profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY › 2010-9
 

2010-9

 
  DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 422,28 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 380,05 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 378,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 189,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 94,50 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

A method of supporting client-provider cooperation in software acquisition processes and its evaluation criteria
 
Janusz GÓRSKI  Krzysztof WYRZYKOWSKI  
This article presents a method of supporting client-provider cooperation in software acquisition projects. The method, called WIKLIDO, focuses on modelling of client-provider interactions and provides its users with the means of structuring their cooperation. WIKLIDO has been already successfully applied in a number of real life case studies. The article introduces the method and explains how it is to be evaluated in a systematic way with the help of metrics designed using the common GQM (Goal Question Metrics) approach. Streszczenie. Artykuł przedstawia metodę Wspomagania Interakcji KLienta i Dostawcy Oprogramowania (WIKLIDO). Metoda ta została z powodzeniem zastosowana w dwóch studiach przypadków w komercyjnych projektach pozyskiwania oprogramowania. Artykuł wyjaśnia w jaki sposób metoda wykorzystuje środki modelowania do usystematyzowania interakcji pomiędzy klientem i dostawcą oprogramowania. Przedstawia również w jaki sposób wykorzystano podejście GQM (ang. Goal Question Metrics) do systematycznego wywiedzenia metryk służących do eksperymentalnej oceny metody WIKLIDO. (Metoda wspomagania współpracy klienta i dostawcy w procesach pozyskiwania oprogramowania i kryteria jej eksperymentalnej oceny) Keywords: software acquisition risks, software process improvement, client-provider cooperation, modelling, best practices. Słowa kluczowe: pozyskiwanie oprogramowania, modelowanie. Introduction Insufficient cooperation between the client and the provider of software poses major risks for software acquisition processes [12]. Misunderstood objectives, inadequate scope, erroneous or missing requirements, lack of visibility of, and control over the development and deployment processes are among these risks which have their roots in insufficient cooperation and communication between clients and providers. The main stakeholders of software acquisition represent different perspectives and often different organization cultures. The client and pro[...]
 
A new method of feature extraction from EEG signal for braincomputer interface design
 
Marcin KOŁODZIEJ  Andrzej MAJKOWSKI  Remigiusz J. RAK  
W artykule przedstawiono opracowaną przez autorów nową metodę ekstrakcji cech z sygnału EEG na użytek interfejsów mózgkomputer (BCI). W opracowanych algorytmach ekstrakcji cech wykorzystano transformację falkową oraz statystyki wyższych rzędów. Przedstawiono wyniki badań związanych z wykorzystaniem proponowanych metod ekstrakcji cech do konstrukcji interfejsu mózg-komputer działającego w oparciu o wyobrażanie sobie ruchu. Eksperymenty przeprowadzono przy użyciu dwóch elektrod (Nowa metoda ekstrakcji cech sygnału EEG na użytek interfejsów mózg-komputer). Abstract. The main aim of the article is to introduce a new method of feature extraction from EEG signal for brain-computer interface design. The proposed algorithms are based on wavelet transform and higher order statistics (HOS). Next authors present the research results for brain-computer interface design using motion imagining. Proposed feature extraction methods are implemented in construction of the interface. Experiments are conducted with use of two electrodes (). Słowa kluczowe: BCI, interfejs mózg-komputer, EEG, ekstrakcja cech, transformata falkowa, statystki wyższych rzędów Keywords: BCI, brain-computer interface, EEG, feature extraction, wavelets, higher order statistics Introduction In recent years, we can observe a growing interest in brain-computer interfaces (BCI) [3]. The main advantage of the communication between brain and computer is its "directness". The brain activity is processed into information understandable by a computer omitting all indirect factors such as muscles. The application of BCI is primarily to allow contact with paralyzed people. Brain-computer interfaces can also be used in entertainment and for military purposes. At present the main factors that restrict the wider use of brain-computer interfaces are: problems with acquisition of EEG signals and low speed of information conveyed by brain-computer technology [1,2]. Although there are many ways[...]
 
Algorithms for heading determination using inertial sensors
 
Michal REINSTEIN  Jan ROHAC  Martin SIPOS  
This paper describes the results of comparison analysis regarding three algorithms for heading determination using low-cost inertial sensors: the stand-alone strapdown approach, magnetometer aiding approach, and strapdown approach with errors modelled, estimated and compensated using Kalman filtering. Experimental testing with precise rotational tilt platform was performed. Error analysis was carried out to qualitatively evaluate the best approach intended for implementation into unmanned aerial systems for navigation purposes. Streszczenie. W artykule przedstawiono analizę porównawczą trzech algorytmów szukania kursu nawigacji przy wykorzystaniu czujników inercyjnych: system strapdown, system ze wspomaganiem przez magnetometr, system strapdown z z kompensacją błędu przy wykorzystaniu filtru Kalmana. Przeprowadzono eksperymenty przy wykorzystaniu precyzyjnej platformy z możliwością nastawiania kąta. Oceniono błędy metody. (Algorytmy określania kursu nawigacji przy wykorzystaniu czujników inercyjnych). Keywords: Kalman filter, inertial navigation, complementary filtering. Słowa kluczowe: kurs nawigacji, filtr Kalmana. Introduction Due to the recent advance in low-cost inertial sensors technology it has become increasingly interesting to construct inexpensive strapdown navigation systems [1]. These systems exploit a traditional concept of an Inertial Measuring Unit (IMU). It consists of three accelerometers to measure the translational acceleration that can be integrated to obtain velocity and position, and three angular rate sensors to measure the rotational motion in order to get the attitude. Such a basic concept is usually enhanced by advanced signal processing and estimation methods to allow sensor errors compensation and improvement in precision of navigation. Generally, this is usually achieved due to data fusion with other supporting multi-sensors systems, such as magnetometer, GPS, odometer etc. Even if the implementation de[...]
 
Algorytm filtracji cząstkowej nieliniowego systemu dynamicznego
 
Stanisław KONATOWSKI  
Rozwój algorytmów filtracji nieliniowej spowodował dynamiczny rozwój systemów zintegrowanych. W artykule został opisany projekt zaawansowanego algorytmu takiej filtracji, bazujący na filtracji cząstkowej, wraz z wybranymi wynikami badań. Skutkiem zastosowania integracji i filtracji nieliniowej jest znaczna poprawa dokładności określania parametrów systemów. Abstract. The development of nonlinear filtering algorithms caused the rapid development of integrated systems. The article described a draft of such an advanced filtering algorithm, based on partial filtration, together with selected results of simulation tests. The result of application integration and nonlinear filtering is a considerable improvement in the accuracy of determining the parameters of the systems. (The development of nonlinear filtering algorithms) Słowa kluczowe: filtracja nieliniowa, filtr cząstkowy. Keywords: nonlinear filtration, Particle Filter. Wprowadzenie Istota filtracji polega na sekwencyjnym szacowaniu stanu dynamicznego systemu na podstawie kolejnych zakłóconych pomiarów parametrów systemu [1,5]. Model systemu składa się z modelu dynamicznego oraz z modelu obserwacji. System jest nieliniowy, jeżeli spełniony jest przynajmniej jeden z warunków, tzn. jego model dynamiczny jest nieliniowy lub jego model obserwacji jest nieliniowy. Modele systemu są nieliniowe, jeżeli funkcja stanu i/lub funkcja pomiarowa są funkcjami nieliniowymi [2,6]. Najpopularniejszym algorytmem filtracji nieliniowej jest algorytm rozszerzonego filtru Kalmana EKF (Extended Kalman Filter) [5]. Koncepcja tego algorytmu opiera się na linearyzacji równania stanu i/lub równania pomiarowego wokół poprzedniej lub aktualnie przewidywanej oceny (estymaty). System linearyzowany jest reprezentowany przez jakobiany nieliniowych funkcji stanu i/lub pomiaru. Do wad rozszerzonego filtru Kalmana należy czasochłonność obliczeń oraz błędy wynikające z użycia jedynie wyrazów pierwszego rzędu rozwi[...]
 
Algorytmy dla problemów sekwencjonowania przez hybrydyzacj˛e opartych o nieklasyczne chipy DNA
 
Marcin RADOM  Piotr FORMANOWICZ  
W niniejszym artykule przedstawione zostana˛ algorytmy dla problemów sekwencjonowania przez hybrydyzacje˛ opartych o dwa nieklasyczne chipy DNA. Opisane zostana˛ zasady kontrukcji rozpatrywanych chipów oraz sposób działania algorytmów rozwia˛zuja˛cych problem SBH z ich pomoca˛. Przedstawione zostana˛ takz˙e wyniki eksperymentów obliczeniowych, w których testowane be˛da˛ omawiane algorytmy oraz algorytm klasyczny. Abstract. In this paper algorithms for sequencing by hybridization problems based on two non-classical DNA chips are presented. The idea of these chips is briefly described and the algorithms are presented and analyzed in detail. Also the results of an extensive experiment are showed and commented. (Algorithms for sequencing by hybridization problems based on non-classical DNA chips) Słowa kluczowe: sekwencjonowanie DNA, sekwencjonowanie przez hybrydyzacj˛e, algorytmy Keywords: DNA sequencing, sequencing by hybridization, algorithms Wst˛ep Na przestrzeni ostatnich dekad opracowano wiele metod sekwencjonowania DNA. Rozpoczynaja˛c od sekwencjonowania chemicznego a kon´cza˛c (chwilowo) na nowoczesnych sekwenatorach wida´c wyra´znie skal ˛e zapotrzebowania na szybka˛ i skuteczna˛ realizacje˛ tego zagadnienia biochemicznego. Jedna z metod, zaproponowana około dwudziestu lat temu to sekwencjonowanie przez hybrydyzacj ˛e (Sequencing by Hybridization) [1, 5]. Doczekała si ˛e ona od chwili swego powstania wielu modyfikacji oraz znacznych ulepsze´ n. Zasadniczo metoda składa si ˛e z dwóch cz˛e´sci - biochemicznej oraz obliczeniowej. W cz˛e´sci biochemicznej konstruowany jest specjalny chip DNA zawieraja ˛cy wszystkie oligonukleotydy o okres´lonej długos´ci. Oligonukleotyd oznacza krótka˛, jednoniciowa˛ sekwencje˛ DNA, nie przekraczaja˛ca˛ w praktyce długos´ci 15-20 nukleotydów. Ka˙zda komórka chipu (tj. sonda) zawiera jeden typ oligonukleotydu powielony w bardzo wielu kopiach na jej powierzchni. Cz˛e´s´c biochemiczna metody składa[...]
 
An experimental approach to software quality perception understanding
 
Radosław HOFMAN  
The majority of software quality models presented in the literature adopt a prescriptive approach. They describe ways in which software quality should be expressed and measured. Consequently, software developers focus on the technical characteristics of software products, neglecting the management of other aspects that may affect quality assessment results. This article presents an alternative (descriptive) approach to software quality assessment understanding and foreseeing on the basis of presented empirical evidence. Streszczenie. Zdecydowana większość modeli jakości prezentowanych w literaturze ma charakter preskryptywny - opisuje sposób w jaki jakość oprogramowania powinna być wyrażana i mierzona. W efekcie zespoły rozwijające oprogramowanie skupiają się na technicznych charakterystykach produktu jednocześnie zaniedbując zarządzanie obszarami, które mogą wpływać na wynik oceny jakości oprogramowania. Niniejszy artykuł prezentuje alternatywne (deskryptywne) podejście do analizy i predykcji oceny jakości oprogramowania na podstawie danych empirycznych. (Koncepcja analizy i predykcji oceny jakości oprogramowania na podstawie danych empirycznych). Keywords: software, quality perception, cognitive psychology, behavioral economics. Słowa kluczowe: Oprogramowanie, postrzeganie jakości, psychologia poznawcza, ekonomia behawioralna. Introduction Software engineering aims to deliver high quality software products. Although a similar goal is common for most of the engineering disciplines, software engineering scientists emphasize that software products are significantly different from all other human crafted products. Intangible software products also seem to be much more complex in regard to their quality measurement. However, the software market adopts competitive methods that exist in other markets, including competitive price and competitive non-price characteristics. Price competence, especially for non off-the-shelf software products[...]
 
Analiza łącznego algorytmu szeregowania i sterowania w wybranym systemie transportowym
 
Maciej HOJDA  Jerzy JÓZEFCZYK  
Praca dotyczy problemu szeregowania zadań, gdzie podmioty wykonujące czynności transportowe i produkcyjne mogą się poruszać. Zadania szeregowania i sterowania ruchem są powiązane: do wyznaczenia uszeregowania potrzebne są czasy przejazdu będące rezultatem sterowania, zaś sterowanie wymaga znajomości tras będących wynikiem szeregowania. W pracy porównano dwie wersje algorytmu rozwiązania tego problemu: algorytmu zdekomponowanego i iteracyjnego. Rozważania zilustrowano na przykładzie pojazdów o trójkołowym modelu jazdy. Abstract. This work is concerned with a scheduling problem where elements executing transport and production tasks can move. Scheduling and control are interconnected. To derive a schedule, knowledge about movement times is essential. Likewise, control requires routes which are the result of scheduling. In this work, presented was a comparison of two solution algorithms: an algorithm with decomposition and an iterative algorithm. Deliberation was presented on a vehicle with a three-wheeled movement model. (Scheduling problem where elements executing transport and production tasks can move) Słowa kluczowe: szeregowanie zadań, sterowanie ruchem, system transportowy, reharmonogramowanie. Keywords: task scheduling, movement control, transportation system, rescheduling. Wstęp W rozpatrywanym systemie transportowym zakłada się, że poruszające się realizatory mogą wykonywać także określone czynności. Przykładem realizatorów tego typu są przemysłowe roboty mobilne, a rozpatrywany zakres czynności jest zróżnicowany: zarówno produkcyjny, jak i usługowy. Przykładem systemów produkcyjnych z ruchomymi realizatorami są elastyczne systemy produkcyjne [1, 2], których definiującą cechą jest zdolność do szybkiej zmiany profilu produkcji co może być osiągnięte poprzez wykorzystanie ruchomych realizatorów do produkcji [3] lub do jej wspomagania poprzez transport materiałów [4]. Przypadek usługowy obejmuje m.in. zadania monitoringu i inspe[...]
 
Analiza metody iteracyjnej minimalizacji w regularyzacji estymacji nieliniowej
 
Adam G. POLAK  
Pomiary pośrednie często polegają na estymacji parametrów modelu badanego obiektu, a proces estymacji może być źle uwarunkowana numerycznie. W celu poprawy uwarunkowania numerycznego stosowane są metody regularyzacji. Jednym z ostatnio zaproponowanych podejść do regularyzacji estymacji nieliniowej jest metoda iteracyjnej minimalizacji (IM), regulującej balans pomiędzy błędem systematycznym i losowym pomiaru pośredniego. Celem prezentowanych badań było porównanie doboru parametru regularyzacji za pomocą IM z powszechnie stosowną metodą Marquardta. W badaniach wykorzystano syntetyczne dane pomiarowe oraz metodę Monte Carlo. Z przeprowadzonych symulacji wynika, że algorytm IM ma lepsze właściwości metrologicznie niż algorytm Marquardta. Abstract. Indirect measurements often amount to the estimation of parameters of a mathematical model that describes the object under investigation, and this process may numerically be ill conditioned. Various regularization techniques are used to solve the problem. The iterative minimisation (IM) is one of approaches proposed recently. It regulates the balance between systematic and random error of indirect measurement. The purpose of this study was to compare the selection of the regularisation parameter by IM with the commonly used Marquardt method. Synthetically generated measurement data and the Monte Carlo method were used to this end. From the performed simulations it stems that the IM algorithm has better metrological properties than Marquardt's one. (Analysis of the iterative minimisation method in the regularization of nonlinear estimation). Słowa kluczowe: estymacja nieliniowa, parametr regularyzacji, metoda iteracyjnej minimalizacji, algorytm Levenberga-Marquardta Keywords: nonlinear estimation, regularisation parameter, method of iterative minimisation, Levenberg-Marquardt algorithm Wprowadzenie Wiele z otaczających człowieka obiektów ma wysoce złożoną strukturę i cechuje się wielością, różnorodnoś[...]
 
Arytmetyka resztowa w szyfrowaniu RSA
 
Janusz JABŁOŃSKI  
W artykule przedstawiona została metoda poprawy efektywności szyfrowania RSA. Proponowane rozwiązanie korzysta z resztowej reprezentacji liczb (ang. Residue Number System, RNS) oraz konwersji z systemu resztowego do stałobazowego zaproponowanej przez Wang-a. RNS prowadzi do redukcji rozmiaru czynników oraz wprowadzenia zrównoleglenia przetwarzania na poziomie algorytmu. Natomiast Małe Twierdzenie Fermata zostało wykorzystane do redukcji wykładnika w schemacie RSA. Abstract. This article presents efficiency improvement method for the RSA coding. Proposed solution uses Residue Number System as well as conversion proposed by Wang’a. The Residue Number System (RNS) leads to reduction of size of factors as well as the induction the parallel processing on level of algorithm. In proposed solution the Small Fermat Theory and Wang conversion was used to reduction of exponent in RSA schema. (Residue Number System in RSA coding) Słowa kluczowe: RNS, potęgowanie modularne, szyfrowanie, RSA. Keywords: residue number system - RNS, modular exponentiation, cryptography, RSA. Wstęp Większość Informacji przechowywanych w systemach komputerowych lub przesyłanych za pośrednictwem infrastruktury teleinformatycznej ma swoją wartość lub chronione jest odpowiednimi przepisami. Dlatego coraz większą wagę przywiązuje się do bezpieczeństwa systemów informatycznych. W szczególności istotne jest zapewnienie poufności, nienaruszalności i integralności danych, ogólnie jest to ochrona przed nieuprawnionym dostępem. Najczęstszą metodą ochrony danych jest uczynienie informacji "nieczytelnej" dla nieuprawnionych do jej odczytania, w takich zastosowaniach podpis cyfrowy i szyfrowanie informacji to uznane oraz skuteczne mechanizmy zabezpieczające zarówno dane jak również kanały komunikacyjne. Szczególnie interesujące są systemy asymetryczne zaproponowane w 1976 roku [1]. Takim systemem kryptograficznym z kluczem publicznym jest RSA, który w 1978r roku zapropon[...]
 
Automated acceptance testing tools for web applications using Test-Driven Development
 
Marian JURECZKO  Michal MLYNARSKI  
In the last years the software engineering community pays a strong interest in agile development methods. Those methods place software testing for example the Test-Driven Development method as an important task of the development process. Agile projects rely on good test automation tools. In this paper we evaluate five test automation tools for their usage in acceptance testing for web applications using Test-Driven Development. Streszczenie. Rozdział prezentuje analizę porównawczą wybranych narzędzi umożliwiających tworzenie zautomatyzowanych testów akceptacyjnych, czyli Fitnesse, Proven!, jfcUnit oraz Selenium. Badana jest możliwość stosowania tych narzędzi do testowania aplikacji internetowych wytwarzanych w procesie opierającym się o podejście programowania przez testy. Aplikacje internetowe są bardzo specyficzną grupą aplikacji. Do ich uruchomienia potrzeba serwera aplikacji. W związku z tym nie każda aplikacja nadaje się do przeprowadzania na nich testów akceptacyjnych. Dodatkowe komplikacje pojawiają się, jeżeli wymagać, aby testy powstały przed napisaniem kodu źródłowego, co ma miejsce w przypadku programowaniu przez testy. (Zautomatyzowane testy akceptacyjne dla aplikacji internetowych w programowaniu sterowanym testami) Keywords: test-driven development, test automation tools, acceptance testing, web application testing. Słowa kluczowe: programowanie przez testy, automatyzacja testow, testy akceptacyjne, testowanie aplikacji webowych. Introduction Nowadays software engineering pays more attention to so-called agile methods. Those methods place automated tests as one of the important tasks in software engineering. One of the famous agile methods is test-driven development (TDD), where code is implemented according to prior created test cases. The industrial practice shows, that test automation is not a trivial task. Especially in TDD the popular test automation tools using the Capture&Replay method, where the interaction betw[...]
 
Badania drgań napędu z silnikiem reluktancyjnym przełączalnym z zastosowaniem analizy modalnej
 
Piotr BOGUSZ  Mariusz KORKOSZ  Jan PROKOP  
W pracy przedstawiono wyniki badań drgań własnych napędu elektrycznego robota kuchennego z silnikiem SRM o konstrukcji 6/4. Zamieszczono pełny model złożeniowy 3D oraz model FEM projektowanego napędu SRM. Na bazie przeprowadzonej analizy modalnej zamieszczono wyniki obliczeń symulacyjnych drgań własnych dla wybranych częstotliwości. Porównano wyniki obliczeń symulacyjnych z wynikami pomiarów laboratoryjnych. Zamieszczono wnioski. Abstract. The paper presents free vibration analysis of switched reluctance motor (SRM) electric drive. The 6/4 SRM motor of the food processor drive is presented. In the article 3D models of each element construction of projected SRM drive as well as the 3D assemblage model are presented. Modal analysis description and finite element method (FEM) model of SRM projected drive are presented. Free vibration calculations results for the frequency examples are described. Experimental test results for the proposed prototype SRM motor and conclusions are included. (Vibrations investigation of SRM drive using modal analysis). Słowa kluczowe: silnik reluktancyjny przełączalny, SRM, drgania, analiza modalna, kształty modów. Keywords: switched reluctance motor, SRM, vibrations, modal analysis, mode shapes. 1. Wstęp Napędy elektryczne z silnikiem reluktancyjnym przełączalnym (ang. Switched Reluctance Motor - SRM) [1] zapewniają szeroki zakres regulacji prędkości, dużą wartość momentu rozruchowego, dużą niezawodność oraz zadowalającą sprawność, ale ich ogólną wadą są zjawiska wibroakustyczne związane z drganiami i hałasem silnika. Rosnące wymagania norm w zakresie wibroakustyki maszyn elektrycznych wymuszają konieczność prowadzenia prac zmierzających do minimalizacji drgań i hałasu silników SRM. Kluczowym zagadnieniem tej problematyki jest identyfikacja źródeł drgań. Przyczyny drgań w maszynach SRM można podzielić na elektromagnetyczne (pulsacje momentu wynikające z procesu przełączania prądów, siły magnetyczne działa[...]
 
Badania porównawcze zamienników tradycyjnych żarówek
 
Przemysław TABAKA  
W publikacji zaprezentowano dostępne w marketach zamienniki tradycyjnych żarówek. Porównano deklarowane przez producentów moce i strumienie świetlne poszczególnych zamienników, a także wymiary równoważnych źródeł światła. Zbadano również wpływ napięcia zasilającego na prace poszczególnych lamp, czas zapłonu oraz wpływ temperatury otoczenia na właściwości świetlne i elektryczne źródeł światła. Na koniec porównano widma promieniowania oraz temperaturę barwową tradycyjnej żarówki wraz jej zamiennikami. Abstract. This paper presents substitutes of conventional incandescent lamps available in supermarkets. Manufacturers’ declared wattages and luminous fluxes of the substitutes have been compared, as well as the dimensions of the equipollent light sources. The influence of voltage on individual lamps, starting time, and the influence of the ambient temperature on light and electric properties of the light sources have been researched. Finally, the spectrum of a radiation and the colour temperature of a conventional incandescent lamp with its substitutes have been collated. (Comparative studies of conventional incandescent lamp substitutes) Słowa kluczowe: żarówka tradycyjna, żarówka halogenowa, świetlówka kompaktowa, lampa LED. Key words: conventional incandescent lamp, tungsten halogen lamp, fluorescent lamp, LED lamp. Wprowadzenie Stopniowe wycofywanie ze sprzedaży tradycyjnych żarówek stało się już faktem, zawdzięczamy to uchwalonej Dyrektywie 2005/32/WE [1]. Określa ona wymogi dot. produktów wykorzystujących energię elektryczną. Komisja Europejska zadecydowała o wprowadzeniu zakazu wprowadzania na rynek energochłonnych produktów oświetleniowych. Wycofywanie tych nieefektywnych źródeł światła - jakimi są tradycyjne żarówki będzie przebiegało etapami, wg określonego w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 244/2009 [2] harmonogramu (tab. 1.) Tab. 1. Harmonogram wycofywania tradycyjnych żarówek Etap Data obowiązywania Wycofywane żarówki 1[...]
 
Blok zasilania bezprzewodowego modułu pomiarowego współpracujący z generatorem odzyskującym energię drgań mechanicznych
 
Bartosz PĘKOSŁAWSKI  Andrzej NAPIERALSKI  
Artykuł przedstawia ideę wykorzystania przekształconej energii drgań mechanicznych do zasilania bezprzewodowych modułów pomiarowych oraz strukturę i rozwiązania układowe dla bloku przetwarzania energii. Opisane zostały w skrócie piezoelektryczne generatory odzyskujące energię drgań wraz z ich obwodem modelującym. Przedstawione są wyniki i wnioski z wykonanych symulacji komputerowych różnych wariantów układów prostownika AC/DC i przetwornicy DC/DC. Abstract. The paper presents the idea of using vibration energy harvesters for powering of wireless measurement modules as well as the structure and circuits of a power processing block. Piezoelectric generators and their model are described in short. The results and conclusions from the performed computer simulations of various types of AC/DC rectifiers and DC/DC converters are also presented. (Power supply block for wireless sensor module using vibration energy harvester). Słowa kluczowe: odzyskiwanie energii drgań, blok zasilania, prostownik, przetwornica DC/DC. Keywords: vibration energy harvesting, power supply block, rectifier, DC/DC converter. Wstęp Technologie odzyskiwania z otoczenia różnych form energii są obecnie dynamicznie rozwijane ze względów ekonomicznych oraz związanych z ochroną środowiska naturalnego. Rozwiązania te są stosowane zarówno w dużej skali (elektrownie wodne, wiatrowe, słoneczne) jak i w małej skali (odzyskiwanie energii biomechanicznej, energii cieplnej ciała ludzkiego, energii odkształceń i drgań mechanicznych, energii fal radiowych, itd.). Dzięki rozwojowi niskomocowych elementów elektronicznych możliwe staje się zastąpienie zasilania bateryjnego źródłami opartymi o odzyskiwanie energii w urządzeniach przenośnych, implantach medycznych oraz bezprzewodowych sieciach sensorycznych. Ostatnie z wymienionych zastosowań jest bezpośrednim przedmiotem zainteresowań autorów. Współczesne systemy do monitoringu i diagnostyki stanu technicznego maszyn, budynków i po[...]
 
Business rules modularization with AOP
 
Bogumila HNATKOWSKA  Krzysztof KASPRZYK  
Approaches used today to business rules implementation do not solve the problem of tangling and scattering the source code representing application business logic with the source code representing business rules. The problem can be solved by introducing a new layer intermediated between business rule repository and application logic layer. The requirements for such layer were identified and the possibility of implementing the layer in AspectJ language was considered. Streszczenie: Stosowane współcześnie podejścia do implementacji reguł biznesowych nie rozwiązują problemów poplątania i rozproszenia kodu logiki biznesowej z kodem reprezentującym reguły biznesowe. Problemy te można rozwiązać przez wprowadzenie nowej warstwy, pośredniczącej pomiędzy repozytorium reguł biznesowych i warstwą logiki aplikacji. W artykule przedstawiono wymagania dla warstwy pośredniczącej i przeanalizowano możliwość jej realizacji w języku AspectJ. (Modularyzacja reguł biznesowych z wykorzystaniem AOP). Keywords: business rules, modularization, aspect-oriented programming, AspectJ Słowa kluczowe: reguły biznesowe, modularyzacja, programowanie aspektowe, AspectJ Introduction Rules are essential for, and a discrete part of, business models and technology models [1]. As they are prone to being changed they should be implemented in a way that supports easy modification. Approaches used today to business rules implementation usually transcribe them into some procedural form. As a consequence, the source code representing business rules is tangled and scattered with the rest of the application logic source code. On the one hand, tangling and scattering of the source code negatively influences on source code maintainability, and on the other hand allows to treat business rules implementation as a cross-cutting concern. Cross-cutting concerns in software engineering are often served with aspect-oriented programming - AOP [2, 3]. According to [1], business rules s[...]
 
Coarse alignment algorithm for ADIS16405
 
Milos SOTAK  
The paper presents the coarse alignment algorithm for the sensor ADIS16405. The ADIS16405 is the new six-degree of freedom inertial measurement unit which is produced by Analog Devices. The main goal of the paper is to describe determination of the initial attitude of the sensor with respect to the navigation frame as a referenced frame. In this work the attitude is represented by the Euler angles (the roll, pitch and yaw angles). Developed coarse alignment algorithm is implemented for the real-time integrated navigation system that is in a progress nowadays. Streszczenie. Artykuł prezentuje algorytm zgrubnego ustawiania czujnika ADIS16405. Czujnik ADIS16405 firmy Analog Devices jest czujnikiem inercyjnym o sześciu stopniach swobody. Głównym celem pracy jest zaproponowanie metody określania początkowej ustawień czujnika względem obszaru nawigacji. Ustawienia reprezentowane są przez kąty Eulera. Algorytm powinien pracować w czasie rzeczywistym w systyemie nawigacyjnym. (Algorytm zgrubnego ustawienia czujnika ADIS16405) Keywords: alignment, inertial measurement unit, Euler angles, low-cost navigation. Słowa kluczowe: kąty Eulera, nawigacja, czujnik inercyjny. Introduction The Inertial Measurement Unit (IMU) typically provides an output of the vehicle’s accelerations and angular rates, which are then integrated to obtain the vehicle’s position, velocity, and attitude. The system providing this information is called an Inertial Navigation System (INS). The operation of the inertial navigation system follows the laws of classical mechanics as formulated by Newton. With ability to measure specific forces using accelerometers it is possible to calculate changes in velocity and position by performing successive integration of the acceleration with respect to time [4]. For proper function the INS has to be initialized when turned on by initialization procedure containing alignment procedure whose is in charge to determine initial [...]
 
Coloured Petri-nets models of CPDev soft controller with I/O boards
 
Dariusz RZOŃCA  Jan SADOLEWSKI  Bartosz TRYBUS  
W artykule przedstawiono model oraz implementację programowego sterownika PLC w pakiecie CPDev. Maszynę wirtualną zawartą w sterowniku programowym CPCtrl można programować w językach ST, IL lub FBD. Hierarchiczne kolorowane sieci Petriego modelują tryby współpracy maszyny wirtualnej z obsługą kart wejść/wyjść obiektowych w sposób synchroniczny lub asynchroniczny w stosunku do cyklu sterownika. Utworzone na podstawie modeli oprogramowanie CPCtrl zostało opisane wraz z interfejsem pozwalającym na podłączenie różnych kart wejść/wyjść. Przykłady implementacji opierają się na kartach dwóch producentów. (Model oraz implementacja programowego sterownika CPDev z kartami wejść/wyjść obiektowych) Abstract. The paper presents design and implementation of PLC soft-controller for the CPDev engineering environment. The controller of a virtual machine architecture is programmable in ST, IL or FBD languages. Hierarchical Coloured Petri Net models has been created to specify interaction modes of the machine with input/output boards: synchronous and asynchronous with the program cycle. CPCtrl controller software resulted from the models is described along with an interface allowing to attach miscellaneous I/O modules. Boards from two different manufacturers are introduced as an example. Słowa kluczowe: CPDev, sieci Petriego, karty wejścia/wyjścia, programowe sterowniki PLC. Keywords: CPDev, Petri Net, input/output boards, programmable soft controllers. Introduction The main idea of IEC 61131-3 standard is to increase the quality of industrial control applications by introducing dedicated programming languages and implementation procedures [1]. This frees the designer from generalpurpose languages and makes the specification of control algorithms easier. Until recently, the standard has been available mostly in larger control systems. CPDev engineering environment has been created at Rzeszów University of Technology to extend the possibilities to smalla[...]
 
Deadlock detection in networks of automata communicating via flags
 
Andrei KARATKEVICH  
Szereg systemów cyfrowych może być prezentowany w postaci połączonych automatów stanów, które komunikują się ze sobą przy pomocy przerzutników. W artykule opisano metodę wykrywania możliwych zakleszczeń w takich systemach. Metoda została zilustrowana przykładem jej zastosowania do projektu procesora z potokowym przetwarzaniem danych (Wykrywanie zakleszczeń w sieciach automatów, komunikujących przez flagi) Abstract. A range of digital systems can be represented as the state machine networks in which FSMs communicate with the help of flip-flops. The article presents a method of detecting possible deadlocks in such networks. The method is illustrated by applying it to a project of a pipeline processor. Słowa kluczowe: automaty stanów, projektowanie systemów, weryfikacja, przetwarzanie potokowe. Keywords: State machines, system design, verification, pipeline. Introduction Finite state machine (FSM), or finite automaton, is a model widely used in digital system design. Modeling of complex systems, however, often requires using more than one state machine. Several automata can be composed into a network. For such networks, different ways of communication between the automata are used. Automata can be connected directly (that means that the input of one automaton is connected to the output of another one). But it is inconvenient to consider inputs and outputs of the automata in such networks as single symbols, as it is done in classical automata theory. More flexible and popular approach, allowing to represent easily Mealy and Moore (and mixed) automata with multiple outputs, uses the concept of broadcast events. It is applied in various models of concurrent finite state machines [1,2]. This fits perfectly well for the logical control systems, but may be not enough for more complex cases, as modeling the structure of processors. Then the flags (variables) may be used as one of the ways of communication between automata [3]. Difference[...]
 
Design of diagnostic structures using genetic algorithm
 
Łukasz STRZELECKI  Zbigniew ZIELIŃSKI  
The article deals with problems encountered during designing diagnostic structures (DS) type PMC and BGM for networks with a fixed logical structure (topology). The paper presents an adaptive method that uses a genetic algorithm, which allows the designing of the most inexpensive DS for a given topology. Streszczenie. W artykule rozpatrzono problemy występujące przy projektowaniu struktur opiniowania diagnostycznego (OD) dla sieci komputerowych o ustalonej strukturze logicznej (topologii). Przedstawiono adaptacyjną metodę, wykorzystującą algorytm genetyczny, która umożliwia projektowanie najtańszych struktur OD dla danej topologii. (Projektowanie struktury diagnostycznej przy wykorzystaniu algorytmu genetycznego) Keywords: system diagnosis, diagnostic opinion structures, PMC and BGM models, genetic algorithm, design. Słowa kluczowe: diagnostyka systemowa, struktury opiniowania diagnostycznego, modele PMC i BGM, algorytm genetyczny, projektowanie. Introduction As computer networks are expanding into areas requiring high dependability, self-diagnosability is becoming a feature of major importance in distributed computing systems. The increase of the dependability of distributed computer systems could be achieved by using effective methods of diagnosis and reconstruction of the system status after the failure - especially, methods that utilize results of computers mutual testing. Systems capable to identify faulty units that belong to them are called selfdiagnosable. An analysis of diagnostic capabilities of distributed systems is based on system-level fault diagnosis models [1], [2]. It is assumed that network units (computers or cluster of computers) are capable of testing themselves and other units. The process of identifying faulty network units is called diagnosis of the network. A network is said to be t-diagnosable if all faulty nodes (units) can be detected without replacement, provided that the number of faulty nodes does[...]
 
Development of fuzzy sliding mode control optimized by genetic algorithm for induction motor
 
Yesma BENDAHA  Benyounèss MAZARI  Mustapha BENGHANEM  
This paper describes the use of robust control systems using fuzzy sliding mode and genetic algorithm (FSMC-GA) to control the speed of a three phase induction motor (IM). First, sliding mode control (SMC) that incorporates a fuzzy tuning technique (FSMC) is used to overcome the high control gains and chattering of the classical SMC. However, the fuzzy control rules are always built by designers with trial and error. We propose an optimization technique of FSMC using genetic algorithm (GA). GA is used for determination of different controller parameters due to their fast convergence and their reasonable accuracy. The effectiveness of the complete proposed control scheme is verified by numerical simulation. The results of simulation showed that (FSMC-GA) presents better performances compared to the (FSMC). Streszczenie. W artykule przedstawiono system sterowania trójfazowym silnikiem indukcyjnym przy wykorzystaniu logiki rozmytej i algorytmów genetycznych. Logika rozmyta pozwala przezwyciężyć problemy wynikające z dużego wzmocnienia a algorytmy genetyczne pozwalają na optymalizację parametrów sterownika. Skuteczność proponowanego systemu została sprawdzona przez numeryczna symulację. (System sterowania trójfazowym silnikiem indukcyjnym przy wykorzystaniu logiki rozmytej i algorytmów genetycznych). Keywords: Induction motor - Vector control - Fuzzy control - Sliding mode control - Genetic algorithm. Słowa kluczowe: silnik indukcyjny, logika rozmyta, algorytmy genetyczne. Introduction With the field orientation control (FOC) method, induction machine drives are becoming a major candidate in high performance motion control applications, With this control strategy, the decoupled control of IM is guaranteed, and can be controlled and provide the same performance as achieved from separately excited DC machine. However, conventional proportional integral derivative (PID) control has difficulty in dealing with dynamic speed tracking, parameter [...]
 
Diagnosis resolution of processors' network using the comparison method
 
Roman KULESZA  Zbigniew ZIELIŃSKI  
In the paper the model of the comparison diagnosis was introduced in an original way. The rules of comparison diagnosis were described. The notion t-detectability of an interconnection network was introduced with the necessary conditions of its existence. The dependencies for determination of the minimal number of complete t-detectable and t-diagnosable tests from the number of processors in an interconnection network were formulated. The model of an alternative pattern of the unsuitable states of a network based on the syndromes’ model was also presented. Streszczenie. W oryginalny sposób przedstawiono model diagnostyki porównawczej. Określono reguły diagnozowania porównawczego. Wprowadzono pojęcie t-detekcyjności sieci oraz określono konieczne warunki istnienia takiej sieci. Podano zależności, które wyznaczają minimalną liczbę prób porównawczych niezbędną do tego, aby istniał kompletny test t-detekcyjny oraz kompletny test t-lokalizacyjny sieci o określonej liczbie procesorów. Przedstawiono sposób wyznaczania wzorca alternatywnych stanów niezdatności sieci na podstawie wzorca syndromów sieci. (Wnikliwość diagnozowania sieci procesorów metodą porównawczą) Keywords: system level diagnosis, comparison model, t-diagnosable networks. Słowa kluczowe: diagnostyka systemowa, model porównawczy, sieci t-diagnozowalne. Introduction The comparison diagnosis of the processors network finds an increasing applications with reference to networks of a regular logical structure (i.e. Matching Composition Network - MCN) [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9], because of rapid development of VLSI technology. A network may contain hundreds or even thousands of processors, some of which may be faulty when the system is exploited. A system’s dependability is maintained by ensuring that it can discriminate between faulty and fault-free processors. The process of identifying faulty processors is called diagnosis of the network. The comparison diagnosis of[...]
 
Dobór układów skalowania i przetwarzania analogowocyfrowego miernika migotania światła
 
Adam GRACZYK  Krzysztof PACHOLSKI  Artur SZCZĘSNY  
W referacie przeanalizowano pracę układów odpowiedzialnych za skalowanie wejściowego sygnału napięcia sieciowego oraz jego przetwarzanie do postaci cyfrowej. Analizę wykonano uwzględniając zalecane przez normy częstotliwościowe pasmo wejściowe miernika oraz biorąc pod uwagę możliwość pojawienia się wahań napięcia i migotania światła na skutek występowania wyższych harmonicznych i interharmonicznych napięcia w sieci energetycznej. Abstract. In this paper functioning of scaling and analog to digital conversion systems have been analyzed. The analysis has been done taking into consideration the frequency band given in the standard and the influence of harmonics and interharmonics of network voltage on appearing voltage fluctuations and flicker. (A selection of scaling and analog to digital conversion systems of a flickermeter). Słowa kluczowe: miernik migotania światła, wskaźnik Pst, migotanie światła Keywords: flickermeter, Pst indicator, flicker Wstęp Miernik migotania światła (ang. flickermeter) jest wykorzystywanym do oceny jakości energii elektrycznej w zakresie zakłóceń niskoczęstotliwościowych. Zasada działania miernika bazuje na metodzie pomiarowej, w której wahania napięcia ocenia się na podstawie stopnia ludzkiej irytacji wywołanej zjawiskiem migotania światła. Podstawową miarą jest statystyczny wskaźnik krótkookresowego migotania światła Pst. Normy [1, 2] opisują jedynie konstrukcję analogowego miernika co daje producentom możliwość stosowania różnych rozwiązań technicznych przy budowie cyfrowej wersji tego urządzenia. Konsekwencją tego jest brak zgodności wyników otrzymywanych za pomocą mierników różnych producentów [3, 4]. Jedną z przyczyn tego problemu może być niewłaściwy dobór parametrów wstępnego kondycjonowania i przetwarzani analogowo-cyfrowego wejściowego sygnału napięciowego. Na ich wybór szczególny wpływ ma częstotliwościowe pasmo wejściowe miernika, które powinno uwzględniać nie tylko częstotliwość napięcia [...]
 
Evaluation of software product quality based on ISO standards
 
Iwona DUBIELEWICZ  Bogumiła HNATKOWSKA  Zbigniew HUZAR  Lech TUZINKIEWICZ  
ISO Standard named Software engineering - Product quality (ISO/IEC 9126) as well as series of ISO standards named Software product Quality Requirements and Evaluation (ISO/IEC 25000) are intended for developers that are interested in developing high quality software. The paper gives interpretation of the key notions from these standards and presents their application in the process of software product evaluation. Streszczenie. Standard pt. Inżynieria oprogramowania - jakość produktu (ISO/IEC 9126) jak również seria standardów ISO pt. Wymagania jakości i ocena produktów programowych (ISO/IEC 25000) są przeznaczone dla osób zainteresowanych wytwarzaniem oprogramowania wysokiej jakości. W artykule przedstawiono interpretację kluczowych pojęć pochodzących z wyżej wymienionych standardów i zastosowanie tych pojęć w procesie oceny produktu programowego. (Ocena jakości produktu programowego w oparciu o standardy ISO). Keywords: ISO quality standards, software quality, quality model, quality evaluation Słowa kluczowe: Standardy jakości ISO, jakość oprogramowania, model jakości, ocena jakości Introduction Developing high quality software products is of prime importance and software quality is an ubiquitous concern in software engineering. The term “software quality" has been defined and understood differently over the years [1]. Moreover, for any engineered product there are many desired qualities with respect to a particular perspective of the product application e.g. user, developer, manager perspectives. Software product is a result of usually multi-stage development process. So, the notion of quality may be referred to a software product as well as to software development process. In further, we concentrate on the quality of software product only. In the standard ISO/IEC 9126-1 [2] software quality has been defined as a capability of software product to satisfy stated and implied needs when used under specified conditions, where s[...]
 
E-zdrowie: Zdalne systemy monitoringu pacjentów na przykładzie astmy
 
Marcin WIŚNIEWSKI  Tomasz ZIELIŃSKI  
Szybko rozwijająca się ostatnio teleinformatyka stwarza liczne możliwości w usprawnianiu istniejących rozwiązań medycznych. Całodobowy monitoring chorego pacjenta w szpitalu, zdalny monitoring pacjentów w domu czy też monitoring diety chorego to tylko kilka przykładów spośród wielu zastosowań zdalnego nadzoru realizowanego w technologii e-zdrowie. Jednym z ważniejszych aspektów podczas leczenia chorych jest szybka reakcja na zaburzenia czynności życiowych. Systemy zdalnego monitoringu pozwalają na bezpośrednie powiadomienie lekarza prowadzącego danego pacjenta w szpitalu, oraz na szybką reakcję w przypadku, gdy pacjent znajduje się w domu. Systemy te umożliwiają również bezpośredni kontakt pacjenta z lekarzem w ramach konsultacji w każdym momencie. Wykorzystując takie elementy jak bezprzewodowe, bardzo lekkie czujniki pomiarowe, urządzenia PDA lub telefon komórkowy, rozwiązania takie stają się bardzo łatwe w obsłudze i nie przeszkadzają one pacjentowi. W artykule dokonano przeglądu najnowszych rozwiązań światowych w zakresie monitorowania pacjentów chorych na astmę. Abstract. Rapidly growing ICT creates numerous possibilities in improving present medical solutions. Monitoring of patient in hospital, remote monitoring at patience’s home or monitoring of a patience’s diet are just several examples of e-health systems. One of the most important aspect of treatment is a quick reaction on life disorders. Remote monitoring systems enable to inform doctors in hospitals in a direct way and quick intervention when a patient is at home. Moreover medical consultation is available at any time and at any place. With the use of such devices as wireless, extremely light sensors, PDAs and Smart phones all the solutions become easy in usage, and don’t disturb patient. The review of the latest solutions used worldwide in monitoring area as far as asthma is concerned has been carried out in this article. (E-health: The remote patience monitorin[...]
 
HTCPNs - based analysis of priority-based Internet requests scheduling
 
Sławomir SAMOLEJ  Tomasz SZMUC  
A set of queueing systems models with modified queue disciplines (including static and dynamic priority-based scheduling algorithms) was modelled using Hierarchical Timed Coloured Petri Nets (HTCPN). The new HTCPN models were embedded in the author’s software tool for Internet systems development, modelling and evaluation. The models of the algorithms were evaluated by simulation of Web-server systems with firm realtime requirements. Streszczenie. W pracy zaproponowano implementację w czasowych kolorowanych sieciach Petriego systemów kolejkowych o zmodyfikowanych algorytmach szeregowania żądań obsługi (statyczne i dynamiczne priorytetowanie żądań obsługi). Modele systemów kolejkowych włączono do rozwijanego przez autorów narzędzia wspomagania projektowania systemów internetowych. Dokonano symulacyjnej oceny przydatności algorytmów w systemach WWW ze zwiększonymi wymaganiami dotyczącymi czasów realizacji żądań obsługi. (Sieci HTCPN w analizie szeregowania priorytetowej obsługi żądań internetowych) Keywords: Hierarchical Timed Coloured Petri Nets, Web-Server Systems, Performance Evaluation, Static and Dynamic Priority-Based Scheduling Algorithms. Słowa kluczowe: hierarchiczne czasowe kolorowane sieci Petriego, systemy WWW, analiza wydajnościowa, statyczne i dynamiczne priorytetowe algorytmy szeregowania. Introduction Web (or Internet) systems offering services for both clients and employees seem to be natural components of modern enterprises. Most of the systems just provide some data requested by the users. Recently, delays between requests for data and responses to them have become one of more important quality of service parameter for such systems. Modern Internet servers usually consist of a farm of computers and have distributed multi-tier structure. Each tier consists of one or more computers. It constitutes a hardware platform for a layer of distributed software system running on it [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]. Acceptably, mor[...]
 
Identyfikacja układu funkcyjnego multimetrów cyfrowych
 
Krzysztof PACHOLSKI  Artur SZCZĘSNY  
Większość produkowanych obecnie multimetrów z odczytem cyfrowym reklamowana jest przez producentów, jako przyrządy mierzące rzeczywistą wartość skuteczną napięcia i prądu przemiennego. Na obudowach takich przyrządów, oprócz oznaczenia typu, umieszczany jest napis TRUE RMS. W praktyce okazuje się,, że pomiar wartości skutecznej napięcia lub prądu przemiennego o przebiegu odkształconym za pomocą niektórych multimetrów nie daje wyniku poprawnego. Przyczyną tego jest rodzaj układu funkcyjnego zastosowanego w multimetrze. W referacie opisano sposób identyfikacji tego układu, bez użycia przyrządu wzorcowego. Oprócz rozważań teoretycznych przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych potwierdzających praktyczną przydatność opisanego sposobu identyfikacji. Abstract. The most of produced multimeters with digital reading is advertised by manufacturers, as instruments which measuring the real effective value of voltage and the alternating current. On casings of this attachments except sign of type is placed inscription “TRUE RMS". In practice, the measurement of effective value of voltage or alternating deformed current by using some multimeters it does not give the correct result. The reason of this inaccuracy is the kind of applied in multimeter the functional structure. In report was described the method of identification of this structure, without use of standardized instrument. The lecture contains also the results of laboratory studies and theoretical considerations which confirming the practical usefulness of described method of identification. (The identification of the functional system of digital multimeters). Słowa kluczowe: wartość skuteczna, multimetr cyfrowy Keywords: effective value, digital multimeter Wprowadzenie Produkowane obecnie multimetry są przyrządami z odczytem cyfrowym, w których wartość wielkości mierzonej wyznaczana jest za pomocą analogowego układu operacyjnego. Schemat blokowy multimetru przedstawia rys. 1 [1, 2]. [...]
 
Impact Factor = 0.196 - czy to dużo czy mało
 
1 stycznia 2008 roku świętowaliśmy fakt, że Przegląd Elektrotechniczny znalazł się na tzw. Liście Filadelfijskiej czyli został zaliczony do ekskluzywnego grona pism "Important for Scietific Community". W opinii znawców tematu dopiero jednak posiadanie Impact Factor jest pełnowartościowym uczestnictwem listy. Przypomnijmy, że IF jest liczbą cytowań (w pismach z listy filadelfijskiej) odniesioną do liczby artykułów. Musieliśmy więc czekać ko[...]
 
International comparison of AC current ratio standards
 
Karel DRAXLER  Renata STYBLÍKOVÁ  Nikoloz LOBJANIDZE  
This paper presents the results of an international comparison of AC current ratio standards between the Czech Metrology Institute (CMI) and the Georgian National Agency for Standards, Technical Regulation and Metrology (GEOSTM). Ratio errors and phase displacements were measured in the range (5 up to 2 000) A at 50 Hz mains frequency. Two GEOSTM 2-stage standard current transformers were used as transfer standards. These transformers were designed and developed at GEOSTM Tbilisi, Georgia. Streszczenie. W artykule przedstawiono międzynarodowe porównanie wzorców stosunku prądów AC wykonanych przez Czeski Instytut Metrologii CMI i Gruzińską Narodową Agencję Wzorców, Norm i Metrologii GEOSTIM. Zbadano błąd stosunku oraz fazy w zakresie 5 - 2000 A przy częstotliwości 50 Hz. Wykorzystano wzorce Instytutu gruzińskiego. Transformatory zostały opracowane w GEOSTM. (Międzynarodowe porównanie wzorców stosunku prądów przemiennych). Keywords: Instrument current transformer, ratio error, phase displacement, primary current, secondary current, transformation ratio. Słowa kluczowe: przekładniki prądowe, błąd stosunku, błąd fazy. Introduction Two 2-stage standard instrument current transformers (ICTs) [1] designed and developed at GEOSTM will be proposed in future as Georgian primary standards of AC current ratio. These standards serve to ensure corresponding parameters of standards of lower level used in the state metrology service. The parameters of these standards should be comparable with the parameters of standards of other countries. International comparisons [2], [3], [4] ensure traceability of the results in the individual countries. In this case, a major task is to determine the ICT ratio error, defined as (1) 100 (%), 1 I 2 1 I I p I  I   and the phase displacement, which is given as the phase displacement between the primary and secondary current. The phase displacement is positive when the secondary curren[...]
 
Kolorowane czasowe sieci Petriego jako narzędzie symulacji off-line dla inteligentnych systemów produkcyjnych
 
Andrzej BOŻEK  Tomasz ŻABIŃSKI  
W pracy omówiono koncepcję zastosowania kolorowanych czasowych sieci Petriego do symulacji off-line działania warstwy maszynowej w systemach produkcyjnych zorganizowanych jako IMS (Intelligent Manufacturing System). Symulacja taka może być wykorzystana do weryfikacji własności systemu, planowania reorganizacji, analizy decyzji strategicznych według schematu "co jeśli", harmonogramowania produkcji itp. Przedstawiony przykładowy model sieciowy reprezentuje uniwersalną strukturę systemu typu FJS (Flexible Job Shop). Abstract. The paper presents an idea of using colored timed Petri nets for off-line simulation of machines on a factory floor level of IMS (Intelligent Manufacturing System). Simulation can be helpful for the system properties verification, planning of the system reorganization, analyzing of strategic decisions according to “what-if" pattern, production scheduling etc. A Petri net model has been presented as the example that represents a universal structure of FJS (Flexible Job Shop). (Colored timed Petri Nets as tool of off-line simulating for intelligent manufacturing systems). Słowa kluczowe: modelowanie systemów produkcji, elastyczny system gniazdowy, czasowe kolorowane sieci Petriego, CPN Tools Keywords: modelling of manufacturing systems, flexible job shop, timed colored Petri nets, CPN Tools Wstęp Wymagania stawiane współczesnym systemom produkcyjnym nieustannie wzrastają. Jest to spowodowane potrzebą zwiększania konkurencyjności produktów poprzez minimalizację czasów dostaw i poprawę ich jakości. Coraz większe znaczenie uzyskują takie aspekty procesów wytwórczych jak oszczędność zużycia surowców i energii, ekologiczność, kontrola jakości, redukcja nadmiarowych składników i procesów poprzez zoptymalizowane planowanie. Aby sprostać wymaganiom, nieuniknione jest użycie zawansowanych technologicznie rozwiązań z zakresu informatyki, automatyki i robotyki. Analizy dotyczące przyszłości przedsiębiorstw produkcyjnych p[...]
 
Lokalizacja pomiaru a problem nieinwazyjnego wyznaczania parametrów modelu Thevenina systemu elektroenergetycznego
 
Dariusz BORKOWSKI  Andrzej WETULA  Andrzej BIEŃ  
Streszczenie. Dokładność nieinwazyjnego wyznaczania parametrów modelu Thevenina części systemu elektroenergetycznego, widzianej z punktu pomiaru w stronę zasilania, jest silnie uzależniona od poziomu pobudzenia, którym w tym wypadku są zmiany obciążenia występujące podczas normalnej pracy systemu. W sytuacji, gdy parametry strony badanej również ulegają zmianom podczas eksperymentu, wyniki mogą być błędne. W artykule wskazano jak, na podstawie znajomości specyfiki pracy systemu energetycznego, wybrać lokalizację nieinwazyjnego pomiaru, która ograniczy wpływ zmian parametrów strony badanej na wyniki pomiaru. Jako potwierdzenie stawianych tez przedstawione są przykładowe wyniki pomiarów na obiektach rzeczywistych.. Abstract. The accuracy of noninvasive determination of part of power system modeled as a Thevenin circuit, seen from the measurement location toward the supply, strongly depends on excitation level, which, in this case, are natural load changes. If a source (analyzed) side parameters change during an experiment, results can be wrong. The article points out how, based on a character of power grid operation, to choose a non-invasive measurement location in order to limit influence of parameter changes on obtained results. Real-world measurement results are presented as a confirmation of presented theses. (Measurement location problem in noninvasive determination of Thevenin model of the power system). Słowa kluczowe: impedancja harmoniczna, system elektroenergetyczny, eksperyment nieinwazyjny Keywords: harmonic impedance, power system, noninvasive experiment Wprowadzenie Impedancja harmoniczna źródła jest parametrem pozwalającym na ocenę stanu systemu zasilającego w punkcie pomiaru. Impedancją harmoniczną nazywamy zastępczą widmową impedancję modelu Thevenina systemu energetycznego uogólnionego na zadany przedział częstotliwości, wyznaczoną z punktu pomiaru w stronę zasilania. Takie uogólnienie jest równoznaczne z linearyzacją b[...]
 
Method for determining the position of the pupil-based on the labelling algorithm
 
Krzysztof MURAWSKI  
This article presents the method of determining the position of the pupil based on the labelling algorithm. Due to the speed of this method it is designed for use in Eye Tracking systems operating online. The essential requirement posed in front of such systems is the quick determination of the pupil’s position. Studies have shown that the proposed method of calculating the average time is about 6.25 ms. Streszczenie. W artykule zaprezentowano metodę wyznaczania pozycji źrenicy opartą na algorytmie etykietowania. Metoda ta ze względu na szybkość działania przeznaczona jest do zastosowania w systemach Eye Tracking pracujących w trybie online. Do zasadniczych wymagań, jakie stawia się przed takimi systemami, należy krótki czas wyznaczania pozycji źrenicy. Przeprowadzone badania pokazały, że dla proponowanej metody czas ten wynosi średnio 6,25 ms. (Metoda wyznaczania pozycji źrenicy oparta na algorytmie etykietowania) Keywords: EyeTracking, Biometrics, Real Time Image Processing. Słowa kluczowe: okulografia, biometria, przetwarzanie obrazów w czasie rzeczywistym. Introduction The subject of this article is to provide a method of determining the position of the pupil (PCCM - Pupil Centre Calculation Method) based on the use of a result of the labelling algorithm, Fig. 1. Using only the results of the labelling algorithm to determine the position of the pupil is a very unpopular approach. Some scholars such as Zhu Zhiwei in [23], Lu Wei in [19] and Chan Soo Kim in [10] even present opinions that the sole usage of the labelling algorithm results is not sufficient and does not allow the determination of the position of the pupil centre with high accuracy or it cannot determine the position of the pupil in real time. This does not mean that the algorithm is useless. Zhiwei Zhu and others in [23] applied it to determine the Fig. 1. PCCM: without the labelling algorithm, T = 4.48ms (a); with the labelling algorithm, T = 7.43ms (b); Daug[...]
 
Methodology and tool for systematic software development with requirements-based cases
 
Michał ŚMIAŁEK  Albert AMBROZIEWICZ  Jacek BOJARSKI  Wiktor NOWAKOWSKI  Tomasz STRASZAK  
This article presents an overview and a case study example of a software development system where families of similar systems can be created, based on their requirements specifications. The presented tool suite allows for specifying requirements in a precise grammar and then transforming them automatically into design models and code. Requirements, design and code of a system form a so-called “software case" which can be sought for in a software case repository. The system allows for merging “slices" of past software cases into the current system. Streszczenie. Artykuł przedstawia przegląd oraz studium przypadku systemu wytwarzania oprogramowania, który umożliwia tworzenie rodzin podobnych systemów oprogramowania w oparciu o ich specyfikacje wymagań. Prezentowany zestaw narzędzi pozwala specyfikować wymagania w precyzyjnie zdefiniowanej gramatyce oraz dokonywać ich automatycznej transformacji w modele projektowe oraz kod. Wymagania, projekt oraz kod systemu tworzą razem tzw. "przypadek oprogramowania", który może być przechowywany i wyszukiwany w specjalnym repozytorium. System umożliwia tworzenie "wycinków" przypadków oprogramowania stworzonych wcześniej i łączenie ich z bieżącym projektem. (Przegląd oraz studium przypadku systemu wytwarzania oprogramowania, który umożliwia tworzenie rodzin podobnych systemów oprogramowania) Keywords: software requirements, software reuse, model transformation, CASE tools Słowa kluczowe: wymagania oprogramowania, ponowne wykorzystanie oprogramowania, transformacja modeli, narzędzia CASE. Introduction A typical contemporary software system contains hundreds of various requirements. A system based on such a requirements specification consists of thousands of programming units (e.g. Java classes). Fundamental problems associated with the development of such complex systems base mainly in requirements management and with assuring compliance of the system with the specification. This is usually [...]
 
Metoda wyznaczania częstotliwości granicznej pasma pracy przekładników prądowych wspomaganych elektronicznie
 
Artur SZCZĘSNY  Krzysztof PACHOLSKI  Adam GRACZYK  Bartosz DOMIONIKOWSKI  
Przekładniki elektroniczne z zamkniętą pętlą sprzężenia zwrotnego i czujnikiem halla są charakteryzowane przez szerokość pasma przetwarzania sygnałów sinusoidalnych. Brak jest jednak metody wyznaczania użytecznego pasma przetwarzania dla sygnałów odkształconych. Referat opisuje sposób analitycznego wyznaczania częstotliwościowego pasma pracy przekładnika elektronicznego oraz metodę identyfikacji niezbędnych do tego parametrów obwodu wtórnego przekładnika. Abstract. Current transducers produced with closed loop of negative feedback and Hall sensor, are characterized by the wide bandwidth of the sinusoidal signal processing. However, the causes of the bandwidth limitation in the processing of the deformed signals are not explained. The explanation of this phenomena is the first of problem of the paper. The author presents also the analysis-method of calculating the frequency band of work of electronic transducer and method of identifications necessary parameters the secondary circuit of transducers. (Method of calculating the border frequency of bandwidth the electronic current transducers). Słowa kluczowe: przekładnik elektroniczny, obwód kompensacyjny, sygnał testowy Keywords: electronic transducer, compensating circuit, testing signal Wprowadzenie Prezentowany w opracowaniach literaturowych [1] sposób charakteryzowania właściwości dynamicznych sugeruje, że przekładniki elektroniczne z kompensacją strumienia w rdzeniu rys.1, mogą przetwarzać szybkozmienne odkształcone sygnały prądowe. W rzeczywistości częstotliwościowe pasmo pracy przekładników elektronicznych przetwarzających prądy przemienne ogranicza się do częstotliwości kilku kiloherców. Rys. 1. Przekładnik z zamkniętą pętlą sprzężenia (C/L) - zasada działania Wyniki analizy zasady działania wykazały, że przekładniki wspomagane elektronicznie mogą być stosowane do przetwarzania z określoną dokładnością szybkozmiennych prądowych sygnałów odkształconych, których maksymalna czę[...]
 
Modele i metody kolorowania grafów. Część I
 
Marek KUBALE  
Niniejszy artykuł jest pierwszą częścią 2-odcinkowego cyklu przeglądowego na temat modeli i metod kolorowania grafów. Przedstawiono w nim najważniejsze, z punktu widzenia zastosowań, modele kolorowania grafów. W szczególności pokazano: (1) co można kolorować w grafie (np. wierzchołki, krawędzie, końcówki, ściany, jednocześnie wierzchołki i krawędzie) oraz (2) jak można kolorować (np. dzielenie kolorów, zawijanie kolorów). Ponieważ kolorowanie we wszystkich tych odmianach i wariantach jest NP-trudne, podajemy oszacowania na liczbę chromatyczną (indeks chromatyczny) oraz podajemy potencjalne zastosowania rozważanych modeli w problemach naukowo-technicznych. Abstract. This is the first of a couple of review papers on models and methods of graph coloring. We present herein the main models of graph coloring from a practical point of view. In particular, we show: (1) what elements of a graph can be colored (e.g. vertices, edges, faces, incidences) and (2) how these elements can be colored (e.g. fractional coloring, circular coloring). Since graph coloring is NP-hard in various modifications and variants, we give simple bounds on the chromatic number (chromatic index) as well as we give potential applications of the chromatic methods in science and technology. (Models and methods of graph coloring. Part I). Słowa kluczowe: kolorowanie grafu, liczba chromatyczna, indeks chromatyczny, NP-trudność Keywords: graph coloring, chromatic number, chromatic index, NP-hardness Wstęp Problemy kolorowania grafów należą do najtrudniejszych problemów kombinatorycznych w sensie złożoności obliczeniowej. Wykazano, że skonstruowanie algorytmu aproksymacyjnego o polilogarytmicznej funkcji dobroci jest NP-trudne, chyba że P  NP [1]. Z tego względu jednym z kluczowych zagadnień teorii kolorowania grafów jest określenie granicy pomiędzy przypadkami obliczeniowo łatwymi, tj. wielomianowymi, które tworzą klasę P oraz trudnymi, czyli tzw. NP-zupełnymi (NPC). [...]
 
Modeling and controller synthesis of a hybrid-LCL APF for power quality conditioning applications
 
Yang HAN  Lin XU  Muhammad MANSOOR KHAN  Chen CHEN  Gang YAO  Li-Dan ZHOU  
This paper proposes an LCL-filter-based hybrid active power filter for harmonic mitigation and reactive power of a 10/0.4kV residential distribution system. Adaptive linear neural network (ADALINE) is applied for individual harmonic component extraction from distorted nonlinear load currents, and the estimated signals are used for the selective harmonic elimination (SHE) purpose in the current-loop controller. A robust deadbeat current control law is derived based on the low frequency model of the presented topology. By using the ADALINE based SHE strategy, the currentloop controller bandwidth is significantly reduced thus the stability of whole system is ensured. The proposed control algorithms were digitally implemented in TMS320F2812 DSP controllers, where the dual DSP plus FPGA hardware configuration was adopted for precise signal conditioning and calculation. Both the laboratory experiments and field tests are implemented. The feasibility and effectiveness of the proposed system have been substantially confirmed by the laboratory experiments and field tests, which were obtained from the practical installation of the prototype systems in a residential distribution system as well as in the distribution system in the punching shop of an auto manufactory factory. Streszczenie. W artykule zaproponowano aktywny filtr LCL do tłumienia harmonicznych i mocy biernej w 10/0.4 kV lokalnej sieci rozdzielczej. Wykorzystano adaptacyjną sieć neuronową do ekstrakcji harmonicznych z prądów odkształconych a wyznaczony sygnał zastosowano do selektywnej eliminacji harmonicznych. Odporny układ kontroli prądu bazuje na niskoczęstotliwościowym modelu sieci. Dzięki proponowanej strategii pasmo kontrolera jest zredukowane a stabilnosć poprawiona. Proponowany algorytm implementowano wykorzystując procesor typu TMS 320F2812 w którym adaptowano podwójny DSP i FPGA układ do precyzyjnego kondycjonowania sygnału i obliczeń. Testy laboratoryjne potwierdziły skuteczność [...]
 
Modeling using configuration topology
 
Włodzimierz DĄBROWSKI  Konrad MARKOWSKI  Andrzej STASIAK  
There are many approaches to IT system modeling known from the literature. None of them is perfect, and each, apart from advantages, exhibits some drawbacks. The fact that a perfect method of system modeling doses not exists, is the main reason, for which one looks for new, better solutions for complex system building and implementation. One of such approaches in the field of system modeling architecture is the approach using topologies for configuration and deployment modeling. In this paper the notion of topology in the field of system modeling is provided together with the concept of using this approach to make the complex IT system production more efficient. Streszczenie W literaturze opisano wiele podejść do modelowania systemów informatycznych. Niedoskonałość metod modelowania powoduje ciągłe poszukiwanie nowych, lepszych sposobów budowania i wyrażania modeli dla złożonych systemów. Jednym z takich podejść w dziedzinie modelowania architektury systemu jest podejście wykorzystujące topologie. Artykuł przedstawia pojęcie topologii w modelowaniu systemów oraz koncepcja wykorzystania tego podejścia w celu usprawnienia procesu wytwarzania złożonych systemów informatycznych. (Modelowanie systemów IT z wykorzystaniem topologii konfiguracji) Keywords: topology modeling, deployment, UML, validation of architecture and configuration Słowa kluczowe: modelowanie systemów, topologia systemów, UML, ocena architektury i konfiguracji Introduction IT system configuration modeling is an important problem when the production of these systems is considered. This field got support in the form of the implementation diagrams in the UML language. The UML implementation diagrams represent the physical architecture of the system. They present the relationships between the software and the hardware the system consists of, and determine the processes of the physical distribution of the system. The implementation diagrams are usually created during softwar[...]
 
Modern grid-connected photovoltaic power system with energy storage element
 
Bernard SZYMAŃSKI  Kamil KOMPA  Łukasz ROSŁANIEC  Antoni DMOWSKI  
In the article photovoltaic (PV) power systems are described. Power generated from renewable energy sources is not stable because of the energy fluctuations caused mainly by atmospheric conditions. Therefore, in order to improve the parameters and stability of the power system, PV power plants should cooperate with electrical energy storage system such as electrochemical batteries. Moreover, because of the reason that PV power plants are often located on the terrain which is accessible by the man, galvanic isolation may be obligatory. Since the efficiency of the power conversion in PV power systems has to be maximized soft switched resonant power converters, in which switching losses are minimized, are utilized in such PV power systems. Moreover, grid-connected PV inverter which is a crucial element of the PV power system is presented in the article. Streszczenie. W artykule opisane są fototowoltaiczne systemy zasilania połączone z systemem elektroenergetycznym. Moc generowana z odnawialnych źródeł energii jest niestabilna, gdyż wpływają na nią warunki atmosferyczne. Jednakże, współpraca elektrownii słonecznych z układami magazynowania energii (np. bateriami elektrochemicznymi) istotnie poprawia parametry pracy i stabilność systemu elektroenergetycznego. Ponadto, elektrownie słoneczne często pracują w miejscach dostępnych dla człowieka, co wymaga stosowania izolacji galwanicznej ogniw od systemu elektroenergetycznego. Ze względu na konieczność utrzymania wysokiej sprawności przetwarzania energii w elektrowniach fotowoltaicznych, do konwersji energii wykorzystywane są rezonansowe przekształtniki energoelektroniczne o bardzo niskich stratach energii. Istotnym elementem systemu jest także przekształtnik sieciowy, który przekazuje energię z ogniw fotowoltaicznych do sieci. (Nowoczesne elektrownie fotowoltaiczne z zasobnikami energii połączone z systemem elektroenergetycznym). Keywords: Fotowoltaiczne systemy zasilania, przetwornica rezonansowa S[...]
 
Możliwości zwiększania niezawodności metrologicznej przyrządów pomiarowych z zastosowaniem wzorców miar sterowanych kodowo oraz nowoczesnych technologii informacyjnych
 
Wasyl YATSUK  Zbigniew WESEŁUCHA  
W ramach istniejących teorii niezawodności metrologicznej istotna jest informacja o intensywności degradacji metrologicznej wszystkich parametrów elementów dyskretnych. Międzynarodowy dokument normalizacyjny ISO 10012:2003 wymaga wprowadzania metod kontroli procesów i przyrządów pomiarowych. W celu zwiększania niezawodności metrologicznej inteligentnych cyfrowych przyrządów pomiarowych uzasadnione i celowe jest zastosowanie w ich konstrukcji metody różnicowej pomiaru wraz z korekcją błędów metodą inwersji komutacyjnej. W pracy opisano model matematyczny procesów korekcji wartości przypadkowego składnika błędu całego przyrządu pomiarowego. Określono warunki realizacji sprawdzania metrologicznego pomiarowych przyrządów cyfrowych w miejscu eksploatacji bez ich demontażu. Sformułowano wymagania dotyczące konstrukcyjno-technologicznej realizacji wzorców miar sterowanych kodowo. Abstract. Usually, the metrological intensity of all discrete used components is necessary for whole measuring device metrological reliability determination is analysed in this paper. Extrapolation of the metrological characteristic probable variation is another way for measurement units’ metrological reliability estimation. If it possible the measuring devices higher precision class is the sense of third way of the metrological reliability protection. A lot of experimental results elaboration is necessary for correct metrological reliability characteristics estimation by the both first ways. International standard ISO 10012:2003 recommended both measuring process and measuring device control methods introduction. The measuring devices errors polynomial model analysis is presented in this paper too. For the main additive and accidental parts of measuring units error correction by inverse commutating (flip-flop) method is proposed in this paper. The structural circuits with automatically correction both of the bias voltages and accidental inputs signals are proposed fo[...]
 
Obsługa wyja˛tków oraz stanów wznowienia w ramach dualnej specyfikacji
 
Michał DOLIGALSKI  Marian ADAMSKI  
Dualna specyfikacja SM-HPN [4] jest alternatywna˛ metoda˛ specyfikacji sterowników cyfrowych, w odróz˙nieniu do konkurencji silnie oparta˛ na standardach[7]. Diagram maszyny stanów - be˛da˛cy jej modelem elementarnym - umoz˙liwia przedstawienie obsługi wyja˛tków oraz stanów wznowienia. Hierarchiczna siec´ Petriego - be˛da˛ca drugim komplementarnym modelem elementarnym - nie posiada takich mechanizmów[3, 5]. W artykule omówiono sposób implementacji wznowienia i wywłaszczenia w hierarchicznej sieci Petriego poprzez wprowadzenie miejsc konfiguracyjnych i spoczynkowych. (Exceptions and deep history state handling using dual specification ) Abstract. Dual specification is an alternative method for the digital logic controller specification, in contrast to the other techniques highly competitive standardsbased. State machine diagram - one of the elementary model - provides exceptions handling and history states. Hierarchical Petri net - which is the second complementary elementary model - has no such mechanisms. The article discusses how to implement the resumption and the expropriation of hierarchical Petri nets by introducing configuration and resting places. Słowa kluczowe: dualna specyfikacja, SM-HPN, maszyna stanów UML, hierarchiczna sie´c Petriego Keywords: dual specification, SM-HPN, UML state machine, hierarchical Petri net Wprowadzenie Mapy stanów Davida Harela pod postacia˛ diagramów maszyny stanów je˛zyka UML pozwalaja˛ na elastyczne i transparentne modelowanie systemów sterowania binarnego. Specyfikacja taka jest niezale˙zna od implementacji, która mi ˛edzy innymi mo˙ze by´c zrealizowana za pomoca ˛ je˛zyków opisu sprze˛ tu w strukturach reprogramowalnych FPGA[6]. Implementacja mo˙ze by´c przeprowadzona bezpo´srednio - na podstawie diagramu maszyny stanów, lub po´srednio z zastosowaniem modelu komplementarnego. W ramach dualnej specyfikacji model maszyny stanów UML pełnia˛cy role interfejsu uz˙ytkownika przekształcany jest na h[...]
 
Ocena niepewności pomiaru metodą symulacji Monte Carlo w oparciu o program STATISTICA
 
Magdalena TOKARSKA  Krzysztof GNIOTEK  
W artykule zaprezentowano sposób oceny niepewności pomiaru metodą Monte Carlo przy użyciu programu STATISTICA PL. W szczególności przedstawiono problem doboru rozkładu wielkości wejściowych. Przeprowadzono analizę porównawczą wyników oceny niepewności pomiaru metodą związaną z prawem propagacji niepewności i metodą symulacji Monte Carlo. W przypadku metody Monte Carlo dobór rozkładu wielkości wejściowych stanowi istotny element analizy bowiem na tej podstawie generowana jest nowa próba. Jakość estymacji parametrów populacji wpływa na wynik oceny niedokładności pomiaru tą metodą. W artykule wskazano na ograniczenia w stosowaniu tej metody i stwierdzono, że podstawową metodą służącą ocenie niedokładności pomiaru powinna być metoda oparta na Przewodniku GUM z zastosowaniem prawa propagacji niepewności. Abstract. In the paper the assessment of measurement uncertainty using Monte Carlo method based on STATISTICA PL is presented. In particular the problem of choice of the distribution of the input quantity is described. A comparative analysis results of the assessment method of measurement uncertainty associated with the uncertainty propagation law and the Monte Carlo simulation method is presented. In the case of Monte Carlo method the choice of the distribution of input quantities is an important element because, on this basis a new random sample is generated. The estimation quality of population parameters has an influence on result of the uncertainty assessment based on this method. Particular care should be taken during the uncertainty assessment of measurement encumbered with a significiant uncertainty. The limitations of Monte Carlo method are described. It was found that the basic method for the uncertainty assessment of measurement should be the method based on GUM using the uncertainty propagation law. (Assessment of measurement uncertainty using Monte Carlo method based on STATISTICA). Słowa kluczowe: niepewność pomiaru, metoda symulacj[...]
 
Ocena zdolności przewodzenia impulsów w regenerujących się nerwach obwodowych
 
Karolina KOWALSKA  Jan CIEPŁUCHA  Michał BŁASZCZYK  Bartłomiej GROBELSKI  Jarosław CAŁA  Krzysztof KUZDAK  Krzysztof JÓŹWIK  Zbigniew PASIEKA  
Celem pracy jest parametryczna identyfikacja zmian zachodzących w regenerujących się nerwach obwodowych. Doświadczenie jest prowadzone na szczurach Wistar. Zwierzęta są poddawane procedurze przecięcia nerwu udowego, a następnie zbliżeniu do siebie jego końców wewnątrz tubusów polimerowych zakładanych na miejsce uszkodzenia. Ocena zmian fizjologicznych polega na śródoperacyjnym wykonaniu serii pomiarów neuroprzewodnictwa dla różnych wartości wielkości wpływających. Uzyskane odpowiedzi na zadane wymuszenie (falą prostokątną o częstotliwości f < 1Hz, amplitudzie ok. 70 mV) traktowanej jako suma wymuszeń skokowych są opisywane równaniem aproksymacyjnym złożonego układu z proporcjonalnymi i inercyjnymi elementami. Zarejestrowane sygnały są analizowane obliczeniowo-graficznym, autorskim programem opracowanym z wykorzystaniem komercyjnego programu MathWorks&#8482; MATLAB z toolboxem "Curve fitting". Abstract. The problem of nervous tissue reconstruction still remains a challenge for today medicine. End-to-end anastomosis and transplantations are considered to be &#8220;the gold standards" in traumatic neurosurgery. However, poor recovery of damaged peripheral nerves inclines to search for better methods of treatment, among them tubulization seems to be the most prospective. The project is performed on Wistar rats and is subjected to an evaluation of the signal transmission in regenerating femoral nerve. In the experimental group polymeric tubes are thread onto the cut nerve, whereas traditional end-to-end connection is applied in control. The evaluation of physiological changes is based on neuroconductivity measurements performed intraoperatively for different values of influencing quantities. Responses obtained for an input function given in the form of rectangular signals (frequency f < 1 Hz, amplitude approx. 70 mV) treated as a sum of step functions are described by approximation equation of proportional and inertial elements. The signals are re[...]
 
On stability of polarisation current pattern during forced thermal aging in sintered ceramics
 
Juraj KURIMSKÝ  Bystrík DOLNÍK  
The semi-conductive metal-oxide ceramics have highly non-ohmic current-voltage characteristics, which originate at the grain boundaries. Because of unique electric properties they are of both fundamental and technological interest. The paper is focused on the observation of relaxation currents during two-stage forced aging in sintered ZnO and SiC ceramics. Basics of the metal-oxide structure are recalled and polarisation currents measurement method is described. Specimens in virgin states were investigated and two stages of the forced controlled thermal aging was applied afterwards. The current dielectric responses at different magnitudes of test voltage were measured. Changes due to thermal degradation are discussed in the paper. Streszczenie. Półprzewodząca ceramika bazująca na tlenkach metali charakteryzuje się nieliniową charakterystyką prądowo-napięciową wynikająca z ze zjawisk na granicy ziaren. Artykuł koncentruje się na obserwacji prądów relaksacji podczas dwustopniowego starzenia spiekanej ceramiki ZnO i SiC. Opisano podstawowe zjawiska fizyczne i prąd polaryzacji. Ceramika była badana w stanie wyjściowym i po starzeniu. Badano prądy przy różych wartościach napięcia. Przedyskutowano zmiany parametrów na skutek zjawisk termicznych. (Stałość prądów polaryzacji podczas termicznego starzenia spiekanej ceramiki ZnO i SiC) Keywords: sintered ceramics, forced thermal aging, polarisation current, maintenance Słowa kluczowe: ceramika spiekana, starzenie, prąd polaryzacji. Introduction Nano-sized sintered ceramics based on ZnO or SiC have great potentiality for being used in new modern technologies. A wide range the research and various application areas of these interesting metal-oxides have been communicated in e.g. [1, 2] to readers. Their importance started to grow since 1970&#8217;s and first high voltage level applications began since ningty&#8217;s in the Central Europe. Nowadays the application area covers a lot of important br[...]
 
Optymalizacja częstotliwości kursowania pojazdów miejskiej komunikacji zbiorowej na przykładzie danych KZKGOP
 
Adam GAŁUSZKA  Paweł CABAJ  Katarzyna RAK  
Przedmiotem pracy jest zagadnienie optymalizacji częstotliwości modułowej kursowania pojazdów komunikacji zbiorowej w Bytomiu w oparciu o dane dostarczone przez KZKGOP. Sformułowano funkcję docelową oraz ograniczenia, które dotyczą rozważanego zadania optymalizacji. W dalszej kolejności przedstawiono wyniki pracy: przykładowe rozwiązania z wykorzystaniem danych udostępnionych przez KZK GOP. Abstract. Aim of this work is optimization of public transport network in Bytom. The cost function and constraints corresponding to above problem are formulated. Moreover, the system that enables to implement formulated problem has been developed. The main result section includes the description of designed system and simulation results based on data performed and delivered by KZK GOP. (Optimization of running frequency of public transport on the basis of KZKGOP data). Słowa kluczowe: optymalizacja dyskretna, komunikacja publiczna, napełnienie pojazdu. Keywords: discrete optimization, public transport, vehicle fulfillment. Wstęp Rozwój każdego miasta to proces długofalowy i ciągły. Wielorakość funkcji miasta i ich wzajemne powiązania muszą być koordynowane przez włodarzy miasta. Konieczne jest stworzenie planów długookresowych czyli strategii rozwoju miasta, która musi być spójna z innymi dokumentami o charakterze strategicznym (ogólnokrajowymi, regionalnymi i międzynarodowymi). Ponieważ zbiorowy transport miejski determinuje sprawne funkcjonowanie miasta, uchwalana jest odrębna strategia systemu transportowego. Plan długookresowy funkcjonowania polityki transportowej miasta to programowanie rozwoju systemu transportowego, natomiast krótkookresowy to wdrażanie rozwiązań usprawniających tego systemu w mieście. Dąży się do m. in. do wzrostu efektywności działającego aktualnie systemu [3]. Miasta nie nadążają za rosnącą motoryzacją, rośnie zatłoczenie i zanieczyszczenie środowiska przy małych możliwościach rozbudowy dróg i parkingów. W takiej [...]
 
Pomiar mocy czynnej generowanej przez nieliniowy odbiornik, na przykładzie żarówki energooszczędnej.
 
Konrad PAPIERZ  
W artykule została przedstawiona analiza mocy czynnej generowanej przez nieliniowy odbiornik. Na przykładzie dwóch odbiorników o tej samej mocy czynnej, ukazano wpływ nieliniowości odbiornika na wzrost mocy czynnej dostarczanej przez źródło zasilania. Przeprowadzone zostały także badania symulacyjne w programie Matlab-Simulink mające na celu analizę wpływu parametrów zasilania na pobieraną przez nieliniowy odbiornik moc czynną podstawowej oraz wyższych harmonicznych. Na koniec przedstawiono wyniki pomiarów mocy czynnej pobieranej i generowanej przez żarówkę energooszczędną, w różnych warunkach zasilania -sinusoidalnym, zawierającym wyższe harmoniczne oraz zasilaniu sieciowym. Abstract. The paper show analysis of active power generated by nonlinear load. On instance of two load with the same active power, is shown the influence of load&#8217;s nonlinearity on increment of active power delivered by supply. It is effect of harmonics currents generated by this kind of load. Studies in Matlab-Simulink program also have been done. Their aim is to analyse supply&#8217;s parameters influence on active power, first and higher harmonics, received by nonlinear load. It is shown that changing the phase of i.e. third harmonic of voltage supply, causes changes of fundamental harmonic active power. In the end are presented measurements' results of active power consumed and generated by compact fluorescent light (CFL) in different supply conditions - sinusoidal, contain harmonics and from distribution system. It is shown that negative active power of harmonics could be observed even in single CFL. This power causes real looses in distribution system and also could be a reason of many unfavourable effects. (Measurement of active power generated by nonlinear load, on instance of compact fluorescent light). Słowa kluczowe: pomiary energetyczne, moc czynna, żarówka energooszczędna, harmoniczne Keywords: power engineering measurements, active power, compact fluo[...]
 
Pomiar mocy niesymetrii w układzie trójfazowym niezrównoważonym
 
Adam GRACZYK  Zygmunt KUŚMIEREK  
Streszczenie. W referacie przedstawiono zależności definicyjne oraz metody pomiaru mocy niesymetrii występującej w układzie trójfazowym niesymetrycznym przy sinusoidalnych napięciach i prądach. Wykazano, że moc ta pojawia się w przypadku wystąpienia niesymetrii napięciowej i prądowej układu trójfazowego zarówno przy reaktancyjnym jak i rezystancyjnym obciążeniu poszczególnych faz. Zaprezentowano opracowany komputerowy model systemu pomiarowego, który umożliwia pomiar mocy niesymetrii oraz mocy czynnej, biernej (reaktywnej) i pozornej w układzie trójfazowym, jak również podano i przeanalizowano wyniki badań symulacyjnych. Abstract. In this paper measuring methods of asymmetrical power occurring in a three-phase asymmetrical system have been described. It has been shown, that the asymmetrical power occurs in a asymmetrical system at reactive or resistance loads in case of appearance of voltage and current asymmetry in the system. A computer model of a measuring system, which makes possible the measurement of asymmetrical, active, passive and apparent powers in the three-phase system as well as obtained results have been presented. (An asymmetrical power measurement in an unbalanced three-phase system). Słowa kluczowe: moc niesymetrii Keywords: asymmetrical power Wstęp Moc bierna układu trójfazowego przy sinusoidalnych napięciach i prądach jest jednoznacznie określona jako suma mocy biernych poszczególnych faz, wywołanych obecnością w odbiorniku elementów reaktancyjnych, takich jak cewki i kondensatory. Przy obciążeniu symetrycznym moc pozorna jest równa pierwiastkowi z sumy kwadratów mocy czynnej i mocy biernej reaktywnej. Jeżeli obciążenie układu trójfazowego jest niesymetryczne, to wymieniona zależność nie jest prawdziwa. Przyczyną tego jest pojawienie się w układzie tak zwanej mocy niesymetrii. Moc ta ma charakter mocy biernej i powoduje dodatkowe obciążenie źródła. Występuje ona w układzie nawet w przypadku obciążenia o charakter[...]
 
Pomiary wyładowań niezupełnych w kondensatorach foliowych
 
Kazimierz JÓZWIAK  Marek OLESZ  Lech HASSE  Janusz SMULKO  
Występowanie zjawisk wyładowań niezupełnych w dielektrykach kondensatorów foliowych wpływa na skrócenie ich czasu życia. Stąd, pomiary parametrów wyładowań niezupełnych i ich analiza mogą się przyczynić do poprawy jakości produkowanych kondensatorów. Stosowane metody pomiarowe wyładowań niezupełnych bazują na efektach, jakie te wyładowania wywołują w kondensatorach. Zjawiska wyładowań powodują przepływy prądów, co umożliwia pomiary metodami elektrycznymi. Wyładowania niezupełne są także źródłem emisji akustycznej - fal ultradźwiękowych, typowo do częstotliwości kilkuset kHz. Analiza wyników pomiarów elektrycznych i akustycznych wyładowań niezupełnych w kondensatorach i ich związków z innymi parametrami kondensatorów może potencjalnie pozwolić na oszacowanie czasu życia oraz jakości danego typu kondensatorów. Z podanych względów warto przybliżyć problemy pomiarów oraz charakteryzowania wyładowań niezupełnych, co jest głównym zagadnieniem poruszanym w pracy. Poza układami do pomiarów wyładowań niezupełnych, przedstawiono przykłady degradacji struktury kondensatorów w wyniku występowania wyładowań. Abstract. Partial discharges within the foil-based capacitors limit their lifetime. Thus, measurements of partial discharges parameters and their analysis can improve quality of the fabricated capacitors. The applied measurement methods utilize effects caused by partial discharges in capacitors. The discharges cause current flows that can be observed by electrical methods. Partial discharges generate acoustic emission signals (acoustic waves up to a few hundreds of kHz) as well. Analysis of the measurement results of partial discharges using electrical and acoustical methods and their correlation with other electrical parameters can probably allow to estimate their lifetime and quality. Because of these reasons it is valuable to raise an issue of partial discharges measurement and analysis problems. Together with the measurement systems various types [...]
 
Porównanie technik stymulacji elektrycznej i magnetycznej stosowanych w terapii depresji
 
Tomasz ZYSS  Andrzej KRAWCZYK  
Zaburzenia depresyjne mogą być leczone nie tylko przy pomocy odpowiednich leków (farmakoterapia) oraz psychoterapii, lecz skuteczne są tu także różne postacie stymulacji elektrycznej i magnetycznej głowy. Praca prezentuje te techniki i przeprowadza porównanie w zakresie skuteczności, bezpieczeństwa, i innych czynników. Abstract. Depressive disorders can be treated not only by the means of adequate drugs (pharmacotherapy) and psychotherapy, but here also are effective various forms of the electric and magnetic head stimulation. The paper presents these techniques and carries out the comparison in relation to theirs effectiveness, safety, and different other factors. (The comparison between techniques of electric and magnetic stimulation applied in the therapy of depression). Słowa kluczowe: depresja, terapia, elektrowstrząsy, inne techniki stymulacji elektrycznej i magnetycznej Keywords: depression, therapy, electroconvulsive therapy, other techniques of electrical and magnetic stimulation Wstęp Zaburzenia depresyjne uważa się aktualnie za grupę schorzeń tak częstych, że stanowią poważny problem zarówno zdrowotny, jak społeczny oraz ekonomiczny [1]. Ocenia się, iż na depresję (tzw. dużą depresję) choruje przynajmniej 3-9% populacji ogólnej. Biorąc pod uwagę jednak inne postacie zaburzeń depresyjnych (depresje poronne, subdepresje, zaburzenia adaptacyjne i inne) - wskaźniki rozpowszechnienia sięgać mogą nawet kilkudziesięciu procent. Dane epidemiologiczne potwierdzają, że w ostatnich kilkudziesięciu latach nastąpił rzeczywisty wzrost zachorowań na depresję. Osoby chorujące na depresje często tracą zdolność funkcjonowania na współczesnym wymagającym rynku pracy, a sama choroba prowadzi w dużym odsetku do inwalidyzacji pacjenta. Nie można zapomnieć także o wysokim zagrożeniu próbą samobójczą oraz samobójstwem w przebiegu zaburzeń depresyjnych [2]. W związku z podniesionymi danymi epidemiologicznymi olbrzymie kliniczne znaczenie ma n[...]
 
Possibility of the modelling of combination waves generators
 
Zofia WRÓBEL  
W referacie wykonano estymację wartości parametrów schematu zastępczego generatora udaru kombinowanego wykorzystując uogólniony model regresji z dopasowaniem metodą najmniejszych kwadratów. Minimalizację przeprowadzono przy zastosowaniu programu Mathematica, dla którego w pakiecie Statistics`NonLinearFit do tego rodzaju analiz jest stosowana metoda Levenberg&#8217;a Marquardt&#8217;a i Gaussa- Newtona. Przykładowe charakterystyki dla wybranych modeli wyznaczono w programie LTSPICE. (Możliwości modelowania generatorów udaru kombinowanego). Abstract. The paper presents the estimation of the values for the combination wave generator scheme parameters. The minimisation made applying CP programme Mathematica for which in the packet Statisics&#8217;NonLinearFit, for this kind of analysis the applied method is Levenberg-Marquardt over Gauss-Newton algorithm. The possibilities of the transient analysis and examples of dynamic characteristics of the selected model is presented in the LTSPICE program. Słowa kluczowe: generator udarów kombinowanych, modelowanie cyfrowe, symulacje. Keywords: combination wave generator, numerical modelling, simulations. Introduction The determination of surge generator equivalent scheme parameters is an important question [1,2] in this range. In a paper presented by the authors [2], the components of combination wave generators (resistors, capacitors and inductors) were evaluated numerically. In the paper a method for estimation the parameters of the combination wave generator on the basis of voltage and current measurements was presented (v-c model). The parameters of this generator&#8217;s model were presented in [3]. This makes the model estimated on the basis of voltage measurement results (v-model) presented in [4] more precise. Results of modeling are compared with results of measurements. Combination wave generator On the basis of EN 61000-4-5 [5] the generator equivalent circuit is presented in Fig. 1[...]
 
Pożary spowodowane przyczynami elektrycznymi
 
Andrzej SZCZUREK  
W artykule omówiono problem pożarów spowodowanych przycznami elektrycznymi. Wyjaśniono błędną i powszechnie przyjmowaną interpretację przyczyny wybuchu pożaru wywołanego przez zwarcie w sieci elektroenergetycznej. Wskazano na niewystarczające wymagania w obowiązujących przepisach budowlanych, które powinny zapobiegać pożarom. Przedstawiono metodykę wykonania obliczeń sieci elektrycznej z uwzględnieniem maksymalnych obciążeń toru zasilania, doboru przekrojów kabli i przewodów oraz prawidłowy sposób nastawy zabezpieczeń zwarciowych, zapewniający bezpieczeństwo. Abstract. The article discusses the problem of fires caused by electrical considerations. Explains the erroneous interpretation of fire caused by short-circuit in the electricity grid. Pointed out the insufficient requirements in existing legislation which should prevent fires. The article shows the present method of the calculation of electrical networks, and properly setting short-circuit protection, to ensure safety.(Fires cause by electric reasons). Słowa kluczowe: pożar, zwarcie, sieć elektryczna, zabezpieczenia. Keywords: fire, short circuited, grid, security. Wstęp Tragiczne skutki pożarów spowodowanych względami elektrycznymi są wyjaśniane po długim czasie dochodzeń. Do publicznej wiadomości jest podawana krótka i zwięzła informacja, że przyczyną było "zwarcie w sieci elektrycznej". Jest to całkowicie niezrozumiałe, tym bardziej, że nie podaje się, kto jest za to odpowiedzialny. Odstęp czasu jaki upływa od zdarzenia do stwierdzenia przyczyny wypadku, wpływa na to, że nie zastanawiamy się już nad faktem że zginęli tam ludzie. Ostatnim tragicznym i wstrząsającym przykładem może być pożar w Kamieniu Pomorskim w kwietniu 2009 r., gdzie zginęło ponad 20 osób. Po siedmiu miesiącach przekazano informację, że przyczyną pożaru było "zwarcie w sieci elektrycznej" Każdy dorosły człowiek sam, niejednokrotnie doświadczył zwarcia elektrycznego w swoim domu, gdy np. eksploatowane p[...]
 
PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY Vol 2010, Nr. 9 (spis treści)
 
Spis treści 01 Bogdan BARTOSIŃSKI - Współczesne trendy w diagnostyce układów elektronicznych z wykorzystaniem magistral testujących 1 02 Zbigniew CZAJA - Wykorzystanie przetworników A/C wbudowanych w mikrokontrolery do pomiarów parametrów sygnałów zmiennych 5 03 Andrzej CZAJKA, Adam G. POLAK - Złożoność danych pomiarowych i metody jej określania 9 04 Dariusz BORKOWSKI, Andrzej WETULA, Andrzej BIEŃ - Lokalizacja pomiaru a problem nieinwazyjnego wyznaczania parametrów modelu Thevenina systemu elektroenergetycznego 13 05 Adam GRACZYK, Krzysztof PACHOLSKI , Artur SZCZĘSNY - Dobór układów skalowania i przetwarzania analogowocyfrowego miernika migotania światła 19 06 Adam GRACZYK, Zygmunt KUŚMIEREK - Pomiar mocy niesymetrii w układzie trójfazowym niezrównoważonym 23 07 Adam G. POLAK - Analiza metody iteracyjnej minimalizacji w regularyzacji estymacji nieliniowej 27 08 Artur SZCZĘSNY, Krzysztof PACHOLSKI, Adam GRACZYK, Bartosz DOMIONIKOWSKI - Metoda wyznaczania częstotliwości granicznej pasma pracy przekładników prądowych wspomaganych elektronicznie 31 09 Marcin KOŁODZIEJ, Andrzej MAJKOWSKI, Remigiusz J. RAK - Nowa metoda ekstrakcji cech sygnału EEG na użytek interfejsów mózg-komputer 35 10 Kazimierz JAKUBIUK, Dariusz ŚWISULSKI, Mirosław WOŁOSZYN, Jacek ŁUBKOWSKI - System pomiaru pola magnetycznego w procesie demagnetyzacji modeli okrętów 39 11 Magdalena TOKARSKA, Krzysztof GNIOTEK - Ocena niepewności pomiaru metodą symulacji Monte Carlo w oparciu o program STATISTICA 43 12 Grzegorz WICZYŃSKI - Zmienność napięcia jako składnik oceny jakości energii elektrycznej 47 13 Marian Jerzy KORCZYŃSKI, Zygmunt KUSMIEREK - Wpływ subharmonicznych i interharmonicznych na dokładność pomiaru mocy czynnej w obwodach elektrycznych 51 14 Kazimierz JÓZWIAK, Marek OLESZ, Lech HASSE, Janusz SMULKO - Pomiary wyładowań niezupełnych w kondensatorach foliowych 55 15 Kamil JAKUSZKIN, Janusz MROCZKA - System do pomiaru mechaniki płuc podczas sztucznej went[...]
 
Przenośny analizator właściwości akustycznych pomieszczeń i obiektów otwartych
 
Kordian DUDZIK  Marian KAMPIK  
Streszczenie. W pracy zaprezentowano koncepcję, konstrukcję oraz właściwości przenośnego analizatora, umożliwiającego badanie właściwości akustycznych nagłaśnianych pomieszczeń (sal koncertowych, audytoryjnych, budynków sakralnych itp.) oraz obiektów otwartych (stadiony, muszle koncertowe itp.) Mobilność urządzenia pozwala na analizę właściwości akustycznych w wybranych miejscach nagłaśnianego obiektu. Urządzenie dokonuje analizy widmowej sygnału akustycznego, który powstaje po doprowadzeniu do systemu nagłośnieniowego określonego sygnału testowego, np. szumu różowego, białego czy sygnału sinusoidalnego lub dowolnego sygnału, utworzonego przez użytkownika i zapisanego na karcie pamięci flash. Dodatkowo analizator realizuje pomiar czasu pogłosu pomieszczeń zamkniętych oraz wyznacza współczynnik zrozumiałości mowy (RASTI). Abstract. The paper presents the concept, structure and properties of a portable analyzer, allowing the study of the sound-profile of enclosed spaces (concert halls, auditorium, religious buildings, etc.) and open facilities (stadiums, concert shells, etc.) The portability of the analyzer allows for analysis of acoustic properties in selected locations of sound-reinforced object. The device performs a spectral analysis of the acoustic signal, which arises after connecting a particular test signal to the sound-reinforcement system, such as pink noise, white or a sinusoidal signal or an arbitrary signal, created by the user and stored on flash memory. In addition, the analyzer carries out the measurement of reverberation time and indoor sets rate speech intelligibility (RASTI). (The portable analyzer of acoustic properties of rooms and open facilities). Słowa kluczowe: analiza widmowa sygnału akustycznego, elektroakustyka, czas pogłosu, RASTI Keywords: spectral analysis of acoustic signal, electro-acoustics, reverberation time, RASTI Wstęp Idea opracowania przenośnego analizatora właściwości akustycznych pomieszczeń zamknięt[...]
 
Reconfiguration of a processor cube-type network
 
Jan CHUDZIKIEWICZ  Zbigniew ZIELIŃSKI  
In the paper the method and based on this method the reconfiguration algorithm for data transmission paths in a cube-type processor network is presented. The implementation problem of the presented algorithm in embedded systems has been raised. Tools and mechanisms of Windows CE operating system, which may facilitate the implementation of the developed algorithm are also depicted. Streszczenie. W artykule przedstawiono metodę oraz bazujący na tej metodzie algorytm rekonfiguracji ścieżek przesyłania danych w sieci procesorów o strukturze typu sześcianu. Poruszono problem implementacji zaprezentowanego algorytmu w systemach wbudowanych. Przedstawiono, bazując na systemie operacyjnym klasy Windows CE, narzędzia i mechanizmy wbudowane w system, które ułatwiają implementację opracowanego algorytmu. (Rekonfiguracja sieci procesorów o strukturze typu sześcianu) Keywords: hypercube, network reconfiguration, embedded systems. Słowa kluczowe: hipersześcian, rekonfiguracja sieci, systemy wbudowane. Introduction An interconnection network with the hypercube logical structure is a well-known interconnection model for multiprocessor systems. Such networks posses already numerous applications in critical systems and still they are field of interest of many theoretical studies [1], [2], [3], [4], [5]. This is due to rapid development of VLSI technology and that hypercube networks allow to achieve high performance, and also they retain the ability to functioning properly despite of permanent faults caused some of their processors. In this kind of network the faulty processor may be replaced with a spare fault free processor (e.g. after network reconfiguration) or may be eliminated from the network and the new (degraded) network continues to operate, provided that it meets certain requirements. This kind of a network is called a soft degradation network. In such networks, effective communication between processors is one of the critical elements of[...]
 
Reliability state of connections in a microprocessor network with binary hypercube structure
 
Artur ARCIUCH  
In the paper, a method for computing the reliability state of connections within a microprocessor network with a binary hypercube structure was presented. A method for calculating the number of processors (in that network) entitled to initiating this diagnostic procedure was also proposed. Streszczenie. Zaprezentowano metodę obliczania stanu niezawodności sieci mikroprocesorowej o strukturze binarnej hiperkubicznej. Zaproponowano też metodę obliczania liczby procesorów koniecznych do przeprowadzenia diagnostyki. (Stan niezawodności sieci mikroprocesorowej o strukturze binarnej hipeerkubicznej) Keywords: t-dimensional binary hypercube, distributed system level fault diagnosis,. Słowa kluczowe: binarny hipersześcian wymiaru t, systemy dialogu diagnostycznego, Introduction Binary hypercube structures [2, 3, 9], of a particular dimension, are widely used in self-diagnostic microprocessor systems dedicated to parallel processing (effective, parallel implementation of ascend-descend algorithms class [11]). The paper Deal with the problem of computing the reliability state of connections in a self-diagnostic system with hypercube type structure (or reduced hypercube, see definition 2) of a particular dimension. A similar problem was presented in [1], where the authors proposed a method based on finding in hypercube of dimension t a Hamilton cycle with not more than t-2 faulty connection lines. A self-diagnostic system contains both a self-diagnostic structure 0 that is a structure of mutual testing among the elements of the system (as described by testing graph) and a method for using individual tests&#8217; results with an inference model used to draw conclusions about the reliability state of the system (or parts thereof). Self-diagnostic structures can be divided as distributed system level fault diagnosis [4] and centralized systems level fault diagnosis (e.g. model PMC [10]). Within the former [5], inference about the reliability[...]
 
Securing video stream captured in real time
 
Danuta PAMUŁA  Adam ZIĘBIŃSKI  
The article presents hardware architecture of the MD5 hash function designed to secure video stream captured in real time. The authors aim was to provide solution which is area efficient, fast enough to achieve real time performance and simple, in order to avoid routing problems. The Hash functions are usually used and implemented in software due to its Internet applications however few hardware solution also exist. The article provides some comparison of presented design with the most popular existing ones. Streszczenie. Artykuł przedstawia sprzętową realizację generatora sygnatury MD5 w układzie reprogramowalnym FPGA, przeznaczonego do generacji w czasie rzeczywistym sygnatury strumienia wideo pochodzącego z kamery. Ponieważ głównym założeniem jest praca całego systemu w czasie rzeczywistym, projekt został zoptymalizowany zarówno pod względem szybkości pracy jak i zajętości układu FPGA. (Zabezpieczenie strumienia video w czasie rzeczywistym z wykorzystaniem funkcji skrótu MD5) Keywords: FPGA, hash function, MD5, security. Słowa kluczowe: FPGA, funkcja skrótu, MD5, bezpieczeństwo. Introduction The security of the data becomes more and more important issue nowadays. Developers search for faster and more efficient solutions to ensure proper data protection. However it is not only important to provide a solution but to provide an optimal one, dedicated for the application. It should be compact, fast and secure. Cryptographic algorithms are usually developed by mathematicians thus rarely they are easy to translate into hardware or software. The exact translation of the mathematical algorithm into hardware may yield unpredictable results. Thus in order to create a compact architecture the mathematical solution should be adapted to its task and to the particular device. These years, system designers are switching from software solutions to hardware ones because hardware allows for faster, more flexible and more secure solutions. Crypt[...]
 
Selection of Zone 3 time delay for backup distance protection using probabilistic fault trees with time dependencies
 
Tomasz BABCZYŃSKI  Mirosław ŁUKOWICZ  Jan MAGOTT  
W pracy analizowany jest system zabezpieczeń odległościowych linii elektroenergetycznej. Badane jest zdarzenie: odległy (rezerwowy) wyłącznik zostaje wyłączony, mimo że może być wyłączony wyłącznik lokalny (podstawowy). Prawdopodobieństwa wystąpienia tego zdarzenia w funkcji czasu opóźnienia Strefy 3 zabezpieczenia rezerwowego wyznaczane są za pomocą probabilistycznych drzew niezdatności z zależnościami czasowymi. (Dobór czasu opóźnienia Strefy 3 rezerwowego zabezpieczenia odległościowego za pomocą probabilistycznych drzew niezdatności z zależnościami czasowymi) Abstract. Distance protection schema of power system is analyzed in the paper. Hazard is the event: remote (backup) circuit breaker tripping provided the local (primary) circuit breaker can be opened. Incorrect values of set time delays can cause the hazard. In the paper, the emphasis is put on selection of Zone 3 time delay of backup distance protection. Hazard probabilities as functions of this time values have been obtained using Probabilistic Fault Trees with Time Dependencies by simulation, and Erlang distribution based approximation. Słowa kluczowe: zabezpieczenie odległościowe, strefa zabezpieczenia, impedancja pętli zwarciowej, probabilistyczne drzewo niezdatności z zależnościami czasowymi. Keywords: distance protection, protection zone, fault loop impedance, Probabilistic Fault Tree with Time Dependencies. Introduction Distance protections are often used in Polish power system. Numerical protection relays use specialized digital signal processors as the computational hardware, together with the associated software tools. Relays convert voltage and current input signals into a digital representation and process according to the appropriate mathematical algorithms. Processing is carried out using specialized microprocessors that are optimized for signal processing applications. Distance protection schema is based on local (primary) and remote (backup) relays. Each sect[...]
 
Signals of optoelectronic transducer processed in flip-flop circuits
 
Adam SZCZEŚNIAK  Zbigniew SZCZEŚNIAK  
This article is a presentation of a designed method using logic and flip-flop circuits which process signals from optoelectronic transducers. This enables a way to distinguish the direction and motion of optoelectronic transducers. More over method allows an increase of the accuracy of the optoelectronic transducer glass scale. Simulation of the method was carried out in Matlab-Simulink software. Verification of this method has been proven by a real device. Results from simulation research and a real system are enclosed. Streszczenie. W artykule przedstawiono metodę umożliwiającą, na podstawie funkcji logicznych sygnałów optoelektronicznego przetwornika i impulsów ruchu wygenerowanych w układach przerzutnikowych, rozróżnienie kierunku ruchu i dwukrotne lub czterokrotne zwiększenie dokładności liniału pomiarowego inkrementalnego przetwornika położenia. Symulację metody przeprowadzono przy wykorzystaniu pakiety Matlab - Simulink. Weryfikację metody przeprowadzono na rzeczywistym układzie. Zamieszczono również wyniki z symulacji i badań tego układu. (Sygnały przetwornika optoelektronicznego przetwarzane w układach przerzutnikowych) Keywords. construction and rule of operation of photoelectric transducers, motion direction discrimination, increasing accuracy of the optoelectronic transducer, distinguishing motion direction. Słowa kluczowe. zasada działania i budowa optoelektronicznych przetworników, zwiększenie dokładności przetwornika optoelektronicznego, wyróżnienie kierunku ruchu, mikroprocesorowy symulator sygnałów przetwornika położenia. Introduction Presently the most[...]
 
Specification of real-time systems using UML sequence diagrams
 
Zbigniew HUZAR  Anita WALKOWIAK  
W artykule przedstawiono propozycję definicji semantyki zbioru diagramów sekwencji języka UML rozszerzonych dla specyfikacji systemów czasu rzeczywistego. Zapisem przyjętej interpretacji zbioru diagramów jest graf możliwych scenariuszy interakcji systemu z otoczeniem, do którego zbiór jest transformowany. Zdefiniowana transformacja umożliwia weryfikację poprawności (niesprzeczności, określoności, kompletności) oraz badanie własności (bezpieczeństwa, żywotności) opracowywanych specyfikacji. (Specyfikacja systemów czasu rzeczywistego z wykorzystaniem diagramów sekwencji) Abstract. The paper proposes an approach to a definition of a semantic of UML sequence diagram extended to real-time system specification set using a transformation of the sequence diagrams into a graph of possible scenarios of system-environment interactions. The described transformation allows the analysis of specification properties: consistency, definiteness and completeness, and can be used to check if the system&#8217;s behavior satisfies liveness and safety properties. Słowa kluczowe: diagram sekwencji UML, systemy czasu rzeczywistego, poprawność, własności specyfikacji. Keywords: UML sequence diagram, real-time system, specification and system&#8217;s behavior properties. Introduction System requirements specification and its quality is a crucial factor of for system development process. Identification of the complete and unambiguous set of actual user&#8217;s requirements and their precise representation determines success of the development. Prototyping allows better recognition of actual user's needs and more reliable evaluation of the system&#8217;s behavior and its interaction with environment. Prototyping of real-time systems is difficult as both functional and time requirements have to be taken into account. Prototyping is effectively feasible if specification is executable. UML is one of the specification languages, which offers several kinds of diagra[...]
 
Sterowanie olejowej pompy reluktancyjnej z podwójnym wirnikiem
 
Kamil KOMPA  Bernard SZYMAŃSKI  Antoni DMOWSKI  Norbert MICHALKE  
W standardowej aplikacji układu hydrostatycznego, napęd i pompa stanowią odrębne elementy. W dzisiejszych czasach obserwowany jest trend w kierunku miniaturyzacji i integracji napędów hydrostatycznych. Przykładem takiej integracji jest napęd, w którym komponenty pompy hydraulicznej i napędu elektrycznego są ze sobą funkcjonalnie zintegrowane. W artykule opisany jest układ składający się ze specjalnie zaprojektowanego silnika reluktancyjnego zintegrowanego z pompą zębatkową, zasilany z przekształtnika energoelektronicznego o specjalnej budowie i algorytmie sterowania. Abstract. In a standard application of hydrostatic drive unit, drive and pump are interconnected as a separate components. Nowadays the trend toward miniaturization and integration of drives can be observed. The example of such integration is the drive system where the components of the hydraulic pump and electric drive are functionally integrated. The described drive consists of specially designed switched reluctance machine integrated with the external gear pump and a proper power converter along with its unique control scheme. (Control of the oil reluctance pump with double rotor). Słowa kluczowe: napęd elektryczny z silnikiem reluktancyjnym, procesory sygnałowe, sterowanie rozmyte. Keywords: reluctance motor drives, digital signal processors, fuzzy logic control. Wprowadzenie Konwencjonalny napęd hydrostatyczny składa się z kilku osobnych elementów tj.: silnika elektrycznego, pompy hydraulicznej i sprzęgła. W tym artykule zaprezentowana jest nowatorska koncepcja pompy reluktancyjnej, gdzie pompa zębatkowa jest zintegrowana z silnikiem reluktancyjnym w ramach jednej konstrukcji mechanicznej. Rys. 1. Przełączalna pompa reluktancyjna Koncepcja pompy reluktancyjnej Głównym aspektem optymalizacji i rozwoju napędów elektro-hydrostatycznych jest integracja modułów [1], [2]. Obecnie opracowywane są agregaty, w przypadku których głównym celem jest integracja silnika elektryc[...]
 
Sterowanie poziomem w metodach projekcyjnych dla problemów minimalizacji wypukłej nieróżniczkowalnej
 
Robert DYLEWSKI  
W artykule przedstawiono nową metodę sterowania poziomem ze zmiennym parametrem poziomu, używaną w metodach projekcyjnych dla problemów minimalizacji wypukłej, w których funkcja celu nie musi być różniczkowalna. Pokazano, że metoda ta spełnia warunki gwarantujące zbieżność do rozwiązania problemu. Uzyskane wyniki, dla problemów testowych, wskazują na możliwość zmniejszenia liczby wyznaczeń wartości funkcji celu i subgradientu potrzebnej do wyznaczenia rozwiązania &#949;-optymalnego. Abstract. In this paper we present a new method of level control with a changeable level parameter. We can use this method in projection methods for nonsmooth convex minimization problems. We also present numerical results for some test problems. (Level control In projection methods for nonsmooth convex minimization problems). Słowa kluczowe: metody projekcyjne, minimalizacja wypukła nieróżniczkowalna, sterowanie poziomem. Keywords: projection methods, convex nondifferentiable minimization, level control. Wprowadzenie Problemy minimalizacji wypukłej nieróżniczkowalnej pojawiają się w różnych zagadnieniach optymalizacji w sposób naturalny. Często w wyniku tzw. dyskretyzacji problemu wyjściowego (np. zagadnienie planowania radioterapii z użyciem wiązek o modulowanej intensywności [1], zagadnienie tomografii komputerowej [2], problem ugięcia membrany [3], programowanie semi-nieskończone [4]) otrzymujemy do rozwiązania problem z funkcją celu wypukłą i nieróżniczkowalną. W praktycznych problemach, oprócz wypukłej funkcji celu, często występują pewne ograniczenia opisane nierównościami z funkcjami wypukłymi. Problemy takie, minimalizacji wypukłej z ograniczeniami, można sprowadzić do problemu bez ograniczeń, wprowadzając tzw. dokladną funkcję kary [5]. Dokładna funkcja kary jest jednak najczęściej nieróżniczkowalna, nawet jeśli funkcja celu i funkcje ograniczeń są różniczkowalne. W artykule rozważamy problem minimalizacji wypukłej postaci: (1) względem ,[...]
 
Study on PD characteristics of typical defects in GIS
 
Zhao XUEFENG  Yao XIU  Liang JICHONG  Zhao WENYAN  Li YANMING  
In this paper, physical model of typical defects in GIS are established, and their PD characteristics are studied using pulsed-current method. The results show that the PRPD patterns, time domain waveforms, average amplitude and central-phase changing of PD signals are quite different between different types of defects while have very similar distribution characteristics within the same kind of defect. Thus effective recognition of PD types and deeper study of the mechanism of PD would be possible based on the result of this paper. Streszczenie. Przedstawiono model fizyczny typowego defektu łącznika gazowego GIS a jego charakterystykę wyładowania niezupełnego badano stosując impulsy prądowe. Rezultaty pokazują, że przebieg w dziedzinie czasu, średnia amplituda i zmiana fazy sygnału są różne dla różnych typów defektów ale mają podobną charakterystykę rozkładu dla podobnego defektu. To pozwala na skuteczne rozpoznawania defektu i analizę mechanizmu jego powstawania. (Analiza charakterystyki wyładowania niezupełnego przy typowych defektach wyłączników gazowych). Keywords: GIS; defect model; partial discharge; PRPD. Słowa kluczowe: wyłączniki gazowe, defekt, wyładowanie niezupełne. Introduction In recent years, gas insulated switchgear (GIS) have been widely used due to their high reliability, low maintenance and compact size. However, unavoidable insulation defects (mainly including fixed protrusion, free metal particles, contamination on the spacer surface, voids in the spacer, etc) in GIS during manufacturing, transportation, assembly or operation can lead to the degradation of insulation system and even result in insulation failure. Thus, it is necessary to detect and monitor early insulation defects. As insulation failure usually starts with PD activity, So it is important to detect PD in GIS [1-4]. Up to now, there are no uniform standards for physical models of defects [5]. Actually, physical models are of importance when conduct[...]
 
Study on the driving circuit for LED Taxiway Centreline Light
 
Xiaoli ZHOU  Xiaobo JIANG  Yong QIAN  Muqing LIU  
Light Emitting Diodes (LEDs) are suitable candidate for using in Taxiway Centreline light due to their inherent advantages such as high efficacy, long life time, and small package. LEDs can not directly replace the traditional halogen lamps used in airport because the power supply in the airport is a specially made AC constant current source. This paper designed a driving circuit for LED taxiway centreline light, which can be dimming, to ensure that LEDs can work stably in airport light. Streszczenie. Diody LED są dobrym kandydatem na światła ostrzegawcze dzięki dużej skuteczności, małym wymiarom i długiej żywotności. Nie zastąpi one świateł halogenowych używanych na lotniskach ponieważ zasilanie na lotniskach jest typu AC. W artykule przedstawiono układ zasilania diod LED umożliwiający zmianę jasności przez co mogą pracować stabilnie w świetle lotniska. (Analiza układu zasilania diod LED stosowanych do oznaczania drogi kołowania na lotniskach) Keywords: LED, Taxiway Centreline Light, Driving Circuit, Power Factor Correction Słowa kluczowe: LED, oświetlenie lotniska. 1 Introduction Taxiway Centerline Lights are used to facilitate aircraft guidance between the runway and apron area during low visibility operations. Taxiway Centerline Lights are recommended for use when visibility is less than 350 meters Runway Visual Range (RVR), but may be used under better visibility conditions in apron areas to assist parking operations[1,2]. Taxiway Centerline lights are embedded into the surface of the taxiway centerline with longitudinal spacing 15 m. They play a vital role in helping the pilot locate the exact location of the runway and know exactly where to touch the plane down. Fig.1 shows the intensity distribution for taxiway centerline lights. Fig.1. Intensity distribution for taxiway centreline lights Currenly, halogen lamps are widely used in Taxiway Centerline Lights. There are some disadvantages for these traditinal lamps: 1) Big p[...]
 
Synthesis of Moore finite state machine with nonstandard presentation of state codes
 
Alexander BARKALOV  Larysa TITARENKO  Olena HEBDA  
The method is proposed for reduction of hardware amount in logic circuit of Moore finite state machine. The method is oriented on CPLD technology. It is based on representation of the next state code as a concatenation of codes for class of pseudoequivalent states and collection of microoperations. Such an approach allows elimination of dependence among states and microoperations. As a result, both circuits for generation of input memory functions and microoperations are optimized. An example of the proposed method application is given. Streszczenie. Zaproponowano metodę dla redukcje zasobów sprzętowych do implementacji automatu Moore'a. Zaproponowana metoda jest zorientowana na technologie CPLD. Bazuje ona na przedstawieniu następnego kodu stanu jako konkatenacji kodów klas stanów pseudorównoważnych i zbiorów mikrooperacji. Takie podejście pozwala usunąć zależność między stanami oraz mikrooperacjami. W rezultacie blok wejściowych funkcji pamięci i blok mikrooperacji są zoptymalizowane. W artykule przedstawiono także przykład zastosowania proponowanej metody. (Synteza skończonego automatu stanu typu Moore'a z niestandaryzowanym przedstawieniem kodów stanów). Keywords: Moore FSM, CPLD, pseudoequivalent states, PAL macrocells. Słowa kluczowe: automat typu Moore'a, CPLD, stany pseudorównoważne, makrokomórka PAL. Introduction The model of Moore finite state machine (FSM) [1] is often used during the digital control systems realization [2, 3]. The development of microelectronics has led to appearance of different programmable logic devices [4], one of which are CPLD (complex programmable logic devices) [6 - 7]. The base of CPLD is a macrocell PAL (programmable array logic), the cells are connected by the programmable array of interconnections. One of the important problems of FSM synthesis on CPLD is a minimization of macrocells&#8217; number of its logical circuit. One of the ways to solve this problem is optimal states&#8217; coding [2][...]
 
System do pomiaru mechaniki płuc podczas sztucznej wentylacji z wykorzystaniem techniki przerwaniowej
 
Kamil JAKUSZKIN  Janusz MROCZKA  
Autorzy określili możliwość adaptacji techniki przerwaniowej do wykorzystania podczas cyklu wentylacyjnego, z ujęciem trybu wentylacji oraz miejsc występowania okluzji. Określono problemy sprzętowe związane z taką adaptacją oraz przeprowadzono testy na obiekcie rzeczywistym (sztucznym płucu). Uzyskane wyniki pomiarów wskazują na potencjalne możliwości wykorzystania sztucznie wprowadzonego przerwania do kontrolowania stanu pacjenta lub sterowania pracą respiratora. W referacie wskazano problemy występujące podczas pracy rzeczywistego układu wentylator-płuco oraz nakreślono kierunek prac prowadzących do ulepszenia systemu. Abstract. Authors described possibilities of adaptation Interrupter Technique in artificial ventilation cycle concentrating on type of support and occlusion points. Hardware issues were indicated and test on real object were carried out. Results indicate on potential usefulness of additionally inserted occlusion in patient condition monitoring or respirator control. Paper shows essential problems occurring during lung-ventilator set-up work. Possible ways of system improvement were pictured. (Set-up for the measurement of lungs mechanics during artificial ventilation using interrupter technique). Słowa kluczowe: sztuczna wentylacja, technika przerywania przepływu, mechaniczny model płuc Keywords: artificial ventilation, flow interrupter technique, lungs mechanical model Wstęp Mechanika oddychania jest niezwykle złożonym procesem. Prawidłowe działanie układu oddechowego zależy od wielu czynników mechanicznych (stan dróg oddechowych, mięśni, płuc), jak również fizjologicznych związanych z neurotransmisją sygnałów sterujących całym procesem. Ta złożoność wymusza potrzebę identyfikacji parametrów mechanicznych układu oddechowego. Od jakości identyfikacji zależy trafność decyzji diagnostycznych oraz wybór odpowiedniej terapii [1], [5]. W najbardziej ogólnym przypadku techniki pomiarowe można podzielić na te stosowane prz[...]
 
System pomiaru pola magnetycznego w procesie demagnetyzacji modeli okrętów
 
Kazimierz JAKUBIUK  Dariusz ŚWISULSKI  Mirosław WOŁOSZYN  Jacek ŁUBKOWSKI  
Obiekt ferromagnetyczny umieszczony w ziemskim polu magnetycznym ulega namagnesowaniu. Obiekty ferromagnetyczne, którymi są okręty wojenne, powinny podlegać okresowej demagnetyzacji. Demagnetyzacja tak dużego obiektu jest zadaniem złożonym i pracochłonnym. Artykuł przedstawia wybrane problemy związane z budową stanowiska badawczego oraz badaniami nowych metod demagnetyzacji okrętów prowadzonych na modelach. Przedstawiono zautomatyzowany system pomiarowy do badania pola magnetycznego modelu okrętu. Omówiono strukturę i funkcje układu pomiarowego oraz metodę ograniczania błędów wynikających z przemieszczania czujników pomiarowych względem pola magnetycznego. Podano przykładowe wyniki pomiarów. Abstract. Ferromagnetic objects have induced and permanent magnetisation. The permanent magnetisation in case of warships has to be decreased by a degaussing process for minimization of the magnetic field of a ship. The degaussing process is a complicated and time-consuming task. The cheapest method of investigation of degaussing process is research on ship models. The measurement system for investigation of the magnetic field of a ship model is presented in this paper. The measurement system is completely automated and allows for efficient measurements. The computer program of this system was carried out in LabVIEW. The structure and functions of the measurement system and the method for decreasing errors connected with the move of magnetic sensors on the platform were discussed. The 3-axis magnetoresistive magnetometers HMR2300 are used in the measurement system. The sensitivity and accuracy of these magnetometers are sufficient enough for measurements of the magnetic field of a ship model. The sequential method of communication between a computer and magnetometers provides approximately simultaneous measurements from all sensors. The result of a degaussing process of the ship model is presented in this paper. (System for magnetic field measurement in [...]
 
Szeregowanie zada´n o zmiennych warto´sciach z ró˙znymi terminami doste˛pnos´ci – algorytmy rozwia˛zania
 
Adam JANIAK  Paweł KOŁODKA  Tomasz KRYSIAK  
Praca dotyczy problemu szeregowania zada´n o zmiennych warto´sciach i niezerowych terminach dost˛epno´sci na pojedynczej maszynie. Analizowano pot˛egowy model warto´sci zada´ n, a jako kryterium - maksymalizacj˛e sumy warto´sci wszystkich zada´ n. Problem powy˙zszy jest co najmniej NP-trudny. Do jego rozwia˛zania skonstruowano algorytm dokładny typu podziału i ograniczen´ oraz szereg algorytmów heurystycznych typu konstrukcyjnego, a tak˙ze jeden typu popraw. Efektywno´s´c skonstruowanych algorytmów przebadano eksperymentalnie. Abstract. The paper deals with a problem of scheduling jobs with changeable job values and non-zero release dates on a single machine. A power model of job values and the criterion of maximization of the total job values are analyzed. The above problem is at least NP-hard. Thus, a branch and bound exact algorithm and some heuristic algorithms (constructive and improving type) have been developed. Their efficiency have been examined experimentally. (Scheduling jobs with changeable job values and different release dates - solution algorithms) Słowa kluczowe: szeregowanie zada´ n, zmienne warto´sci, metoda podziału i ogranicze´ n, algorytm heurystyczny Keywords: scheduling jobs, changeable job values, branch and bound, heuristic algorithm Wprowadzenie Niniejsza praca dotyczy problemu szeregowania zada´n o zmiennych warto´sciach i ró˙znych terminach dost˛epno´sci na pojedynczej maszynie. W problemie tym, zadania charakteryzuja ˛ sie˛ maleja˛cymi w czasie wartos´ciami (tzn., im póz´niej zadanie zostanie wykonane, tym mniejsza˛ przedstawia warto´s´c), przy czym istotna jest dla nas warto´s´c zadania w chwili zako´nczenia jego wykonywania. Celem optymalizacji jest maksymalizacja sumy warto´sci wszystkich zada´n (liczonych w momentach zako´nczenia ich wykonywania). W niniejszej pracy rozpatrywany jest problem, w którym wartos´ci zadan´ opisane sa˛ poprzez róz˙nice˛ mie˛dzy zadana˛ wartos´cia˛ pocza˛tkowa˛ (czyli najwie˛[...]
 
The active-SNPC multilevel converter and its total loss balancing
 
Dan FLORICAU  Dragos KISCH  Elena FLORICAU  Lucian SPATARU  
The paper is focused on the numerical calculation of total losses in each power device of 3L-SNPC (Stacked-NPC) and 3L-ASNPC (Active-SNPC) converters for a STATCOM application. The modulation functions and the conduction/switching intervals are elaborated in order to calculate the losses. These functions are specific for each power device depending on the structure&#8217;s type and on the PWM strategy. The obtained results for conduction currents (average and RMS values) are validated using PSIM simulations. Streszczenie. Artykuł przedstawia obliczenia numeryczne strat w przekształtnikach 3L-SNPC i 3L-ASNPC stosowanych w STATCOM. Funkcja modulacji i okres przełączania są uwzględnione w obliczeniach strat. Te funkcje są różne dla różnych urządzeń zależnie od struktury przekształtnika. Otrzymane wyniki były sprawdzone przy wykorzystaniu symulacji PSIM. (Aktywny wielopoziomowy przekształtnik SNPC i jego całkowite straty) Keywords: Multilevel converters, Pulse width modulation, Total losses, Loss balancing, Modulation functions, STATCOM application. Słowa kluczowe: przekształtniki, straty, funkcja modulacji. Introduction For the last fifteen years there have been tendencies to replace the traditional compensators with FACTS devices that are based on power converters. The shunt capacitors and inductances can be replaced with STATCOM and series capacitors SSSC (Series Static Synchronies Compensator). These devices have advantages of fast response and they need a considerably smaller amount of real estate for their installation. Their main drawbacks are switching and conduction losses. Moreover, voltage rating of switching devices is not high enough. To increase the voltage rating of the power converter and so of the overall FACTS controllers, different multilevel topologies have been developed [1]. Multilevel structures have been studied for over 25 years and they represent an intelligent solution to connect serial switches. The first d[...]
 
The framework for simulation of formation of unmanned autonomous vehicles (UAVs)
 
Wojciech KOZIŃSKI  
The simulation framework for formation of unmanned vehicles written in Java is presented. The tool enables to visualize how various control laws perform is controlling tasks for single vehicle or formation of vehicles. Each vehicle is simulated by timer task. Some coding input from the user is necessary. Streszczenie. Przedstawione jest elastyczne narzędzie do symulacji pojedynczych pojazdów lub formacji pojazdów. Każdy pojazd lub zadana trajektoria traktowane są jako odrębne zadanie dla obiektu stopera (ang. timer). Narzędzie zakodowane jest w języku Java. Użytkownik dopisuje tylko niezbędne opisy obiektów symulacji. (Narzędzie do symulacji formacji pojazdów bezzałogowych). Keywords: unmanned autonomous vehicles, simulation, Java language. Słowa kluczowe: pojazd bezzałogowy, symulacje, język Java. Introduction Unmanned autonomous vehicles (UAVs) are becoming more and more common in our world. One of such example is Dockland Light Railway in London, which trains operate without driver. Other more sophisticated are used by military (drones, bomb disarming units), work in outer space (Mars rovers Spirit and Opportunity, Cassini spacecraft at Saturn) or work underwater. These vehicles are unmanned ones operating either under remote control or in autonomous way. Each of such vehicles is equipped in multilayer software, which calculates the necessary commands to reach the planned target, optimizes the own resources, ensures safety of the vehicle and its environment in many different and conflicting situations. In these examples the main problem is, how to control single UAV. The technological advances make also the communication between various kind vehicles easier and more reliable. There is a choice, either build complicated, multi-purpose, large, single vehicle or build large number of simpler, smaller vehicles which can work together exchanging information between themselves. The latter approach poses new problems of control su[...]
 
Three-dimensional model of the railway rail UIC-60 in Flux 3D software
 
Kamil KIRAGA  Elżbieta SZYCHTA  
A three-dimensional model is presented of UIC-60 railway rail developed in Flux 3D software. The model helps to determine distribution of magnetic induction and magnetic intensity across the rail itself and in its environment. The model reflects the heterogeneous structure of a rail. Streszczenie: W artykule przedstawiony został trójwymiarowy model szyny kolejowej UIC-60 wykonany w programie Flux 3D. Model ten pozwala na określenie rozkładu indukcji magnetycznej i natężenia pola magnetyczne w szynie i jej otoczeniu. Prezentowany model uwzględnia niejednorodną strukturę wewnętrzną szyny. (Trójwymiarowy model szyny UIC-60 w programie Flux 3D) Keywords: 3D model of railway rail, Flux 3D, magnetic induction, magnetic field Słowa kluczowe: Model 3D szyny kolejowej, Flux 3D, indukcja magnetyczna, pole magnetyczne Introduction Railway (stock) rails are fundamental design elements of a turnout beside switch points, sliding chairs or switching closure assemblies [1]. Rails are principally designed to set the proper travel direction of rolling stock wheel sets. Crosssections of currently used rails are similar to double-tee bars (i.e. shapes of two letters &#8217;T&#8217; meeting with their vertical lines). This shape comprises the so-called head (the part along which rolling stock wheels move), web (double-tee bar centre), and foot (the part supporting the whole and carrying the load on to sleepers) [2]. Two main rail types are used on routes administered by Polish State Railways PKP PLK: 60E1 (formerly UIC60) and 60E1 (formerly S49 - marked yellow in Table 1). Characteristics of the basic rail types used in turnouts are [...]
 
Tool for analysis of the fault tree with time dependencies
 
Marian JURECZKO  Paweł SKROBANEK  
Analiza drzew niezdatności jest często stosowaną techniką wspomagającą analizę bezpieczeństwa systemów. Jednym z obszarów zastosowań są systemy czasu rzeczywistego, dla których istotne są nie tylko informacje o tym, czy hazard może wystąpić, ale również informacje związane z aspektami czasowymi. W niniejszej pracy zebrane zostały modele bramek, zaproponowano notację zdarzeń dla potrzeb generacji pliku XML oraz przedstawiono aplikację do analizy drzew niezdatności z zależnościami czasowymi podanymi zarówno numerycznie jak i parametrycznie. (Oprogramowanie wspomagające analizę drzew niezdatności z zależnościami czasowymi). Abstract. The fault tree analysis is one of the most frequent used methods of supporting the safety systems analysis. Real time systems are one of the fields of applications. Information of hazard occurrence in these systems is important as well as information related to timing aspects. In this chapter the models of gates has been collected, the notation of events for XML file generation has been given and application for analyzing of fault trees with time dependencies, given both numerically and parametrically, has been shown. Słowa kluczowe: drzewa niezdatności z zależnościami czasowymi, oprogramowanie do analizy drzew niezdatności Keywords: fault trees with time dependencies, tool for fault tree analysis. 1. Introduction The safety is one of the most important aspects of systems. Safety system is a system which, directly or by initiation of a given scheme of events, does not lead to hazard. Hazard is defined as a risky situation, for example: a loss of aircraft controlling, a dangerous concentration of gas, a lack of cooling of the reactor in a nuclear power plant, targeting two trains on one track, but also a lack of materials for the production (material loss), a lack of goods in shops, or even late delivery of drugs. Hazard is then the situation that can lead to an accident, for example: injury or death of peopl[...]
 
Transition orthogonality in statechart diagrams and inconsistencies in binary control system
 
Grzegorz ŁABIAK  
The paper concerns the problem of some inconsistencies between controller and controlled object in control system. These inconsistencies are a result of incorrectly built transition predicates where state of the controller does not conforms state of the controlled object. In the paper two solutions removing this flaw has been presented: with concurrent transition and with local variables. Streszczenie. Referat przedstawia problem pewnych niespójności między sterownikiem a układem sterowanym w systemie sterowania. Opisywane niespójności są wynikiem wadliwie utworzonych predykatów tranzycji w wyniku czego stan sterownika nie jest zgodny ze stanem obiektu sterowanego. W referacie przedstawiono dwa sposoby usunięcia tego rodzaju wad: przy użyciu tranzycji współbieżnej oraz przy użyciu zmiennych lokalnych. (Problem pewnych niespójności między sterownikiem a układem sterowanym w systemie sterowania). Keywords: statechart diagrams, transition conflict, transition orthogonality, binary control system. Słowa kluczowe: diagramy statechart, konflikt tranzycji, ortogonalność tranzycji, system sterowania binarnego. 1. Introduction 1.1. Digital controller design The first step in digital binary controller design is formal specification of controller behavior [1]. Behavior of the controller can be specified as a Finite State Machine - for simple behavior, as a Petri nets - which because of using of concurrency explicitly is much more efficient in complex behavior description or as statechart diagrams which traditional FSM enhance with concurrency, hierarchy and broadcast mechanism [1][2][3]. It seems that statechart diagrams in comparison with Petri nets feature greater expressive power, especially when exception modeling is concerned [4][5]. Next, formally modeled behavior can by implemented in programmable devices (e.g. FPGA or CPLD) [1]. Every behavior specification formalism features transitions which in case of deterministic behavior transfor[...]
 
W co grają komórki rakowe?
 
Andrzej ŚWIERNIAK  Michał KRZEŚLAK  
W pracy przedstawiamy zastosowanie teorii gier ewolucyjnych skończonych do modelowania procesów karcenogenezy i sygnalizacji międzykomórkowej. Modele proponowane w literaturze wzbogacamy o badania oparte na dynamice replikatorów i interpretacje otrzymanych na tej podstawie wyników symulacji. Proponujemy również własne modele. Abstract. We present application of finite evolution game theory for modeling of carcinogenesis and intercellular communication process. The models proposed in literature are enriched by studies of replicator dynamics and their interpretation based on simulation experiments. We propose also our original models. (What cancer cells play in?). Słowa kluczowe: gry ewolucyjne, karcenogeneza, sygnalizacja międzykomórkowa. Keywords: evolution games, carcinogenesis, intercellular communication. Wstęp Teoria niekooperacyjnych gier od początku była działem badań operacyjnych nastawionym na praktyczne zastosowania. Wykorzystanie jej wyników w ekonomii i ekonometrii, naukach społecznych i behawioralnych, wojskowości i naukach technicznych stało się wyzwaniem dla nowych formalizmów i rozwiązań mogących prowadzić do nowych interpretacji i dziedzin zastosowania. Ostatnio obserwuje się znaczący wzrost zainteresowania narzędziami teorii gier w naukach biologicznych i medycznych zwłaszcza w genetyce, ekologii, biologii środowiskowej, etiologii chorób i modelowaniu mechanizmów regulacyjnych w komórkach. Teoria gier ewolucyjnych zainicjowana pracami Johna Maynarda Smitha (p. np. [1]) różni się od standardowej teorii gier podejściem do rozumienia mechanizmu konfliktu i procesu formułowania strategii. W najprostszym ujęciu strategia nie jest rozumiana jako sposób podejmowania decyzji (akcji) lecz jako fenotyp, dla którego zysk stanowi średni sukces reprodukcji. Co więcej gracze są rozumiani jako członkowie populacji, którzy konkurują bądź współpracują w celu uzyskania jak największego udziału w populacji. Klasyczny proces stud[...]
 
Wielokanałowy system do rejestracji sygnałów neurobiologicznych metodami in vitro i in vivo
 
Piotr KMON  Mirosław ŻOŁĄDŹ  Paweł GRYBOŚ  Robert SZCZYGIEŁ  
W pracy zaprezentowano projekt oraz pomiary niskoszumnego wielokanałowego układu scalonego przeznaczonego do pomiarów zewnątrzkomórkowych sygnałów neuronowych przeprowadzanych z wykorzystaniem matryc mikroelektrod. Prezentowany układ scalony posiada 64 kanały pomiarowe i został wykonany w technologii submikronowej CMOS 180nm. Aby zminimalizować ilość przewodów doprowadzonych do układu scalonego zastosowano multiplekser analogowy redukujący ilość wyjściowych linii danych z 64 do 1. Układ scalony został zoptymalizowany pod kątem jednorodności kluczowych parametrów analogowych w systemie wielokanałowym oraz pod kątem minimalizacji szumów. Użytkownik ma możliwość zmiany częstotliwości granicznych toru pomiarowego: dolnej w zakresie 1 - 60 Hz, górnej w zakresie 3,5 kHz - 15 kHz. Dla nominalnych ustawień zaprojektowany układ charakteryzuje się wzmocnieniem na poziomie 44 dB, poborem mocy 220 &#61549;W na kanał i szumami wejściowymi na poziomie 6 &#61549;V - 11 &#61549;V rms (w zależności od ustawionego pasma częstotliwościowego). Dokonane pomiary wykazują wysoką jednorodność kluczowych parametrów układu wielokanałowego: rozrzut wzmocnienia napięciowego wynosi 4,4% a rozrzuty dolnej i górnej częstotliwości granicznej są na tym samym poziomie. Abstract. This paper presents the design and measurements of a low noise multi-channel front-end electronics for recording of extra-cellular neuronal signals using microelectrode arrays. The integrated circuit contains 64 readout channels and was fabricated in CMOS 180nm technology. A single readout channel is built of an AC-coupling circuit at the input, a low noise preamplifier, a band-pass filter and a second amplifier. In order to reduce the number of output lines, 64 analog signals from readout channels are multiplexed to a single output by an analog multiplexer. The chip is optimized for low noise and good matching performance with the possibility of cut-off frequencies tuning. The low cut-off frequency c[...]
 
Wpływ subharmonicznych i interharmonicznych na dokładność pomiaru mocy czynnej w obwodach elektrycznych
 
Marian Jerzy KORCZYŃSKI  Zygmunt KUSMIEREK  
Wychodząc ze wzoru definicyjnego mocy czynnej odbiorników energii elektrycznej, w których występują nie tylko harmoniczne prądu i napięcia ale również ich subharmoniczne i interharmoniczne, wskazano jak dobór szerokości okna pomiarowego przy uśrednianiu w czasie wpływa na dokładność pomiaru tej mocy. W wyniku badań symulacyjnych uzyskano, że dobór czasu uśredniania równy 10. krotnemu okresowi częstotliwości podstawowej jest kompromisem zapewniającym dokładność 2,5% przy założeniu, że zniekształcenia w prądzie i napięciu nie przekraczają wartości określonych normami. Abstract: Starting from the formula of the active definitional power, where there are not only the harmonics of current and voltage but also their subharmonics and interharmonics, it is identified as the choice of measuring window width for averaging in time affect the accuracy of active power measurement. As a result of simulation tests, it was obtained that the selection of averaging time equal to the 10th times, the period of the fundamental frequency is a compromise that guarantee accuracy of 1%, assuming that the distortion in the current and voltage do not exceed values permissible by standards. (Influence of sub- and inter-harmonics on accuracy of active power measurement in electric power circuitry). Słowa kluczowe: moc czynna, subharmoniczne, interharmoniczne Keywords: active power, sub harmonics, interharmonics Wstęp Obecność subharmonicznych i interharmonicznych, wraz z harmonicznymi jest immanentną cechą współczesnych obwodów mocy wymagających częstego poboru w krótkich okresach czasu znacznych prądów oraz załączania i przełączania odbiorników mocy. Szczególnie obserwuje się to przy dużym zapotrzebowaniami na moce w systemach komputerowych, przy sterowaniu w piecach przemysłowych oraz w urządzeniach medycznych wymagających - dużego zapotrzebowania na energię elektryczna w stosunkowo krótkich chwilach czasowych. Jak w takich warunkach zachowują się urządzenia d[...]
 
Współczesne trendy w diagnostyce układów elektronicznych z wykorzystaniem magistral testujących
 
Bogdan BARTOSIŃSKI  
Przedstawiono magistrale testujące przeznaczone do diagnostyki cyfrowych i analogowych układów elektronicznych: IEEE 1149.1 dla układów cyfrowych, IEEE 1149.4 dla układów mieszanych sygnałowo oraz magistralę IEEE 1149.6 dla złożonych układów cyfrowych sprzężonych pojemnościowo. Zaprezentowano wyniki badań nad wykorzystaniem wyposażonych w magistralę IEEE 1149.4 układów SCANSTA400 do testowania i identyfikacji uszkodzeń w układach elektronicznych. Badaniami objęto metody pomiaru rezystancji oraz metody pomiaru pojemności i indukcyjności o małym współczynniku stratności. Wykonane badania potwierdziły użyteczność układów SCANSTA400 wyposażonych w magistralę IEEE 1149.4 do wykrywania błędów produkcyjnych, bez konieczności użycia złożonych głowic ostrzowych. Zaprezentowano opracowany w ostatnich miesiącach standard magistrali dwuprzewodowej IEEE 1149.7 a także propozycje standardu IEEE P1581, IEEE 1149.8.1 oraz przedstawiono perspektywy i kierunki dalszego rozwoju magistral testujących. Abstract. A review is presented of testing buses designed for the diagnostics of digital and analog electronic circuits: the IEEE 1149.1 bus for digital circuits, the IEEE 1149.4 bus for mixed-signal circuits and the IEEE 1149.6 bus for AC coupled complex digital circuits. Diagnostics carried out with the use of the above-mentioned buses is possible at the integrated circuit, packet or system level. Results of tests on the use of SCANSTA400 devices equipped with the IEEE 1149.4 test bus for testing and fault identification in electronic circuits are also presented. The tests included two methods of resistance measurement and two methods of low-dissipation factor coefficient capacitance and inductance measurement with the use of the IEEE 1149.4 bus. For multielement RLC structures, a method is presented of element identification through the bus, using Tellegen&#8217;s Theorem. The tests which were carried out confirmed the usefulness of SCANSTA400 devices equipped w[...]
 
Wykorzystanie elementów teorii grafów w systemie analiz kryminalnych
 
Adam GAŁUSZKA  Damian BERESKA  Krzysztof SIMEK  Krzysztof SKRZYPCZYK  Krzysztof DANIEC  
Celem opracowania jest przegląd metod przeszukiwania grafów będących ilustracją graficzną powiązań pomiędzy zdarzeniami, osobami, będącymi przedmiotem dochodzenia, śledztwa. Przyjmuje się, że zdarzenia (osoby), będące przedmiotem śledztwa (dochodzenia), tworzą zbiór wierzchołków grafu, natomiast możliwe powiązania pomiędzy takimi węzłami, wynikające z zebranych w dochodzeniu faktów, tworzą zbiór krawędzi grafu. Dodatkowo przyjmuje się, że siła związku pomiędzy wierzchołkami jest opisana za pomocą liczby, zwanej wagą krawędzi. Abstract. Aim of this paper is to review graph methods that can be applied to criminal analysis system. It is assumed that persons (happenings) of the investigation are represented by the vertices of a graph, and possible connections are represented by edges. Additionally it is assumed that the strength of the connection is described by the number, called the weight of the edge. (Application of graph theory methods to criminal analysis system). Słowa kluczowe: algorytmy grafowe, analiza kryminalna. Keywords: graph algorithms, criminal analysis. Wstęp Celem opracowania jest przegląd metod przeszukiwania grafów będących ilustracją graficzną powiązań pomiędzy zdarzeniami, osobami, będącymi przedmiotem dochodzenia, śledztwa. Przyjmuje się, że zdarzenia (osoby), będące przedmiotem śledztwa (dochodzenia), tworzą zbiór wierzchołków grafu, natomiast możliwe powiązania pomiędzy takimi węzłami, wynikające z zebranych w dochodzeniu faktów, tworzą zbiór krawędzi grafu. Dodatkowo przyjmuje się, że siła związku pomiędzy wierzchołkami jest opisana za pomocą liczby, zwanej wagą krawędzi. Tak sformułowane zadanie wpisuje się w trzecią generację narzędzi oferujących podejście analizy strukturalnej sieci kryminalnych. Od narzędzi tej generacji oczekuje się dostarczenia zaawansowanej funkcjonalności analitycznej, umożliwiającej poznanie strukturalnej charakterystyki sieci kryminalnej: członków należących do jądra, występujące [...]
 
Wykorzystanie przetworników A/C wbudowanych w mikrokontrolery do pomiarów parametrów sygnałów zmiennych
 
W artykule przedstawiono nową metodę pomiaru parametrów przebiegów sinusoidalnych, takich jak okres, amplituda i napięcie offsetu, opracowaną dla elektronicznych systemów wbudowanych sterowanych mikrokontrolerami. Ideą metody jest utworzenie z wewnętrznych pomiarowych urządzeń peryferyjnych mikrokontrolera (liczników, przetworników A/C i komparatorów analogowych) rekonfigurowanych mikrosystemów pomiarowych cechujących się dużą elastycznością konfiguracyjną i niskim kosztem aplikacji. Przeprowadzono również ocenę niepewności pomiaru napięcia zaproponowaną metodą. Jej wyniki określają rozdzielczość i niepewność pomiaru napięć oraz dozwolone pasmo częstotliwości sygnałów mierzonych dla zaproponowanej metody. Abstract. A new method of sinusoidal signal parameter measurements (the period, the amplitude and the offset voltage) elaborated for electronic embedded systems controlled by microcontrollers is presented in the paper. The idea of the method bases on using internal measurement peripheral devices of microcontrollers (timers/counters, analog to digital converters (ADCs) and analog comparators) to create reconfigurable measurement microsystems. A 16-bit timer controlled by an analog comparator is used to determine the signal period, and a 10-bit ADC triggered by the 16-bit timer measures three voltage samples which are used to calculations of the signal amplitude and the offset voltage. These microsystems are configuration-flexible and projected for low-cost applications. An estimation of the voltage measurement uncertainty for the method was made. The results describes the resolution and the uncertainty of voltage measurements and also the permissible range of frequencies of measured signals. Thanks to these results, it is possible to estimate the usefulness of the method for a given application. (Using of ADCs built-in microcontrollers for measurements of AC signal parameters). Słowa kluczowe: mikrokontrolery, przetworniki A/C, samo-testowan[...]
 
Wymagania dla oświetlenia przedniego pojazdów elektrycznych nieporuszających się po drogach publicznych
 
Rafał KORUPCZYŃSKI  
Obecnie brak jest wytycznych co do realizowanych poziomów natężenia oświetlenia przez oświetlenie przednie pojazdów elektrycznych, nieporuszających się po drogach publicznych. Na podstawie dostępnej literatury opracowano takie wymagania. Abstract. At present this is a lack of requirements about illumination levels produced by front lights of small electric vehicles. These lights are not assumption of homologation. In the paper the Author propose such requirements. (Requirements for front lights of electric vehicles, which are not drive on the public roads) Słowa kluczowe: światła przednie, natężenie oświetlenia, dioda elektroluminescencyjna, pojazd elektryczny Keywords: front lights, illumination, LED, electric vehicle. Wstęp Pojazdy elektryczne są niewątpliwie jednym z następnych etapów rozwoju środków transportu drogowego. Sprzyjają temu: malejące zasoby ropy naftowej na Ziemi i rosnące ceny paliw na światowych rynkach. W przeciwieństwie do pojazdów napędzanych silnikiem spalinowym są ciche i nie powodują zanieczyszczenia środowiska naturalnego. Ze względu na ograniczoną masę akumulatorów, obecnie ich zasięg nie dorównuje pojazdom z silnikiem spalinowym. Tym samym istotnym problemem jest zwiększenie sprawności wszystkich podzespołów i układów pojazdu elektrycznego. W obecnie użytkowanych pojazdach elektrycznych urządzenia oświetleniowe i sygnalizacyjne oparte są w większości przypadków o żarowe źródła światła. Ze względu na niską sprawność energetyczną żarówek tj. 1 - 5% [1, 2] urządzenia te odznaczają się stosunkowo dużym zużyciem energii. Ponadto wadą żarówek jest ich niska trwałość: 200 - 3000 h [3]. W 1962 r. w laboratoriach firmy Bell Labs powstała dioda LED [4]. Początkowo dostępne były diody o barwach światła: czerwonej, zielonej, żółtej i niebieskiej. Ich wadą był bardzo mały strumień świetlny, ograniczający ich zastosowanie do sygnalizacji (lampki kontrolne). W latach 90 XX w. wprowadzono do sprzedaży pierwsze diod[...]
 
XQPN - colored Petri nets for processing XML data with XQuery language
 
Piotr SZWED  
The paper presents basic concepts of a new class of colored Petri nets XQPN (XQuery Petri Nets) designed for processing XML data. Tokens in XQPN nets correspond to nodes of XML documents that are stored in places. They are processed with XQuery expressions assigned to arcs. We describe the syntax and the behavior of XQPN and discuss algorithms of the net execution, including the binding calculation and updating of the marking. Streszczenie. W pracy przedstawiono nową klasę kolorowanych sieci Petriego: XQPN (XQuery Petri Nets) Są one przeznaczone do przetwarzania danych XML przechowywanych w miejscach sieci za pomocą zapytań języka XQuery przypisanych łukom tranzycji. Zdefiniowano składnię oraz zaprezentowano działanie algorytmów wykonania sieci: wyznaczania wiązań tranzycji i uaktualniania znakowania. (Nowa klasa kolorowanych sieci Petriego: XQPN) Keywords: Colored Petri Nets, XML, XQuery Słowa kluczowe: kolorowane sieci Periego, XML, XQuery Introduction The paper presents XQPN nets (XQuery Petri Nets), a class of colored Petri nets allowing operations on XML documents assigned to places. XQPN nets are proposed as a modeling and prototyping tool for a large group of systems that internally process XML data. The domain of application is quite large, it may include internet applications, web services, and SOA solutions based on execution of BPEL processes. Petri net is a bipartite directed graph whose nodes belong to two disjoint sets: places and transitions. Arcs can connect only places with transitions and transitions with places. Transitions represent actions that can be performed in the system that is modeled by a net, whereas places represent its resources. Execution of a transition is followed by a consumption of resources in its input places and creation of new resources in the output places. Depending on the current assignment of resources to places, i.e. the marking, some transitions are enabled and can be executed (fire[...]
 
Złożoność danych pomiarowych i metody jej określania
 
Andrzej CZAJKA  Adam G. POLAK  
W referacie przedstawiono problematykę określania złożoności danych pomiarowych oraz przegląd pewnej klasy algorytmów wyznaczających złożoność. Omówiono złożoność Kołmogorowa, entropię Shannona oraz entropię próbek. Celem przeprowadzonych prac była analiza wybranych algorytmów zastosowanych do określania złożoności sygnałów generowanych przez coraz bardziej złożony system. Badania miały charakter eksperymentów symulacyjnych. Ich wyniki pokazują, że miara złożoności danych generowanych przez badany system może być powiązana ze złożonością jego struktury i procesów zachodzących w samym systemie. Jest to krok wstępny do opracowania metody monitorowania zmian zachodzących w systemach złożonych poprzez oceny złożoności generowanych przez nie sygnałów. Do systemów takich należy m.in. układ oddechowy monitorowany podczas bezdechu sennego. Abstract: In this paper the problem of assessment of measurement data complexity is presented together with a review of a certain class of algorithms for complexity calculation. The Kolmogorov complexity, Shannon entropy and sample entropy are discussed. The aim of this work was to analyse the chosen algorithms used in the assessment of complexity of signals generated by a more and more complex system. The investigations were performed as simulation experiments. Their results show that the measure of complexity of data generated by the system under investigation can be related to the complexity of both the system&#8217;s structure and internal processes. This is a preliminary step towards the elaboration of a method for monitoring changes in complex systems by assessment of the complexity of generated by them signals. Such systems include e.g. the respiratory system monitored during sleep apnoea. (Complexity of measurement data and methods for its assessment). Słowa kluczowe: złożoność danych, złożoność systemu, ocena złożoności, entropia Shannona, entropia próbek Keywords: data complexity, system complexity, asse[...]
 
Zmienność napięcia jako składnik oceny jakości energii elektrycznej
 
Grzegorz WICZYŃSKI  
W pracy przedstawiono cztery miary zmienności napięcia w sieci elektroenergetycznej: wskaźnik krótkookresowego migotania światła Pst, wskaźniki wahań napięcia U i f, wartości maksymalne Umax i minimalne Umin napięcia oraz wskaźnik V10. Wymieniono podstawowe cechy tych miar. Graficznie zobrazowano zależności wartości tych miar od zmienności napięcia. Na podstawie wyników pomiarów zarejestrowanych w obwodzie nn przeprowadzono przykładową ocenę zmienności napięcia. Wykorzystując wartości Umax i Umin przyjęto, że zarejestrowane zmiany napięcia, wzrosty i zaniżenia, nie powinny być przyczyną zakłóceń w pracy odbiorników. Jednak duże wartości różnic (Umax-Umin) zwróciły uwagę na możliwość wystąpienia dużej zmienności napięcia. Analizując przebieg czasowy Pst = f (t) wykryto wystąpienie uciążliwych wahań napięcia w jednej fazie. Na tej podstawie stwierdzono niezachowanie jakości energii elektrycznej w ujęciu prawnym i normatywnym. Określono wartości wskaźników wahań napięcia: amplitudy U i częstości f. Abstract. The paper presents four measures of voltage variability in power grid: a short-term flicker Pst indicator, voltage fluctuation U and f indices, maximum Umax, and minimum Umin rms voltage values as well as V10 index. The basic features of these measure were listed. Dependences of these measures values on voltage variability were graphically depicted. An exemplary voltage variability assessment was conducted basing on the measurement results recorded in the low-voltage circuit. In the example, using the Umax and Umin values, it was stated that the recorded changes of voltage, its rises and falls, should not be causing interference in the work of receivers. However, large values of (Umax-Umin) differences drew an attention to the possibility of occurrence of large voltage variability. Analysis of Pst = f(t) time plot confirmed the occurrence of obnoxious voltage fluctuation in one phase. This was the basis to the final statement that the v[...]
 
Zracjonalizowany algorytm mnożenia dwóch kwaternionów
 
Alexandr ŢARIOV  Galina ŢARIOVA  
W pracy został przedstawiony syntezowany przez autorów zracjonalizowany algorytm mnożenia dwóch kwaternionów wymagający w najbardziej ogólnym przypadku wykonania mniejszej liczby operacji mnożenia w stosunku do bezpośredniego, naiwnego sposobu liczenia. Abstract. The rationalized algorithm for two quaternion multiplication which require in the common case of a fewer number of multiplication operations then naive way of computing is presented.( Rationalized algorithm for two quaternion multiplication). Słowa kluczowe: liczby hiperzespolone mnożenie kwaternionów, szybkie algorytmy, notacja macierzowa. Keywords: hypercomplex numbers, quaternion multiplication, Fast algorithms, matrix notation. Wstęp Nieustanny progres w dziedzinie cyfrowego przetwarzania sygnałów (CPS) oraz potrzeba realizacji coraz to bardziej skomplikowanych zadań i aplikacji praktycznych wymagają zastosowania w tym celu coraz bardziej zaawansowanych i skomplikowanych metod oraz formalizmów matematycznych. Obecnie na coraz szerszą skalę do syntezy, opisu i realizacji wysoce efektywnych algorytmów CPS stosuje się aparat matematyczny algebry liczb hiperzespolonych [7, 11]. Dotyczy to głównie zadań związanych z uogólnieniem dyskretnej transformaty Fouriera oraz innych transformacji ortogonalnych, filtracji sygnałów jedno- i wielowymiarowych, wielorozdzielczej reprezentacji danych [1-3, 5, 6, 9]. Przy realizacji wspomnianych zadań w przestrzeniach hiperzespolonych jedną z najbardziej pracochłonnych operacji (a raczej "makrooperacji") jest mnożenie dwóch kwaternionów, gdyż wymaga ono wykonania kilkunastu konwencjonalnych operacji mnożenia oraz dodawania liczb rzeczywistych [4]. Od zawsze intencją projektantów wysoce efektywnych algorytmów było poszukiwanie sposobów redukcji liczby operacji arytmetycznych w algorytmach obliczeniowych. Dotyczy to szczególnie minimalizacji ilości operacji mnożenia będących, od samego początku rozwoju komputeryzacji, najbardziej czasoch[...]