profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
TEMATYKA OGÓLNOTECHNICZNA ›
ATEST - OCHRONA PRACY › 2010-11
 

2010-11

 
  DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma ATEST - OCHRONA PRACY i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 296,28 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 266,65 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 252,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 126,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 63,00 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

Angielski dla behapowców
 
Małgorzata Majka  Rafał Przebinda  
Przedstawiamy Państwu lekcje języka angielskiego, które mają na celu podniesienie sprawności w zakresie rozumienia materiałów w języku angielskim z dziedziny bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pracy. Czytanie instrukcji, przepisów, materiałów informacyjnych itp. wymaga nie tylko dysponowania współczesnym, obszernym słownikiem, podającym niemal wszystkie znaczenia szukanego słowa, ale także słownikiem technicznym, chemicznym, medycznym, a nawet słownikiem terminów prawnych. Bardzo często znając dane słowo, poprzestajemy na tym i nie sprawdzamy innych jego znaczeń. Efekty takiego postępowania widoczne są np. w tłumaczeniach dyrektyw europejskich, w których znajdujemy wiele rażących błędów. My także nie będziemy podawać wszystkich znaczeń danego słowa, ale - oprócz tych podstawowych - podamy znaczenia związane z naszą dziedziną. Małgorzata Majka, Rafał Przebinda lekcja 2 lekcja 11 angielski dla behapowców Directive 1999/45/EC … concerning the approximation of the laws, regulations and administrative provisions of [...]
 
Bhp w sieci
 
Instytut Spawalnictwa http://www.is.gliwice.pl Do podstawowych zadań Instytutu Spawalnictwa (IS) należą badania naukowe i prace rozwojowe w zakresie technologii spawalniczych, innych pokrewnych metod łączenia materiałów oraz komputeryzacji, automatyzacji i robotyzacji procesów spawalniczych. W tym mieszczą się też prace dotyczące szkodliwości związanych ze spawaniem oraz zabezpieczeń pracowników, o czym traktuje m.in. artykuł w tym numerze (str. 4). Jedną z ciekawszych inicjatyw prowadzonych przez IS jest Badawcze Pogotowie Ratunkowe, w ramach którego instytut oferuje m.in. ustalanie przyczyn awarii konstrukcji spawanych, badanie przyczyn awarii urządzeń i osprzętu spawalniczego, badanie przyczyn występowania niezgo[...]
 
Czego Jaś się nie nauczy…
 
Zofia Lejko  
Statystyki podają, że w dużej części ofiarami wypadków przy pracy są młodzi ludzie z krótkim stażem pracy. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest wiele, ale jedną z nich jest niedoskonały system kształcenia i szkolenia w zakresie bhp. Po zlikwidowaniu szkolenia podstawowego bhp kształcenie w tym zakresie przejęły szkoły w ramach nowo powstałego przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa. Efekty tych zmian nie są jednak korzystne, poziom wiedzy behapowskiej wśród młodych ludzi, trafiających do zakładów pracy, jest mizerny. Jest to m.in. skutek braku w szkołach dobrych podręczników, fachowej literatury i pewnie kompetentnych nauczycieli specjalistów uczących tego przedmiotu. Rozważając w redakcji ten problem, uznaliśmy, że dobrze byłoby, gdyby ATEST docierał do techników i szkół zawodowych, gdzie mieliby do niego dostęp zarówno nauczyciele, jak i młodzież. Przeszkodą jednak jest odwieczny problem naszej edukacji - brak pieniędzy. Zwróciliśmy się zatem do Stowarzyszenia Promocji [...]
 
Czy pełna harmonizacja systemów klasyfikacji substancji niebezpiecznych w UE jest możliwa?
 
Bolesław Hancyk  
W poprzednim artykule (ATEST 9/2010) zasygnalizowałem problemy, jakie mogą wystąpić w ostatniej fazie harmonizacji systemów klasyfikacji niebezpiecznych substancji chemicznych. Problem ten należy oczywiście potraktować nie jako incydentalny, lecz wymagający gruntownej analizy. Od jej wyniku zależy, czy całe skomplikowane i kosztowne przedsięwzięcie harmonizacyjne zakończy się sukcesem. Punktem wyjścia do analizy powinna być ponowna ocena systemów klasyfikacyjnych podlegających harmonizacji. Ocena powinna umożliwić sformułowanie wiążącej odpowiedzi, w jakim stopniu, już po częściowej harmonizacji, struktury systemowe przeszkadzają w pełnej harmonizacji systemów klasyfikacyjnych. Mechanizm działania systemu ONZ Systemem odniesienia dla takiej oceny powinien być system bezpieczeństwa przewozu substancji i mieszanin niebezpiecznych wg ONZ. W tej logicznie zamkniętej strukturze trójczłonowej segmentem wyjściowym jest system klasyfikacji przewożonych materiałów. Opiera się on na ocenie zagrożeń o charakterze "ostrym", tzn. o skutkach natychmiastowych. Na tej podstawie zalicza się materiał do jednej z 13 klas towarów niebezpiecznych. Warunkiem zaliczenia m[...]
 
Dożywocie w sumieniu
 
Robert Kozela  
Żeby przekonać się, jak jest z bezpieczeństwem na budowach, najlepiej pojechać do miasta, gdzie nie ma siedziby okręgowego inspektoratu pracy lub oddziału inspekcji. Wtedy obraz nie będzie zmieniony przez inspektora, który - jadąc rano do pracy lub na kontrolę do np. zakładu mechanicznego - nie zdzierżył i ściągnął ludzi z rusztowania skleconego z paru desek lub wstrzymał pracę dekarzy skaczących po łatach.Polska się buduje, więc prawie w każdym mieście możemy spotkać pracujących na wysokości bez żadnych zabezpieczeń, prace wykonywane z drabin, rusztowania bez podestów i ciągów komunikacyjnych. Zresztą, w dużych miastach jest podobnie, choć tam trafia się więcej budów realizowanych przez duże firmy, które już pilnują, żeby rusztowania były bezpieczne, a pracownicy chodzili w kaskach. Szanuj życie! Statystyki bezpieczeństwa pracy w budownictwie (jest to druga po górnictwie branża, w której występuje najwięcej zagrożeń wypadkowych i zawodowych, powodujących wypadki), a szczególnie liczne upadki z wysokości, kończące się często śmiercią, pokazały słabość systemu ochrony pracy w tej branży: działania pracodawców, beh[...]
 
DTR-ka czy instrukcja? Jak powinna brzmieć nazwa dokumentacji maszyny?
 
Włodzimierz Łabanowski  
W poprzednim numerze, w pierwszej części artykułu, autor wykazał, że choć pojęcie dokumentacji techniczno‑ruchowej nie obowiązuje od dziesięciu lat, to trzyma się mocno w wielu przepisach i normach. W części drugiej omawia pojęcia i rolę instrukcji, instrukcji obsługi oraz dokumentacji technicznej maszyny. | Redakcja.W przypadku maszyn wyprodukowanych w ubiegłym wieku stosowano powszechnie nazwę dokumentacja techniczno‑ruchowa (DTR). Inne nazewnictwo i wymagania, dotyczące treści dokumentacji towarzyszącej maszynie, zostały określone w przepisach obowiązujących od 1 maja 2004 r., wdrażających do prawodawstwa polskiego wymagania dyrektywy maszynowej. 29 grudnia 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Gospodarki z 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (DzU z 2008 r., nr. 199, poz. 1228), wdrażające postanowienia nowej dyrektywy maszynowej 2006/42/WE. Zgodnie z zapisami w § 58 i § 59 tego rozporządzenia, maszyna wprowadzana do obrotu lub oddawana do użytku musi być wyposażona w instrukcję. Instrukcja powinna być sporządzona w co najmniej jednym języku oficjalnym Unii Europejskiej i opatrzona napisem "Instrukcja oryginalna". Jeżeli "Instrukcja oryginalna" nie jest w języku polskim, tłumaczenie na język polski powinno zostać dostarczone przez producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela, albo przez osobę wprowadzającą maszynę na obszar Polski. Tłumaczenie powinno być opatrzone napisem "Tłumaczenie instrukcji oryginalnej". W uzasadnionych przypadkach instrukcja W poprzednim numerze, w pierwszej części artykułu, autor wykazał, że choć pojęcie dokumentacji techniczno‑ruchowej nie obowiązuje od dziesięciu lat, to trzyma się mocno w wielu przepisach i normach. W części drugiej omawia pojęcia i rolę instrukcji, instrukcji obsługi oraz dokumentacji technicznej maszyny. | Redakcja przepisy i normy DTR‑ka czy instrukcja? (2) Jak powinna brzmieć nazwa dokument[...]
 
Gorzelnia z tradycją
 
Aleksander Stukowski  
W poprzednim numerze ATESTU zapoczątkowaliśmy nowy cykl artykułów "Historia techniki", w którym zamierzamy przedstawiać odchodzące w przeszłość wytwory myśli technicznej, w wielu przypadkach nadal użytkowane; przykładem prezentowana poniżej gorzelnia w Turwi.Gdy parę lat temu poznańska firma "Wyborowa" (dawny "Polmos") przymierzała się do produkcji nowej ekskluzywnej wódki "Exquisite", poszukiwała gorzelni rolniczej produkującej spirytus według tradycyjnej technologii, z żyta dobrej jakości. Wybrano gorzelnię w Turwi, wytwarzającą spirytus z żyta "Dańkowskie Złote". Turew - wieś w powiecie kościańskim w woj. wielkopolskim, kojarzy się przede wszystkim z działalnością Dezyderego Chłapowskiego, napoleońskiego oficera, potem generała walczącego w powstaniu listopadowym, ale przede wszystkim działacza na rzecz pracy organicznej i reformatora rolnictwa1. Już wtedy istniała w Turwi gorzelnia, wytwarzająca spirytus z ziemniaków. Obiekt ten nie przetrwał[...]
 
informacje > z życia stowarzyszeń
 
Wypadki omawiane w Katowicach.września we WSZOP w Katowicach miejscowy oddział OSPSBHP zorganizował seminarium "Zagrożenia dla środowiska pracy - wypadki przy pracy". Prezes oddziału H. Grześkiewicz przywitała zaproszonych gości, w tym M. Nościusza - prezesa zarządu głównego OSPSBHP, A. Nowaka - wiceprezesa zarządu głównego. Przedstawicielka ZUS w Chorzowie I. Żychowska wygłosiła prelekcję "Świadczenia finansowe z tytułu wypadków przy pracy - wymagania formalnoprawne". Omówiła unormowania dotyczące świadczeń z tytułu wypadków przy pracy, wskazując na praktyczne ich zastosowanie. Przedstawiciel OIP Katowice Z. Latacz omówił "Wypadki przy pracy osób zatrud-nionych w innej formie niż umowa o pracę - obowiązujące procedury dochodzenia po[...]
 
Jestem behapowcem, bo lubię ludzi
 
Robert Kozela  
Rozmowa z Januszem Płazą, głównym specjalistą ds. bhp w Polskim Koncernie Naftowym ORLEN w Płocku, pionierem wdrażania w Polsce kompleksowych systemów prewencji i zarządzania bezpieczeństwem pracy, z wykształcenia chemikiem, socjologiem i behapowcem.Robert Kozela: Jak pan trafił do bhp - czy to był przypadek, czy świadoma decyzja? Janusz Płaza: Do bhp trafiłem trzydzieści pięć lat temu, a wcześniej pracowałem przez pięć lat w produkcji. Pierwszego lutego tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego roku rozpocząłem pracę na instalacji rozdzielania gazów płynnych w Mazowieckich Zakładach Rafineryjnych i Pegę trochemicznych w Płocku. Później firma zmieniła nazwę na Petrochemia Płock, a następnie na Orlen (po włączeniu CPN) - od początku pracuję więc w jednym zakładzie. Z instalacji rozdzielania gazów płynnych przeszedłem do pracy przy uruchamianiu instalacji butadienu, która wtedy była nowością, a dzisiaj już nie istnieje. Wtedy poważnie się rozchorowałem i lekarz powiedział mi, że nie mo‑ Robert Kozela: Jak pan trafił do bhp - czy to był przypadek, czy świadoma decyzja? Janusz Płaza: Do bhp trafiłem trzydzieści pięć lat temu, a wcześniej pracowałem przez pięć lat w produkcji. Pierwszego lutego tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego roku rozpocząłem pracę na instalacji rozdzielania gazów płynnych w Mazowieckich Zakładach Rafineryjnych i Pegę pracować na zmiany. Poszukiwałem więc pracy na jedną zmianę i przyszedłem do działu bhp, gdzie zacząłem pracę jako inspektor ochrony radiologicznej, ale szybko zainteresowałem się działką behapowską i po jakimś czasie zostałem starszym inspektorem do spraw bhp. A z wykształcenia jest pan… Najpierw skończyłem Państwową Szkołę Techniczną w Płocku ze specjalizacją z technologii przerobu ropy naftowej. Później skończyłem wyższe studia uniwersyteckie i uzyskałem dyplom z socjologii. Wykształcenie uzupełniłem na studiach podyplomowych bhp. Skończyłem jedyne studia podyplomowe, [...]
 
Kampania wzbudza emocje
 
Rozmowa z Krzysztofem Kowalikiem, dyrektorem Departamentu Prewencji i Promocji w Głównym Inspektoracie Pracy.Robert Kozela: We wrześniu ruszył drugi etap kampanii PIP poświęconej bezpieczeństwu pracy w budownictwie. Pierwszy, znany dzięki spotom telewizyjnym i radiowym, odbył się w 2009 roku. Krzysztof Kowalik: Trudno dzisiaj wyobrazić sobie prowadzenie akcji społecznych tego typu bez środków masowego przekazu. Ważna jest kwestia jakości przekazu medialnego, czy wzbudzi on zainteresowanie i skłoni odbiorców do przemyśleń, czy pozostanie nie zauważony. Już od kilku lat wiedzieliśmy, że działaniom nadzorczo‑kontrolnym powinna towarzyszyć kampania medialna. Jednak próby upowszechniania problematyki bhp za pośrednictwem telewizji w ramach jej misji publicznej nie odnosiły skutków. Dlatego wystąpiliśmy o dodatkowe środki na ten cel, poparła nas Rada Ochrony Pracy, która wręcz zalecała inspekcji prowadzenie kampanii medialnych. I dostaliśmy środki na kampanię. Jakie były efekty pierwszego etapu? Zaangażowaliśmy profesjonalny ośrodek badań opinii publicznej, który przeprowadził badania wyników kampanii także inwestorów, kierowników budów, inspektorów nadzoru. Zwracamy uwagę na problemy z przygotowaniem pracowników, z kosztami bezpieczeństwa. I tego wszystkiego nie da się załatwić w jednym roku. Kto jest pomysłodawcą spotów telewizyjnych[...]
 
listy do redakcji
 
List otwarty.Sz.P. Marek Nościusz Prezes ZG OSPSBHP Szanowny Panie Prezesie Zarząd Oddziału Słupsk OSPSBHP pragnie zwrócić uwagę na pewną kwestię poruszoną przez Pana w wystąpieniu na I KONGRESIE PRACOWNIKÓW SŁUŻBY BHP w dniu 8 października 2010 r. w Warszawie, dotyczącym stanowiska Stowarzyszenia, co do prawa wykonywania zawodu służby bhp po 2013 r. W jednym z punktów mówi się o tym, aby pracownicy służby bhp, wykonujący zadania w branży budowlanej, przemyśle, gdzie wypadkowość jest większa, posiadali tytuł minimum inżyniera. Zarząd Oddziału Słupsk pragnie zauważyć, że w naszych szeregach znajdują się pracownicy służby bhp, posiadający tytuł zawodowy: licencjat w specjalności - Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Uważamy, że doświadczenie zawodowe i ukończone 3‑letnie kierunkowe studia wyżs[...]
 
Na bieżąco...
 
Korzystając z materiałów PIP, zamieszczamy odpowiedzi na pytania dotyczące świadectwa pracy pracownika tymczasowego oraz powierzania lekarzowi - pracownikowi pełnienia dyżuru medycznego na podstawie kontraktu. Czy świadectwo pracy pracownika tymczasowego musi obejmować jedynie okresy ciągłej pracy? Zgodnie z art. 18a ustawy z 9 lipca 2003 r. o zatrudnieniu pracowników tymczasowych (DzU nr 166, poz. 1608 ze zm.), agencja pracy tymczasowej wydaje pracownikowi tymczasowemu świadectwo pracy dotyczące łącznego zakończonego okresu zatrudnienia w tej agencji, objętego kolejnymi umowami o pracę nawiązanymi w okresie nie dłuższy[...]
 
Nie samą pracą inspektorzy żyli (cz. VI)
 
Roman Adler  
Drugi z przedstawianych społeczników wśród inspektorów pracy to Aleksander Radłowski, wieloletni prezes Towarzystwa Popierania Kultury Regionalnej w Częstochowie. Po wojnie organizował w tym mieście urząd inspekcji pracy, w którym - do lipca 1946 r. - był obwodowym inspektorem pracy. Okręgowym inspektorem pracy IX Okręgu Inspekcji Pracy w Katowicach został, jako pełniący obowiązki, 16 marca 1949 roku.| Redakcja.Aleksander Stanisław Radłowski, syn Stanisława, urodził się 7 maja 1902 r. w Aniołowie, na przedmieściach Częstochowy. Ojciec (zm. 1932 r.) był ślusarzem. Matka, Maria z Kanczewskich, zajmowała się dziećmi - oprócz Aleksandra, jego siostrą Emilią oraz braćmi Wiktorem i Antonim. W latach 1912-1914 Aleksander uczęszczał do gimnazjum polskiego G. Kośmińskiego przy ul. Teatralnej 7 w Częstochowie, ale po wybuchu wojny światowej został ewakuowany do Rosji i tam w miejscowości Niżnij Tagił za Uralem ukończył gimnazjum realne, zorganizowane przez uchodźców. Tam też, 30 sierpnia 1917 r., wstąpił do polskiej I Niżnotagilskiej harcerskiej drużyny koedukacyjnej, w której pełniącym obowiązki drużynowego był Tadeusz Grabowski, a prezesem patronatu M. Jasionowska. W marcu 1918 r. A. Radłowski brał udział w I Zjeździe drużyn Naczelnictwa Harcerskiego na okręg północny w państwie rosyjskim. Przyrzeczenie harcerskie złożył 26 maja 1918 r., był zastępowym w swojej drużynie. W drugiej połowie 1918 r. wrócił z rodziną do kraju i w 1919 r. podjął pracę w 16 Obwodzie Inspekcji Pracy w Częstochowie. W październiku 1923 r. wystąpił Drugi z przedstawianych społeczników wśród inspektorów pracy to Aleksander Radłowski, wieloletni prezes Towarzystwa Popierania Kultury Regionalnej w Częst[...]
 
Nowe akty wykonawcze do ustawy o substancjach i preparatach chemicznych
 
Aleksander Stukowski  
W ubiegłym roku, 9 stycznia (DzU z 2009 r., nr 20, poz. 106) została znowelizowana ustawa o substancjach i preparatach chemicznych i kilka innych ustaw, w tym ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Następnie we wrześniu 2009 r. Marszałek Sejmu RP ogłosił, w drodze obwieszczenia z 27 sierpnia 2009 r., jednolity tekst ustawy o substancjach i preparatach chemicznych (DzU nr 152, poz. 1222, zm.: DzU z 2010 r., nr 107, poz. 679). Nowelizacja wprowadziła m.in. szereg istotnych zmian w zakresie upoważnień do wydania aktów wykonawczych. Art. 13 ustawy zmieniającej stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (tj. z dniem 24 lutego 2009 r.), z wyjątkiem art. 1 pkt 18 i 28, art. 3 oraz art. 6, które wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2009 r. Jednocześnie art. 12 ustawy zmieniającej stanowi, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 23 ust. 4, art. 24 ust. 2 pkt 2-5 i ust. 4, art. 27 ust. 2, art. 28 ust. 3 ustawy wymienionej w art. 1 (tj. ustawy o substancjach i preparatach chemicznych w brzmieniu dotychczasowym), oraz art. 36 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 2 (tj. ustawy o PIS), zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych, wydanych na podstawie art. 23 [...]
 
Nowe przepisy bhp i prawa pracy
 
Przegląd przepisów prawnych zamieszczonych w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim w 2010 r. 64. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 8.07.2010 r. uchylające rozporządzenie w sprawie higieny pracy w zakładach wytwarzających papę smołowcową i używających paku i smoły gazowanej przy produkcji (DzU nr 135, poz. 907); wymienione rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z 1.06.1953 r. - DzU nr 35, poz. 151 utraciło moc z dniem 9.08.2010 r. 65. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12.07.2010 r. sygn. akt P 4/10 (DzU nr 135, poz. 912); wyrok wydany w związku z pytaniem prawnym Sądu Rejonowego w Pabianicach; TK orzekł, że art. 50 § 3 ustawy z 26.06.1974 r. - Kodeks pracy - DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm., w zakresie w jakim pomija prawo pracownika znajdującego się pod ochroną, przewidzianą w art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 8 ustawy z 23.05.1991 r. o związkach zawodowych, do żądania przywróc[...]
 
Obcojęzyczne nazwy stanowisk pracy
 
Piotr Wąż  
Moda na obcojęzyczne nazwy stanowisk pracy na krajowym rynku pracy trwa w najlepsze. Wśród języków obcych prym wiedzie język angielski. Problem anglojęzycznych zapożyczeń dotyczy zwłaszcza branży finansowej, reklamowej, teleinformatycznej oraz niemal każdej innej, wykorzystującej nowoczesne technologie. Obserwując to zjawisko nie sposób oprzeć się refleksji, że w sferze terminologii współczesnego rynku pracy pozostajemy głusi na apel Mikołaja Reja w końcowym wierszu Zwierzyńca skierowanym Do tego, co czytał, przed prawie pięciuset laty. Warto przy tym zauważyć, że wszystko to dzieje się pod rządami ustawy o języku polskim1, która od dekady stoi na straży czystości naszego języka ojczystego. Czy ten akt prawny jest bezsilny w starciu z ekspansją obcojęzycznej terminologii stanowisk pracy? Geneza problemu Obcojęzyczne nazwy stanowisk i zawodów to zmora naszych czasów. Obecnie jednym z nieodzownych narzędzi przydatnych na etapie poszukiwania pracy okazuje się być słownik angielsko‑polski. Bowiem zanim zagłębimy się w lekturę ofert pracy, powinniśmy ustalić, jak posiadane przez nas kwalifikacje określiłby w swym języku rdzenny mieszkaniec Wysp Brytyjskich. I tak - pomijając co bardziej specjalistyczne stanowiska - w gąszczu ogłoszeń o wakatach księgowa powinna szukać hasła accountant. Chcący zmienić pracę sprzedawca sklepowy powinien udać się na rozmowy do firmy, która poszukuje osoby na stanowisko shop assistant. Pragnący realizować swą karierę zawodową w dziale kadr powinni składać aplikacje na stanowisko human [...]
 
Oceniać czy nie oceniać?
 
Małgorzata Majka  
W 2008 r. w rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bhp pojawiły się szczegółowe zapisy dotyczące oceny ryzyka zawodowego. Wynikło to z konieczności wprowadzenia zapisów dyrektyw europejskich do prawa polskiego, m.in. w zakresie oceny ryzyka zawodowego. Niestety, nie wszyscy zdali sobie sprawę z konsekwencji tych zmian, w tym wielu wykładowców problemów oceny ryzyka zawodowego i inspektorów kontrolujących zakłady. Zacznijmy od przypomnienia, w jakim celu należy przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego i systematycznie sprawdzać, czy jest aktualna. W naszych przepisach cel oceny jest określony "pośrednio". W kodeksie pracy zostały zawarte obowiązki pracodawcy, który powinien (art. 226): oceniać i dokumentować ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosować niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko, informować pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami. W rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bhp cel oceny został zarysowany nieco jaśniej (§ 39a): Pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach (…) Stosowane w następstwie oceny ryzyka zawodowego środki profilaktyczne, metody oraz organizacja pracy powinny: 1) zapewniać zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników; 2) być zintegrowne z działalnością powadzoną przez pracodawcę na wszystkich poziomach struktury organizacyjnej zakładu pracy. Należy żałować, że treść art. 6.3 dyrektywy ramowej nie została wprowadzona do naszych przepisów w brzmieniu dosłownym, gdyż tam ten cel jest określony w sposób niebudzący wątpliwości: (…) pracodawca powinien, biorąc pod uwagę rodzaj działalności produkcyjnej przedsiębiorstwa i/lub firmy: a) oceniać zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, między innymi w celu wyboru narzędzi i środków pracy, stosowanych substancji chemicznych lub preparatów oraz wyposażenia miejsc[...]
 
Ochrona przeciwporażeniowa
 
Andrzej Kowerski  
Kontynuujemy omawianie norm energetycznych, wydanych w 2010 r., związanych z ochroną przeciwporażeniową. 1. Norma PN‑HD 60364‑5‑54:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 5-54: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Uziemienia, przewody ochronne i przewody połączeń ochronnych Norma ta została opublikowana 11 stycznia 2010 r., zastąpiła normę PN‑HD 60364‑5‑54:2007, której poprzedniczkę - normę PN‑IEC 60364‑5‑54:1999 - do obowiązkowego stosowania wprowadzono postanowieniami § 98.2 oraz § 180 rozporządzenia Ministra [...]
 
Operator wtryskarki
 
Iwona Romanowska-Słomka  
Ocena ryzyka zawodowego operatora wtryskarki została wykonana metodą RISK SCORE. Jest to jedna z metod wskaźnikowych. Metoda RISK SCORE jest metodą trójparametrową, w której szacuje się skutki zdarzenia S, ekspozycję na zagrożenie E i prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia P. Parametry S i E szacowane są na 6 poziomach, prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia P szacowane jest na 7 poziomach. Parametrom przypisuje liczby mające charakter wag oceniających ich znaczenie. Opisanie prawdopodobieństwa skutku przez dwa parametry E i P ułatwia obiektywną ocenę ryzyka. Uwzględnienie w szacowaniu parametrów ekspozycji pozwala na wykorzystanie dokumentowanej informacji określającej czas przebywania w szkodliwym środowisku pracy. Ryzyko wartościowane jest na 5 poziomach, przy czym proponowane są również działania zapobiegawcze.Operator wtryskarki obsługuje cztery wtryskarki do przetwórstwa tworzyw sztucznych, takich jak polipropylen i poliamid. Wtryskarki są usytuowane obok siebie. Maszyny pracują w trybie automatycznym lub ze sterowaniem ręcznym. Operatorzy stoją lub przemieszczają się pomiędzy wtryskarkami, mogą też usiąść. Do podstawowych zadań operatora maszyny należy: obsłu[...]
 
Ostatnie posiedzenie
 
19 października w Sali Kolumnowej Sejmu odbyło się ostatnie posiedzenie Rady Ochrony Pracy VIII kadencji. Bezpośrednio po nim główny inspektor pracy wręczył nagrody im. Haliny Krahelskiej. Rada w ósmej kadencji miała dwóch przewodniczących: najpierw kierował nią poseł Stanisław Szwed, a następnie posłanka Izabela Katarzyna Mrzygłocka. Skład ROP w trakcie tej kadencji, która rozpoczęła s[...]
 
Pilarka do drewna opałowego
 
Włodzimierz Łabanowski  
I. Dane ogólne 1. Grupa maszyn: obrabiarki do drewna. 2. Zastosowanie: podmioty handlujące drewnem opałowym i podmioty wykorzystujące opał w postaci drewna. 3. Przeznaczenie: cięcie poprzeczne kłód drewnianych na opał. W pilarce do drewna opałowego cięcie odbywa się za pomocą pojedynczej obrotowej tarczy napędzanej silnikiem elektrycznym. Innym źródłem zasilania pilarek może być wał odbioru mocy. W pilarce do opału podawanie i odbieranie materiału obywa się ręcznie. Obrabiany przedmiot dosuwany jest do piły także ręcznie, ale za pomocą obrotowego wózka lub przesuwnego stołu. Występują również tzw. kombinowane pilarki tarczowe do drewna opałowego, które dodatkowo mogą pełnić funkcję pilarki tarczowej stołowej. II. Rodzaje zagrożeń Zagrożenia zawodowe, występujące przy obsłudze pilarek tarczowych do drewna opałowego (według normy PN‑EN 1870-6:2001), są następujące: Lp. Wyszczególnienie Uwagi 1 Zagrożenia mechaniczne 1.1 zagrożenie zgnieceniem + 1.2 zagrożenie obcięciem + 1.3 zagrożenie przecięciem lub nadcięciem + 1.4 zagrożenie wplątaniem + 1.5 zagrożenie wciągnięciem lub pochwyceniem + 1.6 zagrożenie uderzeniem nie dotyczy 1.7 zagrożenie przekłuciem lub przebiciem nie dotyczy 1.8 zagrożenie tarciem lub obtarciem nie dotyczy 1.9 zagrożenie wytryskiem cieczy pod wysokim ciśnieniem + 1.10 wyrzucanie części (obrabiarki i materiałów/przedmiotów obrabianych) + 1.11 utrata stateczności (przez obrabiarkę lub część) + 1.12 poślizgnięcie, potknięcie i upadek przy obrabiarce nie dotyczy 2 Zagrożenia elektryczne 2.1 kontakt (bezpośredni lub pośredni) + 2.2 zjawiska elektrostatyczne nie dotyczy 2.3 promieniowanie termiczne lub inne zjawiska, jak wyrzucanie stopionych cząstek, efekty chemiczne z krótko zwartych przewodów, przeciążenia itp. nie dotyczy 2.4 oddziaływanie zewnętrzne na wyposażenie elektryczne + 3 Zagrożenia termiczne 3.1 spalenie i poparzenie możliwe przy zetknięciu się osób z promieniami lub eksplozjami, także p[...]
 
Przygnieceni zadaszeniem
 
Wojciech Dębski  
Do tragicznego wypadku przy pracy, któremu uległo czterech młodych pracowników (trzech z nich doznało śmiertelnych obrażeń), doszło 13 lipca 2010 r. na budowie w Zakopanem. Poszkodowani zatrudnieni byli przez firmę budowlaną, która wykonywała remont internatu dla sportowców. W ramach realizowanej inwestycji należało rozebrać dach i jego elementy konstrukcyjne, gdyż projektanci przewidzieli nadbudowę jednego piętra. Dach wykonany był z żelbetowych płyt pokrytych papą, ułożonych na żelbetowych belkach konstrukcyjnych. Przy dwóch ścianach dach wystawał poza obrys budynku o około 2 m i tworzył zadaszenie balkonów drugiego piętra, przymocowane do wieńców ścian. Do demontażu dachu przystąpiono bez projektu rozbiórki, przekazując ustnie pracownikom "technologię" opracowaną przez kierownika budowy, zgodnie z którą wycinali środkowe fragmenty belek spajające zadaszenia balkonów, pozostawiając części belek o długości od 1 do 2 m przy wieńcu ścian. Następnie pracownicy wchodzili na zadaszenie balkonów i wykuwali, używając młotów udarowych, przy zewnętrznej jego krawędzi, dwa otwory na wylot w odległości od siebie około 1,5 m, po czym odkuwali na długości około 2 m, przy wieńcu, otwory w betonie, w taki sposób, że u[...]
 
Przywrócenie do pracy a składki na ubezpieczenie społeczne
 
22 października 2008 r. Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa Transportu Kolejowego (…) SA w R. w sprawie z odwołania tegoż Przedsiębiorstwa od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w R., zobowiązującej je do opłacenia składek ubezpieczeniowych za dwóch pracowników zwolnionych z pracy, a następnie przywróconych do pracy na mocy wyroku sądu. Fakty i okoliczności poprzedzające wniesienie skargi, według ustaleń Sądu Okręgowego w K., przedstawiały się następująco. Wyrokiem z 23 maja 2002 r. Sąd Okręgowy przywrócił do pracy na poprzednich warunkach Henryka J. i Kazimierza B. oraz zasądził dla nich, pod warunkiem podjęcia pracy w terminie 7 dni, wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy, czyli od 1 lipca 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. Ponieważ podjęli pracę w tym terminie, pracodawca dokonał rozliczenia składek na ubezpieczenie społeczne z uwzględnieniem przepisów art. 19 ust. 1, 3 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w R. decyzją z 19 marca 2003 r. stwierdził, że Przedsiębiorstwo Transportu Kolejowego (…) w R. zo[...]
 
Redakcja odpowiada
 
Poszerzyć zakres o szkolenia bhp Czytelnik pisze: Jestem przedsiębiorcą prowadzącym ośrodek szkolenia kierowców i chciałbym poszerzyć zakres prowadzonej działalności o szkolenia bhp. Proszę mi powiedzieć: Jakie kwalifikacje muszę spełniać? Jaki przepis reguluje taką działalność? Chciałbym sam zdobyć uprawnienia do szkolenia w tym zakresie. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby poszerzyć zakres już zarejestrowanej działalności. Wymaga to jedynie przedłożenia stosownego wniosku z opisem dodawanego zakresu działalności. Uwaga: jeżeli sprawa dotyczy osoby prawnej, należy uprzednio zmienić aktem notarialnym umowę spółki. Stając się już "jednostką organizacyjną prowadzącą działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny[...]
 
Rozmowa z Krzysztofem Babką prezesem niedawno utworzonego oddziału OSPSBHP w Rzeszowie
 
Robert Kozela: Kiedy powstał oddział stowarzyszenia w Rzeszowie, ilu jest członków założycieli, kto był inicjatorem powołania oddziału? Zebranie założycielskie odbyło się w oddziale firmy "Behapek" 24 września 2010 r. w Woli Dalszej koło Łańcuta. Brało w nim udział 13 osób. Powołano zarząd oraz komisję rewizyjną. Inicjatorami powołania oddziału byli Antoni Niemiec, Zbignie[...]
 
Sebastian Osadzin
 
W życiu stara się kierować, jak sam to nazywa, koncepcją zrównoważonego rozwoju. Jako młody menadżer, właściciel przedsiębiorstwa oraz pracownik służby bhp, stawia na swój rozwój oraz swojej firmy. Ale robi wszystko, by rozwój ten nie był okupiony brakiem czasu dla bliskich i dla siebie. Uważa, że we współczesnym świecie zbyt modny jest wszechobecny pęd ku karierze, sukcesom zawodowym, awansom oraz chęci powiększania swojego majątku. Nie chce uczestniczyć w "wyścigu szczurów", ma własny pomysł na życie, pracę i działalność. Według niego planuje i realizuje sprawy zawodowe, co z jednej strony pozwala mu unikać niezdrowej konkurencji, a z drugiej - konsekwentnie rozwijać swo[...]
 
Spawanie stali nierdzewnych a zdrowie spawaczy
 
Jolanta Matusiak  
Spawanie metali postrzegane jest jako proces 3D: dirty (ang.) - brudny, dusty (ang.) - zapylony, dangerous (ang.) - niebezpieczny, szkodliwy dla zdrowia. Podczas spawania wydzielane są do środowiska pracy zanieczyszczenia pyłowe i gazowe, które zawierają liczne substancje niebezpieczne dla zdrowia pracowników. Toksyczność tych zanieczyszczeń, związana z niepożądanymi reakcjami fizykochemicznymi, które zachodzą po wniknięciu ich do organizmu człowieka, stwarza poważne zagrożenie i jest przyczyną wielu chorób o charakterze zawodowym w środowisku spawaczy.Szczególne zagrożenie zdrowia spawaczy towarzyszy procesom spawania stali nierdzewnych. W stalach nierdzewnych wszystkich grup podstawowym składnikiem stopowym jest chrom, decydujący o odporności na korozję. Większość z tych stali zawiera również nikiel. Związki tych pierwiastków, występujące w pyle spawalniczym, zaliczane są do substancji o udowodnionym lub prawdopodobnym działaniu rakotwórczym. Stale nierdzewne jako materiał konstrukcyjny Stale nierdzewne to szeroka i zróżnicowana grupa stopów żelaza z węglem i innymi pierwiastkami, których wspólną cechą jest odporność na korozję zarówno chemiczną, jak i elektrochemiczną w środowisku kwasów, zasad i roztworów soli. W stosunkowo krótkim czasie stale nierdzewne stały się materiałem niezbędnym w wielu gałęziach przemysłu. Praktyczne ich wykorzystanie obejmuje zarówno przedmioty codziennego użytku, urządzenia i instalacje przemysłowe, jak i środki transportu, a także obiekty inżynierii nuklearnej czy kosmicznej. Główne gałęzie przemysłu, uszeregowane według stopnia wykorzystania stali odpornych na korozję, to: n przemysł chemiczny, paliw płynnych i gazowych, n przemysł energetyczny, n przemysł celulozowy i papierniczy, n przemysł spożywczy, n przemysł stoczniowy (zbiornikowce), n budownictwo i architektura, n ochrona środowiska. Stale nierdzewne są materiałem wyjątkowo trwałym i praktycznym, a jednocześnie szl[...]
 
Studia podyplomowe bhp Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii TWP w Olsztynie
 
Od października 2005 roku w cyklu "Gdzie studiować" prezentowaliśmy uczelnie kształcące w zakresie bhp. Absolwenci tych uczelni mogą uzyskać licencjat, tytuł inżyniera bądź magistra. W numerze 4/2007 ATESTU rozpoczęliśmy omawianie studiów podyplomowych, do podjęcia których zachęcamy naszych czytelników, bowiem umożliwiają one poszerzenie specjalistycznej wiedzy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, a przede wszystkim absolwentom wszystkich kierunków dają szansę zdobycia nowego zawodu. Informacje teleadresowe uczelni, jakie do tej pory przedstawiliśmy, jak i tych, które ukażą się na łamach ATESTU, czytelnicy mogą znaleźć na liście uczelni kształcących w zakresie bhp, którą zamieściliśmy we wkładce do numeru 7/2006.Studia podyplomowe z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzone są na podstawie Uchwały Rady Wydziału Wyższej Szkoły Informatyki i Ekonomii Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Olsztynie, która jest największą w regionie Warmii i Mazur uczelnią niep[...]
 
Technika na co dzień
 
16‑głowicowy system monitorowania gazów.System monitorowania gazów MSMR‑16 przeznaczony jest do monitorowania oraz rejestracji stężenia gazów i par cieczy palnych, toksycznych oraz tlenu, za pomocą głowic pomiarowych typu MGX‑70 (przeznaczonych do pracy w strefach zagrożenia wybuchem) lub GDX‑70 (ogólnego przeznaczenia)[...]
 
Tekstylia chroniące przed słońcem
 
W Instytucie Hohenstein w Bönnigheim (Niemcy) badane są tekstylia chroniące ludzką skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania słonecznego.Które materiały chronią przed promieniowaniem słonecznym i jakie różnice pomiędzy nimi powinny być brane pod uwagę? Doktor Andreas Schmidt z międzynarodowego centrum badań nad tekstyliami w Instytucie Hohenstein informuje: 1. Ochrona przeciwsłoneczna zapewniana przez materiały oparta jest na włóknach zmienionych chemicznie. Drobinki dwutlenku tytanu (które znajdują się też w kremach z filtrem) są wtłaczane we włókna i zachowują się tam jak maleńkie lustra, odbijaj[...]
 
teksty-preteksty
 
Uprawnienia inspekcji pracy W dzienniku "Polska - Głos Wielkopolski" raz w tygodniu ukazuje się dodatek "50+ tygodnik pracownika emeryta rencisty", zawierający porady (przede wszystkim prawne) przydatne wymienionym w tytule czytelnikom, czyli ogólnie - osobom starszym. Przedsięwzięcie chwalebne, ale byłoby dobrze, aby autorzy choć trochę orientowali się, o czym piszą. A z tym bywa różnie. Na przykład w tegorocznym numerze 85 dodatku omawiane jest rozporządzenie w sprawie bhp przy ręcznych pracach transportowych. Autor opracowania nie mógł jednak w żaden sposób zrozumieć definicji pracy dorywczej i w końcu wyszło mu, że ciężar do 50 kg można podnosić cztery razy na dobę (a jak jest naprawdę? Odsyłamy do § 2 pkt 2 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Stwierdza jednocześnie, że pracodawcy nie przestrzegają przepisów bhp, bo sprzyj[...]
 
Tylu nas jest?
 
Pierwszy powojenny kongres służby bhp "Służba bhp w XXI wieku" pokazał siłę środowiska, ale też pewne słabości, z którymi musi się ono zmierzyć. Siłą jest liczebność i powolne, ale konsekwentne uświadamianie społeczeństwu, jak ważną rolę odgrywa bhp w życiu zawodowym. Do słabości należy zaliczyć… liczebność służby bhp, a także jakość jej pracy. Uczestnicy kongresu, zorganizowanego przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracowników Służby BHP, który odbył się 8 października w Warszawskim Domu Technika NOT, rozglądali się z satysfakcją, ale i pewnym niedowierzaniem: to jest nas aż tylu? Na kongres przyjechało około dwustu siedemdziesięciu osób. Dużo, choć podobną frekwencję miały konferencje organizowane przez OSPSBHP na ostatnich targach SAWO. Liczebność to poważny atut, który można i trzeba wykorzys[...]
 
wydarzenia
 
Sztandar dla Izby Celnej we Wrocławiu 28 września br., z okazji Święta Służby Celnej, wrocławska Izba Celna otrzymała sztandar ufundowany przez duże organizacje i firmy, związki zawodowe i samych celników. Wręczenie sztandaru odbyło się podczas uroczystego apelu na wrocławskim rynku. W tym miejscu celnicy zorganizowali też pokazy techniki, wyszkolenia i wyposażenia Służby Celnej oraz konkursy i zabawy dla dzieci. Uroczystości zakończył pokaz niszczenia pirackich płyt, które każdego roku ujawniane są przez celników na Dolnym Śląsku. Bodźce ekonomiczne a bhp Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy opubl[...]
 
Zakłucia ostrym sprzętem medycznym
 
Teresa Łączkowska  
O wyjaśnienie wątpliwości czytelników, zgłaszanych w listach do redakcji, dotyczących kwalifikacji prawnej zakłuć ostrym sprzętem medycznym jako wypadków przy pracy w rozumieniu ustawy z 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.), zwróciliśmy się do dr Teresy Łączkowskiej, specjalisty medycyny pracy. | Redakcja.Pracownicy służby zdrowia są jedną z grup zawodowych najbardziej narażonych na kontakt z materiałem zakaźnym i zagrożenie zakażeniami przenoszonymi drogą krwiopochodną. Zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej nad tą grupą zawodową reguluje rozporządzenie MZiOS w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz określają niezbędne minimum badań jakie muszą być wykonane przy badaniu wstępnym i okresowym pracowników. Elementem profilaktyki medycznej są również szczepienia ochronne - obowiązkowe i zalecane dla pracowników służby zdrowia. Implementacja dyrektywy unijnej z 1990 r. do polskiego prawa i zapisy ustawy Kodeks pracy oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szkodliwych czynników bi[...]
 
Zdolność sądowa spółki
 
Sprawa dotycząca żądania przywrócenia do pracy zasługuje na przedstawienie w tej rubryce przede wszystkim dlatego, że stała się okazją do wyjaśnienia kwestii: czy w skardze kasacyjnej można postawić zarzut nieważności całego postępowania sądowego, powołując się na nieważność przekształcenia strony pozwanej w spółkę akcyjną, a tym samym brak zdolności sądowej spółki jako strony postępowania. Skarżący był pracownikiem Rafinerii "T." SA od lipca 1993 r. do 30 września 1997 r., kiedy to otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę w związku z likwidacją stanowiska pracy (i całego działu) w ramach restrukturyzacji zakładu. Zaczynał od stanowiska kierownika działu produkcji asfaltu i utylizacji gum. W grudniu 1995 r. powierzono mu obowiązki kierownika laboratorium toksykologii, a w lipcu 1997 r. stanowisko starszego specjalisty do spraw badań i analiz środowiskowych, by po trzech miesiącach (30 września) wypowiedzieć mu umowę o pracę. Nie zaproponowano mu innych obowiązków, a w rafinerii obowiązywał układ zbiorowy pracy, gwarantujący pracownikom, w przypadku likwidacji stanowiska pracy, powierzenie innych obowiązków. [...]
 
Zdrowe żywienie
 
Bronisław Bieś  
Na podstawie treści programowych przedmiotu Edukacja dla bezpieczeństwa przygotowujemy materiały dydaktyczne dla nauczycieli. W tym odcinku zajmujemy się zagrożeniami związanymi z niewłaściwym rozpoznaniem przydatności do spożycia niektórych artykułów żywnościowych, złym przygotowaniem, niewłaściwym doborem jadłospisu, nieodpowiednią dietą itp. Zagrożenia żywieniowe - temat omawiany w ramach podstaw programowych "Zagrożenia czasu pokoju, ich źródła, przeciwdziałanie ich powstawaniu, zasady postępowania w przypadku ich wystąpienia i po ich ustąpieniu". Uczeń: umie przedstawić zasady zdrowego żywienia i sposoby postępowania przy zatruciach pokarmowych. Zadaniem racjonalnego żywienia jest dostarczenie organizmowi wszystkich składników odżywczych w odpowiednich ilościach i proporcjach. Do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania człowiek potrzebuje pokarmów, które są źródłem energii, białek, tłuszczów, cukrów i witamin. Zdrowe odżywianie to spożywanie takiej ilości różnych pokarmów, żeby zapewnić równowagę przemian metabolicznych. Ogólnych wskazówek właściwego odżywiania dostarczają zalecenia żywieniowe oraz zestawienie ilości i rodzajów produktów żywnościowych, przedstawiane graficznie w postaci tzw. piramidy żywieniowej. Odpowiednie żywienie dzieci i młodzieży szkolnej Dzieci i młodzież stanowią grupę społeczną szczególnie podatną na skutki niewłaściwego żywienia. Dzieci należy uczyć od najwcześniejszych lat jaką rolę pełni żywienie w zachowaniu zdrowia, [...]
 
Zobacz, pomyśl, odpowiedz!
 
Szanowni Czytelnicy! Klub Stałego Czytelnika działa od kilku lat. Aby zostać jego członkiem należy, zgodnie z zamieszczonym poniżej regulaminem, przesłać pod adresem redakcji wypełnioną kartę zgłoszeniową. Zachęcamy członków klubu, ale nie tylko, do nadsyłania pytań i propozycji tematów, których podjęcie na łamach "Atestu" zainteresuje szerszy krąg czyt[...]