profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
WOKÓŁ PŁYTEK CERAMICZNYCH › 2010-4
 

2010-4

 
  DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma WOKÓŁ PŁYTEK CERAMICZNYCH i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 119,88 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 107,89 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 75,60 zł
prenumerata papierowa półroczna - 37,80 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

AKTUALNOŚCI
 
Nowość Sopro - grunt głęboko penetrujący.Spółka Sopro Polska wprowadziła na rynek innowacyjny i rewolucyjny produkt - grunt głęboko penetrujący Sopro GP 263. Jest to szybkoschnący, niezawierający rozpuszczalników podkład gruntujący na bazie żywicy syntetycznej. Jego unikatowe właściwości uzyskano dzięki zastosowaniu spoiwa o niewielkich wymiarach cząstek, które mają zdolność wnikania i trwałego wiązania podłoża na głębokość do kilku mm! Grunt Sopro GP 263 przeznaczony jest głównie do podłoży o dużej i zróżnicowanej chłonności. Można go stosować na zewnątrz i wewnątrz obiektów (także w przypadku podłóg ogrzewanych). Grunt poprawia przyczepność kontaktową do podłoża uszczelnień, zapraw klejących, powłok malarskich i tapet. Pozwala ograniczyć zużycie farby, kleju lub szpachli oraz zabezpiecza powłoki np. przed pękaniem lub odspojeniem. Właściwości głęboko penetrujące umożliwiają doskonałe wzmocnienie pylącego lub luźnego podłoża. Preparat nakłada się wałkiem malarskim lub pędzlem. Jego ogromną zaletą jest także krótki czas schnięcia; w temperaturze 23 oC, przy wilgotności nie większej niż 50% wynosi 5-10 min. Grunt Sopro GP 263 to nie jedyny nowy produkt wykorzystujący najnowsze osiągnięcia naukowe, który firma Sopro wprowadziła w tym roku na rynek. Warto przypomnieć, że tegoroczną nowością była też cementowa, szybkowiążąca, elastyczna zaprawa klejowa modyfikowana polimerami Sopro KPS 264 KontaktPlus (C2 TF wg PN-EN 12004). Jest to produkt, który daje możliwość wyboru konsystencji między zaprawą cienkowarstwową, średniowarstwową lub półpłynną. Efekt "3 w 1" (trzy konsystencje, jedna receptura) to bardzo ważna zaleta tego kleju. Jego dodatkowy atut to możliwość fugowania okładziny już po ok. 2 godzinach od zakończenia układania płytek.[...]
 
Antypoślizgowość płytek ceramicznych
 
Michał Nowakowski  
Antypoślizgowość to zdolność posadzki do przeciwdziałania poślizgowi na określonej powierzchni. Klasa antypoślizgowości wyrażana jest symbolem R. Im większa wartość tego parametru, tym płytka jest bardziej antypoślizgowa. Norma DIN 51097 określa pięć stopni (R9 - R13) narażenia na niebezpieczeństwo poślizgu. Płytki o właściwościach antypoślizgowych trzeba układać na posadzce w łazience, na schodach, na tarasach i balkonach, a także ciągach komunikacyjnych, przy wejściu i wyjściu z budynku. Czynniki, które zwiększają ryzyko wywrócenia, to m.in.: rozlana ciecz, wnoszenie na butach wody, błota i śniegu oraz występowanie obciążeń np. podczas przenoszenia ładunków. Płytki gresowe polerowane nie są antypoślizgowe. Wypolerowana powierzchnia sprzyja poślizgowi i dlatego nie należy układać takich płytek ceramicznych w pomieszczeniach, w których istnieje ryzyko poślizgnięcia się. W przypadku płytek ceramicznych wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje klas antypoślizgowości: R + wartość, np. R10 w odniesieniu ? ? do pomieszczeń, w których chodzi się w obuwiu (tabela 1); ??A, B, C, tzw. test na mokrą stopę w odniesieniu do pomieszczeń, w których chodzi się boso, np. basen (tabela 2). W tabeli 2 przedstawiono wymagania dotyczące stosowania płytek o odpowiedniej klasie antypoślizgowości w poszczególnych pomieszczeniach [...]
 
Gwarancja zakupu płytek ceramicznych
 
Mariusz Stańczyk  
W związku z licznymi zapytaniami dotyczącymi konieczności sprawdzania płytek przed ich montażem (m.in. ze względu na różnicę odcieni oraz wymiarów), zdecydowałem się przybliżyć Czytelnikom kwartalnika "Wokół Płytek Ceramicznych" to zagadnienie z punktu widzenia producenta, sprzedawcy oraz konsumenta. W obrocie konsumenckim zazwyczaj praktykowana jest zasada zakupu płytek oraz wszelkich materiałów przez klienta, a dopiero później następuje wybór fachowca. Idealnym rozwiązaniem byłoby zlecenie zak[...]
 
Hiszpańscy eksporterzy odrabiają straty?
 
Piotr Król  
Przez pierwsze osiem miesięcy 2010 r. hiszpańscy producenci wyeksportowali do 172 krajów 166,7 mln m2 płytek, za kwotę 1179,8 mln euro, przy średniej cenie 7,08 euro/m2. W odniesieniu do analogicznego okresu w 2009 r. stanowiło to wzrost ilości o 1,8 % i wartości o 2,0 % (tabela 1). Mogłoby się wydawać, że najgorsze, przynajmniej w eksporcie, hiszpańscy producenci mają już za sobą. Na ile jest to prawda, pokażą najbliższe miesiące. Niepokojące jest to, że poza Azją maleje (ilościowo) hiszpański eksport na poszczególne kontynenty (tabela 2). Z drugiej strony umacnianie pozycji w Azji to nie lada sztuka, ponieważ jest to region, na który silnie oddziałują producenci z Chin (tabela 3). W omawianym okresie wzrost wielkości sprzedaży do niektórych krajów azjatyckich wyniósł ponad 20% (Izrael, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Kuwejt, Irak, Indie, Chiny, Iran, Jordania). Hiszpanie zanotowali też przyrost eksportu do Arabii Saudyjskiej (ilościowo prawie 15%). Izrael, Irak, Arabia Saudyjska (tabela 4), to czołowi importerzy płytek ceramicznych i umacnianie pozycji na tych rynkach jest niezmiernie ważne. Spektakula[...]
 
Hydroizolacje w pomieszczeniach wilgotnych i mokrych
 
Tomasz Witczak  
Postęp technologiczny oraz różnorodność dostępnych produktów budowlanych daje architektom większe możliwości projektowe, a inwestorom osiągnięcie oryginalnych efektów. Niestety mnogość technologii, produktów i projektów, niski poziom wiedzy i umiejętności wielu wykonawców oraz naciski inwestorów na minimalizację kosztów, prowadzi do wielu problemów. Szczególnie dotkliwe są te związane z niewłaściwie dobranymi lub wykonanymi izolacjami przeciw destrukcyjnemu działaniu wody. W tym przypadku należy dobrać układ warstw (rysunek 1), w tym hydroizolację, w zależności od rodzaju pomieszczenia, obiektu, obciążenia wodą, agresywności wody, sposobu użytkowania pomieszczeń i wymagań sanitarnych. Wyróżnia się hydroizolacje przeciwwilgociowe i przeciwwodne. Pojęcia te powinny być dla architekta, projektanta i wykonawcy znane. Wynika to choćby z Prawa budowlanego, nakładającego na uczestników procesu budowlanego obowiązek kierowania się wiedzą techniczną. Myśląc o hydroizolacji, należy pamiętać o uszczelnieniu wszelkich pomieszczeń wilgotnych w budynku, takich jak łazienki z odpływem podłogowym, natryski, pralnie, łaźnie (sauny parowe), kuchnie, hale przemysłu spożywczego, piwnice. Obecnie jest to szczególnie istotne ze względu na brak odporności na wilgoć wielu materiałów, które powszechnie stosuje się do wykonania i wykończenia budynków (ze względu na łatwość, lekkość oraz prostotę pracy): bloczki z betonu komórkowego, płyty gipsowo-kartonowe, płyty gipsowo- -włókniste, tynki gipsowe. Pod wpływem długotrwałego działania wilgoci dochodzi do zmian strukturalnych i powstają gniazda grzybów (należy pamiętać, że gładź gipsowa jest w dużej mierze paroszczelna, dzięki czemu woda w strukturze tynku gipsowego utrzymuje się przez długi okres, dlatego też w miejscach przeznaczonych pod płytki gładź [...]
 
Kolekcje nominowane w trzeciej edycji konkursu
 
Do trzeciej edycji konkursu Perły Ceramiki UE 2010, organizowanego od 2004 r. przez redakcję kwartalnika "Wokół Płytek Ceramicznych", napłynęła rekordowa liczba zgłoszeń, a nominację otrzymało aż 15 kolekcji płytek ceramicznych dostępnych na polskim rynku. Aż cztery nowości zgłosiła do konkursu Grupa Paradyż, a po dwie: Opoczno, Ceramstic oraz Valdi Ceramica (nowy w Polsce producent płytek ceramicznych wykorzystujący najnowocześniejszą na świecie technologię Continua), zaś po jednej: Cersanit, Polcolorit, Ceramika Końskie, Villeroy & Boch, Zakłady Płytek i Wyrobów Sanitarnych Jacek Pilc[...]
 
Konkurs PERŁY CERAMIKI UE 2010 - NOMINACJE
 
Kolekcja: Alchemia Producent: Ceramstic Format płytek: 30 x 60 cm (ścienne) Elementy współtworzące kolekcję: płytki podłogowe Alchemia Luce 30 x 30 cm; dekory Alchemia Hypnotic 30 x 60 cm; listwy Alchemia Hypnos 6 x 60 cm; listwy Alchemia Linea 2,3 x 60 cm; (wszystkie elementy w wersji luce, nero). Cechy szczególne: płytki ścienne (monoporoza) o szkliwie błyszczącym, płytki podłogowe (monocottura) o szkliwie satynowym, wszystkie rektyfikowane. Z pozoru gładkie płytki bazowe dopiero z bliska odkrywają, że są pokryte drobnymi połyskującymi kroplami. Zalecane stosowanie: wewnątrz pomieszczeń, łazienki, salony kąpielowe. Średnia cena brutto: płytki ścienne Alchemia 84-95 zł/m²; dekoracje Alchemia 44-86 zł/szt. Kategoria: płytki ścienne Kolekcja: Ca rrara Producent: Opoczno Format płytek: 29 x 9,3 cm Elementy współtworzące kolekcję: Carrara Stripe centro 29 x 59,3 cm; Carrara Classic centro 29 x 59,3 cm; Carrara White listwa 59,3 x 15 cm; Carrara White profil 59,3 x 5 cm; Glass Black listwa 59,3 x 2,3 cm; Glass Red listwa 59,3 x 2,3 cm; Carrara listwa 59,3 x 3 cm; Carrara listwa 29 x 5 cm; Carrara White mozaika 29 x 29,5 cm; Carrara White narożnik 5 x 2,5 cm; Carrara Black narożnik 5 x 2,5 cm; Carrara White profil 29 x 5 cm, Carrara Black profil 29 x 5 cm; Carrara White profil 29 x 1,5 cm, Carrara Black profil 29 x 1,5 cm. Cechy szczególne: kolekcja Carrara to płytki imitujące naturalny marmur kanaryjski, dokładne odwzorowanie grafiki naturalnych kamieni było możliwe dzięki zastosowaniu techniki druku cyfrowego. Parametry płytek zgodne z wymaganiami normy PN-EN 14411, nasiąkliwość wodna poniżej 0,1%. Płytki ścienne rektyfikowane, gres porcelanowy. Zalecane stosowanie: do wykorzystania wewnątrz pomieszczeń Średnia cena brutto: 119,00 zł/m2 Kategoria: płytki ścienne Opinia jury: Ciekawa dobrze skomponowana, bogata kolekcja. Bardzo ładna różnorodna faktura płytek. Ciekawe błyszczące przestrzenne listwy. Dobry stosunek j[...]
 
Łazienka dla osoby niepełnosprawnej
 
Iwona Filipczak  
Podstawowym warunkiem projektu łazienki "bez barier" jest uwzględnienie zachowania zasad bezpieczeństwa. Należy pamiętać, że każdy tego typu projekt trzeba traktować indywidualnie ze względu na zakres ograniczenia ruchu i stopień niepełnosprawności użytkownika. Jeżeli urządzamy łazienkę w nowym budynku, mamy większe możliwości kształtowania pomieszczenia, jeżeli zaś musimy zaadaptować istniejące wnętrze, należy rozważyć, czy dla lepsze[...]
 
Nowe rozwiązania firmy Pfleiderer - nieograniczone możliwości aranżacji wnętrz
 
Źródłem inspiracji dla architektów i projektantów wnętrz, a także inwestorów poszukujących oryginalnych i eleganckich, a jednocześnie praktycznych rozwiązań designerskich, nadających wnętrzom piękna i stylu, są nowe produkty z oferty firmy Pfleiderer - dekoracyjne laminaty HPL Duropal oraz blaty UNICO Prestige Surfaces. Obie propozycje znajdują szerokie zastosowanie nie tylko w tradycyjnej kuchni czy łazience, ale również w hotelach, restauracjach, biurach, salonach sprzedaży, szpitalach, laboratoriach, przedszkolach, szkołach, na basenach, w salonach odnowy biologicznej, a nawet we wnętrzach ele[...]
 
Nowe technologie w produkcji szkliwionych gresów porcelanowych
 
Tacjana Pazura  
O becnie zaawansowane techniki upiększania i polepszania jakości płytek ceramicznych są wykorzystywane najczęściej w przypadku szkliwionych gresów porcelanowych grubości standardowej 8 - 12 mm bądź gresów o zredukowanej o ok. 50% grubości, tj. 4,5 mm, oczywiście z zachowaniem parametrów mechanicznych. Gresy porcelanowe szkliwione przeżywają prawdziwy boom handlowy i pomimo kryzysu w branży wielkość ich produkcji sukcesywnie się zwiększa. Dzieje się tak dlatego, że tego typu wyroby mają wszechstronne zastosowanie w nowoczesnym budownictwie. Gres szkliwiony układany jest na ścianach i podłogach wewnątrz i na zewnątrz budynku, np. tarasy, elewacje. Dla przypomnienia, krótko opiszę podstawowe zalety i parametry szkliwionych gresów porcelanowych, w taki sposób, aby lepiej zrozumieć nowe rodzaje wykończenia powierzchni płytek, jak: polerowanie, lappatura czy Hi-Coat System. Gres porcelanowy szkliwiony to płytki jednokrotnie wypalane, o zwartej strukturze masy, która jest całkowicie [...]
 
Oznakowanie EKO-ITB płytek ceramicznych
 
Sebastian Wall  
E ko - oznakowanie wyrobów budowlanych ma na celu ułatwienie identyfikacji przez klienta tych produktów, które odznaczają się pozytywnymi właściwościami ekologicznymi i zminimalizowanym wpływem na środowisko. W większości państw członkowskich Unii Europejskiej oznakowanie ekologiczne ma charakter dobrowolny, a posiadanie przez producenta prawa do jego używania jest elementem kształtowania wizerunku przedsiębiorcy chcącego zamanifestować zainteresowanie tematyką ochrony środowiska. Sytuacja ta będzie ulegała jednak zmianie wraz ze stopniowym wdrożeniem przez państwa członkowskie unijnej polityki tzw. zielonych zamówień publicznych. Ma ona na celu włączenie wymagań i kryteriów środowiskowych do specyfikacji przetargowych realizowanych za środki publiczne, co w założeniu powinno doprowadzić do zmniejszenia negatywnego oddziaływania gospodarki na środowisko. Państwa członkowskie wykorzystują próbne specyfikacje opracowywane przez Komisję Europejską w ramach realizacji założeń komunikatu K[...]
 
Po co komu "szybki" klej do płytek?
 
Zgodnie z PN-EN 12004 szybkowiążący klej po 6 godzinach od przyklejenia płytki ceramicznej uzyskuje przyczepność nie mniejszą niż 0,5 MPa, czyli jaka wymagana jest od najsłabszego kleju cementowego po zakończonym procesie wiązania, tj. po 28 dniach. W oznakowaniu kleju cechę szybkiego wiązania określa litera F. Zwykle producenci dopuszczają możliwość wcześniejszego niż po 6 godzinach obciążenia kleju (i całej okładziny) tzw. lekkim ruchem pieszym, co umożliwia spoinowanie i dzięki temu, przy odpowiedniej temperaturze i wilgotnoś[...]
 
Polskie firmy NA CERSAIE 2010
 
Henryk Pieczarowski  
T argi Cersaie 2010 potwierdziły, że jest to miejsce, w którym kreowane są światowe trendy branży płytek ceramicznych. Największy i najbardziej spektakularny postęp widoczny był w zakresie cyfrowej dekoracji gresowych płytek szkliwionych. W formatach nadal dominują płytki prostokątne o mocno wydłużonym boku, natomiast we wzornictwie nie przemija fascynacja kamieniem, drewnem i światem roślinnym. W Bolonii tradycyjnie spotkali się wszyscy liczący gracze na rynku, utrwalając stare przyjaźnie i kontakty oraz poszukując nowych inspiracji i rozwiązań techniczno-technologicznych. W tegorocznej imprezie udział wzięło ponad 1000 wystawców z 35 krajów. Wśród firm zagranicznych bardzo dużym zainteresowaniem cieszyły się stoiska polskich producentów płytek ceramicznych. Ich oferta wzornictwem i technologią nie ustępuje czołowym firmom włoskim i hiszpańskim. Grupa Końskie (Ceramika Końskie, Stargres, Ceramika Color) uczestniczyła po raz czwarty w targach Cersaie i jest już dobrze rozpoznawalną marką. Wśród gości odwiedzających stoisko sporo było osób zainteresowanych konkretnymi rozmowami handlowymi. Więcej niż w latach ubiegłych przybyło gości z Ukrainy, natomiast mniej z Rosji. Zaobserwowaliśmy wzrost zainteresowania płytkami ściennymi [...]
 
Trendy na Cersaie 2010
 
Rafał Domaradzki  
O d 28 września do 2 października we włoskiej Bolonii odbyła się 28. edycja targów Cersaie. Jest to największa, najważniejsza i najbardziej prestiżowa impreza wystawiennicza w branży ceramicznej w Europie. Na powierzchni ekspozycyjnej 176 000 m2 zaprezentowało się 1 012 wystawców z 33 krajów (749 z Włoch i 263 spoza Italii); targi w tym roku odwiedziło ponad 83 000 osób - więcej niż w roku 2009, w szczególności jeśli chodzi o gości[...]
 
Układanie i spoinowanie płytek rektyfikowanych
 
Sławomir Chłądzyński  Romuald Skrzypczyński  
Płytki ceramiczne produkowane są zazwyczaj jako kalibrowane. Kalibracja polega na ich sortowaniu po wypaleniu w partie o podobnych wymiarach. Jednak często z uwagi na specyficzny proces produkcji płytek, nawet w przypadku tego samego opakowania mogą się nieco różnić. Płytki mogą też mieć różną grubość, co jest związane ze sposobem formowania krawędzi (są lekko zaokrąglone). Dopuszczalne tolerancje opisano w PN-EN 14411:2009. Płytki ceramiczne. Definicje, klasyfikacja, właściwości i znakowanie i mogą one być tym większe, im większe są wymiary płytek. W przypadku formatu 60 x 60 cm norma dopuszcza nawet 3 mm różnicy pomiędzy elementami pochodzącymi z jednego kartonu. W celu uniknięcia wymienionych niedogodności niektórzy producenci oferują płytki rektyfikowane. Krawędzie tych płytek poddawane są mechanicznemu frezowaniu, dzięki czemu uzyskuje się produkt o ściśle określonym wymiarze, z tolerancją ± 0,2 mm. Procesowi rektyfikacji poddaje się głównie płytki gresowe. Zasadniczym celem rektyfikacji płytek jest zapewnienie maksymalnie równej i jednorodnej płaszczyzny okładzin, co nadaje im wyjątkowy, estetyczny wygląd, ponieważ krawędzie poszczególnych elementów są mało widoczne. Płytki rektyfikowane z uwagi na równo przycięte brzegi sprawdzają się szczególnie dobrze w przypadku okładzin imitujących naturalny kamień. Stosowane są również w połączeniu z okładzinami z mozaiki ciętej, posiadającymi po przecięciu na małe kawałki ostre krawędzie. Płytki [...]
 
Wnętrze Villi Natura projektu Ewy Minge
 
Na wilanowskim osiedlu Villa Natura 20 października br. uroczyście otwarto dom pokazowy, którego wnętrze zaprojektowała Ewa Minge. Villa Natura to nowoczesne osiedle domów jednorodzinnych na warszawskim Wilanowie, stworzone dla najbardziej wymagających klientów - łączy w sobie ponadczasową architekturę z wyjątkową funkcjonalnością oraz ekologią. Wnętrze jednego z nich zaprojektowała Ewa Minge, która w oryginalny sposób zestawiła proste, geometryczne formy z mocnymi akcentami. Dzięki temu całość zyskała nowoczesny a zarazem bardzo wyrafinowany charakter. Klatka schodowa, podobnie jak górny hol, zosta[...]
 
Zaprawy szybkowiążące, czyli czas to pieniądz!
 
Piotr Idzikowski  
Szybkosprawna, szybkowiążąca, szybkoschnąca, szybkotwardniejąca - to określenia zapraw budowlanych, z którymi możemy się spotkać, przeglądając katalogi producentów w poszukiwaniu materiałów do szybkich remontów. Czy wszystkie te określenia to synonimy, czy znaczą coś innego? Jaka jest między tymi określeniami różnica? Czy ich stosowanie to zysk bez ryzyka? Szybki remont "Niech to się wreszcie skończy" - kto z nas nie wypowiedział tych słów głośno, lub w myślach, w trakcie remontu swojego mieszkania. Niedogodności wiążące się z odnawianiem łazienki czy przedpokoju zamieniają życie domowników w kilkutygodniową gehennę. A co mają powiedzieć przedsiębiorcy, którzy ze względu na remont muszą zamknąć firmę. Producenci, wykonawcy, inwestorzy dążą do tego, aby remonty trwały jak najkrócej. To oszczędność czasu, pieniędzy i zdrowia. Presja czasu lub warunków pogodowych podczas wykonywania prac budowlanych powoduje, że dość często na siłę skracane są przerwy technologiczne potrzebne do uzyskania przez świeżo wykonane warstwy zakładanych parametrów technicznych. Najczęstszym błędem w tym przypadku jest przyklejanie płytek do niewysezonowanych podkładów. Tradycyjne jastrychy na schnięcie i wiązanie potrzebują 20 - 28 dni. Często jednak okres ten skraca się do tygodnia. Robota jest zrobiona, wygląda dobrze, wykonawca schodzi z budowy, a negatywne skutki ujawnią się dopiero po jakimś czasie. Inwestor bardzo często zostaje z problemem sam i równie często dzieje się to na jego własne życzenie (bo albo nie podpisuje umowy z wykonawcą, albo sam nalega na przyspieszenie prac). Pojawienie się szybkich zapraw spowodowało, może nie rewolucję, ale znaczny postęp w przyspieszeniu prac i dało wykonawcom narzędzie do spełnia[...]