa się ilmenitu
w postaci koncentratów lub żużli tytanowych,
oraz (ii) metodą chlorową wykorzystującą
rutyl naturalny lub syntetyczny i żużle tytanowe,
które w piecach elektrycznych poddaje
się chlorowaniu. Metoda siarczanowa
wymaga uważnej kontroli na etapach prażenia
i hydrolizy, w chlorowej zaś należy zwrócić
baczną uwagę na procesy utleniania oraz na
agresywne środowisko spowodowane obecnością
TiCl4. Zasadniczą różnicą między tymi
dwoma sposobami produkcji bieli tytanowej
jest jakość otrzymywanego produktu - lepsza
w metodzie chlorowej. Obie metody są
procesami wielo[...]
|
|
|
|
Synteza i powstawanie nanorurek węglowych
|
|
|
ALICJA BACHMATIUK MARKH RUMMELI
|
Nanomateriały węglowe są przedmiotem zainteresowania
wielu dziedzin, które nadają im
szeroką gamę potencjalnych zastosowań.
Szczególnym przykładem są tu nanorurki
węglowe, które mają znakomite elektronowe,
molekularne i strukturalne właściwości,
spowodowane głównie ich jednowymiarową
budową. Teoretyczne podstawy, procedury
eksperymentalne i metody charakteryzacji
nanomateriałów są opisywane w wielu przeglądowych
artykułach i książkach. Celem artykułu
jest dokonanie szczegółowego przeglądu
bieżących kierunków wytwarzania i powstawania
nanostruktur węglowych.
A review, with 73 refs., of manufg. the C nanotubes by arc
discharge, laser ablation, CVD and flame methods without
or with free floating or supported catalysts.
Harry Kroto, Robert Curl i Richard Smalley otrzymali w 1996 r.
Nagrodę Nobla za odkrycie sferycznych cząstek składających się
wyłącznie z atomów węgla (rys. 1)1). Te nanometryczne struktury
zostały nazwane fulerenami z powodu ich podobieństwa do niezwykle
symetrycznych, architektonicznych kopuł zaprojektowanych przez
architekta Richarda Buckminster Fullera.
W latach osiemdziesiątych i wczesnych latach dziewięćdziesiątych
XX w. prowadzono rozległe badania naukowe w zakresie teorii fulerenów,
ich syntezy i charakteryzacji. W 1991 r. Iijima2), zaprezentował obserwacje
z transmisyjnej mikroskopii elektronowej wydłużonych, koncentrycznie
uwarstwionych mikrorurek zbudowanych z atomów węgla, które wcześniej
uważane były za włóknisty węgiel. To wydarzenie wprawiło w ruch badania
związane z jedną z najbardziej aktywnie badanych struktur ostatniego
stulecia; obecnie struktury te nazywane są nanorurkami węglowymi CNT
(carbon nanotubes). Pomimo toczących się polemik na temat, kto powinien
być uznawany za odkrywcę nanorurek węglowych3), to właśnie praca Iijimy
sprawiła, że nanorurki węglowe weszły na światową, naukową scenę.
Aby zrozumieć strukturę nanorurki węglowej można ją sobie
wyobrazić jako zwinięty w rulon płaszcz g[...]
|
|
|
|
Technologie bezodpadowe i zagospodarowanie odpadów w przemyśle i rolnictwie
|
|
|
Teresa Kowalczyk
|
W dniach 15-18 czerwca 2010 r. odbyła
się w Międzyzdrojach VIII Konferencja
"Technologie bezodpadowe i zagospodarowanie
odpadów w przemyśle i rolnictwie",
zorganizowana przez Instytut Technologii
Chemicznej Nieorganicznej i Inżynierii
Środowiska Zachodniopomorskiego
Uniwersytetu Technologicznego (ZUT)
w Szczecinie oraz, honorowo, Zakłady
Chemiczne Police SA. Przewodniczącym
Komitetu Naukowego był prof. Tadeusz
Paryjczak z Politechniki Łódzkiej.
Konferencja zgromadziła 110 osób. Szeroka
tematyka konferencyjna została zgrupowana
w sekcjach, poświęconych zagospodarowaniu
odpadów stałych, oczyszczaniu
ścieków i gazów oraz technologii małoodpadowych.
Wygłoszono 43 referaty
i komunikaty, a ponad to 58 prac przedstawiono
w postaci plakatów. Sponsorem
Konferencji była spółka Soda Polska
Ciech. Publikację materiałów konferencyjnych
zrealizowano przy wsparciu władz
Województwa Zachodniopomorskiego.
Minister Środowiska, Minister Nauki
i Szkolnictwa Wyższego oraz Rektor ZUT
objęli Konferencję patronatem honorowym.
Uczestników Konferencji przywitała
prof. Barbara Grzmil z ZUT, przewodnicząca
Komitetu Organizacyjnego, a prof.
Ryszard J. Kaleńczuk, prorektor tejże uczelni,
uroczyście otworzył obrady Konferencji.
W krótkim wystąpieniu prof. Jacek Soroka,
dziekan Wydziału Technologii i Inżynierii
Chemicznej ZUT, wprowadził uczestników
w tematykę konferencji, a prof. T. Paryjczak
krótko omówił historię Konferencji od
1980 r., podkreślając udział w obecnej
Konferencji bardzo licznych (20) ośrodków
naukowych z całej Polski.
W pierwszy referacie plenarnym
o możliwościach wykorzystania alternatywnych
źródeł fosforu w przemyśle chemicznym
mówił prof. Zbigniew Wzorek
z Politechniki Krakowskiej. Stwierdził on,
że rozpoznane rezerwy światowe fosforu,
jednego z najważniejszych pierwiastków
o znaczeniu biologicznym, szacuje się na
15 mld t. Uwzględniając średnią produkcję
fosforytów (167 mln t w 2008 r.) można
przypuszczać, że wystarc[...]
|
|
|
|
Wpływ dodatku poli(tereftalanu etylenu) na właściwości reologiczne paku węglowego
|
|
|
Wiesława Ciesińska
|
Przeprowadzono badania właściwości reologicznych
paku węglowego i mieszanin paku
z poli(tereftalanem etylenu), zwierających
10-50% mas. polimeru. Wyznaczono krzywe
lepkości oraz zmiany wybranych parametrów
lepkosprężystości w funkcji temperatury.
Stwierdzono, że poli(tereftalan etylenu) istotnie
wpływa na zmianę właściwości reologicznych
paku węglowego powodując m.in. zwiększenie
lepkości bitumu i odporności na naprężenia
ścinające. Wpływa również na zwiększenie
odporności termicznej paku oraz powoduje
zmianę właściwości lepkosprężystych. Towarzyszą
temu zmiany temperatury mięknienia.
Com. coal tar pitch was modified by addn. of poly(ethylene
terephthalate) at 260°C for 30 min (10-50% by mass). The
blends were studied for rheolog. properties (viscosity, characteristic
temps., elastic and viscous modulus, flow curves). The
addn. of poly(ethylene terephthalate) resulted in an increase
in bitumen viscosity and its resistance to shear, thermal resistance
and softening temp.
Cenne właściwości paków węglowych, takie jak duży uzysk węgla po
karbonizacji w powiązaniu z dobrymi właściwościami wiążącymi, a przede
wszystkim zdolność do tworzenia struktur grafitowych podczas obróbki
termicznej powodują, że paki węglowe są wykorzystywane w małotonażowej
produkcji nowoczesnych materiałów węglowych1). Paki przeznaczone
do otrzymywania materiałów węglowych nowej generacji muszą spełniać
wymagania, bardzo często zróżnicowane, w zależności od konkretnego
przeznaczenia. Paki węglowe stosowane są do przędzenia włókien węglowych
(mezofazowych i izotropowych), wytwarzania matryc i impregnatów
kompozytów węgiel-węgiel, wyodrębniania mezofazy sferycznej oraz jako
komponenty smarów wysokotemperaturowych i anod baterii litowych2).
Paki surowe niejednokrotnie nie nadają się bezpośrednio do stosowania
w technologiach przemysłowych z uwagi na zbyt małą pozostałość po koksowaniu
lub nieodpowiednią temperaturę mięknienia3, 4). Mała odporność
termiczna,[...]
|
|
|
|
Wpływ rodzaju i stężenia rozpuszczalnika organicznego na właściwości użytkowe mleczek czyszczących zawierających mikrosferę
|
|
|
Marian W. Sułek Tomasz Wasilewski Emilia Klimaszewska
|
Opracowano receptury mleczek czyszczących,
zawierających różne rozpuszczalniki organiczne
(glikol propylenowy, alkohol izopropylowy,
eter butylowy glikolu dietylenowego oraz estry
metylowe kwasów tłuszczowych z oleju rzepakowego)
o stężeniach 1-11%. Jako substancję
ścierną zastosowano mikrosferę, która była
produktem odpadowym, powstającym podczas
spalania węgla. Opracowane i wykonane
preparaty badano na efektywność nakładania
i rozprowadzania na czyszczonych powierzchniach,
skuteczność usuwania zabrudzeń oraz
zdolność do emulgowania zabrudzeń tłuszczowych.
Analizowano wpływ rodzaju i stężenia
rozpuszczalników w mleczkach na zmianę
chropowatości i połysku powierzchni ceramicznych.
W tym celu opracowano nowe metody
badawcze, jak również adaptowano metody
znane. Analiza uzyskanych wyników wskazała,
że przy ustalonym stężeniu mikrosfery (10%
mas.), wprowadzenie eteru butylowego glikolu
dietylenowego (3%) lub estrów metylowych
kwasów tłuszczowych z oleju rzepakowego
(1%) do mleczek przeznaczonych do czyszczenia
twardych powierzchni jest najbardziej
korzystne.
Twenty-nine scouring milks were prepd. by blending
glycerol, lauryl alc. polyoxyethylene ether, Na citrate,
acrylics and aq. soln. of NaOH (pH 8) with some org.
solvents (CH(CH2OH)2, i-PrOH, (BuOCH2CH2)2O, rapeseed
oil fat acids Me ester) (1-11% by mass) and addn.
of cenosphere abrasive (grain size 10-500 mm, content
10%) and then studied for application and dispersion
efficiency, fat emulsifying power as well as roughness
and gloss of the cleaned ceramic surfaces. Some new
test methods were developed and used in the study.
The (BuOCH2CH2)2O and rape-seed oil ester-containing
prepns. (3% and 1%, resp.) showed the best properties.
Jedną z najbardziej popularnych form środków czyszczących są
mleczka. Pierwsze preparaty tego typu pojawiły się już na początku
lat trzydziestych XX w. Obecnie na rynku występuje bardzo bogaty
asortyment mleczek przeznaczonych do czyszczen[...]
|
|
|
|
Wpływ wybranych soli miedzi na aktywność dehydrogenaz mikroorganizmów osadu czynnego
|
|
|
Anna Małachowska-Jutsz Konrad Matyja
|
Zbadano w jaki sposób różne stężenia wybranych
soli miedzi wpływają na aktywność dehydrogenaz
mikroorganizmów osadu czynnego.
Wyznaczono stężenia powodujące 50-proc.
inhibicję aktywności tych enzymów. Zwrócono
szczególną uwagę na wpływ reszty kwasowej
badanych soli na ich toksyczność oraz na
zmiany aktywności oddechowej mikroorganizmów,
jakie zachodzą w czasie kontaktu toksyny
z osadem czynnym.
CuSO4 and Cu(OAc)2 were added to activated sludge
to study their effect on the dehydrogenase activity for
290 min. A decrease of the activity by more than 50% was
obsd. both after 5 min long exposure (2.87 mg Cu/L for
Cu(OAc)2 and 1.34 mg Cu/L for CuSO4) and after 290 min
long exposure (1.43 mg Cu/L and 0.75 mg Cu/L, resp.). In
the case when Cu concn. was lower than 0.1 mg/L, a stimulation
of dehydrogenase activity was obsd. during the
whole exp. time.
Badania dotyczące właściwości metali ciężkich, ich toksyczności
i roli jaką pełnią w różnego rodzaju przemianach biochemicznych
interesują dziś wielu przedstawicieli takich dziedzin nauki, jak m.in.
toksykologia, biochemia, enzymologia, chemia lub biotechnologia.
Znajduje to odzwierciedlenie w liczbie poświeconych im publikacji1-3).
Rozwój ekotoksykologii i szeroko pojętej ochrony środowiska sprawia,
że coraz częściej zwraca się uwagę na wpływ tych substancji na
różne organizmy a nie tylko człowieka4-6). Większość metali śladowych
(miedź, żelazo, cynk, mangan, kobalt, selen) pełni rolę kofaktorów reakcji
enzymatycznych, a ich właściwości toksyczne ujawniają się wtedy,
kiedy stężenie dostępne dla organizmu przewyższa wartość niezbędną
dla zaspokojenia jego potrzeb lub też kiedy receptor przez odpowiedni
czas pozostaje w kontakcie z jonem metalu w stężeniu wystarczającym
do wywołania niekorzystnej dla organizmu reakcji 7-11). Niektóre źródła
literaturowe podają, że stężenie jonów metali ciężkich na poziomie
kilku ppm (w zależności od badanego gatunku) może już wywoływać
efekt toksyczny[...]
|
|
|
|
Wpływ zaklejania kombinowanego na właściwości papieru
|
|
|
Jacek Czechowski Ewa Drzewińska
|
Zbadano wpływ zastosowania emulsji kopolimeru
styrenowo-akrylanowego (SAE) w kombinacji
z estrem hydroksypropylowym skrobi
ziemniaczanej na stopień hydrofobizacji
i podstawowe właściwości użytkowe papieru.
Stosunek skrobi do SAE w roztworze do
zaklejania powierzchniowego wynosił 10:1.
Papier podłożowy był zaklejany w masie różną
ilością środka zaklejającego. Papier zaklejano
powierzchniowo na prasie laboratoryjnej,
suszono w suszarni IR, kalandrowano i klimatyzowano
w stałej temp. (23±1°C) i stałej
wilgotności względnej powietrza (50±2%).
Stwierdzono, że SAE pozwala obniżyć stopień
zaklejenia papieru w masie, co wpływa
korzystnie na drukowność papieru. Ma to duże
znaczenie w masowej produkcji papierów drukowych.
A styrene-acrylate copolymer emulsion (SAE) was used
optionally together with hydroxypropyl potato starch ester
(1:10) for sizing the paper samples produced under lab.
conditions to improve their hydrophobic properties. The
use of SAE resulted in a decrease in the water absorbability
of the paper, water penetration rate and the paper
breaking length but also in an increase in the paper tear
and breaking resistance.
Papier to wytwór produkowany masowo o powszechnym wielorakim
zastosowaniu. Jest on tworzywem o charakterze hydrofilowym.
Cecha ta wynika z silnej hydrofilowości samych włókien celulozowych,
których powierzchnia ma dużą energię właściwą, co powoduje,
że woda łatwo ją zwilża. Wiele wytworów papierowych ma bardzo
porowatą strukturę, w wyniku czego zachowują się one wobec cieczy
jak gąbka. Ciecz, stykająca się z powierzchnią papieru najpierw zmierza
do zwilżenia włókien, a następnie jest wciągana do wnętrza wytworu
przez działanie włoskowate przestrzeni wewnątrz włókien lub
między włóknami, przy czym ciecz dąży również do rozlewania się na
powierzchni papieru1).
W celu nadania papierowi określonej odporności na zwilżanie,
rozlewanie lub przenikanie cieczy lub roztworów (wody, oleju, atramentu,
[...]
|
|
|
|
WSPOMNIENIE POŚMIERTNE - Doc. dr Stefan Mosiński (1921–2010)
|
|
|
Wiesław Moszczyński
|
W dniu 18 stycznia 2010 r. pożegnaliśmy doc.
dr. Stefana Mosińskiego, wybitnego specjalistę
i organizatora badań nad fizykochemią form użytkowych
pestycydów. Z jego nazwiskiem wiążą
się początki badań nad pestycydami, powstanie
nowego pionu badawczego ds. pestycydów
w Instytucie Przemysłu Organicznego oraz rozwój
przemysłu nowoczesnych form użytkowych
środków ochrony roślin w naszym Kraju.
Stefan Mosiński urodził się w 1921 r. w Jekaterynosławiu
w Rosji. W 1941 r. ukończył
w Warszawie Państwową Średnią Szkołę Chemiczną
pracując zarobkowo w budownictwie
i leśnictwie. Po ukończeniu szkoły był zatrudniony
w charakterze technika w fabryce barwników
"Koloryt". W latach 1946—1951 studiował
chemię na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym
na Uniwersytecie Jagiellońskim uzyskując
w 1952 r. dyplom magistra. W czasie studiów
pracował jako kierownik techniczny w firmie
"Gimo" oraz jako aktor w teatrze "Groteska"
w Zakopanem.
W 1951 r. wrócił do Warszawy, gdzie zatrudnił
się w Instytucie Barwników i Półproduktów,
w Zakładzie Związków Toksycznych, w charakterze
asystenta, a od 1953 r. kierownika tego
Zakładu. Zakład miał korzenie w Głównym Instytucie
P[...]
|
|
|
|
Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
|
|
Zgł. nr 386391; C02F 1/32
Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny
w Szczecinie, Szczecin
Grzechulska-Damszel J., Morawski A.W.
Sposób oczyszczania wody z zanieczyszczeń
organicznych w fotokatalitycznym reaktorze
przepływowym
Sposób oczyszczania wody z zanieczyszczeń
organicznych w fotokatalitycznym reaktorze
przepływowym, polegający na naświetlaniu wody
promieniami UV w obecności ditlenku tytanu
jako fotokatalizatora naniesionego na wymienny
nośnik, charakteryzuje się tym, że jako wymienny
nośnik fotokatalizatora stosuje się tkaninę
szklaną. Tkaninę szklaną pokrywa się ditlenkiem
tytanu, zdyspergowanym w roztworze kwasu
krzemowego lub w alkoholu etylowym.
(3 zastrzeżenia)
Zgł. nr 386371; C04B 28/04
Munitor Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
Kraków
Onysk T.
Zaprawa dwuelementowa uniwersalna
Zaprawa dwuelementowa uniwersalna charakteryzuje
się tym, że jednym elementem jest część
gruntująca, składająca się masowo z 12-90%
kleju, 0,5-2% barwnika, 10-50% wody, 0-35%
cementu, 0-30% suchej masy papierowej, a drugim
elementem jest zaprawa właściwa, zawierająca
masowo 40-65% piasku i/lub kruszywa
kolorowego, 4,5-8% suchej masy papierowej,
1,2-2,5% kleju, 12-20% cementu i 12-20%
wody.
(1 zastrzeżenie)
Zgł. nr 386337; C05D 11/00
Trzeciakiewicz Ryszard, Raciszyn
Granulacja nawozu metodą otaczakową
z użyciem spoiwa jakim jest produkt
oznaczony kodem 26.53.10-00.00
Produkt uzyskany w produkcji metodą otaczakową
ma postać granulowanego wapna nawozowego,
zawierającego magnez. Granulacja powstaje dzięki
metodzie otaczakowej nawozu wapniowo-magnezowego
dopuszczonego do obrotu w połączeniu
ze spoiwem, jakim jest produkt oznaczony kodem
26.53.10-00.00. Metoda otaczakowa polega na
dobraniu odpowiedniej szybkości bębna maszyny
do ilości podawanego materiału współgrającego
z pojemnością bębna, co powoduje równość granulatu
oraz stabilność procesu granulacyjnego.
(1 zastrzeżenie)
Zgł. nr 386238; C07D 255/02
Instytut B[...]
|
|
|
|
Wydzielanie struwitu z roztworów rozcieńczonych w krystalizatorze DTM ze strumienicą o zstępującym ruchu zawiesiny w komorze mieszania
|
|
|
Joanna Koralewska Nina Hutnik Bogusława Wierzbowska Krzysztof Piotrowski Andrzej Matyniaa
|
Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych
ciągłego procesu wytrącania i krystalizacji
struwitu z rozcieńczonych wodnych
roztworów fosforanów za pomocą jonów
magnezu i amonu wprowadzanych do układu
w proporcjach stechiometrycznych. Badania
przeprowadzono w krystalizatorze typu DTM
(draft tube magma) o działaniu ciągłym, ze
strumienicą cieczową zasilaną recyrkulowanym
klarownym roztworem macierzystym.
Z rozkładów gęstości populacji otrzymanych
kryształów oszacowano liniowe szybkości
wzrostu kryształów struwitu i zarodkowania
w zadanych warunkach procesowych. Do
obliczeń wykorzystano najprostszy model
SIG (size independent growth) kinetyki krystalizacji
masowej w krystalizatorze MSMPR
(mixed suspension mixed product removal).
Stwierdzono, że wartość liniowej szybkości
wzrostu kryształów struwitu maleje od
7,36⋅10-9 m/s do 1,71⋅10-9 m/s wraz ze zwiększaniem
wartości pH środowiska od 9 do 11
i z wydłużaniem średniego czasu przebywania
zawiesiny w krystalizatorze z 900 do
3600 s.
Struvite was crystd. from dild. aq. soln. of NH4H2PO4 and
MgCl2 (1:1 by mole) at pH 9-11 and 298 K in a draft-tube
magma crystallizer to study the crystal nucleation and
growth kinetics. A decrease in crystal growth rate was
obsd. with increasing the pH and crystal residence time.
The struvite crystal d. distribution function were detd.
Struwit MgNH4PO4·6H2O wytrąca się w temperaturze otoczenia
z przesyconych roztworów fosforanu magnezu w obecności jonów
amonu w zakresie pH 7-111). Na przebieg i wyniki tego procesu
wpływa głównie pH, przesycenie robocze w roztworze macierzystym,
temperatura, obecność rozpuszczonych i stałych zanieczyszczeń,
intensywność mieszania oraz konstrukcja krystalizatora1-8). W nowoczesnych
procesach recyklingu fosforu wydzielanie struwitu polega na
doprowadzaniu jonów magnezu i amonu (np. roztwór wodny chlorku
magnezu i soli amonu) do wstępnie oczyszczonych ścieków komunalnych,
przemysłowych lub rolniczyc[...]
|
|
|
|
XX Kędzierzyńsko-Kozielskie Dni Chemika. Chemia 2010
|
|
Zgodnie z dwudziestoletnią tradycją
Oddział SITPChem w Kędzierzynie-Koźlu
zorganizował w okresie 10—17 czerwca
2010 r. obchody Dni Chemika. Inauguracja
obchodów odbyła się w Klubie SITPChem,
gdzie kol. Zbigniew Ślęzak, prezes Zarządu
Oddziału złożył z tej okazji życzenia kolegom
z branży a kol. Ryszard Grzybek, wiceprezes
Zarządu Oddziału, kierujący komitetem organizacyjnym,
przedstawił program obchodów.
Nowym akcentem inauguracji Dni było wręczenie
Nagrody im. Mariana Górnego, wybitnego
działacza SITPChem i społecznika.
Zgodnie z regulaminem Nagrody, kol. Teodor
Bek przypomniał postać Mariana Górnego,
a pani Barbara Szeremeta, córka M. Górnego,
w imieniu kapituły Nagrody wraz z dyrektorką
Zespołu Szkół panią Ewą Marią Staliś oraz
kol. Z. Ślązakiem dokonała wręczenia dyplomów
Michałowi Hordyjewiczowi, Adamowi
Szmyd[...]
|
|
|
|
Z PRASY TECHNICZNEJ
|
|
Zagadka choroby Alzheimera
nadal nierozwiązana
The Economist 2010, 395, nr 8687, 72
The New York Times 2010, 24 VI, A1 i A22.Choroba Alzheimera (od nazwiska lekarza
niemieckiego dr. Aloisa Alzheimera, który ją
opisał w 1906 r.) jest schorzeniem zwyrodnieniowym,
prowadzącym do nieodwracalnego
zaniku kory mózgowej. Główne jej objawy, to
zaburzenia pamięci i myślenia pojęciowego,
otępienie, spadek zdolności oceny i rozumowania
oraz postępujące zmiany osobowości.
W zaawansowanej jej fazie chory wymaga
dlatego całodobowej opieki, ponieważ traci
panowanie nad ciałem i jego funkcjonowaniem.
Jest to też choroba bardzo kosztowna. Szacuje
się, że w samej tylko Ameryce związane z nią
wydatki wynoszą 170 mld USD rocznie. Poza
tym, wraz z wydłużaniem się przeciętnej długości
życia ludzkiego występuje ona coraz
częściej; przewiduje się bowiem, że w 2050 r.
liczba zachorowań na nią wzrośnie w trójnasób.
Gdyby więc istniał jakiś skuteczny lek
na chorobę Alzheimera, byłby to złoty interes.
Niestety, leku takiego - mimo dużych wysiłków
badawczych - nie udało się dotychczas
znaleźć, gdyż ciągle nie znamy prawdziwych
przyczyn tej choroby. W rezultacie, leczenia
przyczynowego choroby Alzheimera brak,
a znajdujące się na rynku leki łagodzą jedynie
jej objawy. Należą do nich m.in. niektóre leki
z grupy inhibitorów esterazy acetylocholinowej,
takie jak takryna, riwastygmina, galantamina
i donepezil, które przyczyniają się - zwłaszcza
w pierwszych fazach choroby - do poprawy
funkcji poznawczych chorego, takich jak
pamięć, mowa i orientacja.
Jeszcze 10 lat temu badacze byli pełni
nadziei, że uda się im rozwiązać zagadkę
choroby Alzheimera. Nadzieje te okazały się
jednak płonne. W konsekwencji, coraz dłuższą
staje się lista kandydatów na leki przeciwko tej
chorobie, które w ostatniej fazie badań klinicznych
zawodzą. Jednym z tego rodzaju przykładów
jest Dimebon firmy Pfizer, z którego
dalszego opracowywania firma zrezygnowała
w marcu br, [...]
|
|
|
|
Z ŻYCIA POLSKIEJ IZBY PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO
|
|
Mgr inż. Wojciech Lubiewa-Wieleżyński,
prezes zarządu Izby, oraz mgr inż. Jerzy
Majchrzak, dyrektor biura Izby wzięli czynny
udział w w obradach II Europejskiego
Kongresu Gospodarczego w Katowicach,
który odbywał się w dniach od 31 maja do
2 czerwca br. Przedstawiciele Izby tradycyjnie
wzięli udział w posiedzeniu Panelu
Chemicznego, podczas którego szeroko omawiane
były kwestie związane z globalnym
rynkiem i uwarunkowaniami europejskimi
oraz bieżącymi problemami prywatyzacji. W
panelu tym uczestniczyli członkowie władz
wielu należących do Izby przedsiębiorstw,
którzy mieli możliwość dyskusji i wymiany
doświadczeń z przedstawic[...]
|
|
|
|
Zagrożenia środowiska podczas eksploatacji gazociągów podmorskich
|
|
|
Jan Hupka Aleksandra Opara Marcin Janczarek
|
Przedstawiono wybrane zagadnienia eksploatacji
gazociągów podmorskich (nie związanie
z budową lub likwidacją gazociągu), w tym
zagrożenia dla rekreacyjnego i gospodarczego
korzystania z morza. Uszkodzenie gazociągu
podmorskiego jest zazwyczaj spowodowane
korozją, działaniami morskimi lub zagrożeniami
naturalnymi. W określonych warunkach
mogą wytrącić się kryształy hydratów
węglowodorów gazowych, co może prowadzić
do zablokowania linii przesyłowej. Omówiono
konsekwencje środowiskowe i ekonomiczne
związane z uwolnieniem gazu pod wodą wskutek
nieszczelności gazociągu.
Selected problems of subsea gas pipeline operation (formation
of MeH hydrates, corrosion marine activities, related
failures, natural threats, inspections) were discussed.
MeH proliferation in sea water, safety of marine navigation
and fishery, and fire hazard after pipeline leakage were
also taken into consideration.
W związku z przygotowaniami do budowy dwóch nitek
gazociągu Nord Stream na dnie Bałtyku wzrasta zainteresowanie
oddziaływaniem gazociągów na środowisko morskie i zagrożeniem
dla rekreacyjnego i gospodarczego korzystania z morza.
Bezpieczeństwo eksploatacji gazociągów podmorskich zależy od
profesjonalności ich projektowania i budowy, przygotowań do
oddania do eksploatacji, inspekcji podczas eksploatacji oraz sposobu
likwidacji awarii1). Nie bez znaczenia jest średnica rurociągu,
ukształtowanie dna, głębokość i zanieczyszczenie akwenu, przez
który jest on prowadzony, wielkość statków oraz natężenie ich
ruchu, czy też liczba platform serwisowych.
Typowy rurociąg podmorski (ropociąg, gazociąg) składa się z betonowej
warstwy ochronnej i balastowej, izolacji antykorozyjnej
zewnętrznej, rury stalowej oraz izolacji antykorozyjnej wewnętrznej
(rys. 1)2, 3). Rodzaj i jakość ochrony przeciwkorozyjnej wpływają
Rys. 1. Przekrój poprzeczny typowego rurociągu podmorskiego z ochroną
zewnętrzną3)
Fig. 1. Cross-section of a typical subsea pipeline with external p[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
